เทคโนโลยีหรือซอฟต์แวร์ที่จำเป็นสำหรับห้องสมุดดิจิทัล โดย บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ ศูนย์บริการความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ( ศวท .) ‏ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ http://www.stks.or.th

บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ นักวิชาการ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKS: Science and Technology Knowledge Services) ‏ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ( สวทช ./NSTDA) ‏ [email_address] http://www.stks.or.th http://www.stks.or.th/boonlert

นักวิชาการ

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKS: Science and Technology Knowledge Services) ‏

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ( สวทช ./NSTDA) ‏

[email_address]

http://www.stks.or.th

http://www.stks.or.th/boonlert

Open Source Software ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส ซอฟต์แวร์ต้นฉบับรหัสเปิด เปิดเผย Source Code ซอฟต์แวร์ฟรี ซอฟต์แวร์เสรี OSS

ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส

ซอฟต์แวร์ต้นฉบับรหัสเปิด

เปิดเผย Source Code

ซอฟต์แวร์ฟรี

ซอฟต์แวร์เสรี

OSS

ทำไหม OSS คือทางเลือก กฏหมายลิขสิทธิ์ กฏหมายการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ พ . ศ . 2550 งบประมาณจัดซื้อจัดหาซอฟต์แวร์ ครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์

กฏหมายลิขสิทธิ์

กฏหมายการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ พ . ศ . 2550

งบประมาณจัดซื้อจัดหาซอฟต์แวร์ ครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์

OSS ทางเลือกใหม่ เลือกใช้ OSS ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย มี features พื้นฐานเหมือนระบบห้องสมุดอัตโนมัติเชิงพาณิชย์ สามารถต่อยอดเพิ่มเติมได้ด้วยตนเอง ไม่ต้องเสียค่า maintenance ใช้ได้กับห้องสมุดทั่วไป ฯลฯ

เลือกใช้ OSS

ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย

มี features พื้นฐานเหมือนระบบห้องสมุดอัตโนมัติเชิงพาณิชย์

สามารถต่อยอดเพิ่มเติมได้ด้วยตนเอง

ไม่ต้องเสียค่า maintenance

ใช้ได้กับห้องสมุดทั่วไป ฯลฯ

ตัวอย่างซอฟต์แวร์ GIMP จัดการรูปภาพ XnView จัดการรูปภาพ PDF Creator แปลงเอกสาร PDF Greenstone จัดการห้องสมุดดิจิทัล Koha ห้องสมุดอัตโนมัติ DSpace คลังผลงานวิชาการ Institutional Repository-IR

GIMP จัดการรูปภาพ

XnView จัดการรูปภาพ

PDF Creator แปลงเอกสาร PDF

Greenstone จัดการห้องสมุดดิจิทัล

Koha ห้องสมุดอัตโนมัติ

DSpace คลังผลงานวิชาการ Institutional Repository-IR

Greenstone and DSpace Greenstone http://www.greenstone.org Digital library software Originated in 1996 Produced by the New Zealand Digital Library Project at the University of Wikato University Distributed by UNESCO + Human Info NGO Dspace http://www.dspace.org Institutional Repository Launched by Nov 4, 2002 Developed by MIT Library + HP GS is excellent

Greenstone

http://www.greenstone.org

Digital library software

Originated in 1996

Produced by the New Zealand Digital Library Project at the University of Wikato University

Distributed by UNESCO + Human Info NGO

Dspace

http://www.dspace.org

Institutional Repository

Launched by Nov 4, 2002

Developed by MIT Library + HP

Greenstone and DSpace GS Open source, multilingual s/w, reader's interface is available in over 40 languages, and the librarian's interface, including all documents, is available in 4 (E,F,S,R) ‏ Dspace BSD open source

GS

Open source, multilingual s/w, reader's interface is available in over 40 languages, and the librarian's interface, including all documents, is available in 4 (E,F,S,R) ‏

Dspace

BSD open source

Greenstone and DSpace GS Aims to users build own library digital collections Dspace Designed to help capture and organize everything produced by faculty and staff – digitized versions of lecture notes, videos, papers, and data sets into an institutional repository Provides basic functionality required to operate an institutional repository and serve as a base for future development to address long-term preservation and access issues

