Your SlideShare is downloading. ×

Pdf báo tháng 9

395
views

Published on

Báo tháng 9/2012 - Welcome to NEU

Báo tháng 9/2012 - Welcome to NEU


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
395
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Tháng9/2012 Mục lục Lời mở đầu……………………………………………………….3 Welcome to NEU  Sách gì cho sinh viên NEU…………………………………………………………………………………………………. 4  Kinh nghiệm học và thi TOEIC……………………………………………………………………………………………. 6  Đối mặt với “Dũng sĩ diệt sinh viên”………………………………………………………………………………….. 9 Theo chân các nhà kinh tế học  Karl Marx………………………………………………………………………………………………………………………… 13  John Maynard Keynes…………………………………………………………………………………………………….. 16 Sinh hoạt khoa học  Kinh tế Việt Nam 2011 & Vấn đề tái cấu trúc hệ thống ngân hàng…………………………………. 19  Khủng hoảng kinh tế dưới góc độ các học thuyết kinh tế ………………………………………………..34 Lăng kính khoa học  Tổ chức doanh nghiệp trong thời đại toàn cầu hoá………………………………………………………… 38  Vết đen trong nền sản xuất tư bản ……………………………………………………………………….…………40  Bản chất bóc lột của chủ nghĩa tư bản……………………………………………………………………………...45 Con đường khoa học  Phỏng vấn cô Trần Thị Lan Hương – giảng viên viện Ngân hàng tài chính : Kinh nghiệm làm đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ………………………………………………………………………………….50  Nghiên cứu khoa học sinh viên: Phương pháp nghiên cứu và đôi điều chia sẻ …………………54 CLB Sinh viên nghiên cứu khoa học tuyển CTV 2YESNEWS
  • 2. Tháng9/2012 Lời nói đầu Đời người là một cuộc hành trình bất tận, mà mỗi chặng đường là từng mục tiêu ta đặt ra và theo đuổi. Trên con đườngấy,không thể không nhắc tới những khó khăn, thử thách, thậm chí cả những thất bại đắng cay. Điều gì đã khiến ta bước tiếp trên con đường đầy gian truân ấy? Vì lòng say mê, vì khát khao chinh phục? Hay vì những thành quả mà ta sẽ đạt được khi vượt qua tất cả? Hay bởi lương tâm thúc đẩy ta hoàn thành trách nhiệm, để không phải hổ thẹn với chính bản thân cũng như những người đã tin tưởng mình? Kính thưa quý độc giả! Bản tin sinh viên nghiên cứu khoa học Yesnews ra đời với mục tiêu trở thành nơi để mỗi người có thể trình bày và chia sẻ những nghiên cứu của bản thân, nơi kết nối những người quan tâm, yêu thích hoạt động nghiên cứu, nơi gặp gỡ của những người có chung niềm đam mê khám phá. Dù còn nhiều hạn chế và khó khăn trong công tác thực hiện, nhưng với chúng tôi, điều cần nhất để đạt được mục tiêu chính là lòng quyết tâm theo đuổi tới cùng mục đích đã đặt ra. Ấn phẩm đặc biệt kỳ này là tổng hợp của những bài viết chất lượng từ trước tới nay của Yesnews, như một lời cảm ơn chân thành nhất từ đội ngũ phóng viên, biên tập viên Yesnews gửi tới tất cả độc giả, những người đồng đội luôn sát cánh bên chúng tôi, và đặc biệt là các thầy cô giáo luôn quan tâm, giúp đỡ và ủng hộ chúng tôi trên con đường hoạt động khoa học đầy khó khăn và thử thách. Nhóm thực hiện Bản tin Yesnews 3YESNEWS
  • 3. Tháng9/2012 Welcome to NEU S ách gì cho sinh viên NEU ? Bước vào thế giới đầy sao? Nền kinh tế vận người đọc hiểu được màu sắc của kinh tế học, hành như thế nào? … phần nào những vấn đề có bao giờ bạn phân vân, Bạn sẽ tìm thấy tất cả câu tài chính quốc tế. “Chiến không biết nên bắt đầu từ trả lời trong hai cuốn “Bài tranh tiền tệ” xứng đáng đâu? Có bao giờ bạn cảm giảng Nguyên lý kinh tế là một cuốn sách “không thấy những bài giảng kinh Vi mô” và “Bài giảng thể không đọc” đối với tế thật khó hiểu và thậm Nguyên lý kinh tế Vĩ sinh viên kinh tế chúng chí rất khô khan? Hay có mô” (tác giả Nguyễn Văn mình! khi nào bạn thắc mắc về Ngọc - Nhà xuất bản Đại các hiện tượng kinh tế, học Kinh tế quốc dân). nhưng lại không biết phải Với phần lý thuyết được lý giải một cách chính xác giải thích một cách rõ như thế nào? Hãy nói bạn ràng, kết hợp với việc cần gì, Yesnews sẽ gửi phân tích nhiều ví dụ về đến các bạn những gợi ý các hiện tượng kinh tế, về cuốn sách mà bạn cuốn sách là một nguồn không thể bỏ qua! tham khảo vô cùng hữu ích cho các bạn trong học Nếu bạn cần những tập cũng như nghiên cứu. kiến thức nhập môn về kinh tế? Còn nếu như muốn tìm hiểu về những vấn đề tài chính – ngân hàng thì một cuốn sách không thể bỏ qua đối với các bạn là cuốn “Chiến tranh tiền tệ” (“Currency Wars” - tác Một con đường khác đến giả Song Hongbin). Khi với kinh tế học, một cách mới nghe qua cái tên, có tiếp cận nhẹ nhàng, khiến thể bạn sẽ nghĩ đến cho kinh tế học trở nên những lý thuyết khô cứng “quyến rũ” hơn trong mắt về tài chính, tiền tệ, bạn, đó là cuốn sách nhưng sự thật hoàn toàn “Đô-la hay lá nho?” không phải vậy. Thông (“Naked Economics” tác Kinh tế học nghiên cứu qua lối kể chuyện hấp giả CharlesWheelan). vấn đề gì? Thế nào là tư dẫn, cuốn sách vạch trần duy như một nhà kinh tế? những thế lực đằng sau (Còn tiếp) Thị trường hoạt động ra “đồng tiền”, khiến cho 4YESNEWS
  • 4. Tháng9/2012 Welcome to NEU Ai đã nuôi sống Paris? Tại sao Bill Gates hiện tượng, các vấn đề bình thường trong lại giàu hơn bạn? Kinh tế học nói gì về cuộc sống với một cái nhìn sáng tạo, mới cách làm giàu nhanh chóng? Tại sao mẻ. Tất nhiên, nếu như bạn hy vọng tìm đồng đô-la trong túi bạn lại khác với tờ trong cuốn sách này những quy luật, định giấy bạc thông thường? Bằng việc đưa ra lý (như bạn vẫn thấy trong nhiều môn học hàng loạt những câu hỏi và lời giải đáp lô- khác) thì chắn hẳn bạn sẽ phải thất vọng. gic cho từng vấn đề, cuốn sách mang đến Một cuốn sách khác cùng tác giả, đó là “Một cách nhìn mới, sâu sắc, dễ hiểu và “Siêu kinh tế học hài hước” độc đáo về những khái niệm kinh tế học (“Superfreakonomics”), tiếp nối cách trình khô khan”. bày của “Kinh tế học hài hước”, nếu bạn phù hợp với quyển đầu tiên, chắc chắn Nếu bạn chán ghét những nguyên tắc bạn sẽ tìm thấy điều thú vị trong cuốn và yêu thích sự sáng tạo? sách tiếp theo! Nếu là người năng động và không muốn bỏ phí một thời khắc nào? Chắc hẳn cuốn “Nguyên lý 80/20” (The 80/20 Principle - tác giả Richard Koch) sẽ giúp cho bạn tìm được một đường lối “hiệu quả” hơn cho các hành động của mình. Đâu là bí quyết để tối đa hóa lợi ích thu được và hạn chế tới mức thấp nhất hao phí về thời gian, công sức, tiền bạc bỏ ra? “Nguyên lý 80/20” làm đảo lộn một vài suy nghĩ thông thường, nó giúp ta tìm ra con đường để bỏ 20% sức lực và thu được 80% thành quả, khiến chúng ta hiểu rằng cần tôn vinh những hiệu suất đặc biệt hơn là gia tăng nỗ lực trung bình. Đặc biệt, nếu bạn thích tìm hiểu về kinh doanh Vậy thì cuốn sách phù hợp với bạn có lẽ thì cuốn sách này sẽ mang lại cho bạn là cuốn “Kinh tế học hài hước” những phân tích thú vị về ứng dụng của (“Freakonomics” - tác giả Steven D.Levitt Nguyên lý 80/20 trong kinh doanh. và Stephen J.Dubner). Xét dưới một góc độ nào đó, cuốn sách có phần khó hiểu, Thế giới sách muôn hình vạn trạng, còn nếu như bạn cố tìm ra một nguyên tắc rất nhiều cuốn sách mà Yesnews muốn hay chủ đề xuyên suốt như các cuốn sách giới thiệu đến các bạn, nhưng chất lượng kinh tế khác. Nhưng nếu nhìn nhận dưới quan trọng hơn số lượng. Yesnews thực một góc độ khác, bạn sẽ thấy đây là một sự hy vọng những cuốn sách giới thiệu cuốn sách rất hay, bởi nó khiến bạn luôn đến các bạn sẽ giúp bạn nâng cao sự phải tự đặt ra các câu hỏi, động não, và hiểu biết của bản thân trong các lĩnh vực học cách thoát khỏi những tư duy thông kinh tế - xã hội. thường (đôi khi có phần sai lệch!). Bản chất cuốn sách là sự khám phá, phân tích Vương Mỹ Anh những khía cạnh của xã hội, lý giải các 5YESNEWS
  • 5. Tháng9/2012 Welcome to NEU Kì thi tiếng Anh TOEIC – Test of English for sự thật. Đặt cho mình một mục tiêu rõ ràng và International Communication, tổ chức bởi lên kế hoạch thực hiện chi tiết là những việc ETS ngày càng trở nên phổ biến với các bạn bạn cần tiến hành sau đó. sinh viên đang chuẩn bị hành trang ngoại ngữ cần thiết để tìm kiếm những công việc tốt. Bài Hơn nữa, chia sẻ với những người thân về viết sau xin trình bày một vài kinh nghiệm học mục tiêu của bạn là một động lực hiệu quả cho và thi TOEIC để được kết quả cao. quá trình ôn luyện. Bạn cũng có thể đặt ra những món quà tự thưởng cho bản thân nếu đạt được mục tiêu đề ra: một chuyến du lịch, một món đồ có giá trị…. Ôn thi Việc học tiếng Anh hay ngoại ngữ nói chung là một quá trình lâu dài, do đó đòi hỏi người học nhiều thời gian và công sức. Do TOEIC hiện nay chỉ kiểm tra hai kĩ năng là Reading và Listening (hai kĩ năng Speaking và Writing là tự chọn) nên bạn hoàn toàn có thể đạt kết (Một lớp luyện thi Toeic) quả cao với khả năng tự học của mình. Tuy nhiên tham gia một lớp học hay nhóm tự học Đặt mục tiêu sẽ giúp bạn tiến bộ nhanh hơn, nhưng quyết tâm của bản thân mới là yếu tố quyết định. Với bất cứ kì thi nào, việc đặt ra một mục tiêu Nên dành thời gian hàng ngày luyện tập sẽ tốt rõ ràng là vô cùng quan trọng. Mục tiêu chính hơn rất nhiều học dồn dập trước khi thi. là cái đích mà bạn cần phải đến. Nếu bạn không biết bạn sẽ đi đến đâu thì bạn sẽ không Listening thể chuẩn bị đầy đủ thời gian, công sức, tiền Listening được xem là kĩ năng mà sinh viên của và tâm huyết cho cuộc hành trình đó. Việc thường hãi nhất. Tuy nhiên, nếu có phương đặt mục tiêu, tưởng chừng đơn giản, mà bản pháp luyện tập đúng và kiên trì thì có lẽ bạn sẽ chất lại không hề dễ dàng. Bạn không thể nghĩ thích kĩ năng này nhất. Việc nghe hiểu một ra trong đầu một con số bất kì và tự cho đó là ngoại ngữ không hề đơn giản, đặc biệt nếu mục tiêu. Bạn cũng đừng thấy người khác như bạn không tiếp xúc với nó từ nhỏ. Bạn có 950, 980, 990 TOEIC mà cho rằng mình cũng thể bắt tay vào luyện nghe bằng những việc phải vậy. Đừng mơ mộng nhưng cũng đừng hằng ngày như: xem các chương trình nước quá tự ti. Hãy thực tế! ngoài, nghe nhạc quốc tế… Lúc đầu có thể Bạn hãy xem xét tất cả những thứ bạn đã có bạn không hiểu gì, thậm chí không nghe được và những thứ bạn mong muốn có được trong bất kì từ nào, nhưng đừng bận tâm vì điều đó. kì thi này. Trước hết, hãy làm thử một bài thi Chỉ đơn giản là tai bạn cần có thời gian làm TOEIC thật và xem hiện tại bạn đang đứng ở quen với các âm trong tiếng anh. đâu. Dù kết quả có ra sao, hãy nhìn thẳng vào (còn tiếp) 6YESNEWS
  • 6. Welcome to NEU Tháng9/2012 Trở lại với TOEIC, Listening có 4 phần nhỏ: phù hợp với người học, như bộ Compass picture, respond, conservation, talk. Part 1 TOEIC. Với nhiều người học thì bộ sách được xem là tương đối đơn giản, bạn nhớ xem TOEIC của Oxford được xem là khó nhất và kĩ tranh và đừng bao giờ để những từ có cách phức tạp hơn đề thi thật. Một cuốn sách học từ phát âm na ná nhau đánh lừa ( ví dụ như: fine- rất tốt là cuốn 600 essential words for the fight- find; car- card; world- war…). Nghe kĩ TOEIC test của Barron’s. Kinh nghiệm cho âm cuối (ending sound) sẽ giúp bạn vượt qua thấy không cần làm quá nhiều sách, chỉ cần phần này dễ dàng. Ở part 2, nghe kĩ câu hỏi tìm được quyển sách phù hợp với khả năng chiếm đến 80% thành công của bài thi. Bạn của mình và hoàn thành tương đối trọn vẹn cần nghe rõ từ để hỏi là gì: what, where, quyển sách, người học cũng sẽ cảm nhận được when, why hay how; thì của động từ trong câu sự tiến bộ của mình. Cũng không nên bỏ qua hỏi là gì: hiện tại, quá khứ hay tương lai. Đối quyển sách Official Guide của ETS, được coi với part 3 và 4, bạn nên dành thời gian chờ để như một tài liệu chuẩn về nội dung và độ khó lướt qua tất cả các câu hỏi, hình dung về ngữ của bài thi, dù có một vài sự thay đổi nhưng cảnh giúp bạn hiểu được nội dung tốt hơn. tài liệu đó vẫn rất nên tham khảo. Một tài liệu So với các kì thi như IELTS hay TOEFL, rất tốt khác là Tactics for TOEIC® Listening listening của TOEIC được xem là dễ hơn bởi and Reading Tests với nội dung tương tự với sư cơ bản của từ vựng và ngữ cảnh. Tuy đề thi thật của ETS, cả về độ khó và giọng nhiên, bài thi TOEIC lại diễn ra trong thời người đọc để người học làm quen. Cuối cuốn gian dài hơn với số lượng câu hỏi nhiều hơn, sách là hai đề thi đã từng được sử dụng cùng tinh thần thép được xem là chìa khóa cho vấn với đáp án và bảng điểm quy đổi để đánh giá đề. khả năng của mình. Các bạn có thể tìm được cuốn sách trên cùng rất nhiều tài liệu tiếng Reading Anh bổ ích khác tại trang web: www.englishtips.org. Nếu cần làm thêm, do Với nhiều sinh viên, Reading được xem là kĩ có sự tương đồng nhất đinh giữa bài thi năng dễ nhằn, dễ kiếm điểm hơn. Song để đạt TOEIC và TOEFL paper nên những bạn điểm cao, bạn cần chú ý học chắc ngữ pháp và chuẩn bị cho kì thi TOEIC hoàn toàn có thể từ vựng. Đối với bài đọc, đừng bao giờ “mắc tìm thấy sự hữu ích nhất định từ những đề thi bẫy” khi đọc lần lượt từng từ một (word by TOEFL paper cũ dễ dàng tìm thấy trên mạng word), bạn sẽ không có đủ thời gian để làm Internet. vậy. Trước hết, hãy đọc lướt (scanning) cả bài để nắm được nội dung chính, sau đó đọc câu hỏi và tìm ý (skimming) trong bài. Bạn cũng đừng quá để ý đến những từ mới, nếu không biết nghĩa, hãy dựa vào ngữ cảnh để đoán. Nếu không đủ thời gian làm bài, bạn hãy khoanh tất cả các câu còn lại cùng một đáp án. Tài liệu Về sách và giáo trình, hiện nay có rất nhiều tài liệu được xuất bản với nhiều mức độ khó dễ (Còn tiếp) 7YESNEWS
  • 7. Tháng9/2012 Welcome to NEU Và thi… Sau khi thi Sau khi thi xong, bạn nên dành 1 ngày nghỉ ngơi để “refresh” bản thân. Dù bạn làm bài tốt hay không tốt, có hài lòng hay không hài lòng thì cũng đừng quên mỉm cười và chờ đợi kết quả. TOEIC, xét cho cùng, cũng chỉ là một kì thi. Tuy nhiên trong kì thi này không có khái niệm trượt hay đỗ, chỉ có người thành công và kẻ thất bại. 700 điểm với người này có thể là thành công ngọt ngào nhưng với người khác lại là sự thất bại đáng hổ thẹn. Có thể bạn không đạt được số điểm xuất sắc nhưng điều quan trọng là bạn đã đạt được mục tiêu mà mình để ra, bạn đã hết mình với nó, đã cố Về việc thi, các bạn nên đăng kí sớm, chẳng gắng không mệt mỏi vì nó. Việc bạn nhận hạn trước 1 tháng, điều đó cũng giúp bạn lên thấy mình thành công quan trọng hơn việc kế hoạch tốt hơn trước kì thi. Bài thi TOEIC người khác nhìn bạn có thành công hay thật kéo dài hơn 2 tiếng, do đó nên chuẩn bị không. Một lời cuối cùng, mong rằng TOEIC thật kĩ, làm quen những bài thi thử tại nhà để sẽ không chỉ giúp bạn tìm kiếm một công việc tránh sự mệt mỏi khi làm bài thi thật. Trước tốt hơn; tìm thấy hứng thú, đam mê trong việc ngày thi chính thức, bạn không nên cố “nhồi học Tiếng Anh mà còn giúp bạn mạnh mẽ và nhét”. Hãy thả lỏng, thoải mái, ôn lại tất cả tự tin hơn trong cuộc sống. những tip quan trọng và có một giấc ngủ sâu. Trước giờ thi, bạn có thể “relax” bản thân bằng những ca khúc quốc tế yêu thích. Nếu tim bạn có lỡ đập nhanh hơn bình thường và tay chân bạn có lỡ run lập cập thì cũng đừng lo lắng. Hồi hộp là một dấu hiệu tâm lí tốt trước mỗi kì thi. Trong khi làm bài, bạn cần tập trung cao độ. Một tip đơn giản khi thi phần Listening ở những bài nghe dài, dù không được viết vào đề thi nhưng có thể chấm một dấu nhỏ vào Trên đây là những kinh nghiệm thi TOEIC trước câu trả lời của mình, khi hết phần nghe của những bạn đã từng dự thi và đạt kết cho ba câu thì chuyển đáp án vào Answer quả cao. Nếu áp dụng được thì đạt được sheet, như vậy hoàn toàn không bị mất tập một kết quả cao hoàn toàn nằm trong tay trung cho phần nghe. Phần Reading sẽ được các bạn. Chúc các bạn thành công trong bài tiến hành ngay sau phần Listening. Bạn nên thi TOEIC và không ngừng rèn luyện khả làm bài cẩn thận, xem xét kĩ càng để tránh mất năng ngoại ngữ bản thân. điểm vì những lỗi nhỏ, không đáng có. Đức Việt 8YESNEWS
