Booosting nieuwsbrief  34 ( juni 1996)
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Booosting nieuwsbrief 34 ( juni 1996)

on

  • 1,020 views

In deze nieuwsbrief: ...

In deze nieuwsbrief:

AANKONDIGING
01 Trespa
03 Booosting External Ondergronds Bouwen
05 Symposium Pioneers of the Past, Professionals of the Future

VERSLAG
07 Van een helder idee naar de harde werkelijkheid, Pieterman Hardglas
09 VNO NCW Den Haag

NIEUWS
16 Van Dam flies away
16 Looop groep

MOOOI
13 mOOOi:

EELKE POUWER OVER…..
15 Subsidieregeling voor zonneboilers

Voor meer nieuws: www.booosting.nl

Statistics

Views

Total Views
1,020
Views on SlideShare
1,011
Embed Views
9

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

3 Embeds 9

http://www.booosting.nl 7
http://www.lmodules.com 1
http://www.slashdocs.com 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Booosting nieuwsbrief 34 ( juni 1996) Presentation Transcript

  • 1. juni 1996 jaargang 7 nr. 34 stichting industrieel bouwen nederland • , bijeenkomst Investeren in de toekomst Aankondiging bijeenkomst bij Trespa International BV te Weert op donderdag 29 augustus 1996 van 15.00 tot 18.30 uur. 'Nieuw' lijkt de l aatste jaren het sleute l woord bij deze markt- leider op het gebied van decoratieve plaatmaterialen voor de bouw - en de meubelindustrie. Eind jaren tachtig ontwikkelde Trespa nieuwe. unieke produktieprocessen voor zijn gevel- bekledingsplaten. Milieuvriendelijke high-tech processen voor high-performance panels. Midden jaren negentig werd het produkt- assortiment onder handen genomen. waardoor drie nieuwe produkclijnen ontstonden: ~r~-&~--~---. 8 e ____~__~~ ~ 4> L. '" ... .Cl ..c: u .~ '" c o o Meteon voor buiten-toepassingen. ... '" 4> ..c: 8 Athlon voor binnen-toepassingen en e Toplab voor laboratorium werkbladen. u '" L .J J
  • 2. r , ~toepassing Trespa: McDonald's drive-inn Den Haag, Jan Brouwer Associates In het afgelopen jaar investeerde T respa in een nieuwe pers met bijbehorende voor- en nabewerking- sinstallaties en in een nieuwe showroom met instruktieruimte. Uiteraard voorzien van een Trespa Meteon gevelbekleding die op een nieuwe, door Façade Consuiting & Engineering ontwikkelde methode gemonteerd werd. Nieuw is ook de firmanaam: sinds 1 januari 1996 niet meer Hoechst Holland N .V. maar Trespa International B.v., maar het belangrijkste blijft toch de voortdurende vernieuwing van de produkten van Trespa. Op donderdag 29 augustus a.s. bent u van harte welkom bij Trespa International B.v. in Weert om zelf kennis te mal,en met alle vernieuwingen. Het programma vangt aan om 15.00 uur en zal rond 18.30 uur eindigen. Een overzicht van het programma ontvangt u t.z.t. met een bevestiging. Het aantal inschrijvingen is beperkt tot 30 deelnemers.
  • 3. • , Aankondiging Booosting External themadag op woensdag 26 juni 1996 van 10.00 tot 15.30 uur in de Academie voor Bouwkunst te Rotte rdam. themadag: 'Het gebruik van de ondergrond voor menselijke activiteiten, ~ transport en opslag'. Een themadag voor o~twerpers en toe- leveranciers voor de bouw. In een land waar ruimte een knellende factor is, is het niet meer dan logisch dat men kijkt naar de mogelijkheden die onder- gronds bouwen ons biedt. Het is een ruimte- besparend en milieuvriendelijk alternatief, dat bovendien weinig (geluids)overlast veroorzaakt voor bovengronds bouwen. -~~I=::=~~~~~II~~~f:==~J Niet alleen voor infrastructurele voorûeningen, maar ook voor opslag en menselijk activiteiten op het gebied van produktie, distributie en verblijf kan meervoudig grondgebruik door 'ondergronds te gaan' dé oplossing zijn in ons ,,;, '" roekomstig ruimtebeleid. '" a; Een typisch Nederlandse complicatie vormt echter de slappe bodem. Ook is ondergronds bouwen nog c: o relatief duur. Kortom, bij de afWeging russen ondergronds en bovengronds bouwen is het telkens weer "-' '" "-' noodzal<e1ijk om een integrale anveging te mai<en russen planologische, technologische, economische (/) T en milieukundige belangen. 1 1 1 1 L plattegrond ~ 03 .J