GS

Aims to users build own library digital collections

Dspace

Designed to help capture and organize everything produced by faculty and staff – digitized versions of lecture notes, videos, papers, and data sets into an institutional repository

Provides basic functionality required to operate an institutional repository and serve as a base for future development to address long-term preservation and access issues

Greenstone and DSpace GS Design and construction of collections Distribution on the web and/or removable media Customized structure depending on available metadata End-user collection-building interface for librarians Reader and librarian interfaces in many languages Multiplatform operation Dspace Repositories at an institutional level Self-deposit of digital assets by faculty End-user interface for depositors Assets made available for searching and browsing Data retrievable many years in the future Institutional commitment to ensure the continued availability of certain named formats

GS

Design and construction of collections

Distribution on the web and/or removable media

Customized structure depending on available metadata

End-user collection-building interface for librarians

Reader and librarian interfaces in many languages

Multiplatform operation

Dspace

Repositories at an institutional level

Self-deposit of digital assets by faculty

End-user interface for depositors

Assets made available for searching and browsing

Data retrievable many years in the future

Institutional commitment to ensure the continued availability of certain named formats

Greenstone and DSpace GS Supports Open Archive Initiative Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH) and METS metadata standards DSpace Supports Open Archive Initiative Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH) ‏ Dublin Core Metadata

GS

Supports Open Archive Initiative Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH) and METS metadata standards

DSpace

Supports Open Archive Initiative Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH) ‏

Dublin Core Metadata

Greenstone and DSpace GS Distribution on removable media - Can write collection to a self-installing CD-ROM that operates on all Windows systems Dspace Distribution on removable media - NO

GS

Distribution on removable media - Can write collection to a self-installing CD-ROM that operates on all Windows systems

Dspace

Distribution on removable media - NO

Institutional Repository-IR เนื้อหาที่เป็นดิจิทัล (Digital content) ‏ การเน้นงานที่สร้างโดยสมาชิกของหน่วยงาน (Institutionally-defined) ‏ เนื้อหาทางวิชาการ (Scholarly content) ‏ การสะสมเพิ่มพูนและการยั่งยืน (Cumulative and perpetual) ‏ การทำงานร่วมกันได้และการเข้าถึงแบบเปิด (Interoperable and open access) ‏

เนื้อหาที่เป็นดิจิทัล (Digital content) ‏

การเน้นงานที่สร้างโดยสมาชิกของหน่วยงาน (Institutionally-defined) ‏

เนื้อหาทางวิชาการ (Scholarly content) ‏

การสะสมเพิ่มพูนและการยั่งยืน (Cumulative and perpetual) ‏

การทำงานร่วมกันได้และการเข้าถึงแบบเปิด (Interoperable and open access) ‏

Greenstone : Overview

Peking University digital library

Chopin Early Edition

LeHigh University Library (Ancient Chinese Vessels and Bridges of the 19th Century)

New Zealand Digital Library

Collection ? หนังสือหายาก จดหมายเหตุ วิทยานิพนธ์ งานวิจัย ภาพ เอกสารต้นฉบับดิจิทัล อีเมล์ เว็บไซต์ เสียง Video CAI & Courseware SCORM LO MARC Record ISIS Bib DSpace Data

หนังสือหายาก

จดหมายเหตุ

วิทยานิพนธ์

งานวิจัย

ภาพ

เอกสารต้นฉบับดิจิทัล

อีเมล์

เว็บไซต์

เสียง

Video

CAI & Courseware

SCORM LO

MARC Record

ISIS Bib

DSpace Data

วัตถุประสงค์ของการใช้ การสงวนรักษา ขยายวงการเข้าใช้ ใช้ได้ทุกที่ ทุกเวลา เข้าถึงเนื้อหาฉบับเต็ม

การสงวนรักษา

ขยายวงการเข้าใช้

ใช้ได้ทุกที่ ทุกเวลา

เข้าถึงเนื้อหาฉบับเต็ม

หาโปรแกรมที่เหมาะสม รองรับข้อมูลทางบรรณานุกรม รองรับข้อมูลสาระสังเขป รองรับข้อมูลฉบับเต็ม ( ดิจิทัล ) ‏ รองรับแฟ้มข้อมูลรูปภาพประเภทต่าง ๆ รองรับการสืบค้น รองรับการเป็น archives เลือกให้ตรงตามวัตถุประสงค์