  • 8. Tháng9/2012 Welcome to NEU Đối mặt với “dũng sĩ diệt sinh viên” Triết học là môn khoa học đầu tiên Nếu như tôn giáo với vị chúa toàn năng khẳng định tri thức tất yêu của con người được sáng tạo ra cách đây hàng ngàn thì khoa học lại đặt ngược lại vấn đề tri năm. Khi đó con người mới chỉ là những thức thật sự mà con người thu lượm sinh vật yếu ớt, sợ hãi trước những biến được. đổi của tự nhiên mà không có nhiều sự đề kháng. Tư tưởng của loài người khi đó đã chia làm hai phe. Một bên gán những sự Khả năng nhận thức của con người việc đó cho các vị thần, và một bên là nhưng nhà hiền triết tìm cách giải thích Trong cuộc sống, hẳn không ít lần chúng bằng những nguyên nhân hợp lý (Thế ta đã nhận ra những điều chúng ta biết nào là hợp lý!). hóa ra lại sai, tưởng sai hóa ra lại đúng. Có thể nói khoa học với sự mở đầu từ Do đó, đã nhắc đến việc nhìn nhận thế triết học đã ra đời như một công cụ phá giới, một trong những câu hỏi cốt lõi nhất bỏ sự lệ thuộc về nhận thức của xã hội của triết học tất nhiên sẽ được nêu ra: đối với mưu đồ của một vài người. Tuy con người có hiểu được chân lý không. nhiên cuộc chiến đó còn chưa kết thúc Nếu câu trả lời là có thì vấn đề là làm sao trong chính cuộc sống của chúng ta hôm có thể tìm ra chân lý. Nếu cách thức tìm nay khi triết học bản thân nó bị biến thành ra chân lý là đúng thì bản thân nó là một một thứ tôn giáo, một cái gì còn xa lạ hơn chân lý vậy là phải dựa vào một chân lý cả những điều thần bí trong Kinh thánh. để tìm ra một chân lý khác mà chúng ta Chính vì vậy, muốn nắm lấy chìa khóa không hề có một chân lý cho trước nào. giải phóng tâm trí mình, ta cần nhìn nhận Ví dụ: Các bạn hãy trả lời câu hỏi sau triết học một cách thẳng thắn. đây: “Có một người nào bất tử hay không?” . Nếu muốn trả lời câu hỏi này thì ta cần một người bất tử sống để chứng minh hay một người sống đến thời điểm vô hạn để làm chứng, nhưng không thể có một thời điểm vô hạn để làm mốc cả vì vậy không thể chứng minh là có người sống bất tử hay không. Vậy là chúng ta đành phải chấp nhận rằng chúng ta không thể tìm ra chân lý. Nhưng ở đây bạn đọc tinh ý có thể nhận thấy ngay: Bản thân việc chúng ta không thể tìm ra chân lý cũng là một chân lý! Vậy là thành ra rốt 9YESNEWS
  • 9. Welcome to NEU Tháng9/2012 cục chúng ta lại hiểu được chân lý? Đến Các nhà siêu hình nói: nó là nó; các nhà đây thì Enstein cũng đành phải đưa ra biện chứng nói: nó không phải là nó. Điều một kết luận “tương đối” : “Chúng ta này xảy ra là do sự vật luôn luôn biến đổi không thể biết liệu chúng ta có biết được và không bao giờ trở về trạng thái hoàn thế giới hay không!”. toàn như lúc trước. Ở đây cần phải lưu ý một điểm. Bản thân Tuy vậy cần có sự phân biệt trừu tượng ý thức con người cũng là một dạng vật hóa với siêu hình. Có câu nói nổi tiếng chất. Vì thế ý thức cũng chứa đựng sẵn sau : “Con người là loài động vật duy nhất chân lý ở bên trong nó rồi. Vì vậy tìm biết xấu hổ, và nên xấu hổ”. Ở đây, con chân lý không phải thông qua con đường người đã được trừu tượng hóa, mất hết hướng ngoại mà phải tìm ở ngay chính mọi vẻ phong phú, cá tính của nó để trở bản thân mình. về thành một động vật đơn thuần, bất động với một tính cách chả có gì độc đáo. Phương pháp luận Nhưng có thể nói con người ở đây đã được xem xét một cách siêu hình hay Như trên chúng ta đã thấy vai trò của không? Thực sự là không thể. Vì tính phương pháp tìm ra chân lý có giá trị cách đơn giản đồng nhất ấy ở loài động không khác gì bản thân chân lý. Vậy các vật đấy lại chứa đựng trong mình chính nhà triết học của chúng ta đã nói gì về nó. sự biện chứng vô cùng của loài đó, đem đến cho động vật tầm thường đó tính loài trong hiện thực cũng như trong cảm nhận. Có hai luồng tư duy chính hiện nay đã trở Hãy cùng nghĩ, tại sao con người lại có nên phổ biến: siêu hình và biện chứng. tính cách xấu hổ. Là vì nó cảm thấy mình Siêu hình có nghĩa là sau vật lý thể hiện không giống những sinh vật cùng loài của lối tư duy của các nhà khoa học tự nhiên mình. Sự lạc lõng đó, cái cảm giác trống thời đó, chia sự vật ra, đặt nó cô hiện sự vắng của bản chất con người trong chính tương tác qua lại giữa các ý tưởng. Sau sinh vật đấy – là sự phủ định tính người đây chúng ta sẽ thử đi vào sâu hơn. của “loài động vật biết xấu hổ này”. Nhưng chính sự phủ định tính người đó Các nhà siêu hình nói: tổng thể bằng tổng lại chính là sự khẳng định tính chất người các thành phần, các nhà biện chứng nói: như một động vật có tính loài, hay thông tổng thể lúc lớn hơn lúc bé hơn tổng qua sự phủ định tính chất người trong thành phần. Để giải thích ý nghĩa của các bản thân mình, con người đã tự khẳng nhà biện chứng ta sẽ lấy một ví dụ: ta lấy định bản chất người của nó. Vậy là siêu con người hoàn chỉnh và bộ gien của con hình hay biện chứng là hệ thống logic xử người đó. Con người hoàn chỉnh thể hiện lý vấn đề còn trừu tượng là kết quả dưới rất nhiều đặc điểm mà một bộ gien nhỏ bé dạng quy luật. không có, do chịu tác động của ngoại cảnh (anh em sinh đôi cũng không giống Tư duy biện chứng mới mẻ này sẽ là điều nhau), nhưng đồng thời trong bộ gien của các bạn được học ngay trong kỳ đầu tiên con người còn ẩn chứa nhiều đặc điểm của đại học. mà con người toàn thể không thể hiện ra (còn tiếp) do hoàn cảnh chưa có điều kiện. 10YESNEWS
  • 10. Welcome to NEU Tháng9/2012 Triết học – một chân trời mới chúng ta đều biết, Bill Gates nắm giữ 65% cổ phiếu của Microsoft, vậy là số lượng Hồi cấp 3 chúng ta đã được dạy chứng cổ phiếu giao dịch trên thị trường chỉ có minh định luật Ohm như sau: Lắp một tối đa là 35%. Nếu billgate bán 65% cổ ampe kế vào một mạch điện, điều chỉnh phần của mình, vậy là lượng cung cổ điện trở và đo dòng điện tương ứng. Tuy phiếu Mircrosft tăng lên gấp 3, do đó giá nhiên, nếu để ý kỹ thì mọi người sẽ nhận cả sẽ sụt xuống rất nhiều (không phải chỉ thấy một điểm thú vị : Ampe kế được chế là 3 lần nhé). Vậy là thực tế, Bill Gates tạo là dựa theo định luật Ohm! Chúng ta cũng không giàu đến vậy! Sự giàu có đích thường được dạy mọi thứ như vậy đó, thực rốt cuộc là gì, xin nhường lại cho các như thể nó vốn có sẵn ở đấy. Học triết nhà kinh tế tương lai. học sẽ là cái giúp chúng ta đi sâu vào bản chất của những cái chúng ta đang tìm hiểu. Hiện nay, kinh tế học đang bị bủa vây bởi chằng chịt những chỉ số và những mối liên hệ hời hợt giữa chúng với nhau. Hãy lấy ví dụ phép thống kê 20 - 80 : trong vườn cây, 20% số cây tạo ra 80% sản lượng, 20% khách hàng tạo ra 80% doanh thu … và vì vậy chúng ta đưa ngay đến kết luận : chỉ nên tập trung vào 20% Tỉ phú Bill Gates – ông chủ Microsoft đấy thôi. Tuy nhiên nếu áp dụng tư duy biện chứng, ta sẽ thấy: nếu không có 80% Bên cạnh những lợi ích chúng ta nhận số cây còn lại, sâu bệnh sẽ tàn phá 20% thấy cho chuyên môn của chúng ta về số cây ít ỏi mà ta trồng, nếu không có kinh tế, triết học cũng rất cần thiết trong 80% khách hàng còn lại trên thị trường, cuộc sống. Về mặt phương pháp luận nó chúng ta sẽ không có sự cạnh tranh và giúp cho chúng ta học cách nhìn nhận sự không thể thu được món lợi từ 20% việc một cách tổng quát hơn, giải quyết khách hàng còn lại. Điều tương tự cũng sự việc một cách bài bản hơn. Giả sử tôi đã xảy ra với tình hình kinh tế thế giới đưa ra câu hỏi: Bạn hãy thiết kế cho tôi hiện nay, khi khoảng cách giàu nghèo một góc học tập? Khi ở cấp 3, chúng ta ngày càng tăng, người nghèo không đủ thường có thói quen được giao một bài tiền mua sản phẩm do người giàu làm ra toán và làm. Vì vậy trong các bước giải thì dẫn đến người giàu cũng thành nghèo. quyết vấn đề: xác định vấn đề, tìm hiểu thông tin, xử lý thông tin để đưa ra lời Vậy triết học của kinh tế học là gì ? Đó giải, giải quyết vấn đề , ta thường chỉ làm chính là câu hỏi: “Của cải từ đâu ra ?”. bước đưa ra lời giải dựa trên hiểu biết Vậy của cải liệu có phải là tiền không, tiền sẵn có (có bạn nào lao đầu vào lời giải có phải là của cải không. Chúng ta thử sau một lúc thì bí không) mà chưa có xem xét một ví dụ nhé: Bill Gates có 54 tỷ những sự chuản bị đầy đủ cho việc ra USD, đó là thống kê của các nhà kinh tế. quyết định. (Tìm hiểu thêm thì vào YES Nhưng có thực sự ông ta có thể huy động nhé!). 54 tỷ đó để làm một việc gì không? Như (còn tiếp) 11YESNEWS
  • 11. Tháng9/2012 Welcome to NEU Ngoài phương pháp luận, cách tư duy triết học cũng giúp cho chúng ta nhận vấn đề vào đúng điểm trọng tâm, bản chất, gặt qua những yếu tố ngẫu nhiên và giúp cho mình luôn đối diện cuộc sống được “bình thản” hơn (Như khi ta hiểu tại sao một người lại đối xử không tốt với ta thì trước tiên ta sẽ không bực mình nữa). Triết học vươn tới cái chân, thiện, mỹ hay có thể diễn đạt thành ba câu hỏi: Vì sao ta sống, sống để làm gì và sống như thế nào. Nhiều người chỉ để tâm đến sống như thế nào để được cái mình muốn mà quên không xác định cái mình muốn, có người mải chạy theo những lý tưởng xa vời mà quên mất mình phải làm sao để thực hiện lý tưởng đấy, có những người vừa có lý tưởng vừa có năng lực thực Triết học - một từ thường đem đến cho hành thì lại đi sai đường (Adolf Hitler ...). mọi người cảm giác xa lạ và mơ hồ. Tuy nhiên nó là một mức độ tư duy mới đem Nguyên tắc của việc học là học phải đi đến cho chúng ta khi từ học sinh trở đôi với hành. Việc nghe nói về triết học là thành một sinh viên đại học. Bạn có bao việc học, việc thực sự bắt tay học thử mới giờ tự hỏi kinh nghiệm từ đâu ra không? là việc hành. Đó là vì, trong quá trình học Tại sao có những người có rất nhiều trải và tự mình nghiền ngẫm, suy nghĩ và nhiệm nhưng lại có rất ít kinh nghiệm? khám phá ta mới thu được những lợi ích Khả năng tổng hợp những trải nghiệm đó mà môn học này mang lại. Chúng ta đã chính là tư duy triết học - tư duy nhìn ra nghe rất nhiều câu nói như “Con người quy luật của sự việc. Vì vậy, hãy khám vừa là động lực của lịch sử vừa là kết quả phá nó bằng sự tò mò, hăng hái thay vì của nó”, “Tôi suy nghĩ là tôi tồn tại” , “Bắt thái độ e dè, a dua, cảnh giác. Và nếu đầu bằng khẳng định thì sẽ kết thúc bằng bạn đang mong muốn thay đổi toàn bộ nghi vấn, bắt đầu bằng nghi vấn thì sẽ kết cách nhìn của mình về cuộc sống, triết thúc bằng khẳng định” …. nhưng đọc học chính là môn học dành cho bạn. thuộc cũng đâu giúp chúng ta sống tốt hơn, mà chúng ta phải lấy chính cuộc Đặng Tuấn Dũng sống của mình để tư duy triết học, khi đó ta mới nhìn thấy vẻ đẹp của những gì mình khám phá ra. Khởi đầu quãng đời sinh viên, Triết học chắc chắn sẽ là môn học thay đổi toàn bộ cách nhìn của bạn về cuộc sống. Thay vì thái độ e dè, a dua và cảnh giác; hãy khám phá nó bằng sự tò mò và hăng hái nhé!!! 12YESNEWS
  • 12. Chân dung người nổi tiếng Tháng9/2012 Karl Marx Tuy vậy chàng trai 19 tuổi giữa những người bị áp Marx là một nhà tư này lúc đó không có dấu bức với những kẻ áp bức. tưởng nổi tiếng và kinh hiệu gì báo trước về một Như ông vẫn thường nói: điển với hầu hết mọi nhà tư tưởng có ảnh “Yên bình và hòa hợp người, từ các học giả đến hưởng nhất thế kỷ. Trong không tạo nên sự tiến những người bình thường quá trình hình thành tư bộ”. Tuy nhiên thế giới ít ai chưa từng biết đến tưởng của mình, khi các quan duy tâm của Hegel tên ông. Tuy vậy có thể giáo sư đưa ra những hẳn đã không làm hài nói rằng ảnh hưởng của câu hỏi “cũ rích ” như: lòng khát vọng cải tạo thế ông đến đời sống còn cuộc đời là gì, vì sao giới vật chất của Marx. rộng hơn nhiều danh chúng ta sống, thượng đế Vậy là Marx đã nhanh tiếng mà ông đạt được. là gì … thì Marx lại đặt chóng tiếp nhận thế giới Hầu hết các tiến bộ mà cho mình câu hỏi: “Cần quan tiến bộ của chúng ta đạt được ngày phải làm gì?”. Điều này Feuerbach để hoàn thiện nay là nhờ có ông: bình chính là một trong những phương pháp biện chứng đẳng, lương bổng, an chìa khóa để nắm bắt tư của Hegel. Ngoài triết sinh xã hội, hưu trí ... với tưởng của ông mà sau học, Marx đã nghiên cứu hàng dài những con này được khái quát bằng các nhà kinh tế học lỗi lạc người chịu ảnh hưởng câu nói nổi tiếng: “Các như Adam Smith , David một cách mãnh liệt từ nhà triết học chỉ biết diễn Ricardo … vì nhận ra ông: Darwin, Enstein, giải thế giới theo cách này kinh tế là yếu tố cốt lõi Chaplin, Freud, Neruda, hay cách khác, điều quan của một xã hội. Picasso … . Mặc dù vậy, trọng là cải tạo nó”. hiểu được ông vẫn là một Tư tưởng của Marx chia trong những thách thức Tiếp theo chúng ta sẽ tìm là ba thành phần lớn: triết lớn nhất của nhân loại ! hiểu những bước phát học duy vật biện chứng, triển trong tư tưởng của kinh tế chính trị, chủ Nhà tư tưởng vĩ đại này Marx. Nhà tư tưởng Đức nghĩa xã hội khoa học. Về được sinh ra tại thành vĩ đại Hegel là người có triết học, Marx là một nhà phố Trevironrum ở Đức ảnh hưởng đối với Marx. duy vật, ông chỉ ra sự đối vào ngày 5 tháng 5 năm Hegel cho rằng xã hội đạt lập giữa ý thức và vật 1818. Ông xuất thân trong được tiến bộ là vì có mâu chất trong mối quan hệ một gia đình khá giả, thuẫn, có chiến tranh và xác định, nhằm khẳng được theo học tại những những cuộc cách mạng, định tính chất chân lý trường đại học tốt nhất. tức là cuộc đấu tranh (còn tiếp) 13YESNEWS