  • 4. • PRO G RAM MAP ROG RAM MAP ROG RAM MAP ROG RAM MA , 10:00 Registratie en koffie 10:30 Welkomstwoord en korte inleiding door ProfIr E. Horvat, Sectie Ondergronds Bouwen TU Delft 10:40 Een visie op ondergrondse gebouwen in mondiaal perspectief door Ir H.f.B.Z. Trimbos, TU Delft 11:00 Onder-/bovengronds, een wereld van verschil? door Ir S.F. de Ro"de, Centrum Ondergronds Bouwen 11:20 KoffiepauzeIIndividuele afspraken 11:50 Station Blaak: een ovel'Zicht voor de reiziger in een ondergronds station door Ir H. Reijnders, HoUand Railconsult 12:10 Beursplein door Ir D.P. Roggevcm, Architekten Cie 12:30 Laakhaven: parkeertunnel of ontsluitingswe~ H. van Beek, architekt A YB/BNA, Atelier Pro 12:50 Lunch, tijd voor individuele afspraken 14:30 Rondleiding Station Blaak Cl rea 15:30 Einde Booostingieden die aan de hand van een aantal spraakmakende praktijkvoorbeelden en een rond- leiding in Station Blaak inzicht willen krijgen in het ondergronds bouwen, worden van harre uitgenodigd zich in te schrijven via Booosting Extemal, Hans Kamphuis of Pau/ine Padberg-Gijsberti Hodenpijl, tel 070 - 3507171, fax 070 - 350 4327. .... NAM..! I I BEDR[Jf I I I I LI POSTCODE WOONl)IAAI'S o Komt op 25 juni van 9.00 tot 17.15 uur n;lar het symposium Pionccrs ofte Past, Booosting Professionals of me PréSem op de TU re Eindhoven mee ... personen. (:de pllg. 05-06) En heeft inmiddels her hedrag van f 25.00 1 175.00 1 325.00 "p.p. (ex BTW.) ovcrg('maakt op bovenstaand bankrekeningnummer o.v.v. Symposiull1 -rUI: 25 juni. Hand{ckening: postbus 10197 .. doorhalen wal niet 'van toepassing is 3004 AD Rotterdam o Komt op 29 augus:rus van 15.00 rot 18.30 UllC naar Trèspa InrcrnarionaJ re '/L'crr met ... personen. (zie' pllg. O/~02) o Ontvangt graag inf(}rmarie over participatie bij Boüosring. o Bestelt her bock 'Booosring in becld' (1994/95) Pal'ticipantm:.f 25.00 'Booosting in bedrijf (1992) Nift-pfll'ticiptmtm: f 39.50 'Tus..'K.'n rraditie en cxpcrim(·Ilt· (1989) L .J
  • 5. • , Aankondiging symposium over het prototype als prelude tot een nieuwe bouwwijze op dinsdag 25 juni 1996 op de TU Eindhoven. Den Dolech 2 HEIWO FOKKER SHE LL Cf CA ISB WYBUNIT HEIWO FOKKE R SHELL CECA ISB WYBUNIT HEIWO FOKKER SHELL CECA ISB Io/YBUNIT HEII-iO FOKKER SHELL CECA ISB I~YBUNlT HEI ~iO FOKKER SHEL L CECA ISB I~YBUNIT HEI ,IO FOKKER Pioneers of the Past Professionals of the Present Laatst heb ik nog deel genomen aan een prijsvraag waarin de vraag naar betaalbare huisvesting (bouwen voor een TON) centraal stond. Er werden 100 plannen ingediend, waarvan uiteindelijk na de gebruikelijke ronden vier plannen over bleven, met overigens een opmerkelijk hoog bOOOsting gehalte. Ons plan dat samen met De Loods en bouwbedrijf Verhoeven werd ingediend onder het sprekende motto asTONishing werd evenals de andere genomineerde plannen niet door de jury voor Q) gedragen voor uitvoering, omdat dergelijke bouwwijzen en gebouwprodukten bewezen hebben het ::r:: in de markt slecht te doen. Afwijkend materiaalgebruik bijvoorbeeld onderstreept de kwetsbaarheid van het concept. Metalen en kunststoffen hebben zich in het verleden inferieur getoond ten opzichte van de ldassieke materialen en hoe inventief het woonconcept zich ook presenteert, de uitwerking kan in de ogen van de jUly geen genade vinden. De druk van de markt is evenwel zo groot geworden in het segment dat zich aan de onderzijde bevindt, dat er een antwoord MOET komen op de vraag naar betaalbare huisvesting: de zogenaamde TON-woning problematiek. Een van de plannen wordt overigens om die reden binnenkort wèl in uitvoering genomen. Het aardige is dat de uitvoerende partij van die woning een traditioneel bouwbedrijf betreft. Een bedrijf dat buiten de bouw om wil bouwen en daartoe de oorsptonkelijke ontwerpers, CEPEZED in dit geval heeft benaderd. Dus wie weet wordt dan toch binnenkort de zogenaamde HAARLEM-woning op de markt gebracht. De dOOlwinterde archineers onder ons kennen de woning nog van zijn uitstapje op de markt in Haarlem. Een bibberend roze skeletje dat in de vrieskou werd opgetrokken en een glanzende huid die als een warme pels er om heen werd gedrapeerd, zodat het bibberen vanzelf op hield. En in luttele tijd. De woning is uiteindelijk op de werf van de bouwer ten onder gegaan aan niet bedoelde bestemmingen. Ondanks de voortvarende demonstratie en de potentiële positie in de markt, namelijk een vrijstaande woning met dal<terras voor minder dan een TON, bleek de weerstand van de autoriteit en de professional te gtoot voor Haarlem. Voer voor mijn stelling dat als de pionier zijn daad heeft volbracht dan wordt hij door de professional ontmand, om te voorkomen dat een potentieel sterke bouwwijze en een pretentieus produkt de dichtgetimmerde structuur van de markt zouden ondermijnen. L .J
