Greenstone From Paper to Digital Collection โครงการ STKS สัญจรร่วมกับสาขาวิชาสารสนเทศ คณะมนุษย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น วันที่ 18 มกราคม 2552 บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี http://www.stks.or.th [email_address]

บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ นักวิชาการ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKS: Science and Technology Knowledge Services ) ‏ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ( สวทช ./NSTDA) ‏ ประวัติการทำงาน ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ นักวิชาการ , เจ้าหน้าที่ระบบคอมพิวเตอร์ , วิทยากร รักษาการหัวหน้างานพัฒนาสื่อสาระดิจิทัล รักษาการหัวหน้างานสนับสนุนทางเทคนิค รักษาการหัวหน้างานบริหารวิชาการ

นักวิชาการ

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STKS: Science and Technology Knowledge Services ) ‏

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ( สวทช ./NSTDA) ‏

ประวัติการทำงาน

ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ

นักวิชาการ , เจ้าหน้าที่ระบบคอมพิวเตอร์ , วิทยากร

รักษาการหัวหน้างานพัฒนาสื่อสาระดิจิทัล

รักษาการหัวหน้างานสนับสนุนทางเทคนิค

รักษาการหัวหน้างานบริหารวิชาการ

Greenstone Digital Library software สร้างคลังเอกสารดิจิทัลหลากหลายฟอร์แมต และรูปแบบ นำเสนอได้ทั้ง Online Offline CD-ROM

Digital Library software

สร้างคลังเอกสารดิจิทัลหลากหลายฟอร์แมต และรูปแบบ

นำเสนอได้ทั้ง

Online

Offline

CD-ROM

พิจารณาเรื่องต่อไปนี้หรือยัง จุดประสงค์ กลุ่มเป้าหมาย ขนาดของโครงการ จำนวนเอกสาร กี่หน้า กี่รูป กี่ไฟล์ ขนาดของเอกสาร สื่อดิจิทัลหรือไม่ ลิขสิทธิ์ของเอกสาร อนุญาตให้เรียกชมได้หรือไม่ อนุญาตให้ทำงานร่วมกันได้หรือไม่

จุดประสงค์

กลุ่มเป้าหมาย

ขนาดของโครงการ

จำนวนเอกสาร

กี่หน้า

กี่รูป

กี่ไฟล์

ขนาดของเอกสาร

สื่อดิจิทัลหรือไม่

ลิขสิทธิ์ของเอกสาร

อนุญาตให้เรียกชมได้หรือไม่

อนุญาตให้ทำงานร่วมกันได้หรือไม่

พิจารณาเรื่องต่อไปนี้หรือยัง งบประมาณ ขนาดของระบบ ความจุของ ฮาร์ดดิสก์ ทีมงาน ความรู้พื้นฐาน

งบประมาณ

ขนาดของระบบ

ความจุของ ฮาร์ดดิสก์

ทีมงาน

ความรู้พื้นฐาน

Digital Library Model Plan & Analyst Prepare Develop Publish Evaluate Feedback

กระบวนการ เลือกเอกสาร หรือสื่อ จัดหมวดหมู่สื่อ แปลงให้อยู่ในรูปของสื่อดิจิทัล Original Format Convert Scan/Photo

เลือกเอกสาร หรือสื่อ

จัดหมวดหมู่สื่อ

แปลงให้อยู่ในรูปของสื่อดิจิทัล

Original Format

Convert

Scan/Photo

กระบวนการ กำหนดวิธีการป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ Public domain Copyright Creative Commons Computer Technique Watermark Secure PDF วิเคราะห์ / กำหนด Metadata นำเข้า Greenstone

กำหนดวิธีการป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์

Public domain

Copyright

Creative Commons

Computer Technique

Watermark

Secure PDF

วิเคราะห์ / กำหนด Metadata

นำเข้า Greenstone

ติดตั้ง GreenStone Double Click ที่โปรแกรมแล้วอย่าใจร้อนน่ะครับ โปรแกรมจะทำงานช้ามาก รอสักพักใหญ่ๆ จะปรากฏ

เลือกโฟลเดอร์ตามที่สร้างไว้

เลือก Local Library

กำหนด Password

สำรวจห้องสมุดดิจิทัล เปิด Greenstone Digital Library Start, Program, Greenstone Digital Library Software v2.74 ( 2.8) , Greenstone Digital Library

เปิด Greenstone Digital Library

Start, Program, Greenstone Digital Library Software v2.74 ( 2.8) , Greenstone Digital Library

การนำเข้าเอกสาร เปิด Greenstone Librarian Interfaced Start, Program, Greenstone Digital Library Software v2.74 ( 2.8) , Greenstone Librarian Interface คลิกเลือกคำสั่ง File, Preferences เลือกแท็บ General กำหนดฟอนต์เป็น MS Sans Serif, BOLD, 12

เปิด Greenstone Librarian Interfaced

Start, Program, Greenstone Digital Library Software v2.74 ( 2.8) , Greenstone Librarian Interface