  • 13. Tháng9/2012 Chân dung người nổi tiếng không phụ thuộc vào chưa ai bác bỏ hay đưa thiệt thòi nhất. Về bản nhận thức của con người ra học thuyết về giá trị tốt chất, sức lao động của cũng như mọi sự việc hơn Marx. Nhưng mọi con người bị đem ra làm phải tìm nguồn gốc của người vẫn thường xuyên hàng hóa thì chính con nó trong nguyên nhân vật tranh luận : liệu có tồn tại người cũng sẽ chỉ như chất. Triết học của Marx một giá trị khách quan một hàng hóa và số phận được gọi là duy vật biện trong hàng hóa? Marx đã họ sẽ phải chịu những tác chứng do phép biện xuất phát từ nguồn gốc động đưa đẩy của thị chứng độc đáo làm nền của của cải là lao động để trường cũng như mọi tảng tư duy của ông. đưa ra được định nghĩ hàng hóa khác vậy. Phân biệt với các nhà chính xác nhất về giá trị: siêu hình coi mọi sự trên thời gian lao động xã hội thế giới chỉ có thay đổi về trung bình cần thiết để lượng còn Marx đã khẳng sản xuất ra sản phẩm đó. định rằng giữa các sự vật Học thuyết này đã vạch rõ có sự khác nhau về chất cách thức mà giai cấp tư do lượng biến đổi đến sản dựa vào tư bản để một mức nào đó. Phép bóc lột giai cấp vô sản duy vật biện chứng nhìn đồng thời nêu rõ những ra những quan hệ vật mâu thuẫn không thể giải chất trong xã hội, vạch ra quyết của chủ nghĩa tư Người nô lệ bị buôn bán như hàng hoá những mặt đối lập. Đây bản mà biểu hiện ra là chính là nên tảng tư các cuộc khủng hoảng Nếu thời nô lệ, con người tưởng giúp chúng ta hiểu Mỗi lần xuất hiện khủng bị nô lệ bởi thần quyền - được những bộ phận còn hoảng là một lần khẳng ví dụ: tội tổ tổng cho rằng lại trong chủ nghĩa Marx. định tính đúng đắn trong giống người sinh ra để cai học thuyết của Marx! Vậy trị và giống người sinh ra Với tư tưởng như vậy, vấn đề chỉ là tiền công để làm nô lệ; thời kỳ ông đã nhìn ra tình cảnh quá thấp thôi phải không, phong kiến, con người bị bóc lột tha hóa mà người có vẻ như nó đã tăng nô lệ bởi pháp quyền - công nhân phải chịu đáng kể trong thời gian quyền sở hữu ruộng đất đựng, sự nô lệ của giai qua đấy thôi? Marx đã nói thì chẳng qua đến xã hội cấp tư sản đối với giai về vấn đề này như sau: tư bản, con người bị nô lệ cấp vô sản trái ngược với “Chúng chỉ cho phép họ bởi tư bản - quyền sở Hegel kêu gọi công nhân tự do để làm nhiều hơn”. hữu tư nhân về tư liệu tìm tự do trong tư tưởng, Sự tăng lên của tiền sản xuất. Chính vì vậy, xã trong sự thần phục nhà lương không đáng kể so hội tiếp theo sẽ phải tiến nước. Từ đó Marx đã với sự tăng lên của lợi đến một trạng thái mà con nghiên cứu và phát triển nhuận và từ đó, khoảng người không còn là hàng học thuyết về nền kinh tế cách giàu nghèo sẽ ngày hóa, không còn bị trao đổi tư bản chủ nghĩa. Hạt càng khoét sâu thêm. Và như những vật vô tri, nhân của học thuyết này mỗi khi có biến động kinh không phải làm nô lệ cho chính là lý luận về giá trị tế, tầng lớp nhân dân lao một ai cả. Marx đã chỉ ra thặng dư. Có thể nói, động là tầng lớp phải chịu (còn tiếp) 14YESNEWS
  • 14. Tháng9/2012 Chân dung người nổi tiếng cho chúng ta xã hội đó: nông nghiệp, thi hành chủ nghĩa cộng sản mà những biện pháp nhằm thời kỳ quá độ cần trải làm mất dần sự khác biệt qua là chủ nghĩa xã hội. thành thị và nông thôn, giáo dục công cộng và Cuối cùng là học thuyết không mất tiền cho tất cả về chủ nghĩa xã hội khoa trẻ em, xoá bỏ việc sử học, một hình thái xã hội dụng trẻ em làm trong các tồn tại sau xã hội tư bản, khu công xưởng như hiện xuất hiện để giải quyết nay, kết hợp giáo dục với các vấn đề mà xã hội tư sản xuất vật chất... Trong bản không thể giải quyết xã hội này giai cấp giữ vị mà còn thể hiện rõ hơn được. Sau đây là những thế thống trị chính là giai trong những cuộc tranh điều có thể khái quát hình cấp vô sản. Thế nào là chấp giữa các nhà tư bản dung về xã hội xã hội chủ những người vô sản: là và công nhân. nghĩa: Tước đoạt sở hữu những người bị tước đoạt ruộng đất và trao nộp tô hết tư liệu sản xuất và Có thể khẳng định rằng, vào quỹ chi tiêu của nhà không còn sự lựa chọn Marx là nhà tư tưởng nước. Áp dụng thuế luỹ nào khác ngoài việc đem được nhắc đến nhiều tiến cao, xoá bỏ quyền bán sức lao động của nhất, được đem ra đánh thừa kế, tịch thu tài sản mình. Vậy thì cùng với giá nhiều nhất và có tầm của tất cả những kẻ lưu việc công hữu tư liệu sản ảnh hưởng lớn nhất trong vong và của tất cả những xuất, giai cấp vô sản sẽ thế kỷ qua, thậm chí cho kẻ phiến loạn, tập trung tự xóa bỏ mình với tư đến bây giờ. Cùng với tín dụng vào tay nhà cách là một giai cấp biến những tác phẩm bất hủ, nước thông qua một ngân xã hội trở thành xã hội Marx cũng để lại cho hàng quốc gia với tư bản không có giai cấp. Và chúng ta một di sản vừa của nhà nước và ngân cách nào để xây dựng xã phong phú vừa khó lý hàng này sẽ nắm độc hội đó vậy, Marx đã cho giải. Để thể hiện sự phức quyền hoàn toàn, tập chúng ta công thức: “Vô tạp trong tư duy của Marx trung tất cả các phương sản toàn thế giới, đoàn mà chúng ta phải đối mặt tiện vận tải vào trong tay kết lại”. Tuy nhiên sự khi nghiên cứu nhà tư nhà nước, tăng thêm số đoàn kết đó trên thế giới tưởng vĩ đại này , tôi xin công xưởng nhà nước và đã không được thực hiện được trích một câu nói công cụ sản xuất; khai trọn vẹn. Các nghiệp của ông: “Tôi không phải khẩn đất đai để cấy cầy đoàn ở Mỹ đã mắc phải là một nhà Marxist”. và cải tạo ruộng đất trong sai lầm, tìm cách tồn tại một kế hoạch chung, thực bằng sự quỳ gối, chụp Đặng Tuấn Dũng hành nghĩa vụ lao động giật hòng nhận được lòng đối với tất cả mọi người, thương từ các ông chủ tư đối với tất cả mọi người, bản. Do vậy những mâu tổ chức các đạo quân thuẫn của chủ nghĩa tư công nghiệp, đặc biệt là bản không những không nông nghiệp, kết hợp được giải quyết phần nào 15YESNEWS
  • 15. Chân dung người nổi tiếng Tháng9/2012 “Giờ đây, tất cả chúng “bàn tay vô hình” và bộc ta đều là Keynesion” lộ nhiều khuyết tật đi ngược lại với tư tưởng Câu nói trên là một lời kinh tế đó - tư tưởng tự phát ngôn nổi tiếng của do kinh tế. Và nó thật sự tổng thống Mỹ Richard trở thành một kẻ “ chiến Nixon . Tại sao một người bại” khi gặp cuộc khủng lại nhận được nhiều sự hoảng kinh tế năm 1929- ngưỡng mộ như vậy từ 1933, tan rã là một điều một thành viên quyền lực tất yếu. Trong bối cảnh đó của giới chính trị. Ông là Keynes đã tiến hành một ai và đã làm những gì để cuộc “cách mạng về nhận gây ra ảnh hưởng đến thế thức đối với tư bản chủ giới không chỉ trong thời nghĩa”. Keynes đã gạt bỏ đại của mình mà còn đến đi cái lý luận truyền thống tận ngày nay? như nền kinh tế tự điều Keynes”. Cuốn sách này tiết không có sự can thiệp J.M.Keynes (1883- về sau đã được Paul của nhà nước, sẽ tự đi 1946) sinh tại Cambridge Samuelson tóm tắt lại một đến cân bằng tránh được (Anh) không có “tuổi thơ cách thông minh: “Đó là khủng hoảng và thất dữ dội” như nhiều thiên một cuốn sách viết khá nghiệp… . Ông đã tiến tài khác trái lại ông lại rất tồi, được cấu trúc rất dở; hành cuộc “thánh chiến” hạnh phúc khi được sống bất kỳ một người không với các nhà kinh tế học trong một gia đình có văn chuyên nào bị thu hút vì truyền thống. Khi họ đề hóa và được chăm sóc tên tuổi của tác giả, mua nghị phải để con người đầy đủ, bố và mẹ của ông cuốn sách này sẽ bị lừa được tự do, Keynes đã đều là những người rất tài mất 5 shilling… Cuốn đáp trả rằng cần phải có năng. Trước khi mất đi sách ngạo mạn, thiếu cưỡng bách thì mới có tự vào năm năm 1946, ông bình tĩnh, đầy tính khiêu do, khi họ đưa ra lập luận: đã hoàn thành rất nhiều khích và không tỏ ra trong dài hạn thì mọi thứ tác phẩm xuất sắc khiến khoan dung trong lời cảm sẽ cân bằng; ông đã phát cho tầm ảnh hưởng của ơn của mình. Nó chứa biểu: Trong dài hạn thì tất ông đối với kinh tế học trở đầy những phát kiến hão cả chúng ta dều chết! Và nên bất tử. Trong đó tác huyền và lẫn lộn… Tóm cuối cùng ông cũng đã lay phẩm thật sự gây dấu ấn lại đó là một tác phẩm chuyển được nền kinh tế đó là “ Lý thuyết tổng quát của một thiên tài”. học già cỗi và lung túng về việc làm ,lãi suất và trước sự đổi thay của thế tiền tệ” nó ra đời và làm Khi lí luận kinh tế tư giới. nên “cuộc cách mạng của sản đang chìm đắm trong (còn tiếp) 16YESNEWS
  • 16. Chân dung người nổi tiếng Tháng9/2012 Theo ông định luật mà Say đưa ra “quá hồ đồ” mà tiêu biểu là trong “thuyết tiêu thụ” của Say đã nhấn mạnh và khẳng định là: “cung tạo cầu”, “thị trường tiêu thụ các sản phẩm do bản thân sản xuất tạo ra”… Hơn nữa Say luôn lẩn tránh sự thực phũ phàng của khủng hoảng kinh tế và thất nghiệp của của chủ nghĩa tư bản và cho rằng nó chẳng có liên quan đến tổng cầu. Trái lại, Keynes cho rằng thất nghiệp do “cầu có hiệu quả” quyết định , ngay cả khi tổng cung có bằng tổng cầu đi chăng nữa thì cũng chưa chắc là mọi người đã có công ăn việc làm đầy đủ . chỉ khi có đủ “cầu có hiệu quả” thì vấn đề việc làm mới thực sự được giải quyết. Nhưng do tác động của những quy luật tâm lý cơ bản nên thông thường cầu có hiệu quả sẽ không có đủ do đó hàng hoá sản xuất ra có thể không bán được, nhà máy không thể tiếp tục sản xuất như vậy, họ sẽ phải thu hẹp sản xuất và tất nhiên lượng công nhân cũng bị giảm bớt đi. Về phương pháp phân tích , ông đã Nếu như với A.smith ông cho rằng nhà đưa ra phương pháp phân tích kinh tế vĩ nước không nên can thiệp vào kinh tế, mô hiện đại. Khi kinh tế học truyền thống kinh tế có đời sống riêng của nó thì trái cho rằng tổng cung và tổng cầu của xã lại Keynes lại đánh giá cao vai trò của hội là một, hơn nữa họ không hề quan nhà nước trong điều tiết kinh tế. Nhà tâm và nghiên cứu đến các tổng lượng nước đóng vai trò như trọng tài trên sân kinh tế, họ chỉ sử dụng phương pháp cỏ, hãy thử tưởng tượng một trận bóng phân tích vi mô, nghiên cứu từng đơn vị mà không có trọng tài?!!! Khi đó chắc kinh tế riêng biệt như các xí nghiệp, công chắn sẽ có rất nhiều vấn đề phát sinh ty… thậm chí còn nghiên cứu hành vi của giữa hai đội, thậm chí nó có thể gây hỗn một người tiêu dùng riêng lẻ. Nhưng với loạn hoặc cũng có thể dẫn đến xung đột. Keynes, ông lại cho rằng chỉ đi từ một Ông nhấn mạnh mục tiêu trọng yếu đơn vị kinh tế riêng biệt để đánh giá trong điều tiết kinh tế vĩ mô là tăng đầu chung cho toàn bộ nền kinh tế là không tư, giảm tiết kiệm, làm tăng tổng cầu (cầu hợp lý. Theo ông khi phân tích kinh tế có hiệu quả), để đạt được những điều đó phải dựa vào các tổng lượng lớn, liên nhất thiết cần phải có sự can thiệp của quan đến sự vận động của toàn bộ nền nhà nước vào kinh tế - can thiệp một kinh tế, ông đã đưa ra ba đại lượng lớn cách toàn diện và đó cũng là con đường cần phân tích đó là: đại lượng xuất phát duy nhất dẫn chế độ kinh tế hiện hành (bao gồm các nguồn vật chất như lượng thoát khỏi bờ vực của sự huỷ diệt (còn tiếp) 17YESNEWS
  • 17. Tháng9/2012 Chân dung người nổi tiếng Ctư liệu sản xuất, lượng sức lao động, trình độ trang bị kĩ thuật, trình độ chuyên Tuy nhiên, lý thuyết kinh tế của ông vẫn môn hóa sản xuất…) đại lượng này biến không tránh khỏi những thiếu sót là ông đổi chậm chạp; đại lượng khả biến độc đã cho rằng nguồn gốc của khủng hoảng lập (đó là những khuynh hướng tâm lí và thất nghiệp là do sự giảm sút của cầu chủ quan có tính xã hội như: khuynh tiêu dùng, nhưng trên thực tế không phải hướng tiêu dùng, tiết kiệm, đầu tư, ưa như vậy, cầu tiêu dùng chỉ là hiện tượng chuộng tiền mặt..); đại lượng khả biến bề ngoài mà thôi. Mặc dù trước đó phụ thuộc (bao gồm các biến số kinh tế K.Marx đã chỉ ra được nguyên nhân sâu vĩ mô như: khối lượng việc làm, sản xa của khủng hoảng và thất nghiệp thì lượng… các biến số này thay đổi theo sự Keynes đã cố tình lờ đi, không hề quan thay đổi của đại lượng xuất phát và đại tâm đến nguyên nhân mà K. Marx đã lượng khả biến độc lập). đưu ra. Những hạn chế của ông được Phương pháp luận nghiên cứu của minh chứng bởi những chấn động kinh ông dựa trên cơ sở tâm lý, nhưng không tế, nạn thất nghiệp ở các nước tư bản phải dựa trên tâm lý cá biệt, mà hoàn không những không giải quyết được toàn dựa vào tâm lý số đông, tâm lý xã thậm chí nó còn phổ biến hơn. Vì đánh hội, chẳng hạn như khuynh hướng tiêu giá quá cao vai trò của nhà nước mà ông dùng, khuynh hướng tiết kiệm…tuy vậy lại vô tình lãng quên đi vai trò điều tiết đây lại là hạn chế lớn nhất trong học của kinh tế thị trường. thuyết của ông , ông đã không hề động chạm đến các quy luật kinh tế khách quan. Sau này ,học thuyết kinh tế của Keynes “Cuộc cách mạng của Keynes” đã đáp rất nhiều trường phái kinh tế kế thừa và ứng yêu cầu thực tế của chủ nghĩa tư phát triển ,hình thành nhiều học thuyết bản độc quyền, thoát ra khỏi lý luận như “ học thuyết hậu Keynes”; “học thuyết truyền thống để phân tích và xây dựng Keynes mới” hay “ học thuyết Keynes hiện học thuyết kinh tế mới mà tư tưởng chủ đại”. Mà tiêu biểu là “học thuyêt hậu yếu của nó là sự can thiệp của nhà nước Keynes” có thể chia làm hai phái đó là : vào kinh tế, ông đã tìm mọi biện pháp để “trường phái chính sau Keynes”; “trường nâng cao tổng cầu (mở rộng nhiều hình phái Cambridge mới”. thức đầu tư , kể cả đầu tư cho những hoạt động có tính ăn bám như sản xuất vũ khí , chạy đua vũ trang…) nhằm giải Lý thuyết của Keynes đã có ảnh hưởng quyết việc làm tránh được khủng hoảng sâu rộng trong hệ tư tưởng kinh tế tư sản và thất nghiệp. và hơn nữa nó đã được vận dụng một cách rộng rãi ở nhiều nước tư bản trong những năm 40,50 và đầu những năm 60 của thế kỉ XX. Thanh Hằng 18YESNEWS
  • 18. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học Sinh hoạt khoa học tháng 2/2012 Đơn vị tổ chức : CLB Sinh viên nghiên cứu khoa học YES Kinh tế ViệtNam 2011 & Vấn đề tái cấu trúc hệ thống ngân hàng Tháng 2 năm 2012, Câu lạc bộ sinh viên nghiên cứu khoa học - Đại học Kinh tế quốc dân tổ chức buổi Sinh hoạt khoa học: Kinh tế Việt Nam 2011 và vấn đề tái cấu trúc hệ thống ngân hàng với sự tham gia của Tiến sĩ Đặng Ngọc Đức, Phó Viện trưởng Viện Ngân hàng tài chính. Bản tin sinh viên nghiên cứu khoa học Yesnews xin gửi tới các bạn toàn bộ nội dung buổi tọa đàm. I. NHỮNG VẤN ĐỀ CỦA NỀN KINH Trước hết, chúng ta không có một mô TẾ hình tăng trưởng cụ thể nào cả. Nói cách khác, chúng ta không học tập theo một mô Câu hỏi: Phải chăng những vấn đề mà hình cụ thể nào. Mô hình của chúng ta là nền kinh tế VN gặp phải trong năm một mô hình tổng hợp. 2011 là hệ quả của cả một giai đoạn phát triển. Và mô hình tăng trưởng Quay trở lại thời gian trước, khi nền kinh tế của VN đang có vấn đề? kinh tế còn theo mô hình kế hoạch hóa tập trung, thì người ta sẽ theo đuổi mô hình Trả lời: như của Louis (có thể tham khảo trong các (còn tiếp) 19YESNEWS