  • 6. r , Ter voorbereiding van her symposium hebben we de pioniers en de projecren voor zo ver ze nog besronden of roegankelijk waren bezochr. Her zou een goede zaak zijn als meer personen en dan in her bijzonder de professionals zo'n trip zouden maken. De pionier herken je aan de gedrevenheid. Pretlichtjes over vroeger. De aneldores over de eersre bouwacriviteiren en 'wie daar wel niet bij waren'. Blijken architect en projecrleider zwagers re zijn geworden/geweest. Soms srond her vast dat her project in feite geblokkeerd werd door dezelfde insranrie die het onderzoek stimuleerde, maar men schrok rerug voor de ulrieme consequenries. Of kwamen bewoners in opstand regen de vreemde eend in de bijt, die -helaas- en dar moer gezegd, ook niet zou uitgroeien tot een oog verblindende wiere zwaan. En dan de bewoners. Soms nog mer een innige band voor de architecr, soms mer een aansrekelijk enrhousiasme over een woning die alles kan en die niemand ziet zieren. Over die eigenaardigheden kan het ook gaan. Misschien niet direct in het programma, maar roch zeker in de kandijn en rijdens de pauze. De vraag is natuurlijk of we door moeten gaan. Sreeds maar weer en sreeds opnieuw met de geschiedenis voor ons. Niet achter ons, wanr het blijkt dat in de innovatie de overlevering schuilr en dat maar zelden een oorspronkelijke gedachte of roepassing wordt voorgetoverd. Het zijn voor sommige mensen oude koeien die we uit de sloot halen. In zekere zin is dat waar, maar dan moet wel worden beseft dat dat nu nog kan. En dat het rijd is om terug te zien voordat een volgende hausse aan doeltreffende, goedkope woningen de markt zal beïnvloeden, of laren we zeggen beroeren om over bereiken maar re zwijgen. Pioniers, protorypen en onvervalste experimenten vieren geen hoogtij meer. Tegenwoordig wordt her experiment keurig in een bouwsrroom van meer buitenissige uitingen geplaarst. En soms steekt de onderzoeksinsteJling de nek uit met een pleidooi voor een andere bouwwijze. Het beeld is uiterst verwarrend. Technologie staat hoog in het vaandel. Milieu en roekomsr worden aan elkaar geknoopt. Eenvoudige aanpasbaarheid en demonrage worden gepropageerd. Déja Vu? Back to the Future?Het lijkr mij een inspirerende confrontatie. Voor Pioniers en Profossionals, maar ook voor de Praktijk van alle dag. Op 25 juni, TUE, Auditorium, vanaf negen uur! Jan Westra HEI140 FOKK ER SHELL CECA ISB '..IYBU NIT HEJi.IO FOKK ER SH ELL CECA [SB oIYB UN IT HEIoIO FOKK ER SHELL CECA I SB !·IY BUN IT HE Ii·IO FOKKER SH ELL CECA ISB I,YBUN IT HEII·IO FOKK ER SHELL CECA ISB I·IYBUNI T HElflO FOKKER L Geïnteresseerd in deelname? Inschrijvin via de antwoordkaart. .J
  • 7. • , Verslag van de Booosting bijeenkomst bij Pieterman Hardglas te Zoetermeer op dinsdag 2 april 1996. Na her eersre kopje koffie en een inleidend verhaal van Arno Al verkoopleider van Piererman Hardglas, begonnen we aan een rondleiding door de fabriek. Hier werd ons door medewerkers van her bedrijf uirgelegd war de werkzaamheden van Pieterman Hardglas zijn. Het halffabrikaat floatglas, 3-19 mm dik, wordt in deze goed geoutilleerde fabriek verwerkt tot O.a. isolatieglas en hardglas. Aan het laatste ontleent Pieterman een deel van zijn naam. Het glas wordt m.b.v. computers zo optimaal mogelijk gesneden en grotendeels machinaal samengevoegd tot isolatieglas voorzien van afstandshouders en dichtingen. Bij de produktie van hardglas kunnen en moeten ral van bewerkingen voor her harden worden uitgevoerd. Zo moet het glas eerst worden afgescherpt om te voorkomen dat er tijdens het harden breuk optreedt. Verder zijn er allerlei soorren bewerkingen mogelijk, zoals polijsten, gaten boren, ingewikkelde figuren zagen en glas voorûen van zeefdrukken voor logo's en rasters. Na al deze handelingen gaat het glas de hardingsoven in waar het in ongeveer twee minuten thermisch wordr gehard in een nauwkeurig gecontroleerd proces, zowel voor als tijdens en na het harden. Arondleiding door de fabriek A L ...I 07