คลิกเลือกคำสั่ง File, Preferences

เลือกแท็บ General

กำหนดฟอนต์เป็น MS Sans Serif, BOLD, 12

หน้าต่างโปรแกรม

Word Collection สร้าง Collection ใหม่ File, New ระบุ Title และ Description นำเข้าเอกสาร Word ต้นฉบับ เอกสารในไดร์ฟ C:, D: หรือ E: เลือกจาก Local Filespace เอกสารใน My Document หรือ Desktop เลือกจาก Home Folder

สร้าง Collection ใหม่

File, New

ระบุ Title และ Description

นำเข้าเอกสาร Word ต้นฉบับ

เอกสารในไดร์ฟ C:, D: หรือ E: เลือกจาก Local Filespace

เอกสารใน My Document หรือ Desktop เลือกจาก Home Folder

Word Collection

Word Collection Collection นี้จะแสดงผลกี่รายการ เพราะ

Collection นี้จะแสดงผลกี่รายการ เพราะ

สร้าง Collection

Word Collection Title ของรายการ มาจาก Filename ของรายการ มาจาก

Title ของรายการ มาจาก

Filename ของรายการ มาจาก

รู้จักกับ Metadata Metadata ที่มาพร้อมกับ Application เรียกว่า Objective Metadata การระบุใน Word --> File, Properties… โอนไปยัง Application อื่นอัตโนมัติ มีความสำคัญมาก ลดความซ้ำซ้อน น้อยคนที่จะระบุ ควรมีนโยบายที่ชัดเจน

Metadata ที่มาพร้อมกับ Application เรียกว่า Objective Metadata

การระบุใน Word --> File, Properties…

โอนไปยัง Application อื่นอัตโนมัติ

มีความสำคัญมาก ลดความซ้ำซ้อน

น้อยคนที่จะระบุ

ควรมีนโยบายที่ชัดเจน

รู้จักกับ Metadata Greenstone รองรับ Objective Metadata โดย Extract จากแฟ้มเอกสารและนำมาเติมใน ex.Metadata ของ Greenstone หากมีสมบูรณ์ เอกสารนั้นๆ พร้อมใช้งาน และสืบค้น

Greenstone รองรับ Objective Metadata โดย Extract จากแฟ้มเอกสารและนำมาเติมใน ex.Metadata ของ Greenstone

หากมีสมบูรณ์ เอกสารนั้นๆ พร้อมใช้งาน และสืบค้น

รู้จักกับ Metadata Subjective Metadata คือ Metadata ที่ผู้ใช้หรือบรรณารักษ์ต้องลงรายการเอง เพื่อเพิ่มความสามารถการสืบค้น มักจะทำกันมาก เสียเวลาโดยเปล่าประโยชน์ สื่อดิจิทัลทั่วไปมักจะใช้ชุด DC – Dublin Core

Subjective Metadata คือ Metadata ที่ผู้ใช้หรือบรรณารักษ์ต้องลงรายการเอง เพื่อเพิ่มความสามารถการสืบค้น

มักจะทำกันมาก

เสียเวลาโดยเปล่าประโยชน์

สื่อดิจิทัลทั่วไปมักจะใช้ชุด DC – Dublin Core

ข้อมูลประกอบการสืบค้น

รู้จักกับ Metadata โลกนี้ไม่ได้มีเฉพาะ Metadata ผู้พัฒนา Digital Library ควรศึกษา Metadata และเลือกใช้ Metadata ให้เหมาะสมกับสื่อดิจิทัลนั้นๆ สื่อการเรียนการสอน LOM ภาพถ่ายดิจิทัล EXIF & IPTC Greenstone รองรับทุก Metadata ทั้งที่มีและจะมีในอนาคต

โลกนี้ไม่ได้มีเฉพาะ Metadata

ผู้พัฒนา Digital Library ควรศึกษา Metadata และเลือกใช้ Metadata ให้เหมาะสมกับสื่อดิจิทัลนั้นๆ

สื่อการเรียนการสอน LOM

ภาพถ่ายดิจิทัล EXIF & IPTC

Greenstone รองรับทุก Metadata ทั้งที่มีและจะมีในอนาคต

Greenstone กับการเรียนการสอน จากจุดเด่นของ Greenstone ทำให้เป็นเครื่องมือสาขาบรรณารักษ์ และสารสนเทศ ได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะหัวข้อ “ Metadata” ทำงานได้กับคอมพิวเตอร์ทั่วไป ไม่ต้องใช้ Server สนับสนุนแฟ้มเอกสารทุกรูปแบบ รองรับ Metadata หลากหลาย เห็นภาพการทำงานของ Metadata ชัดเจน

จากจุดเด่นของ Greenstone ทำให้เป็นเครื่องมือสาขาบรรณารักษ์ และสารสนเทศ ได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะหัวข้อ “ Metadata”

ทำงานได้กับคอมพิวเตอร์ทั่วไป

ไม่ต้องใช้ Server

สนับสนุนแฟ้มเอกสารทุกรูปแบบ

รองรับ Metadata หลากหลาย

เห็นภาพการทำงานของ Metadata ชัดเจน

แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม http://stks.or.th/ http://stks.or.th/elearning http://stks.or.th/wiki http://www.greenstone.org

http://stks.or.th/

http://stks.or.th/elearning

http://stks.or.th/wiki

http://www.greenstone.org