  • 19. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học sách về kinh tế phát triển). Tại đây nổi lên mối quan hệ giữa nông nghiệp và công Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô nghiệp, còn ở Việt Nam vẫn đang rất thiệt Viết trước đây (bây giờ là Cộng hòa liên thòi cho người nông dân. Trái lại ở nước bang Nga), người ta theo đuổi mô hình của ngoài, ví dụ như Nhật Bản, sẽ phải định Louis, nghĩa là cùng một lượng vốn đầu tư ra mỗi tuần chúng ta ăn mấy tàu cải, mỗi nhất định trong một giai đoạn nhất định thì tuần chúng ta ăn mấy phần của củ su hào, ưu tiên phát triển công nghiệp trước. Và chứ không phải dễ dàng gì có thể ăn được Các-mác cũng cho rằng: máy móc là chiếc nhiều rau như ở Việt Nam, cho dù rau của đũa thần để tăng năng suất lao động. Vì chúng ta có thuốc tăng trọng, chưa được thế người ta sử dụng vốn đó vào phát triển sạch, nhưng hoàn toàn rất sẵn có, bốn mùa; để công nghiệp hóa. Công nghiệp hóa là để nhưng với các nước trên thế giới đặc biệt là sản xuất ra máy móc thiết bị, và máy móc các nước khu vực hàn đới, những nước ở thiết bị đó sẽ là cơ sở tăng năng suất lao châu Âu và kể cả nhiều bang ở Mỹ thì đó động, tạo ra của cải vật chất và thúc đẩy sự vẫn là xa xỉ phẩm. Từ đó có thể thấy người tăng trưởng kinh tế. Và năm đến mười nông dân ở các nước trên thế giới được ưu lăm năm về sau sẽ có một điểm “turning- tiên phát triển, và nông nghiệp đi đôi với tự point”, tức là “điểm quay”, trên cơ sở điểm động hóa. đó công nghiệp sẽ hỗ trợ cho nông nghiệp. Thế nhưng mô hình tăng trưởng ở Việt Nam, thông qua những câu chuyện như “trâu đen ăn cỏ, trâu đỏ ăn gà” (tức là công nghiệp hóa nông thôn), “Điện về bừng sáng quê ta/ Xương gà làm cột ruột gà làm dây” (tức là phải như thế nào đó thì mới có điện, phải như thế nào đó mới có sự hỗ trợ của công nghiệp đối với nông nghiệp), mà một đất nước 90% dân số nông nghiệp, sau đó đến 85% dân số nông nghiệp và bây giờ trên 70% dân số nông nghiệp nhưng thực chất chúng ta lại TS.Đặng Ngọc Đức – phó viện trưởng không ưu tiên công nghiệp hỗ trợ cho nông viện ngân hàng tài chính – ĐH KTQD nghiệp mà trái lại chúng ta chỉ biết hy sinh nông nghiệp. Sau này khi đất nước chuyển sang nền Và cho đến giờ phút này, mô hình tăng kinh tế thị trường, chúng ta có mô hình trưởng của chúng ta vẫn có nhiều vấn đề: tăng trưởng của Keynes, Edward, Ronald chẳng hạn có thể làm một phép toán: bao McKinnon, và rất nhiều mô hình tăng nhiêu sọt cà chua, bao nhiêu sọt su hào của trưởng khác, thế nhưng thực sự chúng ta người nông dân có thể đổi được một đôi không đi theo một mô hình nào cả. dép nhựa bán ở thành thị... Đấy chính là vấn đề mô hình tăng trưởng, tức là nó giải Cũng có một câu hỏi tương tự thế này: quyết mối quan hệ giữa nông nghiệp và mũi nhọn của Việt Nam là gì? Nền kinh tế công nghiệp, giữa các nhân tử “make of của nước nào cũng có những mũi nhọn prices”. Nếu đọc về mô hình tăng trưởng nhất định, những lợi ích từ thương mại thì sẽ thấy ở các nước, cái TOT (terms of quốc tế, lợi thế tuyệt đối và lợi thế so sánh trade) trong phạm vi nền kinh tế chính là (còn tiếp) 20YESNEWS
  • 20. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học chính là những cái để xây dựng nên mũi nhọn của nền kinh tế và sức mạnh của một nền kinh tế tập trung ở những mũi nhọn. Vậy nền kinh tế của chúng ta tập trung ở những mũi nhọn gì? Nói cách khác là chúng ta có quá nhiều mũi nhọn: chè, cao su, cà phê, hạt tiêu, giầy da, cá tra-cá basa, … đều là mũi nhọn. Có thể thấy nền kinh tế của chúng ta giống như một quả mít, quá nhiều mũi nhọn như vậy nên nó không tập trung sức Thực tế mà nói, thị giá cổ phiếu, như mạnh vào một lĩnh vực nào, không thể bứt chúng ta đã biết và về mặt lý thuyết cũng phá được. đúng với thực tiễn, nó phải phản ánh giá trị của doanh nghiệp, tất cả các doanh Tôi hoàn toàn nhất trí với nhận định: nghiệp dưới dạng công ty cổ phần được bức tranh nền kinh tế chúng ta năm 2011 phát hành cổ phiếu và nhất là được niêm thực sự là kết quả của cả một thời kỳ phát yết thì bao giờ người ta cũng phất cao triển gần đây, ít nhất là từ cuối những ngọn cờ tối đa hóa giá trị của vốn chủ sở năm 90 của thế kỉ trước hoặc thập kỉ đầu hữu. Trên cơ sở đó, mỗi cổ phần được tiên của thế kỉ 21. Lý do vì sao? Tất cả chia ra mới tăng về mặt giá trị, nhưng trên đều là bong bóng. Chứng khoán bong thực tế có những thời kỳ chúng ta bán cổ bóng, bất động sản bong bóng, tài chính phiếu ra và người mua cổ phiếu không cần ngân hàng cũng bong bóng. Và đến một biết đấy là cổ phiếu gì, cứ mua là được. lúc nào đấy, quả bong bóng bay rất nhanh Mua một cái là ngày hôm sau có lãi ngay. và rất cao, nhưng có hai nhược điểm thấy Và cứ với cách mua như thế thì giá sẽ tăng rõ: khả năng nâng của quả bong bóng lên cho đến kịch trần tới mức độ nhà nước không tốt, sức nâng có giới hạn và thứ hai phải đặt ra giá trần, biên độ dao động của là cực kì dễ tổn thương, dễ vỡ nổ, và sau giá. đó những thứ mà nó mang theo sẽ rơi một cách thảm hại. Và có thể nhìn thấy chứng khoán, bất động sản hay một số lĩnh Ở đâu đó chúng ta thấy t hị t rường vực của nền kinh tế Việt Nam đang rơi một chứng kho án (TTCK) là một trong cách thảm hại. những đặc trưng của nền kinh tế thị trường thì ở Việt Nam nó là một mậu dịch quốc doanh nằm trong nền kinh tế thị trường. Mậu dịch quốc doanh là gì? Người ta khống chế lượng, khống chế giá, khống chế sức mua. Mỗi người muốn mua chỉ được mua tối đa 10 ngàn cổ phiếu, giá thì dao động khoảng ± 5% hoặc ±10% tuỳ theo từng sàn khác nhau. Vì thế nó là một mậu dịch quốc doanh trong lòng nền kinh tế thị trường và nó cũng phản ánh một mô hình không giống ai cả! (còn tiếp) 21YESNEWS
  • 21. Sinh hoạt khoa học Tháng9/2012 Còn về bất động sản là một thứ hàng là siêu lạm phát. hoá đặc biệt mà độ co dãn của cầu là hoàn toàn theo giá, tức là mọi sự gia tăng của Và tôi vẫn nhớ như in bài viết của GS. cầu sẽ được phản ánh bằng sự gia tăng của Cao Cự Bội, ngày ấy ông là trưởng khoa giá. Chúng ta ai cũng đổ xô vào đều suy NH-TC, và cũng là một trong những Tiến nghĩ một cách rất đúng rằng: người thì đẻ sỹ đầu tiên của VN trong lĩnh vực NH-TC ra còn đất thì không; cho nên cứ đầu tư, đăng trên Tạp chí Cộng sản: Căn bệnh lạm đầu cơ vào đất là sẽ có lãi. Thế nhưng có phát của VN đã đến lúc buộc phải nhận ra. mấy ai đầu tư vào đất hay đầu cơ vào đất Nhận ra lạm phát ở VN cũng là cả một quá mà tính giá trị hiện tại ròng không? Đó là trình không hề đơn giản. một nguyên lí đơn giản về giá trị thời gian của đồng tiền mà người dân Việt Nam lại GS. Cao Cự Bội cũng nói rằng căn không tính toán như vậy mà cứ đổ xô vào. bệnh lạm phát của VN đã đến lúc phải đưa lên bàn để mổ xẻ, để cắt nó đi mặc dù đau đớn. Và người cũng mượn một câu của chủ tịch Hồ Chí Minh: để chống lại lạm phát ở VN chúng ta cần có một sự cố gắng lâu dài, bền bỉ; đầu tiên chúng ta đi từ lạm phát đến giảm lạm phát và sau đó mới chống lạm phát, thời gian mọi người ước tính là 5 năm, 10 năm và lâu hơn nữa. Cái dẫn đến TTCK VN như thế này do xuất phát từ cả một hệ thống, từ những vấn đề của mô hình tăng trưởng và từ những vấn đề khác nữa. Những gì xảy ra hiện nay Ngoài ra còn vấn đề điều hành của là hậu quả của một giai đoạn phát triển. chính phủ. Quay trở lại với cái chốt đầu Đã đến lúc phải có những thay đổi, những tiên là vấn đề mô hình, vì chúng ta không cải cách và nhà nước cũng đang rất cố có mô hình nên chúng ta không có cơ sở gắng trong những cải cách của mình. để điều tiết. Việc điều tiết của Việt Nam từ xưa đến nay, theo quan điểm của cá nhân Câu hỏi: Chúng ta đã đặt được tôi, hoàn toàn mang tính chất phản ứng lại những thành công nhất định trong việc với tình hình thực tế. kiềm chế lạm phát năm 1989. Vậy trong năm 2011 có thể khẳng định chúng ta đã Một câu chuyện mang tính lịch sử, vào thành công trong việc năm 1989, lạm phát của nước ta rất kinh kiềm chế lạm phát hay không và đằng sau khủng, tốc độ rất cao. Ví dụ như tháng những điều đó còn là những vấn đề gì 9/1985, chúng ta đổi tiền 1 ăn 10, có nghĩa nữa? là 1 đồng tiền mới lấy 10 đồng tiền cũ. Chúng ta tưởng tượng nền kinh tế “thở Trả lời: phào nhẹ nhõm”: 1 bát phở 10 đồng nay còn 1 đồng, và ngay lập tức sau đó 1 tháng Thực ra để đánh giá thành công cũng Nhà nước đã không giữ được mức 1 đồng như thất bại về vấn đề kinh tế xã hội cần đó, bát phở lên giá 2 đồng, 3,4 đồng. Và phải xem xét nhiều khía cạnh. Suy cho chúng ta thấy trong từng tháng một lạm cùng chúng ta phải tiến hành một CBA phát lên đến 100%. Lạm phát cả năm 1989 (cost benefit analysis). Và khi phân tích là 848%, không phải là lạm phát phi mã mà (còn tiếp) 22YESNEWS
  • 22. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học cái đó thì chúng ta mới khẳng định được giờ chúng ta mở cửa, tăng lãi suất lên thì thành công thực sự hay là thành công ở mặt tiền khắp nơi trên thế giới sẽ đến và bài hình thức. học của năm 2007 là với 9 tỉ USD vào thôi thì ngay lập tức làm cho chúng ta đảo lộn Bây giờ quay trở lại với câu chuyện và quý 1 năm năm 1989 về kiềm chế lạm phát, mỗi 2008 chúng ta rơi vào tình trạng lạm phát thành công hay thất bại có thể đều có thời ngay lập tức, khó khăn ngay lập tức và lãi điểm mang tính lịch sử của nó. suất qua đêm tăng đến 37%, nên câu chuyện của đóng cửa - mở cửa quan trọng Chỉ trong vòng một quý từ 1/1/1989 - là ở chỗ đó. Và bây giờ chúng ta phải thực 31/3/1989, lạm phát của chúng ta từ 848% hiện hàng loạt các biện pháp và không thể xuống 5,4%; đồng USD ngày đó từ nào sử dụng một phương tiện lãi suất là 16.500đ/USD xuống còn 10.500đ/USD. như thế. Đây là một thành tựu mà cả thế giới kinh ngạc. Không ai có thể làm được câu chuyện từ 848% xuống còn 5,4% chỉ trong vòng một quý. Đây là kết quả của chính sách lãi suất. Lần đầu tiên ở Việt Nam chúng ta thực hiện chính sách lãi suất rất cao, lãi suất năm 144% đối với lãi suất có kì hạn và 96% đối với tiền gửi không kì hạn. Vậy thì khi chúng ta tăng lãi suất lên thì đột nhiên dân chúng ồ ạt gửi tiền vào ngân hàng. Một trong những cách quan trọng nhất để chống lạm phát là giảm cầu tiền tệ chứ không phải giảm cung, mặc dù lạm phát là mất cân đối giữa cung và cầu tiền tệ, cung lớn hơn cầu và dẫn đến lạm phát, nhưng người ta phải giảm cầu trước Quay trở lại việc chúng ta coi là thành thì mới giảm được cung. Thế nên khi nhà công hay không thành công. Câu chuyện nước tăng lãi suất lên như thế này thì dân hiện nay chưa có kiểm chứng nên tôi muốn chúng đột nhiên đổ dồn lãi suất vào ngân đưa ra một ví dụ về có kiểm chứng: hàng và ngược lại các doanh nghiệp không có nhu cầu vay vốn của ngân hàng Câu chuyện tỷ giá năm 2008, tỉ giá tăng rất nữa vì lãi suất quá cao. Thế nhưng tại sao cao đặc biệt là thời điểm tháng 5, tháng 6 , ngày đó ta thành công mà bây giờ chúng ta sau quý I tỉ giá lập tức tăng và tăng tới mức lại phải áp dụng nghị quyết 11 rồi đến xấp xỉ 20, sau đó nhà nước phải làm động hàng loạt các giải pháp mà không phải chỉ thái là cấm thị trường ngoại tệ tự do, việc một cái này? cấm này quyết liệt tới mức nếu nhìn thấy mua bán trên thị trường tự do thì lập tức Sở dĩ chúng ta có thể làm được vào tịch thu và lập biên bản, xung công quỹ. thời điểm ấy và không thể làm được vào Và ngay cả gần đây nhà nước cũng phải thời điểm này vì khác nhau ở chỗ kinh tế thực hiện chuyện đó, ví dụ tại ngân hàng lúc đó đóng cửa còn bây giờ là mở cửa. Eximbank 2 lần, và tại những nơi khác tổng Điều gì sẽ xảy ra? Nếu chúng ta đóng cửa con số nhà nước tịch thu gần 1triệu USD. và tăng lãi suất lên thì dân chúng chỉ có thể (còn tiếp) dồn tiền vào hệ thống ngân hàng, còn bây 23YESNEWS
  • 23. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học Khi nhà nước đặt ra vấn đề cấm như xem xét cả tác dụng ấy nữa, chứ không thể thế, lập tức niêm yết tỉ giá là 16.480 trong chỉ nói là chúng ta phấn đấu đạt được mục khi giá trên thị trường vẫn là 19.500. Kết tiêu là chúng ta đạt được mục tiêu. quả là sau một thời gian tỉ giá ổn định ở mức 16.480, nếu nhìn vào đây có thể nói Một ví dụ nữa, năm 2005 khi đoàn Việt là thành công vì đạt được mục tiêu: nếu Nam đi nước ngoài để phát hành trái phiếu, mục tiêu chúng ta đặt ra là hạ tỉ giá cụ thể là phát hành ở New York. Mục tiêu xuống 16.480 thì chúng ta đạt được mục chúng ta đặt ra là 500 triệu USD thôi tiêu. nhưng chúng ta lại mang về cho đất nước những 750 triệu USD và tổng số nhà đầu tư của Mỹ đăng kí mua lên tới gấp 4 lần con số đó, khoảng 3tỉ USD, tức là người ta muốn mua và xét trên phương diện này thì thấy rất thành công là chúng ta đạt được 750 triệu USD. Và nếu được biết thêm lãi suất là 7,125% thì là thành công hay thất bại? Trong khi khắp mọi nơi trên cả nước người ta đều trưng ra lãi suất rất hấp dẫn, các ngân hàng thương mại là 4%. Còn chúng ta trả lãi suất là 7,125%. Trái phiếu tương tự như vậy phát hành trong nước là 8,6%/năm trong khi lạm phát của chúng ta Nhưng có bao nhiêu doanh nghiệp thua là 9%. Còn ở Mỹ, chúng ta chấp nhận vay lỗ vì lệnh cấm này? Trong đó kể cả vốn với lãi suất 7,125% trong khi lạm phát Vinashin cũng thế. Ở đây chúng ta biết rất tầm 1,98%. rõ Vinashin có những sai trái và không một lời nào để bào chữa hoặc bênh vực cho Năm 2008 khi các ngân hàng ở Mỹ nộp Vinashin nhưng có một điều hoàn toàn hồ sơ lên Fed xin cứu cánh, thì các ngân thực tiễn: rằng hơn 500 triệu USD của hàng của chúng ta mới cuống lên, rút tiền Vinashin đã bị phạt khi không mua được từ Mỹ về, tổng số tiền rút ở Mỹ về không ngoại tệ để trả cho các hợp đồng đã kí kết có số liệu thống kê nhưng trung bình 4 tứ với đối tác ở nước ngoài. Khi chúng ta cấm đại gia – 4 ngân hàng lớn nhất của chúng như thế, L/C chúng ta mở rồi, hàng hóa ta, mỗi ngân hàng có 2 tỷ, suy ra 4 ngân chúng ta nhập rồi thậm chí về bán ở Cát hàng có 8 tỷ đô la gửi ở nước ngoài với Linh rồi, nhưng bây giờ ra một cái lệnh là lãi suất 5.2%/năm là maximum. Vậy đình chỉ không thanh toán L/C cho những chúng ta đi cho vay với lãi suất 5,2% và hàng hóa nhập khẩu tiêu dùng để chống đi vay về với lãi suất 7,125%. khan hiếm ngoại tệ thì những doanh nghiệp Nghị quyết 11 cũng thế, khẳng định đã đó không có tiền để trả. Họ làm gì? Họ ngăn chặn được lạm phát, xét trên góc độ phải mua ở thị trường chợ đen, bây giờ cấm nào đó là rất tích cực, thành công, cái lớn nốt ở thị trường chợ đen. Một doanh nghiệp hơn, thành công ở đây là chặn được bong mà nhập khẩu vài ba trăm ngàn đô thì bong của giai đoạn trước, chặn được đúng người ta có thể tìm kiếm nguồn ở chợ đen. cái sai trong chính sách đầu tư, chính sách Nhưng nếu con số lên tới hàng triệu đô tăng trưởng tín dụng, chính sách cho vay thì sao? Và điều gì xảy ra nếu không mua của các NHTM. được ngoại tệ thanh toán cho nước ngoài. (còn tiếp) Như vậy thành công hay cái thất bại phải 24YESNEWS