  • 8. r 11 Aansluitend op deze rondgang werden enkele lezingen gehouden, die werden ingeleid door Jan Westra: , 'Het is erg merkwaardig, dat glas ondanks EPN en Bouwbesluit nog bestaat. Was het nu pas uitgevonden, dan zou het waarschijnlijk worden afgekeurd'. Arno Al vertelde over het in 1949 opgerichte bedrijf, dat op het moment 70 medewerkers in dienst heeft en als hoofdactiviteiten de produktie van gehard veiligheidsglas, isolatieglas en brandwerend glas heeft. Hij benadrukte nog maar eens, dat gehard glas niet 5x harder is, maar 5x sterker. De naam Pieterman Hardglas zou dus eigenlijk in de toekomst Pieterman Sterkglas moeten worden. Vervolgens werd door de directeur van het bedrijf, Brit Verhagen, gesproken over de bedrijfsfilosofie, berust op de MANS-filosofie (Management Arbeid Nieuwe Stij I), waarvan Deming de grondlegger is. De MANS-filosofie omvat het hele bedrijf, met als kenmerken verbeterde onderlinge • samenwerking, hogere produktie en betere kwaliteit. Kwaliteit kan pas worden bereikt, als het hele proces onder controle is. De kracht van dit proces ligt niet alleen bij het management, maar bij alle medewerkers. Dhr Verhagen sloot zijn verhaal af een rweetal stellingen: • Werk nooit te hard, maar werk optimaal . • Wij dienen te leren niet meer te werken, maar ons meer te richten op goed afstellen, bijstellen, controleren en communiceren. Spreker drie was Just Renckens, docent aan de TU Delft en auteut van het binnenkort te publiceren boek 'Gevels en Architecten'. Hij gaf een illustratief verhaal aan de hand '" '" ..c van een serie dia's over de toepassing van glas in de bouw, <.. genaamd 'Kiezels voor de industrie'. Hieruit bleek dat glas >'" +-> een veelomvattend begrip is: glas is emotie, transport, licht, '" ..c transparantie, reflectie, kunst, illusie en zelfs constructie en .0 innovatie. Het enige probleem van glas is eigenlijk dat het '" +-> bros is en zonder waarschuwing kan bezwijken. Daarom is '" <.. +-> een grote veiligheidsfactor noodzal<elijk. Vl '" Voorafgaand aan de vierde lezing luidde Jan Westra de pauze in: 'Er is nu maar één glas waar je aan kunt denken.' Deze tegen lezing werd verzorgd door /(oos Flinterman, vormgever/kunstenaar. Hij stelde E o zichzelf de volgende vraag: 'Wat boeit er nu zo aan glas?'. Aan de hand van een diaserie over glazen '" '0 <.. kunst- en gebruiksvoorwerpen, probeerde '" +-> Vl E hij hierachter te komen. Zijn fascinatie is « wanneer het materiaal niet met de maker +-> c: op de loop gaat, maar wanneer hij het o 0- <.. materiaal naar zijn hand weet te zetten. '" +-> c: De drie O's van Booosting (Onrwerpen, '" u Onrwikkelen en Onderzoeken) zijn zeker ook op glas van toepassing. De mogelijk- heden van glas lijken Onbeperkt. Edwin de Ferrante & Ronald Peters Afstudeerders TUD Bouwtechnologie bij Archipel Onrwerpers te Den Haag L .J
  • 9. • , Verslag van het projectbezoek aan het VNO-NCW pand op di nsdag 23 apr i 1 1996 te Den Haag Very Nice Oversize 'In 1988 gaf de toenmalige wethouder Duyvestein van de gemeente Den Haag te kennen dat op alle kruisingen en bruggen over de Utrechtsebaan extra bebouwingen wuden worden toegevoegd. Vanuit de lucht wuden de kruispunten een herkenbaar patroon geven.' aldus Mels Crouwel, architect van dit project. o Op het eerste viaduct, wanneer men de stad binnenrijdt, is inmiddels het sueeppak van Nationale Nederlanden verrezen. f)Voor de tweede brug, op de oude werkplek van VNO, werd een voorstel gedaan voor een ophaalbrug à la Btooklynbridge om de mooie erachter gelegen woonwijk bij het centrum te betrekken. e Op de derde brug bij het Grotiusplein zullen diverse lage brug- gebouwen gerealiseerd worden. eVoor het vierde viaduct, aan de rand van het Scheveningse Bos werd door Benthem en Crouwel Architecten een voorstel uitgewerkt voor een slank gebouw ( 96 meter hoog), bestaande uit twee schijven met elkaar verbonden door een brug. Het gebouw wu wwel een kantoor- als een hotelfunctie krijgen en op het dak zou een windturbine geplaatst worden. Ware het niet dat de buurt zich verenigd had in 'Boze Emma' en wel heel erg boos bleek te zijn over dit letterlijk veel te hoog gegrepen plan. Zelfs de voorzitter van de welstandscommissie kon niet voorkomen dat de vijf bovenste (bedden)lagen eraf moesten en de hoogte nu 74 meter is. Daglicht en kunstlicht, door de inbouw van geniepige 'lichtogen' in de buitengevel, zullen vrij spel krijgen, om van de te verwachten effecten van de schaduw nog maar niet te spreken. Om de helderheid van het gebouw te benadrukken zijn in het ontwerp drie tonen glas verwerkt in de buitengevel en zijn de platen voorzien van een zilvercoating. De glasplaten zijn op het beton geplakt, waardoor de opbouw van de materialen goed herkenbaar is en