รองรับข้อมูลทางบรรณานุกรม

รองรับข้อมูลสาระสังเขป

รองรับข้อมูลฉบับเต็ม ( ดิจิทัล ) ‏

รองรับแฟ้มข้อมูลรูปภาพประเภทต่าง ๆ

รองรับการสืบค้น

รองรับการเป็น archives

เลือกให้ตรงตามวัตถุประสงค์

Greenstone Open Source รองรับหลากหลาย Metadata รองรับหลากหลาย Digital Format/Media สร้างชุด Metadata ใหม่ได้ เผยแพร่ได้ทั้ง Online และ Offline

Open Source

รองรับหลากหลาย Metadata

รองรับหลากหลาย Digital Format/Media

สร้างชุด Metadata ใหม่ได้

เผยแพร่ได้ทั้ง Online และ Offline

เอกสารเก่า สแกน ถ่ายภาพ 2D 3D Special Media เช่น VR, Panorama

สแกน

ถ่ายภาพ

2D

3D

Special Media เช่น VR, Panorama

มาตรฐานรูปแบบการนำเสนอภาพ  100  100 pixels  300  250 pixels  300  250 pixels Up to 1024  768 pixels Up to 1024  768 pixels Up to 1840  1232 pixels Up to 1840  1232 pixels Size 72 dpi 72 dpi 72 dpi 72 dpi 72 dpi Up to 350 dpi Up to 350 dpi Resolution GIF JPG PNG GIF JPG PNG TIF JPEG JPEG JPEG TIFF JPEG, TIFF Format Preview Website Database Presentation ภาพสำหรับ Digital Archive ภาพ สื่อสิ่งพิมพ์ ภาพต้นฉบับ

72-dpi & 300-dpi

กล้องถ่ายภาพดิจิทัล ตั้งค่าวัน / เวลาของกล้องให้ถูกต้อง กล้องจะบันทึก EXIF Metadata ฝังในไฟล์รูป ถ่ายด้วยกล้องยี่ห้อใด รุ่นใด วัน / เวลาที่ถ่ายภาพ ใช้ Flash หรือไม่ ความไวการถ่าย

ตั้งค่าวัน / เวลาของกล้องให้ถูกต้อง

กล้องจะบันทึก EXIF Metadata ฝังในไฟล์รูป

ถ่ายด้วยกล้องยี่ห้อใด รุ่นใด

วัน / เวลาที่ถ่ายภาพ

ใช้ Flash หรือไม่

ความไวการถ่าย

Image Metadata

XnView & GIMP เครื่องมือจัดการบริหารรูปภาพ จัดการ Metadata ย่อขนาดภาพปริมาณมากๆ

เครื่องมือจัดการบริหารรูปภาพ

จัดการ Metadata

ย่อขนาดภาพปริมาณมากๆ

ชื่อไฟล์ภาพ ภาษาอังกฤษ ผสมตัวเลข ใช้เครื่องหมายเฉพาะ – ไม่ควรมีช่องว่าง ไม่ควรยาวมากเกินไป

ภาษาอังกฤษ ผสมตัวเลข

ใช้เครื่องหมายเฉพาะ –

ไม่ควรมีช่องว่าง

ไม่ควรยาวมากเกินไป

เอกสารต้นฉบับดิจิทัล เอกสารจาก Word, Excel, PowerPoint ให้ความสำคัญกับ ฟอนต์มาตรฐาน ลักษณะการพิมพ์ Document Metadata

เอกสารจาก Word, Excel, PowerPoint

ให้ความสำคัญกับ

ฟอนต์มาตรฐาน

ลักษณะการพิมพ์

Document Metadata

แบบอักษร (Fonts) เลือกใช้ฟอนต์มาตรฐาน ตระกูล NEW, UPC Tahoma Tahoma, MS Sans Serif, Thonburi

เลือกใช้ฟอนต์มาตรฐาน

ตระกูล NEW, UPC

Tahoma

Tahoma, MS Sans Serif, Thonburi

ปัญหาภาษาไทยกับสื่อดิจิทัล

การกำหนดคุณสมบัติของเอกสาร MS – Office File, Properties..