  • 24. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học Câu hỏi: Vốn trong nền kinh tế đi đâu? thì sẽ đi vay NHNN, mua tín phiếu kho bạc. Vay của ngân hàng mua tín phiếu kho Trả lời: bạc về mặt thực tế là danh nghĩa rủi ro bằng 0. Cho vay đối với doanh nghiệp nó còn Vốn của nền kinh tế cứ luẩn quẩn thua lỗ, không có khả năng trả nợ, tỷ lệ nợ trong hệ thống ngân hàng, NHNN cho vay xấu, tỷ lệ khó đòi, tỷ lệ quá hạn là một con chiết khấu, tái chiết khấu là 9%, trái phiếu số khác 0. chính phủ, trái phiếu kho bạc là 11%. Với tư cách là NHNN hoạt động kinh doanh Chúng ta vay vốn từ NHNN xong, mua Các ngân hàng thương mại treo biển rất tín phiếu kho bạc chứ nó không vào sản hấp dẫn, lãi suất huy động đô la trước kia xuất, một số doanh nghiệp buộc phải vay là 4%. Sau đó, họ mang ra nước ngoài cho vốn ngân hàng với lãi suất rất cao, cao hơn vay. Năm 2010, Nhà nước lại ra nước ngoài rất nhiều so với tỷ suất lợi nhuận bình quân. vay 1 tỷ về. Do đó, nó cứ luẩn quẩn như vậy thôi. Tại sao lại cao? Hoàn toàn các món vay không mang tính sản xuất. Như vậy nó là Ngoài ra, bất động sản bị đông kết. Thế bây đảo nợ. Vì những món nợ cũ đã đến hạn bây giờ, các doanh nghiệp thi công xây lắp các giờ nếu không thanh toán được thì 2, 3 nguy công trình, họ đã vay vốn, xây dựng dở cơ xảy ra. Nguy cơ thứ nhất: tài sản thế chấp dang. Có thể thấy rằng vốn đang nằm ở có thể bị phong tỏa mà rất có thể các tài sản các công trình đang xây dựng dở dang. đó là tài sản hình thành từ nguồn vốn vay, Trước đây, các công ty của nước ngoài có nếu bị phong tỏa sẽ không làm ăn được gì một số tiền nhất định, họ đăng kí với Nhà cả. Thứ 2 lãi suất phạt. Thứ 3 không thể nước của chúng ta xin dự án. Họ chỉ có số vay vốn trong khi bị ghi vào sổ đen, bản tiền để thực hiện dự án ở giai đoạn đầu tiên. thân ngân hàng và doanh nghiệp cùng chung Sau đó, khi đã có dự án trong tay thì họ số phận nên họ đã bắt tay hình thành những đem bán. Người dân sẽ nộp tiền theo từng công ty, thậm chí là những công ty đảo nợ. đợt, nộp đến đâu thì họ làm đến đấy. Sau khi họ làm xong rồi thì họ nộp bản cuối Lấy ví dụ: ngân hàng là tổ chức thứ nhất, cùng. Như vậy họ dùng tiền của người dân một doanh nghiệp là tổ chức thứ 2, thêm một để kinh doanh. Nhưng đến năm 2007 thì tổ chức thứ ba nữa, giả sử DN vay tiền của nhà nước không cho làm theo cách ấy nữa. ngân hàng và không có khả năng chi trả Vì vậy, các doanh nghiệp phải có vốn thật, đúng hạn. Khi đó, sẽ kí tay ba với nhau. Nếu yêu cầu họ phải vay ngân hàng, vay bằng tổ chức thứ ba này cho DN vay để trả ngân phát hành trái phiếu,… Do đó, hiện họ hàng thì ngân hàng sẽ cho DN vay món tiếp không bán được, bất động sản bị đông kết, theo, DN dùng món ấy để trả nợ cho tổ chức vốn nằm đọng lại trong những thứ đó, luẩn thứ 3, nhưng sẽ xuất hiện chi phí rất lớn quẩn chạy ở khu vực nọ khu vực kia. cộng với các khoản chi phí giao dịch. Thế Những động thái của nhà nước về tỷ giá, thì món nợ sau bao giờ cũng cao hơn món về lãi suất, về vàng, ngoại tế, vốn chuyển nợ trước + lãi suất + thu nhập của ba đối qua giữa khu vực nọ khu vực kia, cấm vàng tượng. Khi đó, tổng tăng trưởng tín dụng miếng họ chuyển sang vàng trang sức, tăng lên nhưng vốn không đi vào nền kinh nhưng vàng trang sức khác ở tính thanh tế. Do đó, sản xuất không phát triển, chỉ có khoản. . tiền tăng, chỉ có quay vòng vốn tăng và đặc (còn tiếp) biết là vốn luẩn quẩn trong khu vực tài chính. 25YESNEWS
  • 25. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học Nếu xét trên giác độ thành công thì đạt được những mục tiêu nhất định, còn những chi phí của nó thì ta chưa tính toán được hết, những hậu quả mà các doanh nghiệp bị thua lỗ, người dân phải gánh chịu, … thì chúng ta vẫn chưa xác định được hết. Chia sẻ quan điểm của TS Lương Xuân Nghĩa trong các hoạt động của lĩnh vực tài chính tiền tệ: không có một biện pháp hành chính nào có hiệu quả cả. Vấn đề ở chỗ, ta phải chuyển các biện pháp hành chính sang các biện pháp kinh tế. Nghị quyết 11 sẽ thành công hơn nữa nếu thêm các biện pháp kinh tế thay vì các biện pháp hành chính. II. VẤN ĐỀ TÁI CƠ CẤU HỆ THỐNG NGÂN HÀNG hệ số trung bình của người ta từ 15-18% trở lên, Ngân hàng thấp nhất ở Châu Âu cũng là Thầy Đặng Ngọc Đức: Tái cấu trúc hệ 15%. thống NH VN không phải bây giờ mới bắt đầu, lần gần đây nhất bắt đầu từ năm Cải cách này tại sao cần thiết? Nếu nói 2002-2005, nếu tính lần này nữa là lần thứ là vì có quá nhiều NH thì đây là vấn đề 2. khó. Nếu xét tỉ trọng NH/GDP thì VN vẫn chưa phải là nhiều. Tuy nhiên điều cần Bản chất là nâng cao chất lượng và hiệu nhấn mạnh là có quá nhiều NH nhỏ, manh quả hoạt động các NHTM VN và hệ thống mún, phân tán. Đi đôi với nó là chất lượng ngân hàng. Một trong các điều kiện thành dư nợ : nợ xấu, nợ khó đòi, nguy cơ gặp công là phải tái cấu trúc cả hệ thống, trong phải rủi ro tính trên tiêu chuẩn VN VAS đó có cả NHNN. khoảng 4%, thật hơn 4-5 nợ quá hạn, 80% là nợ khó đòi. Trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả cần lưu ý một vài tiêu chuẩn: tiêu chuẩn Nhưng IMF công bố thông tin tính theo của Basell tiêu chuẩn thế giới IAS, nợ quá hạn của 1,2,3. Basell 1: quan tâm vào 1 số chỉ tiêu chúng ta là vào khoảng 12% và 9,6% là nợ về hoạt động (car. ..), Basell 2: quan tâm khó đòi. đến các chỉ số về an toàn, tiếp cận với rủi Cách tiếp cận các khái niệm về nợ, nợ ro theo phương pháp internal ratings-based xấu, nợ khó đòi của VN cũng có khác biệt : (IRB) - chỉ số đánh giá rủi ro trong nội bộ -VN : nợ quá hạn rồi mới dẫn tới nợ xấu từng NH. Basell 3: vẫn chỉ tiêu an toàn (phân theo nhóm) nhưng tập trung nhiều vào chỉ tiêu mang - TG : nợ xấu (có nguy cơ không trả đc tính hệ thống. Chúng ta cải cách hướng tới nợ, không hiệu quả, sử dụng vốn sai mục thỏa mãn các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn. đích), sau mới đến nợ quá hạn (đến ngày thanh toán không trả, chưa trả được nợ)– Ví dụ CAR lúc đầu quy định 8% nợ khó đòi – mất vốn, xóa nợ. nhưng ở các nước Châu Âu, Bắc Mỹ (còn tiếp) 26YESNEWS
  • 26. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học Và phải cơ cấu lại vì tình trạng đã quá Muốn cơ cấu lại phải đặt ra tiêu thức. – xấu, năng lực kém, rủi ro cao, nhất là các mục tiêu đảm bảo an toàn hàng đầu của hệ ngân hàng ngoài quốc doanh. Lúc mà rình thống NH –TC. “ Finance development lead rập phá sản chính là lúc lãi qua đêm 32- to economic development, finance crisis lead 37% vì mất thanh khoản. to economic crisis”. Điều lo ngại nhất trong hệ thống NH không phải là rủi ro tín dụng, rủi ro tín Câu hỏi: Việc xác nhập các ngân hàng dụng làm NH kém hiệu quả, đến lúc nào đó có phải là quy luật tất yếu không? Khi có thể mất uy tín, phá sản nhưng thời gian thực hiện cần lưu ý điều gì. còn dài, tương tự với rủi ro thị trường, lãi suất. Trái lại, rủi ro thanh khoản có thể làm Trả lời: Hợp nhất không chỉ là phép NH bị phá sản trong gang tấc. cộng theo quy mô – mỗi NH có một thế mạnh riêng, hợp nhất : sẽ có sự tương tác Khi một NH phá sản thường kéo theo về chiến lược, về khách hàng, ví dụ sự di một dây chuyền (banking peness ) – vì mỗi chuyển vốn từ lĩnh vực này sang lĩnh vực NH lại quản lý tài sản của nhiều doanh khác, khắc phục sự mất cân đối, mang lại nghiệp, ... Ngân hàng này phá sản dẫn đến hiệu quả cao hơn. NH là 1 loại hình có lợi mất khả năng thanh toán của NH khác. ích theo quy mô : quy mô tăng lợi ích tăng, khả năng chịu đựng tốt hơn. Chuyện có phải quy luật tất yếu ? Nó vừa là có vừa là không. Là tất yếu nếu chúng ta lựa chọn được những ngân hàng có tính chất hỗ trợ được cho nhau, có tính tương tác cho nhau cùng phát triển. Còn nếu chúng ta cộng hai ngân hàng yếu lại với nhau, thì nó vẫn là một ngân hàng to hơn nhưng yếu hơn thôi. Cộng nhiều ngân hàng yếu với nhau thì vẫn là một ngân hàng yếu. Vì vậy phải lựa chọn được những ngân hàng có những thế mạnh có thể bổ sung cho nhau để cùng phát triển. Câu hỏi: Về vấn đề chi phí cho việc Nói về cơ cấu lại có nhiều quan điển tái cấu trúc các ngân hàng, ở Hàn Quốc khác nhau : giải thế (ví dụ NH Vạn Hoa, để tái cấu trúc người ta tốn khoảng 20% TMCP Thanh Hóa – trong một vài môi GDP, ở Thái Lan là 30%, và ở Inđô là trường nhất định), hay lựa chọn những NH hơn 50%, ở Việt Nam trong tình trạng bé, giữ lại NH lớn, hay quan điểm khác là nguồn ngân sách khó khăn thì sẽ giải thực hiện sáp nhập với nhau ... Các quan quyết vấn đề chi phí như thế nào? điểm đều đúng – ví dụ việc sáp nhập 3 NH vừa qua. Trả lời: Riêng phần tín dụng đen ở bốn điểm nóng trong nền kinh tế đã hơn 10 Tuy nhiên không phải chỉ NH nhỏ mới phải ngàn tỷ đồng, chưa kể đến những số mà hệ cơ cấu, kể cả NH lớn. Vấn đề quan trọng ở thống ngân hàng bị chiếm dụng vốn, hay đây là phải đặt ra các tiêu thức. nói cách khác là nợ quá hạn, nợ khó đòi thì (còn tiếp) 27YESNEWS
  • 27. Sinh hoạt khoa học Tháng9/2012 con số đấy là khủng khiếp, phải trên cả mức 2002-2005, do suy nghĩ ỷ lại vào Nhà 20-30% GDP. Vậy chi phí để cơ cấu lại nước của các Ngân hàng, tình trạng xấu sẽ ngân hàng thực chất là chi phí gì, thì thực lại lây lan như hình ảnh thời bao cấp. Thứ chất đó là chi phí để khắc phục nợ xấu. 3 là để lại kết quả xấu trong tâm lí những Các ngân hàng sẵn sàng hợp nhất, sẵn sàng người làm ngân hàng và trong người dân, chia sẻ lợi nhuận cho nhau nhưng không các ngân hàng sẽ tiếp tục được đẻ thêm ra chịu gánh những nợ xấu của nhau. Vậy dẫn đến những tiêu cực. Bất kì lúc nào, nếu 3 ngân hàng hợp nhất với nhau có nợ dùng đến vốn nhà nước là sẽ dẫn đến tiêu xấu khác nhau thì phải khắc phục như thế cực. Ví dụ quay trở lại với năm 2009, nào. Theo lời của tiến sĩ Ngô Xuân Nghĩa, chúng ta xây dựng một quỹ 1 tỷ đô la để ông nói là dùng 3 nguồn: cho vay hỗ trợ lãi suất, và một loạt những sai phạm đã xảy ra, đặc biệt là vấn đề tham + Nguồn thứ nhất là nguồn trích lập nhũng, không thể minh bạch được nền kinh dự phòng dự trữ của chính bản thân các tế. Mà nền kinh tế không minh bạch thì các ngân hàng, nguồn này là quan trọng nhất, ngân hàng cũng không thể minh bạch. chiếm khoảng 25%. Theo quyết định 493 của Ngân hàng Nhà nước, phân loại nợ của Vì vậy việc sử dụng ngân sách Nhà các ngân hàng thành 5 nhóm: từ nhóm 1 nước là không hợp lí, tốt nhất là để các chủ đến nhóm 2 thì không phải trích lập dự ngân hàng tự chịu, đó là trách nhiệm, các phòng, từ nhóm 3 đến nhóm 5 phải trích ngân hàng phải biết đau đớn và vượt qua lập từ 50-100%. Vậy xét về mặt lí thuyết được, có như vậy ngân hàng mới trưởng các nợ khó đòi của của các ngân hàng thành được. thương mại đến nay phải được thoả mãn bằng quỹ lập dự phòng của họ, hay chí ít III. SINH VIÊN HỎI TRỰC TIẾP cũng phải 75%, chứ không phải chỉ có 25% như thực tế. Câu hỏi: Xin thầy giải thích kĩ hơn vấn + Nguồn thứ 2 của trích lập dự phòng đề phá sản và M&A, phải chăng một ngân là bù đắp của ngân sách Nhà nước, vì Nhà hàng bị phá sản sẽ dẫn tới sự đổ vỡ của cả nước thu thuế của các Ngân hàng, và muốn hệ thống. cải cách thì Nhà nước phải tự bỏ ra chi phí. + Nguồn thứ 3 là của chủ các ngân hàng, các ngân hàng của nhà nước (nhà nước chiếm trên 50% cổ phần) thì vẫn do nhà nước chi trả. Còn các ngân hàng ngoài quốc doanh, ngân hàng nước ngoài thì phải tự chịu đựng rủi ro. Đó là ý kiến của các chuyên gia, còn theo ý kiến của thầy, đầu tiên là sử dụng nguồn dự phòng của các ngân hàng. Còn thứ hai thì chủ các ngân hàng phải chịu, Trả lời: Nghĩa đen của sự phá sản đó không nên sử dụng con đường ngân sách là khi chúng ta tham gia kinh doanh và Nhà nước, vì 3 lí do: thứ nhất do ngân sách không có khả năng chi trả được nợ. Còn Nhà nước luôn luôn khó khăn. Thứ hai, nếu theo một nghĩa khác, khi mà hoạt động Nhà nước tiếp tục xoá nợ thì kết quả của kinh doanh của chúng ta đến một thời kì cuộc cơ cấu lại sẽ rất hạn chế, sau đó 1 nào đó, buộc doanh nghiệp phải tuyên bố thời gian nó sẽ lại quay lại như thời kì phá sản, hoàn toàn chúng ta có thể bán lại, (còn tiếp) 28YESNEWS
  • 28. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học nhất là khi chúng ta có thị trường chứng khoán, và đó chính là ngân hàng cổ phần. Nếu phá sản theo nghĩa đen thì sẽ dẫn tới hiện tượng banking peness còn nếu như đối với chuyện chủ động mua lại thì không thể xảy ra theo hướng đó được, tức là sẽ không có chuyện nếu như một ngân hàng lớn mua một ngân hàng nhỏ hơn bị phá sản thì không có chuyện phá sản theo dây chuyền xảy ra. Các ngân hàng không vay nợ của nhau Trả lời: Ví dụ Khi sát nhập 3 ngân theo một vòng tròn mà thực ra, các ngân hàng, về mặt quản lý hành chính, tuy rằng hàng vay nợ của nhau là vì người ta cùng chúng ta thấy có sự thay đổi, như vậy ta sẽ phục vụ cho khách hàng, và sau đó, các thấy rằng là trong 3 ngân hàng sát nhập đầu khách hàng lại vay vốn lẫn nhau. Hiện nay tiên sẽ chỉ còn lại tên của một ngân hàng, vốn trên thị trường là tiền tệ, vậy có nghĩa về mặt trụ sở làm việc, cơ quan giao dịch là lượng vốn vay nợ lẫn nhau của các thì không có gì thay đổi. Như vậy sau một khách hàng là hoàn toàn có thể xác định thời gian để họ ổn định, giải quyết những được. Không bao giờ chúng ta có thể ẩn số còn tồn đọng, thì hoạt động của họ lại khiến cho các ngân hàng thương mại đi vào quỹ đạo…kinh doanh của họ lại trở không nợ nhau. Dù chúng ta có tái cấu lại bình thường, có thể người ta sẽ thay đổi trúc lại hệ thống ngân hàng thêm một một số trụ sở về mặt tên gọi nhưng trụ sở nghìn lần thì cũng không có chuyện các về mặt giao dịch thì vẫn như thế do vậy về ngân hang sẽ không nợ nhau. Các ngân mặt doanh nghiệp nếu tiếp cận với nguồn hàng thường phục vụ cho các doanh vốn của 1 trong 3 ngân hàng này thì vẫn nghiệp, mà các doanh nghiệp lại hoạt động không có gì thay đổi cả. Chắc chắn họ vẫn trên nhiều lĩnh vực, vì vậy các doanh có những chính sách để giữ chân những nghiệp luôn luôn phải thanh toán vốn lẫn khách hàng tốt. nhau. Và bất kì lúc nào, tổng nguồn vốn Quan điểm của nhà nước đối với việc của một ngân hàng so với tổng sử dụng tái cấu trúc hệ thống ngân hàng thì nhà vốn của nó khác nhau thì lại dẫn tới một nước đã quyết tâm và cố gắng thực hiện. phát sinh là phải mua bán trên thị trường liên ngân hàng và đó là thị trường bán Mối liên quan giữa việc chúng ta trở buôn. Bất kì thị trường bán lẻ nào đều phải thành thành viên thứ 150 của WTO và việc dựa trên cơ sở là thị trường bán buôn nếu chúng ta tái cấu trúc hệ thống ngân hàng đó thực sự là thị trường. là: việc trở thành thành viên của WTO Câu hỏi: Thực trạng tái cấu trúc tại cũng là một động cơ thúc đẩy chúng ta nên VN, việc sáp nhập 3 NHTM có gây ảnh thực hiện tái cấu trúc sớm đối với hệ thống hưởng đến đội ngũ khách hàng của họ? ngân hàng. Bởi vì khi chúng ta gia nhập Quan điểm của NHNN về vấn đề tái cấu WTO thì cũng đồng nghĩa với việc chúng trúc? Việc gia nhập WTO ảnh hưởng như ta đã tham gia vào một sân chơi bình thế nào đến tái cấu trúc hệ thống ngân đẳng và trong sân chơi này chúng ta phải hàng? bình đẳng trong các khía cạnh: về mức độ an toàn, về mức độ hiệu quả, về chất lượng (còn tiếp) 29YESNEWS