de transparantie (Och gehandhaafd blijft. Nederland wordt gelukkig weer een pand met een heus dak rijker. De installaties worden allen geïntegreerd onder een vleugel; pijpen, roosters e.d. worden allen verpakt in een mooie doos op de 20e verdieping. AI met al weinig standaard in het ontwerp en het gebruik van materialen. En ook een nieuwe wijze van samenwerken, zelfs met de buurt: 20 super eerlijke avonden bleken hen pas tevreden te stellen. Jan Font Freide, Corsmit Raadgevend Ingenieursbureau, somt 's wat noviteiten op over de constructie. In verband met wegen voor bestemmingsverkeer aan beide zijden van de Utrechtsebaan bleek er voor fundering weinig ruimte. De fundering bestaat uit twee balken van 2,5 bij 2 meter hoog en de overspanning is 32,2 meter. noordgevel .J .-
  • 10. r ~ De belasting op de funderingsbalken is extreem zwaar: 4000 tot plaatselijk 8000 kN per meter en , wordt gedragen door prefab betonpalen van 500 x 600 mm die over een lengte van 14 meter in een zeer dichte zandlaag zijn geheid. Om financiële redenen is het hoofdmateriaal beton en zijn de geprefabriceerde balken en middenkolommen uitgevoerd in zeer hoge betonkwaliteit B85 en voorzien van veel bewapening. Begin- en uiteinden van de kolommen, met een lengre van twee verdiepingen, werden voorzien van een staalplaat. De verbinding staal - beton is nieuw: de naden werden handmatig, geïnjecteerd met kunsthars, met een zeer hoge druksterkte: zo'n 200N/mm2. De 8 kolommen in het midden van het gebouw bevinden zich boven het wegdek en dienen opgevangen te worden door een overgangsconstructie. Na ruim overleg is gekozen voor vier 8,2 meter hoge betonnen vakwerken met een overspanning van 32,2 meter. De prefab onderbalk is uitgevoerd in Hoge Sterkte Beton B95, waardoor de bewapening kon worden teruggebracht van 4% naar 2,5%, met behoud van de vereiste stijfheid. Het stalen vakwerk in de voorgevel fungeert als stabiliteitscon- suuctie en het vakwerk in de achtergevel als ophangconstructie voor de hellingbaan van de parkeergarage. De -45 mm dikke- buizen van de vakwerken werden door lassers met offshore ervaring op het werk gerealiseerd. I.v.m. zeer grote krachten op de buizen werden staalplaten met honderden deuvels op de buizen aangebracht om de verbinding tussen beton en staalconstructie te mal<en. Per las had men 3 à 4 dagen nodig. En Jan Font Freide zou nog wel 3 à 4 dagen verder kunnen uitwijden, maar het woord is aan Ham Nieuwendijk, project- leider van Wilma Bouw die ons verblijdt met enkele pral<tijk- verhalen over de bouw. Hij memoreert het logistiek stuntwerk dat in één geruisloze nacht tot stand kwam. De Utrechtsebaan werd afgesloten en de prefabtrekbalken, de tussenbalken en de werkvloer werden gelegd. Alle participanten waren letterlijk met stomheid geslagen en Emma sliep ook gewoon door. In totaal werd zo'n 600 m2 constructie in één nacht gemonteerd. El ke paal heeft zijn verhaal Tijdens de bouw zijn veel heipalen gebroken en vroeg men zich af wat de juiste heiblok-paal- verhouding zou zijn geweest. Veel palen moesten worden geïnjecteerd. Vervolgens is men geconfronteerd met een bouwstaking bij de betonfabriek, een natte kerst, een vrieswinter en een faillissement bij de gevelafwerkingsfirma. En dat ontnuchtert de toehoorders weer 's wat. De verhitte en popelende groep van 30 AVA's neemt een kijkje, een kiekje en een broodje om met een verheven blik huiswaarts te keren. En het staat als een paal in het Scheveningse zand dat de samenwerkende organisaties hun trotsheid niet zullen verhullen als zij nog eens terugblikken op de totstandkoming van dit project, als zij na de oplevering nog een snackje pikken bij snackkar 'De Vrijheid' op 7 juli a.s. Een verbaasde secretariaatsmedewerker ..... L .J