MS – Office

File, Properties..

Web Metadata Web Title URL :Uniform Resource Locator Meta Tag Description เนื้อหา 1 – 2 Kb ของเอกสารเว็บ Authors Keyword Generator H1, H2, H3 Tag Contents Alternate Text for Image/Multimedia

Web Title

URL :Uniform Resource Locator

Meta Tag

Description

เนื้อหา 1 – 2 Kb ของเอกสารเว็บ

Authors

Keyword

Generator

H1, H2, H3 Tag

Contents

Alternate Text for Image/Multimedia

How Search Engine Work

Web Title <head> <title>NECTEC : Thailand : National Electronics and Computer Technology Center</title> </head> เปิดดูด้วยคำสั่ง View, Source

Web Title & Google

ไม่ระบุ Web Title

Meta tag: Description <head> <META NAME =&quot; Description &quot; CONTENT =&quot; มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เป็นสถาบันอุดมศึกษาที่เปิดสอนหลักสูตรทางการเกษตรแห่งแรกของประเทศไทย ถือกำเนิดมาจากโรงเรียนฝึกหัดครู ประถมกสิกรรม เมื่อ พ . ศ . 2460 ต่อมาได้ขยายและยกฐานะขึ้นเป็นวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และพัฒนาจนกระทั่งก่อตั้งเป็นมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยพระราชบัญญัติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ . ศ . 2486 ปัจจุบันมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ประกอบด้วยวิทยาเขตที่เปิดเรียนแล้ว 5 วิทยาเขต และโครงการ จัดตั้ง 2 วิทยาเขต &quot; > </head> เปิดดูด้วยคำสั่ง View, Source

<head>

<META NAME =&quot; Description &quot; CONTENT =&quot; มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เป็นสถาบันอุดมศึกษาที่เปิดสอนหลักสูตรทางการเกษตรแห่งแรกของประเทศไทย ถือกำเนิดมาจากโรงเรียนฝึกหัดครู ประถมกสิกรรม เมื่อ พ . ศ . 2460 ต่อมาได้ขยายและยกฐานะขึ้นเป็นวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และพัฒนาจนกระทั่งก่อตั้งเป็นมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยพระราชบัญญัติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ . ศ . 2486 ปัจจุบันมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ประกอบด้วยวิทยาเขตที่เปิดเรียนแล้ว 5 วิทยาเขต และโครงการ จัดตั้ง 2 วิทยาเขต &quot; >

</head>

Meta tag: Description กรณีที่ไม่ได้ระบุ Description Meta Tag โปรแกรมจะดึงข้อความ 1 – 2 KB จากเว็บไซต์มาแสดงผลแทน

กรณีที่ไม่ได้ระบุ Description Meta Tag โปรแกรมจะดึงข้อความ 1 – 2 KB จากเว็บไซต์มาแสดงผลแทน

Meta tag อื่นๆ Authors, Creator Keyword Generator Robot จะระบุไว้ใน Head Section ของเอกสารเว็บ ไม่ปรากฏบนเว็บเบราว์เซอร์หรือในเอกสาร Search Engine เข้าถึงได้

Authors, Creator

Keyword

Generator

Robot

จะระบุไว้ใน Head Section ของเอกสารเว็บ

ไม่ปรากฏบนเว็บเบราว์เซอร์หรือในเอกสาร

Search Engine เข้าถึงได้

Author & Keyword <META NAME =&quot; Author &quot; CONTENT =&quot; Kasetsart University, Thailand, Bangkok &quot; > <META NAME =&quot; Keywords &quot; CONTENT =&quot; Kasetsart University, Thailand, University, Bangkok, Higher Education, Equality in Education, Colleges, School, Campuses, Faculty, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ , เกษตรศาสตร์ ศาสตร์ของแผ่นดิน &quot; >

<META NAME =&quot; Author &quot; CONTENT =&quot; Kasetsart University, Thailand, Bangkok &quot; >

<META NAME =&quot; Keywords &quot; CONTENT =&quot; Kasetsart University, Thailand, University, Bangkok, Higher Education, Equality in Education, Colleges, School, Campuses, Faculty, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ , เกษตรศาสตร์ ศาสตร์ของแผ่นดิน &quot; >