  • 29. Sinh hoạt khoa học Tháng9/2012 tín dụng của các ngân hàng. Khi chúng hàng nào phá sản cả; khi không có ngân ta tham gia WTO thì nguồn vốn sẽ chu hàng nào phá sản và chúng ta cơ cấu lại, chuyển không chỉ phạm vi trong nước mà sắp xếp lại thì đồng nghĩa là các ngân còn duy trì từ nước chúng ta ra nước ngoài hàng phải mua bán và sát nhập lại với nhau. và ngược lại. Nguồn vốn sẽ được chu chuyển trong toàn bộ hệ thống các nước đã Trong giai đoạn đầu, nhà nước sẽ để mở cửa. Khi nói đến những điểm có nguy cho các ngân hàng tự suy nghĩ trên luống cơ nợ xấu hoặc lây lan nợ xấu ra thì chúng cày của mình, các ngân hàng sẽ tự phân ta biết rằng ảnh hưởng của cuộc khủng tích, tự đánh giá và xác định xem mình hoảng tài chính không chỉ ở một nơi mà đang ở đâu, mức độ mạnh yếu của mình lây lan trên phạm vi rất nhiều quốc gia. Do như thế nào, cơ hội thách thức của mình vậy việc chúng ta bị xem xét theo dõi là dễ như thế nào và sau đó sẽ tự tìm kiếm đối hiểu. Ngoài ra WTO đòi hỏi nước ta ở tác để sát nhập với nhau. Thế nhưng sau nhiều lĩnh vực khác mà đến năm 2018 một thời gian, tôi cho là cuối năm 2012 chúng ta buộc phải đáp ứng; do vậy, việc sang năm 2013, chính phủ sẽ đặt ra các quy mở cửa đối với dịch vụ tài chính, việc định theo đó các ngân hàng thương mại sẽ thâm nhập của các ngân hàng nước ngoai buộc phải bán lại hoặc sát nhập vào các vào trong nước, việc nâng cao chất lượng ngân hàng khác. của hệ thống tín dụng trong nước đã được cụ thể hóa. VD: IMF luôn luôn có nhóm tư vấn và trợ giúp kĩ thuật, luôn luôn nằm tại ngân hàng trung ương, như tình báo, vừa hỗ trợ các công cụ kỹ thuật vừa cung cấp thông tin, cho nên chúng ta không thể che giấu được các vấn đề về tổng gia tăng của phương tiện thanh toán, của mức cung tiền tệ, của tăng trưởng tín dụng kể cả tín dụng nội tệ lẫn ngoại tệ. Do vậy chất lượng tín dụng cũng là một trong những cái mà người ta quan ngại… và như thế người ta sẽ đặt ra điều kiện để chúng ta trở thành thành viên chính thức. Việc mua bán lại sẽ xảy ra theo 2 con đường. Con đường thứ nhất là như các em Câu hỏi: Thầy có thể giải thích rõ hơn chứng kiến vừa rồi, tức là họ tự đàm phán, quá trình và xu hướng M&A tại VN ? tự kí kết hợp đồng và tự sát nhập lại với nhau. Nhưng sau này họ sẽ thông qua con Trả lời: Hệ thống ngân hàng như các đường khác nữa, đó là thông qua thị trường em đã biết là chúng ta đang trong quá trình chứng khoán, tức là ngân hàng này sẽ trở chứng kiến sự mua lại và sát nhập đợt thứ thành cổ đông chiến lược của ngân hàng kia 2, sau 3 ngân hàng đầu tiên mà tôi nghĩ là thông qua hoạt động chứng khoán. Con nó sẽ thành một xu thế phổ biến. Bởi vì đường thứ 2 có tác động hơn, đó là thúc cũng giống như mối lo ngại của anh đầu đẩy sự phát triển của thị trường chứng tiên đặt câu hỏi là các ngân hàng thương khoán và đồng thời xác định đúng giá trị thị mại thì không thể phá sản. Thống đốc ngân trường của các ngân hàng, bao gồm cả vấn hàng nhà nước cũng như tiến sĩ Vũ Viết đề xử lý nợ xấu. Thế nhưng cách thứ 2 phải Ngoạn - Chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính thực hiện sau khi đề án về vấn đề tái cơ quốc gia đều nói rằng: sẽ không có ngân (còn tiếp) 30YESNEWS
  • 30. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học cấu hệ thống ngân hàng được công tương đồng về kinh tế xã hội thì không. khai hóa, được góp ý, được hoàn thiện và Nên đây là một vấn đề cực kì khó. Vì vậy tiếp theo nữa phải có thêm cơ sở pháp lý để trả lời được câu hỏi này với các em thì tôi cho việc mua bán để trở thành cổ đông lại phải sử dụng lại 1 câu, đấy là “chúng ta chiến lược của nhau. Bởi vì hiện nay tất cả học tập kinh nghiêm của các nước phải vận các ngân hàng thương mại đều giữ lại phần dụng phù hợp với Việt Nam”. Nhưng thế lớn cổ phiếu hay cổ phần của mình, nói nào là phù hợp thì đấy là một lời khuyên rất cách khác là số cổ phiếu họ bán ra trên dễ nói và rất khó làm. Ví dụ Trung Quốc là thị trường chiếm tỉ trọng rất nhỏ. nước rất phù hợp với chúng ta về trình độ phát triển, dân số, mức độ thu nhập. Nhưng Quay trở lại với câu hỏi của em lúc có những cái ta thấy Trung Quốc hơn hẳn trước, em là chủ ngân hàng, em không có ta, đấy là vấn đề quản trị nhà nước, pháp tiền, thế thì người ta yêu cầu em phải bán quyền, họ kiên quyết đối với tham nhũng, bớt cổ phiếu ra. Thế thì mình phải bán bớt kiên quyết đối với các vấn đề tệ nạn xã hội cổ phiếu kể cả cổ phiếu quỹ để mình lấy nhưng Việt Nam chúng ta thì chưa làm được tiền xử lý cái nợ xấu của mình. Và khi tỉ việc này. Thế nên vấn đề là chúng ta vừa trọng bán ra nhiều hơn chính là cơ hội để học vừa biến hóa, và cái biến hóa mới là cái các ngân hàng mua bán lại nhau thông qua nguy hiểm, nó có thể biến hóa tích cực hoặc thị trường chứng khoán. tiêu cực. Chốt lại câu hỏi, có thể trả lời rằng “learning by doing”, chúng ta cứ làm, trong Câu hỏi: Hiện nay có rất nhiều bài quá trình làm thì rút kinh nghiệm, chứ báo nói về việc Việt Nam có thể học tập không thể rập khuôn nào được. các kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới về tái cấu trúc ngân hàng bởi vì việc Câu hỏi: cuộc khủng hoảng này xảy tái cấu trúc ngân hàng đã diễn ra trên thế ra chủ yếu xuất phát từ hệ thống ngân giới khá lâu rồi. Thầy có nhận xét gì về hàng, vậy theo thầy các doanh nghiệp có việc Việt Nam có thể học tập những nước cách nào để phòng tránh cuộc khủng nào thì có hiệu quả lớn nhất và việc học hoảnh ảnh hưởng đến mình không? Vì tập đấy thì có đáp ứng được hay không? trong năm 2011 vừa qua có tới gần 50000 doanh nghiệp bị phá sản. Theo Trả lời: Thực ra những vấn đề của nền thầy lãi suất ngân hàng có nên giảm hay kinh tế hiện nay không riêng gì vấn đề tái không vì vấn đề lãi suất trên các tạp chí, cấu trúc mà tất cả, xét về thị trường hóa, cổ báo nói rất nhiều? phần hóa… thì đều có các bài học từ các nước trên thế giới. Tuy nhiên về mặt lý Trả lời: Trước hết, tôi không cũng quan thuyết, tôi thấy Việt Nam nên học tập điểm với em cho rằng khủng hoảng này những nước gần gũi với nền kinh tế Việt xảy ra từ hệ thống ngân hàng. Khủng Nam về điều kiện phát triển, về trình độ phát hoảng kinh tế của Việt Nam hiện nay bắt triển, về các điều kiện tự nhiên, văn hóa và nguồn từ hệ thông tài chính còn nhiều xã hội. Đấy là về mặt lý thuyết hay nói cách điểm bất cập. Nó chưa có cân đối, chưa khác là về mặt phương pháp luận. Các em theo những quy luật nhất định, và chịu ảnh hãy ngồi liệt kê xem những nước nào phù hưởng rất nặng nề của khủng hoảng tài hợp với Việt Nam về mặt trình độ phát chính toàn cầu, bắt đầu từ cuộc khủng triển và về các vấn đề kinh tế xã hội. Về hoảng ở Mĩ, và Việt Nam chưa đủ mạnh. mặt trình độ phát triển chúng ta có thể thấy Trong khi đấy Việt Nam lại đang trong các nước như Thái Lan, Malaixia, Trung quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng, Quốc, một số nước Đông Âu… nhưng sự (còn tiếp) 31YESNEWS Sinh hoạt khoa học
  • 31. Sinh hoạt khoa học Tháng9/2012 chúng ta bị ảnh hưởng với những lại chiến lược phát triển của mình. quyết định sai lầm nên ta bị ảnh hưởng mạnh. Về ảnh hưởng tới các doanh Vấn đề thứ hai về lãi suất. Chúng ta cố nghiệp, nếu các em xét về cơ cấu vốn các gắng đừng nghe theo người khác một cách doanh nghiệp, thì cơ cấu chủ yếu phải là mù quáng, nếu chịu ảnh hưởng của một vốn chủ sở hữu sau đó là một phần họ tự quan điểm thì ta phải phân tích. Lãi suất huy động và tự mua bán chịu của nhau. Và cao thì thế nào là cao, là vừa, xem những phần tín dụng ngân hàng phải chiếm tỉ nhận định ấy có đúng hay không? trọng thứ yếu ở trong doanh nghiệp, chúng ta không thể kết luận doanh nghiệp nào đó Câu hỏi: Em muốn quay lại vấn đề tái 51% đi vay vốn ngân hàng là doanh cấu trúc ngân hàng nhà nước. Lúc trước nghiệp tài trợ theo kiểu mạo hiểm. Nếu ai thầy có nói: khi VN ra nhập WTO thì đã học phân tích tài chính doanh nghiệp, điều đó có ảnh hưởng đến việc tái cấu thì biết rằng mỗi một doanh nghiệp phải trúc hệ thống ngân hàng. Câu hỏi của kinh doanh vốn chủ sở hữu. em là: Khi VN ra nhập WTO thì VN đã có những cam kết gì và hiện nay VN đã Tất cả các doanh nghiệp kinh doanh thực hiện cam kết đó như thế nào? đều phải có vốn chủ sở hữu ở mức độ nhất định. Trong quá trình vận động sản xuất kinh doanh thì vận động của vốn thực tế nó một đường hình sin; vì vậy trong giai đoạn này chỗ này là thiếu vốn, giai đoạn này lại thừa vốn, nếu có 1 doanh nghiệp khác cũng có độ biên động tương đối trùng với cái này nhưng ngược pha, thì hai doanh nghiệp có thể cho vay. Ta thấy được tín dụng thương mại, các doanh nghiệp vẫn vay vốn mua bán chịu hàng hóa của nhau theo hàng tháng trả một lần, hay vài ba tháng thanh toán một lần; thế nên trong tài chính mới có khái niệm kì thu tiền bình quân. Phần thiếu nữa mới đi vay các ngân hàng. Thế nên ta không thể nói không có Trả lời: Thực ra chúng ta có nhiều các ngân hang thì các doanh nghiệp sẽ cam kết phải thực hiện, tôi không thể nhớ không phát triển mà ngân hàng chỉ đóng hết được. Nhưng tôi có thể nhóm lại được. vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Và Nó chia làm 3 nhóm: Nhóm thứ nhất là tốt nhất các doanh ngiệp phải xác định đòi hỏi công nhận công ước Porn, công chiến lược kinh doanh, thực hiện tốt khâu nhận quyền phát minh sáng chế, quyền quản lí tài chính và quản trị bán hàng. tác giả. Cái này VN đã thực hiện rồi, chúng ta đã tham gia cam kết vào công Có một vấn đề nữa, không có cái gì ước Porn. Ngay tại VN chúng ta cũng đã bằng đi trên đôi chân của mình, cho đến thành lập cơ quan cấp bản quyền copy nay hầu hết các doanh nghiệp của Việt right và hiện nay ở VN cũng ký vào các Nam kể cả ngân hàng đều chưa có chiến hiệp ước chống vi phạm bản quyền. Cái lược phát triển, và chúng ta có ngày Doanh này là cái làm ngay, cái chúng ta ưu tiên nhân nhưng ở việt nam đã có doanh nhân làm đầu tiên. Nhóm thứ hai là mở cửa dịch thực sự chưa? Các doanh nghiệp phải xem (còn tiếp) 32YESNEWS
  • 32. Tháng9/2012 vụ ngân hàng tài chính. Rõ ràng là, chúng hàng tài chính mở cửa rất nhanh chóng và ta đã mở cửa từng bước, đã làm rất tốt rất mạnh mẽ. Và chính sự mở cửa này mà quá trình này. Ngày 1/4/2007 tất cả các tạo sức ép với chúng ta là buộc phải cơ ngân hàng nước ngoài, đặc biệt là các ngân cấu, phải đảm bảo sự an toàn. Nếu không hàng của Mỹ đã được đến VN mở cửa và vốn sẽ chạy ra nước ngoài và không gì có kinh doanh với 100% vốn nước ngoài. thể ngăn cản được. Nếu mang qua biên Cái này kết hợp cả với BTA- hiệp ước giới 5000$ là bị bắt, bị lập biên bản, tịch song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ. thu hoặc xử lý nhưng nếu tôi mang thẻ ra Như vậy, các ngân hàng nước ngoài với nước ngoài tiêu thì có ai xử lý đâu? Đây là 100% vốn đã xuất hiện tại Việt Nam.. câu chuyện của quản lý. Và từ đó, sức ép Ngược lại, các dịch vụ tài chính cũng đã yêu cầu chúng ta phải cơ cấu lại, lành xâm nhập vào VN như ebanking, mạnh hóa hệ thống tài chính. Vấn đề thứ 3 phonebanking, homebanking….và các thẻ, là minh bạch nền kinh tế. Đây chính là vấn mặc dù do ngân hàng Công Thương, Ngoại đề đáng lo nhất./. thương.. - các ngân hàng nội phát hành ra nhưng chúng đều của Visa, Master, Ban biên tập Bản tin SVNCKH Dinner club, … Như vậy, dịch vụ ngân Đơn vị tổ chức chương trình CLB Sinh viên nghiên cứu khoa học – ĐH KTQD 33YESNEWS
  • 33. Tháng9/2012 Sinh hoạt khoa học Hội thảo khoa học Khủng hoảng kinh tế dưới góc độ các học thuyết kinh tế Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2008 đã khiến hàng triệu người rơi vào tình trạng thất nghiệp, mất nhà cửa và toàn bộ số tiền tiết kiệm. Cuộc khủng hoảng bắt đầu từ Mỹ với việc hàng loạt các ngân hàng, quỹ cầm cố bất động sản, công ty bảo hiểm rơi vào tình trạng phá sản. Bong bóng bất động sản vỡ tung, thị trường chứng khoán chao đảo, thị trường tài chính tê liệt… mở đầu cho một cuộc khủng hoảng tồi tệ “hàng trăm năm mới có một lần”. Từ Mỹ, cuộc khủng hoảng nhanh chóng lan rộng ra toàn cầu, dẫn tới sự đổ vỡ của các định chế tài chính, suy thoái kinh tế ở nhiều nước trên thế giới. Nhằm mang đến cho các bạn sinh viên góc nhìn đa chiều hơn về cuộc khủng hoảng kinh tế 2008, Câu lạc bộ Sinh viên Nghiên cứu Khoa học trường Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức Hội thảo “Cuộc khủng hoảng kinh tế 2008 dưới góc độ các học thuyết kinh tế” với quy trình - Buổi 1 : Chiếu phim “Suy thoái kinh tế - cái nhìn từ bên trong” - Buổi 2 : Các học thuyết kinh tế về khủng hoảng - Buổi 3 : Phân tích khủng hoảng dưới góc độ các học thuyết kinh tế Cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 vẫn không mấy khả quan. Ta có thể thấy rằng được đánh dấu bởi sự sụp đổ của một trong ở Mỹ, chính phủ đã tung ra 2 gói kích thích các ngân hàng đầu tư lớn nhất nước Mỹ - kinh tế có giá trị lần lượt là 700 tỉ và 865 tỉ Lehman Brothers. Từ đó đến nay, cuộc khủng USD. Bên cạnh đó, các nền kinh tế khác như hoảng đã lan sang rất nhiều nước trên thế châu Âu, Nhật bản và Trung Quốc cũng có giới, làm suy giảm trầm trọng sự tăng trưởng những gói kích thích kinh tế hàng trăm tỉ của nền kinh tế thế giới và gây nên tình trạng USD nhưng tình hình vẫn không mấy khả thất nghiệp cũng như phá sản của hàng loạt quan, cụ thể là tăng trưởng kinh tế thế giới các công ty. Thiệt hại trong cuộc khủng vẫn còn chậm, tỉ lệ thất nghiệp có giảm hoảng kinh tế thế giới ước tính lên đến vài nhưng không đáng kể, khoảng cách giàu chục nghìn tỷ USD, tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, nghèo trong xã hội ngày càng gia tăng. Hơn theo ước tính đến năm 2010 đã có thêm 35 thế nữa, các nước trong khu vực eurozone triệu người mất việc làm, hàng triệu người trở cũng bắt đầu chịu ảnh hưởng nặng nề và phải thành vô gia cư, đặc biệt là ở Mỹ do sự phá đối mặt với một cuộc suy thoái mới – khủng sản của chương trình cho vay tín chấp dưới hoảng nợ công. chuẩn. Đứng trước tình hình này, chính phủ của nhiều quốc gia trên thế giới đã đưa ra Đến lúc này, người ta bắt đầu phải đặt lại hàng loạt các biện pháp cũng như các gói câu hỏi: “Liệu các lí thuyết kinh tế chính kích cầu để ngăn chặn đà suy thoái của nền thống hiện đại đang được sử dụng có còn tác kinh tế thế giới, khôi phục tình trạng ổn định dụng nữa hay không?”. Ngay như Joseph việc làm và tránh sự đổ vỡ bong bóng hàng Stiglitz cũng phải tuyên bố các lí thuyết kinh loạt trên các thị trường tài chính. Tuy nhiên 4 tế hiện nay không đủ khả năng để giải quyết năm đã qua nhưng tình hình kinh tế thế giới (còn tiếp) 34YESNEWS