  • 11. Activiteiten 1996 12 juni 'Via bul naar baan' themamiddag TU te Delft 25 juni 'Pioniers of the Past, Professionals of the Present' Symposium TU te Eindhoven 26 juni Booosting External 'Ondergronds Bouwen' te Rotterdam 29 augustus Trespa International te Weert 24 september 'De toekomst van het kantoor' te Leiden 15 oktober Polynorm te Bunschoten 6 november Pittsburgh Corning te Tessenderlo, Belgïe (AVA) (AVA) staat voor Alleen Voor Aangeslotenen o 0 0 5 t ·n 9 •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• In mei 1988 is de Stichting Industrieel Bouwen Nederland, b I s tic h tin 9 Booosting, opgericht vanuit een gecombineerd initiatief van industrie, ontwerpers en architecten. De voornaamste doelstelling in dus tri e e I van Booosting is het bevorderen van het ontwerpen, ontwikkelen, ondenoeken en b 0 uwe n toepassen van industrieel te vervaardigen bouwprodukten en gebouwdelen, ter verhoging ne der I a n d van de kwaliteit van de gebouwde omgeving. Op de antwoordkaart kunt u aangeven of •••••••••• u geïnteresseerd bent in meer informatie over de activiteiten van Booosting. ~ ... Booost i ng Hoogmadestraat 57 postbus 10197 colofon 3004 AD Rotterdam telefoon 010 4156304 telefax: 010 4157409 E-mail paaarch@pi.net Contactpersoon Jolanda Steenhouwer, bereikbaar: di en wo van 9.00 rot 17.00 uur en op do van 9.00 tot 13.00 uur Redactie: Jolanda Steenhouwer Vormgeving: Patricia Brouwer Design Druk: Drukkerij Hans Truijen Met bijdragen van: Edwin de Ferrante, Jan Font Preide, Dirk Groeneve/d, Math Mounnans, Ronald Peters, Jean Louis Sl.egers, Marcel Vroom, Jan Westra t • Voorzitter ir Jan Westra TU Eindhoven ir Eric Vreedenburgh Archipel Ontwerpers Vice voorzitterir Secretaris ir Jouke Post Post Ter Avest Architecten Penningmeester ir Johan Riezebos Rockwool Lid irJos Lichtenberg Buro A+ Lid Henk van Laarhoven Hubert-Jan Henket Architecten Lid irJaap Koning Brouwer en Koning L .J 11
  • 12. . , Nieuwe participanten 1996 Saint - Roch Glas Contactper soon: Jean Louis 57egers SAINT-ROCH -VEROMCO Koninklijke Saint-Roch Veromco is de grootste verwerker en leverancier Meerval 9•• Postbus 660 van vlakglasproducten voor de bouwen interieur op de Nederlandse markt. Het Nederlandse hoofdkantoor is gevestigd in Veenendaal, het verkoopkantoor Saint-Roch Glas in Nieuwegein. De strategie van Saint- 3430 AR Nieuweg ein Roch is duidelijk gericht op kwaliteit en produktinnovatie: M.b.t. de tel 030-605 55 23 verbetering van het wooncomfort en een laag energiegebruik is fax 030- 605 50 88 bijvoorbeeld een HR-g1as, Super POLYGLASS met een U-waarde van 0,7 W/m2k gerealisereerd in de UrbanviUa's te Amstelveen. Op het gebied van veiligheidsbeglazing bestaat STADIP SPORT onrwikkeld, dar als sectorscheiding tussen de 'risicovalcl<:en' in het Amsterdamse ArenA zal worden toegepast. De vraag naar doorschijnende decoratieve beglazing voor scheidingswanden heefr tot de onrwilcl<:eling van STADIP DESIGN en/of STADIP COLOR geleid. PRIVA- LITE (schalcelglas) is een veiligheidsglas dat d.m.v. 'een druk op de knop' verandert van doorzichtig naar ondoorzichtig. Voor de komende jaren zal her onrwikkelen van complete glasconstructies en -systemen aan belang toenemen. Het vinden van gekwalificeerde en betrouwbare partners op dit vlalc is dan ook van eminent belang. Via Booosting kunnen ideeën, contacten en samenwerkingsverbanden op dit gebied ontstaan. .... A/Jüznc~ Euro~ Unicom Nederlalld A+ Burtau voor Bik Bouwprodukun Wolvega Panelen Bouwproduktolltwikkeling BrakÛ Interimr Gro~p Zoontje> Beton Advinbu"au voor Bouwttchniek ABT Bruynzeel Kmkms m Kizsun ArchiltCltll m Consultants AóC Fabriek van PlnAtwerkm H. van Dam ACN Con.structelIN Enitor Ad van Berw Industrial Design Bu"au Angenent GE Plastic> SlrUCtu"d Prodw:ts Euro~ Brouwer + Koning Corsmit Rmulgevend IngenieursbUT(au Hoesch BouwSJsumm Nederland Flex Dewwpment CVK Holec Sysumm 6- Componnlfm Holland Processing Ir KA"I H. Dekker Hoogowns Groep !.andmark DnÎgn 6- Technology Façode Consulting 6- Ellgineering Humer Douglas Produktcentrum TNO GeNie Consult Kömmerüng Benelux Ir A. Hoek CS Bouwkundig Ingmimrs Jamara ProdUCIS HogtJchool Enschede JJ KmJS ArchipelOlltwerpers Hogeschool Midden-Brabant Kru~ Bomalex Architecunb,mau Böhtüngk Hiensch Engineering NBM-AmsuUand Woningbouw Jan Brollwer Aswciatn KAnloor van de Toekomst Octatube Spau SlrUCtum CEPEZED Natio1l41e Woningraad Pieurman Hardglas EGM Archittclm SfIlIllbouwinstituut Plaslica Plaat Hubert-Jan Henket bna archittcren Stichting Aluminium Centrum Polydalr Post Ter Allt'>"t Archirecttn TU Delft Polyllonn Tj ïèn Dnign TU Eindhovm Rewa Budel Tuns+Horsting Archittcttn V~iging Nederlandse Rrynotrode Verburg Hoogendijk Archirekttn Cnnentindustrie Rockwool !.apinus Architekrenburo VISSer 6-Bemnan H. de Wit Consultancy Somfy Nederland ir Frank Vlln Wae>. Ingenieursbll"au Zonnewld Saim-Roch Glas Buro voor Archittktuur Tmpa 11IIer1l4tio1l41 ir Daan Peters L Ubbink Nederlalld .J
  • 13. • , mOOOi: Bewondering voor ontwerpers, hun gebouwen en produkren die afwijken van het gangbare en die een aantoonbare, zichtbare verandering in het denken over de materiële wereld tot gevolg hebben, zijn al eerder aanleiding geweest in deze rubriek: Gaudi, Rogers, Piano, Calatrava, Alsop. De Engelse ontwerper Alexander Moulton wil ik aan dit illustere gezelschap toevoegen. Sinds de ontwerp-oefening - tijdens de opleiding aan de TU Delft - van een vouwfiets, waarvan ik het aandrijf-/opklapmechaniek moest ontwerpen, houden fietsen mij bezig: de engineering van de spanfiets van Frans de la Haye en eigen onrwerpen voor een hydraulische aandrijving, een lichtgewicht aluminium bagagerek voor racefietsen, oplaadbare fiecsverlichting en een fietsbel. Momenreel is mijn betrokkenheid meer beschouwend. Mijn bewondering gaat uit naar deze ontwerper van de compacte fiets. Alex Moulron ontwierp het archerype van de vouwfiets, waarvan het protorype stamt uit 1959. In meerdere generaties modellen is Moulton op zoek geweest naar de ideale vorm en constructie van een fiets met kleine wielen, opvouwbaar, draagbaar en met een uitstekend comfort en bestuurbaarheid. Het eerste produktiemodel werd gelanceerd in 1962: kleine wielen, ingebouwde vering en de mogelijkheid de fiets als geheel op te vouwen; de fiets nam weinig ruimte in beslag en kon in de achterbak van de auto worden meegenomen. Moulton doorbrak met zijn nieuwe fiets de traditionele, oudetwetse vorm- geving van het rijwiel en liet zien dat de fiets een modern vervoermiddel met een modern uiterlijk is, passend in de tijd van toenemend auroverkeer en met gebruikmaking van moderne technologieën. Waarom Moulton deze fiets concipieerde is mij niet bekend. Vermoedelijk is hij beïnvloed geweest door het werk van een andere 'Engelsman', Sir Alec Issigonis, ontwerper van de Morris Mini M' - kortweg Mini - die in 1959 in produktie is genomen. Issigonis, van Turkse afkomsr, heeft immers met de Mini een compleet nieuw archetype van de kleine auto gecreëerd. Zowel de Moulton als Mini hebben model gestaan voor de sindsdien voortdurende ontwikkeling van de compacte fiets en de compacte auro. L .J
  • 14. r , De Moulron fiets is in 1983 herzien met een lichtgewicht frame, geconstrueerd als vakwerk. Eigenlijk vind ik deze versie de mooiste: de ultieme uitdrukking van de fietstechnologie, vooral in de roesrvaststalen uirvoering. Hij is er als rouring-model en als race-model, compleet met race-stuur. Maar als vouwfiets is deze Moulron minder goed ontwikkeld dan de fietsen die uit deze voorganger zijn voortgekomen. Bij de recente aanschaf van een vouwfiets heb ik mijn voorkeur voor de Moulton daarom helaas moeten laten varen; ik zou hem wel willen hebben, maar dan als kunstwerk; niet om te rijden maar om naar te kijken, wat gezien de prijs ook het beste is. Dus moest ik kiezen uit het inmiddels ruime aan andere modellen, zoals Brompron, Dahon, Di Blasi, Neobike en Birdy. De Birdy is de meesr geavanceerde lichtgewicht vouwfiets van dit moment, vooral door zijn off-me-road kwalireiren, maar als compacte vouwfiers minder bruikbaar. Mijn keuze is gevallen op de Brompron, die een zeer precies stuurgedrag, comfort - door een achtervork mer schokdemper - en een uitstekende stabiliteit combineert met een ingenieus en gebruiksvriendelijk opvouwmechanisme: je merkt niet dat je op een compacte fiets rijdt en de opgevouwen roes tand is niet grorer dan handbagage. De Brompton is de Macintosh onder de vouwfietsen, in vergelijking rot bijvoorbeeld de Di Blasi; dat is meer een MS- DOS fiets: minder stabiel en elke maand moet je z'n boutjes aandraaien. L .J
  • 15. . , Voor de aanschaf van zonneboilers is èen nieuwe afval binnen hetzelfde bedrijf of dezelfde keten. De subsidieregeling vastgesteld, de Subsidieregeling subsidie bedraagt 40% van de kosten met een actieve wn-thermische systemen. De regeling geldt maximum van f 250.000. Projecten waarvan de voor bedrijven, woningbouwverenigingen en parti- kosten minder dan f 50.000 bedragen komen niet in culieren. Aanvragen kunnen wwel voorafgaand aan aanmerking. De voorkeur gaat uit naar projecten die de investering als (in 1996) achteraf worden worden ingediend door samenwerkingsverbanden ingediend. Een aanvraag kan betrekking hebben op van bedrijven. In dit programma worden aanvragen een of meer wnneboilers; de subsidie is echter volgens het tendersysteem beoordeeld. De termijn afhankelijk van het