  • 34. Sinh hoạt khoa học Tháng9/2012 suy thoái, và kêu gọi các nhà kinh tế học cầnhọp bàn lại với nhau để đưa ra một lí thuyết mới, giúp vượt qua khủng hoảng. Tất cả những điều đó hoàn toàn xuất phát từ hiện thực kinh tế thế giới từ năm 2008 đến nay. Trường phái hiện đại chính thống mà dựa trên cơ sở phân tích vĩ mô của lí thuyết Kenyes cho rằng khủng hoảng kinh tế xuất phát từ các nguyên nhân sau: - Sự mất cân đối giữa tiết kiệm và tiêu dùng: tiêu dùng có xu hướng giảm tương đối so với Anh Lê Quang Trung tiết kiệm và thu nhập, điều này dẫn đến tình diễn giả của chương trình trạng sản xuất thừa và gây ra sự suy giảm tổng cầu. Sau Kenyes, Friedman đưa ra lí thuyết về - Hiệu quả giới hạn đầu tư của vốn dẫn đến khủng hoảng trong tác phẩm Lịch sử tiền tệ việc không mở rộng đầu tư của các doanh Hoa Kì như sau: khủng hoảng kinh tế thường nghiệp trong khi dân số và lực lượng lao xảy ra khi mức cung tín dụng không đáp ứng động ngày càng tăng. Mâu thuẫn này làm gia đủ cầu tín dụng. Chính vì vậy, ông ta cho tăng tình trạng thất nghiệp và cũng làm suy rằng cần ngăn chặn khủng hoảng bằng việc giảm tổng cầu. nới lỏng chính sách tiền tệ, tác động một cách Như vậy theo Kenyes, sự suy giảm tổng gián tiếp vào thị trường; khác với Kenyes là cầu là nguyên nhân chính dẫn đến khủng sử dụng chính sách tài khóa và tác động trực hoảng kinh tế và hàng hóa trở nên quá thừa tiếp vào thị trường. Mặc dù vậy, lí thuyết của thãi, buộc rất nhiều các doanh nghiệp lâm vào Friedman vẫn không vượt qua được sự thử tình trạng phá sản, thất nghiệp gia tăng, đời thách của thực tế. Khi nền kinh tế rơi vào sống của người dân bấp bênh. khủng hoảng thì các nước vẫn duy trì mức lãi Trên cơ sở đó, Kenyes đưa ra các giải suất cơ bản ở mức rất thấp (xấp xỉ 0%) như ở pháp: Nhật hay 0,25% ở Mỹ nhưng các chính sách - Tăng cường chi tiêu chính phủ để kích thích tác động đến nền kinh tế không rõ rệt. Tình tổng cầu. trạng thất nghiệp vẫn ở mức cao, các doanh - Duy trì tình trạng thâm hụt ngân sách để nghiệp không còn hứng thú với việc đầu tư đảm bảo tăng trưởng kinh tế. mở rộng sản xuất, thay vào đó, khi lãi suất ở - Đưa thêm tiền vào lưu thông để giảm lãi mức thấp, họ đem tiền sang đầu cơ trên các suất và duy trì mức lạm phát thấp, kích thích thị trường tài chính ở các nền kinh tế mới nổi. đầu tư. Một đại biểu nữa của kinh tế học hiện đại Nhưng lí thuyết của Kenyes trong cuộc nhưng thuộc trường phái phi chính thống là khủng hoảng kinh tế vừa qua đã bộc lộ những Frederic Hayek. Các lí thuyết của Hayek cho giới hạn của nó. Những nước mà khủng rằng nguyên nhân khủng hoảng xuất phát từ hoảng nặng nhất lại là những nước có mức việc mất cân đối trong cơ cấu nền kinh tế. tiêu dùng cao nhất và tỉ lệ tiết kiệm thấp nhất - Thứ nhất, đó là sự mất cân đối về (một số trường hợp cá biệt, tiêu dùng vượt nguồn vốn đầu tư giữa các ngành, có sự quá thu nhập). Chính sách duy trì thâm hụt chuyển dịch nguồn vốn rất lớn từ các ngành ngân sách và chi tiêu chính phủ không những sản xuất sang các ngành phi sản xuất (do tỉ không giải quyết được khủng hoảng mà chỉ suất lợi nhuận bình quân giảm dần và tỉ suất làm cho các nước đó lâm vào khủng hoảng lợi tức bình quân tăng dần). kinh tế dưới hình thức mới – khủng hoảng nợ (còn tiếp) công. 35YESNEWS
  • 35. Sinh hoạt khoa học Tháng9/2012 - Thứ hai, là sự mất cân đối về cơ cấu thuẫn và phát triển lên thành các cuộc đại suy vốn ngay trong nội bộ ngành khi các nhà tư thoái của kinh tế thế giới. Điểm trùng lặp bản quá tập trung vào một nguồn lực có lợi giữa Hayek và Marx là cả hai đều coi khủng nhuận cao mà coi nhẹ các nguồn lực khác, hoảng là quy luật tất yếu, bắt buộc phải xảy ra dẫn đến sự phát triển không đồng bộ, hiệu nhưng điểm tiến bộ vượt trội của Marx, ông quả đầu tư thấp. cho rằng khủng hoảng có thể giải quyết thông - Thứ ba là sự mất cân đối về cơ cấu lao qua việc xử lí các mâu thuẫn nội tại của chủ động khiến cho lực lượng lao động không đáp nghĩa tư bản (với Marx không tồn tại mâu ứng được nhu cầu của nền sản xuất hiện tại. thuẫn ngoại sinh). Vì vậy Hayek cho rằng không cần can Theo Marx, bản chất khủng hoảng chính thiệp vào nền kinh tế mà để khủng hoảng xảy là các cuộc khủng hoảng thừa, được biểu hiện ra như một quá trình bắt buộc để tái cơ cấu lại thành nhiều hình thái khác nhau thông qua nền kinh tế, đồng thời cũng là hậu quả phải các loại thị trường khác nhau. gánh chịu sau một thời gian tăng trưởng dài - Thứ nhất, đó là khủng hoảng sản xuất và không ổn định. Tính hạn chế trong học thừa của tư bản công nghiệp do sự tắc nghẽn thuyết của Hayek là ông không đưa ra được trong quá trình lưu thông hàng hóa của tư bản giải pháp nào cho khủng hoảng kinh tế dù thương nghiệp. Tư bản ở đây được biểu hiện những phân tích của ông tạo nên bước đột thành những hàng hóa không bán được. phá trong tư duy kinh tế. - Thứ hai, đó là khủng hoảng tài chính tiền tệ do sự dư thừa các loại giấy tờ có giá (tư bản giả), biểu hiện trên các sàn giao dịch chứng khoán và thị trường tài chính. - Thứ ba là sự dư thừa của tư bản tiền tệ trong hệ thống ngân hàng dẫn đến các cuộc khủng hoảng tiền tệ giữa các quốc gia do sự di chuyển của các dòng vốn lưu động, điều này gây nên sự thiếu tiền ở thị trường này nhưng thừa tiền ở thị trường khác (Friedman chỉ đưa ra sự thiếu tiền của thị trường này mà không đưa ra sự thừa tiền của thị trường khác). Khi các học thuyết kinh tế hiện đại không - Thứ tư, đó là sự dư thừa của trái phiếu thể giải quyết bài toán khủng hoảng thực tế chính phủ để biến những khoản tiền tiết kiệm thì chúng ta đặt ra vấn đề nghiên cứu lại một cuối cùng của người dân trở thành tư bản, lí thuyết khủng hoảng hoàn chỉnh – lí thuyết cũng như tính chất bất bình đẳng trong hệ khủng hoảng của Karl Marx. Sự khác biệt của thống thuế hiện nay. Điều này cho kết quả là Karl Marx so với các nhà kinh tế học hiện đại một cuộc khủng hoảng nợ công (Tư bản tập là ông vận dụng phép duy vật biện chứng và 1, quyển II, trang 301 về quá trình tích lũy tư logic lịch sử vào trong phân tích kinh tế. bản chủ nghĩa). Marx không phân tích khủng hoảng theo các Trên cơ sở đó, Marx đưa ra các mâu thuẫn yếu tố nguyên nhân, kết quả của từng hiện nội tại của chính chủ nghĩa tư bản, đó là: tượng cá thể kết hợp với tâm lí bầy đàn, - Mâu thuẫn giữa nền sản xuất đại kế ngược lại Marx đặt vấn đề khủng hoảng chính hoạch của tư bản công nghiệp và giới hạn thị là một mâu thuẫn nội tại của chủ nghĩa tư trường với sự gia nhập tự do của tư bản bản. Vì vậy ông nghiên cứu khủng hoảng từ thương nghiệp làm cho tỉ suất lợi nhuận bình khi có những mầm mống của khủng hoảng quân giảm dần. thông qua một quá trình vận động đầy mâu (còn tiếp) 36YESNEWS
  • 36. Sinh hoạt khoa học Tháng9/2012 - Mâu thuẫn giữa nguồn gốc giá trị nhập từ 300.000 – 400.000 USD – gấp gần 10 thặng dư được tạo ra từ khu vực sản xuất lần lương của một kĩ sư kĩ thuật lâu năm. nhưng bị tước đoạt quá nhiều do sự phát triển Điều đó thể hiện rõ cơ cấu bất hợp lý của lực ngày càng phình to của khu vực phi sản xuất lượng lao động. (chứng khoán, bất động sản). - Lạm phát trong các năm qua thường - Mâu thuẫn giữa tính chuyên môn hóa không cao với các nền kinh tế phát triển. Tuy trong lao động của nền kinh tế tư bản chủ nhiên mức giá cả hàng hóa trung bình lại có nghĩa với cơ cấu lao động bất hợp lí. xu hướng tăng cao rất nhiều (mức giá cả hàng - Mâu thuẫn do mất cân đối giữa tiết hóa so với giá trị thật của hàng hóa), biểu kiệm, đầu tư và tiêu dùng. Đầu tư và tiêu hiện rõ rệt nhất là giá vàng, giá năng lượng. dùng thường lớn hơn rất nhiều so với tiết kiệm khi tiền được luân chuyển qua hệ thống Tóm lại, theo Marx, các giải pháp để giải ngân hàng, đồng thời tạo nên gánh nặng lạm quyết khủng hoảng tài chính hiện nay là: phát rất cao vào các thời điểm nền kinh tế - Một là thu lại lợi nhuận siêu ngạch thăng hoa nhất, mở màn cho một sự gia tăng trong các ngành phi sản xuất, đưa về mức lợi lãi suất đột biến, dẫn đến sự bùng nổ của nhuận bình quân của các ngành sản xuất và khủng hoảng. nộp lợi nhuận siêu ngạch vào các quĩ của nhà Biểu hiện trong cuộc khủng hoảng kinh tế nước và phục vụ an sinh xã hội (Điều 1 trong 2008 thông qua bốn mâu thuẫn: Tuyên ngôn Đảng Cộng sản). - Tỉ suất lợi nhuận bình quân của các - Hai là áp dụng một hệ thống ngân ngành công nghiệp trong vòng 10 năm qua hàng thống nhất, đảm bảo mức cung ứng tiền sụt giảm đáng kể từ mức khoảng 15%/năm tệ ổn định trong nền kinh tế, đảm bảo mức lãi xuống 8%/năm đối với các nền kinh tế đang suất chênh lệch giữa các ngành có tỉ suất lợi phát triển và khoảng 5%/năm xuống 2%/năm nhuận khác nhau. đối với các nền kinh tế phát triển. - Ba là kết hợp quá trình đào tạo với sự - Tỉ suất lợi tức của các ngành dịch vụ phát triển của lực lượng sản xuất với khoa tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và thị trường học kĩ thuật để đảm bảo cho cơ cấu lao động tài chính phái sinh có xu hướng tăng lên và ở mức hợp lí, phù hợp với điều kiện sản xuất thường ở mức cao, khoảng 8% ở các nước của từng quốc gia nhưng không bị chi phối phát triển và 20-25% các nước đang phát bới thị trường. triển. Chính vì vậy qui mô của thị trường tài chính gấp khoảng 20 lần qui mô thị trường Cuộc khủng hoảng kinh tế 2008 đã cho thật, tính đến năm 2010, tổng giá trị trên thị chúng ta một cái nhìn tổng quan về các lí trường tài chính phái sinh vào khoảng thuyết kinh tế hiện nay và việc vận dụng vào 560.000 tỉ USD, gấp 10 lần GDP của toàn bộ trong các điều kiện hoàn cảnh thực tiễn, đồng nền kinh tế thế giới. thời cũng là một cơ hội để nghiên cứu lại các - Cơ cấu lao động của các nền kinh tế phân tích của Karl Marx – người đầu tiên đưa phát triển trong vòng 10 năm qua ngày càng ra sự phân tích hoàn chỉnh về chủ nghĩa tư có xu hướng chuyển sang các ngành dịch vụ bản, điều mà từ bao lâu nay chúng ta đã bỏ tài chính. Thu nhập bình quân một năm của quên. một nhà chế tạo tên lửa NASA của Mỹ là 150.000 – 200.000 USD, còn các kĩ sư chế Lê Quang Trung tạo máy có thu nhập 40.000 – 60.000 USD (Cựu sinh viên K49 - ĐH Kinh tế quốc một năm. Trong khi đó, một nhân viên mới dân) vào của Morgan Stanley có thu nhập khoảng 150.000 USD/năm, còn các nhân viên tài chính làm việc lâu năm tại phố Wall có thu 37YESNEWS
  • 37. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học giảm khả năng kích ứng mình. Một ưu điểm của mô Từ trước đến nay, khi của doanh nghiệp khi môi hình cấu trúc này là giảm nhắc tới sơ đồ tổ chức của trường bên ngoài thay đổi. thiểu những rào cản giữa một doanh nghiệp, chúng các phòng ban, tạo một ta thường có một suy nghĩ môi trường sáng tạo và mang tính cứng nhắc rằng năng động cho người nhân một sơ đồ doanh nghiệp viên. Trên thế giới, hiệu quả khi tuân theo sáu Google, Amazon và nguyên tắc cơ bản, bao Boeing đã rất thành công gồm sự chuyên môn hóa, khi áp dụng mô hình này. chia theo phòng ban, sự rõ ràng trong phân công 2. Cấu trúc theo ma trận mệnh lệnh, số lương nhỏ (Matrix structures) nhân viên trong mỗi nhóm, người lãnh đạo đưa ra Trong tổ chức được thiết quyết định và mọi người kế theo cấu trúc này, các trong tổ chức tuân theo Vậy tổ chức doanh nghiệp nhân viên chuyên môn từ những quy định điều luật như thế nào để có thể đạt những bộ phận khác nhau trong công việc. hiệu quả cao hơn trong làm việc trong những dự Tuy nhiên trong một xã hội công viêc? Bài viết đưa ra án được lãnh đạo bởi toàn cầu hóa như hiện nay một số mô hình quản lý người quản lý dự án. với những sự biến động đang ngày càng trở nên Nhưng đồng thời, người bất thường và phức tạp phổ biến bởi tính nhanh nhân viên vẫn phải đứng của nền kinh tế, liệu một nhạy và kích ứng của nó dưới sự chỉ đạo của người sơ đồ tổ chức cứng nhắc trong thế giới ngày nay. đứng đầu phòng ban của tuân theo những nguyên mình. Người quản lý dự án tắc như trên có còn hiệu 1. Cấu trúc theo các tổ, chỉ có quyền hạn trong quả? Theo nhiều nhà lãnh nhóm( team structures) những công việc liên quan đạo thành công ngày nay, đến dự án đó. Việc đánh các nguyên tắc trên đều có Công ty vận dụng cấu trúc giá về năng lực công tác những hạn chế của nó. Ví này có cấu tạo bao gồm của nhân viên vẫn chủ yếu dụ như việc chuyên môn các nhóm nhỏ thực hiện dựa vào người quản lí hóa trong sản xuất, tại một các công việc của tổ chức. chuyên môn. Hai người mức nào đó có thể làm Trong những tổ chức này, lãnh đạo này phải có quan người công nhân cảm thấy người nhân viên có quyền hệ chặt chẽ với nhau chán nản trong công viêc, thiết kế và thực hiện công nhằm đánh giá đúng về tăng tỉ lệ công nhân nghỉ việc theo cách họ cho là trình độ và khae năng của việc và bỏ việc. Việc phân phù hợp nhất và chịu trách người nhân viên. công theo phòng ban làm nhiệm về việc làm của (còn tiếp) 38YESNEWS
  • 38. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học 3. Cấu trúc theo dự án thường xuyên làm việc (project structures) trong văn phòng theo một lịch trình định sẵn. Tuy Cấu trúc này tương đối nhiên, ngày nay, người giống với cấu trúc theo ma lãnh đạo phải đảm bảo sự trận, tuy nhiên ở đây liên lạc với những nhân người nhân viên đơn viên di động của họ. thuần chỉ làm việc trong các dự án. Khi hoàn thành xong một dự án, họ sẽ tiếp  Xây dựng một tổ tục chuyển tới một dự án khác phù hợp với khả chức mang tính năng của họ. Cấu trúc này học hỏi cao đảm bảo cho doanh ngoài chính là những bức nghiệp một sự linh hoạt rào chắn giữa công ty và không bị ràng buộc bởi các khách hàng. Một công ty Đây là những tổ chức có phòng ban. Người lãnh cần dỡ bỏ tất cả những khả năng thích ứng, thay đạo nẵm vai trò như người dào cản này mới có thể đổi và không ngừng học trợ giúp, đưa lời khuyên. hoạt động hiệu quả và hỏi bên ngoài. Trong nhanh nhạy. những tổ chức này, nhân viên được đánh giá cao trong việc ứng dụng những 4. Tổ chức không có Như vậy có thể thấy một tri thức mới trong công biên giới ( the xu thế lớn trong thế giới việc và trong việc quyết boundaryness hiện đại, đó là việc cấu định các hành động. organization) trúc theo hướng nhanh Người nhân viên từ những nhạy, có khả năng thích bộ phận khác nhau có ứng cao với môi trường. chuyên môn khác nhau Người đứng đầu tập đoàn các cấu trúc này nhằm giải phải làm việc và chia sẻ GE, Jack Welch, Hoa Kì, quyết những thử thách lớn cùng nhau, ứng dụng đã sáng tạo ra thuật ngữ của người lãnh đạo trong những kiến thức mới. này. Trong đó nhấn mạnh cấu trúc doanh nghiêp, cấu tạo của một tổ chức bao gồm: không bị giới hạn bởi các Tuy nhiên, như vậy không bức cản theo chiều dọc, có nghĩa ta phủ định hoàn chiều ngang và từ bên  Đảm bảo sự kết toàn sáu nguyên tắc cơ ngoài. Bức cản theo chiều bản trong việc tổ chức. nối, liền mạch dọc được hiểu là sự ngăn Người lãnh đạo cần biết cản được tạo nên bởi các trong tổ chức: kết hợp hài hòa các yếu tố cấp khác nhau của một tổ này đề xây dựng một cấu chức, sự ngăn cản theo trúc phù hợp với hoàn chiều ngang là sự cách cảnh thực tế và mục tiêu Trong suốt thế kỉ XX, công của doanh nghiêp. biệt giữa các phòng ban, việc của các nhân viên giữa những người có thường mang tính dự báo chuyên môn hóa khác trước, người nhân viên Dương Lê Huyền Trang nhau, bức cản với bên 39YESNEWS
  • 39. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học Vết đen trong nền sản xuất tư bản Suy thoái kinh tế đã là một hiện tượng quen thuộc cả với giới học giả cũng như người dân bình thường. Tuy vậy nguyên nhân của hiện tượng đó vẫn còn rất bí ẩn và là chủ đề tranh cãi suốt nhiều năm của các nhà kinh tế học. Ngay khi chúng ta tưởng rằng mình đã kiểm soát được chu kỳ kinh tế thì năm 2008 vừa qua một đợt suy thoái đã trở thành khửng hoảng kinh tế toàn cầu và đặt ra trước mắt các nhà khoa học nhiệm vụ cần phải thay đổi cách nhìn nhận về vấn đề này một cách căn bản. Suy thoái - một hiện tượng gây tranh cãi Có thể nói muốn biết làm thế nào để trở nên thịnh vượng chúng ta phải làm rõ vì sao chúng ta không giàu có. Mỗi khi một đợt suy thoái diễn ra lại có rất nhiều tranh luận xung quanh nguyên nhân của nó, và sự kiện đó thường đánh dấu một bước ngoặt trong lý thuyết kinh tế. Trước tiên chúng ta cần hiểu rõ thế nào là suy thoái. Có rất nhiều định nghĩa về suy thoái như : “là sự tụt giảm hoạt động kinh tế trên cả nước, kéo dài nhiều tháng” hay “là sự suy giảm của tổng sản phẩm quốc nội thực trong thời gian hai hoặc hơn hai quý liên tiếp trong năm”. Tuy nhiên đó chỉ là cách để chúng ta nhận ra mình đang trong tình trạng khủng hoảng hơn là định nghĩa về nó. Tôi xin đưa ra cách lý giải của riêng mình. Nền kinh tế là một môi trường để liên kết con người lại với nhau cùng sản xuất, tạo ra của cải. Và suy thoái kinh tế xảy ra khi mọi người không tìm được cách phối hợp với nhau một cách hiệu quả để thực hiện hoạt động kinh tế nữa. Theo thuyết trọng cầu của Keynes, rắc rối xảy ra do sự biến động của cầu, khi cầu sụt giảm lượng hàng hóa sản xuất ra trở nên dư thừa và nhiều doanh nghiệp sẽ phá sản, tình trạng thất nghiệp tăng lên và lại làm suy giảm tổng cầu. Tuy nhiên cách giải thích này không thể giải thích (còn tiếp) 40 YESNEWS