jaar waarin de zonneboiler wordt voor het indienen van deze aanvragen sluit op 30 geïnstalleerd. Hiervoor is gekozen om een snelle augustus a.s. aanschaf van wveel mogelijk wnneboilers te stimu- leren. Het is de bedoeling dat een prijsdaling van de Het Programma Reductie Luchtemissies Bedrijven zonneboilers in de komende jaren voldoende is om 1996 richt zich op de ontwikkeling van nieuwe de lagere subsidie te compenseren, maar gegaran- technieken om de emissie van verontreinigende deerd is dit niet. De subsidie is afhankelijk van de stoffen in de lucht te beperken. Het kan hierbij wwel totale energieopbrengst en bedraagt per GJ f 240 gaan om verbrandingsgassen als om gassen die voor de eerste 4 GJ (1997: f 170, 1998: f 100), en vrijkomen bij bedrijfsprocessen. Verschillende typen f 100 per GJ daarboven (1997: f 70, 1998: f 50). projecten komen voor subsidie in aanmerking: De regeling wordt uitgevoerd door Senter te Zwolle. haalbaarheidsstudies (subsidie tot 90%), onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten (subsidie tot 50%), Extra milieuprogramma's praktijkexperimenten (subsidie rot 50%) en demon- De uirvoeringsprogramma's op basis van het stratieprojecten (subsidie 35% over de eerste f 1 mln. Bijdragenbesluit milieugerichte technologie zijn en 25% over de kosten daarboven). Bij elke categorie aangevuld met twee nieuwe programma's. Voor gelden ook maximale bedragen. Priotiteit wordt beide programma's is een betrekkelijk klein budget gegeven aan de beperking van de uitstoot van uitgetrokken, bij elkaar slechts f 2,5 mln. stiksrofoxiden, S02 en ammoniak. Het programma voor hergebruik van afValstoffen, het De termijn voor het indienen van aanvragen sluit op vroegere NOH, is opgevolgd door een programma 1 december 1996. Beide programma's worden dat meer is gericht op de toepassing in de pral<tijk uitgevoerd door de NOVEM te Utrecht. van de inmiddels ontwikkelde kennis en heet A '··: Programma Stimulering Praktijkexperimenten Preventie en Hergebruik Afvalstoffen 1996. Dit ? I programma is gericht op retoursystemen voor Voor meer informatie kunt u afgedankte produkten in combinatie met hoog- contact opnemen met waardig hergebruik en hergebruik van produktie- Pouwer & Stevers (010 - 4521122). • • I ..... L .J 15
  • 16. Van Dam flies away! Nederlandse Sandwichpanelen voor Hong Kong Airport Chek Lap Kok Sir Norman Foster zei het al tijdens in Eindhoven vorige maand: ' ..... het menselijk vernuft optimaal benutten, tot op de fabrieksvloer. Dan is er veel meer ,~ .." .. mogelijk dan je denkt.' We hebben het geweten: Hij specificeerde een sand- wichpaneel van 80 mm dik. Op zich is dat geen enkel probleem. Totdat bleek dat: het aalglad moest zijn; een geluidsisolatiewaarde van 48db moest halen; meer dan 3 meter diende te overspannen bij een thyphoon- -";-""f.'<~m;j belasting; volledig onbrandbaar moest zijn; 25 jaar onderhoudsvrij zou kunnen zijn en Foster een aan- sluiting en ophanging als in afgebeeld detail eiste. We hebben het voor elkaar gekregen! Met veel vernuft, (mede dankzij de oplossing van Kees aan de lijmstraat). Alle testen zijn geslaagd en de produktie loopt. Mooi hè dat 'Project van de eeuw! Een plattegrond in de vorm van een vliegtuig en met 15.000 m2 panelen, zo vlak als Nederland! Kom maar eens kijken .... Dirk Groeneve/d, managing director Fabriek van Plaatwerken H. van Dam te Ridderkerk. De LOOOPgroep In samenwerking mer de Vereniging Nederlandse Cementindusrrie werd op 20 maart jJ. bij Hurks Beton te Veldhoven een Looop over prefàb beton georganiseerd. De (on)mogelijkheden van het nieuwe produkt Beauton (spreek uit Bjoeton) stonden hierbij centraal. Voor nadere informatie entof een verslag van deze activiteit kunt u zich wenden tot het secretariaat. De LOOOPgroep v.l.n.r.: Karel Vollers, Vollers Architecten, architect/onderzoeker - Ad van Berlo, Van Berlo Industrial Design, indusrrieel onrwerper - jan Westra, voorzitter Booosting en hoofddocent TUE/vakgroep BPU - Evert Heling, A1von, technisch directeur - Wim Bmnmk, Spanbeton, directeur Research & Development - jouke Pos~ Post Ter Avest Architecten, architect - Siem Poot, BetonSon, produktonrwikkelaar - jos Fassaert, Hurks Beton, commercieel directeur - Henk van Laarhovm, Hubert-Jan Henket Architecten, industrieel onrwerper - jaap van Es, ACN Constructeurs, constructief ingenieur - Ham Köhne, VNC, technisch marketeer