  • 40. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học tại sao cầu lại biến động mạnh và tại sao nền kinh tế lại rơi vào suy thoái trầm trọng kéo dài. Vì vậy cái cần cho nền kinh tế trong khủng hoảng là một chính sách kích cầu mạnh mẽ. Chính phủ cần phải gia tăng chi tiêu mà không cần biết có hiệu quả hay không. Tiếp theo phải kể đến lý thuyết của Hayek. Cơ cấu nền kinh tế phân thành những ngành tiêu dùng và những ngành đầu tư. Khi tỷ lệ những ngành đầu tư trở nên quá cao do được tài trợ bằng tiết kiệm của người dân từ đó dẫn đến hiện tượng khả năng chi trả tiêu dùng giảm còn khả năng đáp ứng cầu thì tăng. Vì vậy dẫn đến hiện tượng dư cung và suy thoái. Hayek dùng hình một hình ảnh để ẩn dụ để giải thích cho lý thuyết của mình: Người dân trên một hòn đảo đã dốc tiền để xây dụng một nhà máy có thể sản xuất ra mọi thứ. Nhưng khi nhà máy vấn chưa hoàn thành thì họ bỗng nhận ra là họ hết tư bản trước khi cỗ máy sẵn sàng tạo ra sản phẩm. Và vì vậy họ lại phải quay sang sản xuất những sản phẩm đó khi mà không có một lượng tư bản nào trong tay. Theo các nhà trọng cầu thì câu trả lời là ở vấn đề tiền tệ. Họ cho rằng cần phải mở rộng chứ không phải thu hẹp tín dụng khi có suy thoái xẩy ra. Hãy thử hình dung rằng giá cả mọi thứ vẫn ở mức hiện tại, tuy nhiên bạn muốn đi ăn sáng nhưng lại không có tờ tiền nào nhỏ hơn 100.000! Khi sản lượng trong nền kinh tế tăng lên nhưng số lượng tiền tệ vẫn thế thì hiện tượng như trên sẽ xẩy ra. Và để đáp ứng nhu cầu trao đổi và lưu thông thì cần phải phát hành thêm tiền vào hệ thống. Tuy nhiên , lý thuyết này mới chỉ khắc phục được một điểm bất cập trong hệ thống kinh tế để rồi chính vì sự mở rộng tiền tệ quá mức lại bị coi là nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng 2008. Tất nhiên không thể bỏ qua Marx. Theo như một thống kê ước lượng rằng: 20% số người trên thế giới nắm giữ 80% của cải và 80% số người còn lại nắm giữ 20% tài sản. Tuy nhiên sản lượng của nền kinh tế tức 100% của cải lại được quyết định bằng tiêu dùng và chi tiêu của 100% dân số. Vậy là ở đây xảy ra sự mất cân bằng. Những người có lượng cầu nhiều nhất lại có một khả năng quá thấp để đáp ứng cho lượng cầu đó. Khi đó muốn bán được hàng hóa, các nhà tư bản đã cho người dân vay tiền của mình và sẽ chi trả dựa trên thu nhập tương lai. Một nghịch lý ở đây nếu bạn đọc nào tinh ý sẽ nhận thấy: nếu như tương lai phải trả nợ thì cầu thực tế ở tương lai sẽ giảm và như vậy thu nhập trong tương lai lại không kiếm được. Vậy là để phát triển thì gánh nặng phải đặt lên vai các thế hệ sau trả nợ và tình hình đó đến một lúc nào đó sẽ không trụ vững và sụp đổ. Vào năm 1929 trước cuộc đại khủng hoảng kinh tế, tỷ lệ chênh lệch giàu nghèo đã ở mức rất cao: 5% lớp người giàu nhất chiếm 1/3 thu nhập quốc dân. Học thuyết này đã trả lời được nguyên nhân cơ bản của khủng hoảng kinh tế nhưng vẫn chưa đi hết vấn đề. Với tỷ lệ 80/20 về phân bổ tài sản , đáng lẽ cứ 5 năm chúng ta lại phải rơi vào khủng hoảng một lần ! Cũng thật là thiên kiến nếu không nhắc đến thuyết âm mưu. Qua khủng hoảng, không ít thành phần trong xã hội không những không nghèo đi mà lại phát đạt hơn, dẫn đến những nghi ngờ về một bàn tay thao túng thị trường. Trong đó những nghi ngờ thường tập trung về FED (cục dự trữ liên bang Mỹ) với những lời cáo buộc rằng ngân hàng đã không làm đúng những gì mình (còn tiếp) 41 YESNEWS
  • 41. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học cần khi khủng hoảng xảy ra, không kịp thời bơm đủ lượng tiền tệ vào để kích thích nền kinh tế. Tuy nhiên liệu chăng những người đó có thể làm được nhiều như vậy. Trong đợt phá giá đồng bảng Anh năm 1992, Soros – một nhà đầu cơ chuyên nghiệp đã thu về được cho mình 1 tỷ đola tuy nhiên con số thực sự trong giao dịch thị trường lên đến hàng trăm nghìn tỷ đola. Vậy là mặc dù những cá nhân đó thu về được những mối lợi rất lớn nhưng cũng không đáng là bao so với quy mô của thị trường, hơn nữa đồng Bảng anh sẽ vẫn mất gái cho dù Soros có đầu cơ hay không. Vì vậy bài viết sẽ không tiếp tục đề cập đến giả thiết này nữa. Không chỉ có con người Với các trường phái kể trên, nền kinh tế thường được xem xét như một hệ đóng ở đó chỉ có mối quan hệ đơn thuần giũa con người với nhau và vì vậy trục trặc xảy ra thường được tìm kiếm và quy kết cho hành vi của các chủ thể kinh tế. Mặc dù vậy, người viết cho rằng cần cho thêm cái nhìn tổng quan trong mối quan hệ giữa tự nhiên và xã hội chúng ta.. Vì vậy người viết xin đưa ra giải thích cho sự lên xuống của nền kinh tế xung quanh một yếu tố: Công nghệ. Với tỷ lệ tài sản phân bố không đều, nền kinh tế cần phải dựa vào đầu tư và hàng hóa xa xỉ để phát triển - một trạng thái bấp bênh và dễ tổn thương. Tuy nhiên chính nhờ sự đầu tư mạnh mẽ đã giúp phát triển công nghệ và rồi chính sự tăng năng suất liên tục giữ cho nền kinh tế chưa bị sụp đổ. Khi nền kinh tế phát triển nóng, luồng vốn tăng lên nhanh chóng để đổ vào những ngành công nghiệp mới có năng suất cao hơn. Tuy nhiên công nghệ mới không thể mở rộng khả năng của con người mãi, sự đầu tư ồ ạt sẽ dẫn tới điểm công nghệ mới không còn hiệu quả nữa. Khi đó làn sóng đầu tư vẫn còn “quán tính” sẽ dẫn đến bong bóng đầu cơ. Quá trình khủng hoảng chính là quá trình giúp cho nền kinh tế phân bổ lại nguồn lực vào những ngành khác đạt hiệu quả hơn. Vậy là trong cách giải thích cho những trồi sụt của nền kinh tế, cần phải thể hiện cả sự ổn định bên trong cũng như khả năng sản xuất, tác động vào giới tự nhiên bên ngoài. Hãy giả sử bạn mở một hiệu chụp ảnh Hồng Kông. Công việc diễn ra thuận lợi, cửa hiệu làm ăn rất có lãi, bạn quyết định dành tất cả số tiền thu được để mở thêm những quán khác. Trong thời gian đầu việc bùng nổ các của hàng chụp ảnh gây ra một làn sóng trong người tiêu dùng, lợi nhuận ồ ạt chảy vào. Sau một thời gian tiếp tục mở thêm các chi nhánh khác, thị trường bắt đầu bão hòa và xuất hiện một xu thế đảo chiều. Giờ đây việc chụp ảnh đã trở nên quá nhàm chán, ngay cả những cửa hàng trước đây làm ăn hiệu quả, giờ cũng không thể có lãi. Cầu của thị trường đã giảm xuống dưới cả mức ban đầu và công việc làm ăn của bạn rơi vòa khủng hoảng… Ví dụ trên đã miêu tả những gì xảy ra trong nền kinh tế. Khi một ý tưởng mới ra đời nó lập tức tạo ra một bước nhảy vọt trong khả năng sinh lợi, nhưng ý tưởng đó chỉ hiệu quả đối với một lớp đối tượng nhất định. Tuy nhiên thị trường lại chưa kịp nhận ra điều này, đưa đến tín hiệu sai cho các tác nhân trên thị trường (nhiều người mua chạy theo sản phẩm vì xu hướng chứ không phải nhu cầu còn người bán thì tưởng rắng nhu cầu của thị trường thực sự lớn) và làm cho cả một ngành nghề bị phá sản. (còn tiếp) 42 YESNEWS
  • 42. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học Giải pháp ở đây là bạn không nên đổ dồn tất cả tiền để mở rộng quy mô của công ty, mà chờ đợi một sự thay đổi cơ bản trong sản phẩm, cách thức kinh doanh rồi mới đầu tư thêm thì lúc đó hiệu quả sẽ bền vững hơn. Suy thoái bốn phương Các nước kém phát triển hay đang phát triển thường không phải là nguyên nhân(trừ khủng hoảng châu Á sự đào thoát của các nhà đầu tư nước ngoài) của sự bùng phát suy thoái cũng như thường ít phải chịu những tác động của các cuộc khủng hoảng toàn cầu. Đó là do ở các nước này, nền tảng khoa học công nghệ sơ khai, có cơ hội tiến nhanh nhờ có việc nhập khẩu công nghệ từ các nước tiên tiến. Chính vì vậy, trong một thời gian dài, Trung quốc với tỷ lệ tiết kiệm cao đã có 3 thập niên tăng trưởng 2 con số mà không hê rơi vào suy thoái. Trong khủng hoảng tài chính Châu Á, Trung Quốc đã tranh thủ khủng hoảng để kích thích nền kinh tế bằng việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng tạo đà phát triển cho tương lai. Vì vậy, trong khi các “hàng xóm” đang phải loay hoay tìm cách thoát ra khỏi khủng hoảng Đông Nam Á năm 1997, Trung Quốc vấn có tăng trưởng dương. Cuộc suy thoái ở Châu Á lại bị ảnh hưởng nhiều do yếu tố ngoại cảnh: sự đầu tư tập trung quá đà của các nhà đầu tư nước ngoài vào thị trường Thái Lan rồi rút vốn ồ ạt dẫn đến sự mất giá của đồng tiền này và lan sang các nước Châu Á khác (do các nhà đầu tư coi thị trường Châu Á là một). Khác với Trung Quốc, Thái Lan phải dựa vào vốn đầu tư nước ngoài do luồng vốn trong nước không đủ lớn, chính vì vậy các nhà đầu tư nước ngoài vì ngại đổ vốn vào các ngành công nghệ chậm quay vòng vốn đã dần đưa những cuộc đầu tư thành những vụ đầu cơ. Khủng hoảng là điều tất yếu diễn ra sau đó. Cuộc khủng hoảng 2008 thể hiện rất rõ sự chênh lệch trong phân bố tài sản đã gây ra suy thoái sâu rộng trong một thế giới toàn cầu hóa như thế nào. Nước Mỹ như một tầng lớp thượng (còn tiếp) 43 YESNEWS
  • 43. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học lưu đã tiêu dùng rất nhiều của cải của thế giới và là thị trường xuất khẩu của rất nhiều quốc gia đặc biệt là Trung Quốc. Trung Quốc đông đân là một nguồn lao động dồi dào nhưng không tiêu dùng nhiều mà có tỷ lệ tiết kiệm rất cao. Chính vì vậy sức khỏe của nền kinh tế phụ thuộc vào khả năng tiêu dùng của người Mỹ. Biết điều đó Trung Quốc đã cho Mỹ vay rất nhiều tiến và với lượng tín dụng dồi dào Mỹ đã đầu tư không mấy khôn ngoan (đổ tiền vào chiên tranh Irac). Và đó là một nguyên nhân quan trọng của khủng hoảng. Suy thoái có tốt không Như chúng ta đã biết, nguyên nhân của suy thoái là do của cải làm ra không trực tiếp phục vụ nhu cầu của mọi người mà chảy vào vòng xoáy đầu tư để tìm kiếm lợi nhuận. Tuy nhiên nếu không có sự mở rộng đầu tư đó thì sẽ không thể tạo điều kiện cho phát triển công nghệ và sẽ dẫn đến vô số hệ lụy khác nguy hiểm hơn: cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường, năng suất giảm dần do lao động tăng nhưng tài nguyên thiên nhiên thì không. Trong những năng 90 của thế kỷ trước, khi bong bóng công nghệ thông tin ở những công ty như dot-com, đã tạo ra lượng vốn đủ lớn giúp cho ngành công nghệ thông tin cất cánh. Đó là một thời điểm tăng trưởng mạnh đi kèm với cả lạm phát và thất nghiệp đều giảm. Có thể nói tăng trưởng kinh tế phải dựa trên nền tảng khoa học kỹ thuật nhưng phát triển khoa học kỹ thuật phải nhờ vào sự phát triển trong kinh tế. Vì vậy mở rộng nguồn vốn giúp tài trợ cho công nghệ nhưng cũng đồng thời tạo ra nguy cơ khủng hoảng cho nền kinh tế. Có thể nói khủng hoảng là cái giá phải trả trong ngắn hạn cho phát triển trong dài hạn. Liệu suy thoái có luôn luôn tồn tại Hầu hết mọi nhà kinh tế đều đồng ý rằng suy thoái chu kỳ là luôn luôn tồn tại và không thể tránh khỏi. Tuy nhiên những nhận định và tính toán đó thường dựa trên một thế giới quan rằng nền kinh tế thường không có sự thay đổi sâu sắc bất chấp thực tế rằng khoa học kỹ thuật đang càng ngày càng phát triển nhanh chóng làm bộ mặt nền kinh tế thế giới thay đổi từng ngày. Hãy thử tưởng tượng hôm nay kỹ thuật teleport được phát hiện, tuần sau một loại nhiên liệu thay thế vô hạn được tìm ra…! Khi tốc độ tiến bộ của công nghệ trở nên chóng mặt, những cơ hội phát triển sẽ được mở rộng nhanh chóng đáp ứng sự tăng lên của vốn và nhu cầu đầu tư, năng suất lao động liên tục tăng giúp cho khả năng chi tiêu của mọi người ngày càng lớn hơn. Nhưng liệu rằng điều đó có bao giờ xảy ra? Theo tính toán cứ 5 năm lượng tri thức trên toàn thế giới lại tăng gấp đôi. Khoa học công nghệ đang tăng nhanh theo cấp số nhân và ngày càng nhanh chóng được đưa vào thực tiễn kinh doanh. Hầu hết những người đọc bài báo này sẽ sống được thêm trung bình 60 năm nữa, vậy khi đó nền khoa học kỹ thuật của chúng ta sẽ tăng gấp 4096 lần hiện nay và tất nhiên tốc độ tăng trưởng về khoa học cũng tăng lên theo một ỷ lệ như vậy. Có thể rằng khi giả định trên xảy ra chúng ta sẽ là những nhân chứng đầu tiên cho thời kỳ thịnh vượng đó. Hãy cùng chờ xem. Đặng Tuấn Dũng 44 YESNEWS
  • 44. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học Chủ nghĩa tư bản - một hệ thống mọi cách để đạt được lợi nhuận cao nhất tuyệt vời? bằng việc bóc lột công nhân làm thuê. Trong sản xuất kinh doanh, các nhà tư bản cố tìm mọi cách nâng cao tính cạnh tranh “Chủ nghĩa tư bản là hệ thống tuyệt của các loại hàng hóa, dịch vụ của mình vời nhất từng được kiến tạo. Chủ nghĩa tư trên thị trường bằng cách tăng năng suất bản mang đến cho mọi người sự tự do lựa lao động, cải tiến kĩ thuật, sản xuất ra chọn làm ở đâu và làm những gì họ thích, những sản phẩm có chất lượng tốt, cũng cơ hội tự do buôn bán những gì họ muốn. chỉ vì họ muốn thu được nhiều lợi nhuận Nếu bạn đang tìm kiếm công bằng xã hội hơn mà thôi. Dù trong bất kỳ trường hợp hay phẩm giá con người thì hệ thống thị nào, mục tiêu lợi nhuận luôn là mục tiêu số trường tự do là sự lựa chọn đúng đắn.” một, mục tiêu tuyệt đối của chủ nghĩa tư Điều này có lẽ đúng nếu bạn chỉ nhìn vào bản. bề ngoài hào nhoáng của chủ nghĩa tư bản. Các quốc gia tư bản trên thế giới, điển hình “Chủ nghĩa tư bản đã mang đến một như Mỹ đều là những quốc gia giàu có bậc mức sống cao nhất thế giới. Trong nền nhất với tiềm lực tài chính mạnh mẽ, có kinh tế tư bản chủ nghĩa, con người có thể ảnh hưởng sâu rộng trên thế giới. tự do kinh doanh, tự do thành công, tự do thất bại trong một hệ thống thị trường tự do.” Nhưng liệu việc kinh doanh có dễ dàng thành công? Gốc gác lý luận của chủ nghĩa tư bản là một cách thức khéo léo xã hội sử dụng để bỏ phiếu xem những hàng hóa nào mà người ta muốn chúng được sản xuất. “Xã hội bỏ phiếu” ở đây có nghĩa là họ thích hàng hóa của người này hơn hàng hóa của người kia do vậy người có hàng hóa được ưa chuộng hơn sẽ bán được nhiều hơn và thu được nhiều lợi nhuận hơn. Những người chiếm được ưu thế, có tư liệu sản xuất, có công nghệ, kĩ thuật để sản xuất ra các loại hàng hóa, dịch vụ được xã hội ưa chuộng sẽ không ngừng tìn cách để thu Và sự thật … được nhiều lợi nhuận hơn. Còn những người không nắm giữ những ưu thế nếu Tất cả sự giàu có đó chỉ là lớp vỏ bọc kinh doanh họ dễ dàng thất bại, họ trở bên ngoài che giấu bản chất thực sự của (còn tiếp) chủ nghĩa tư bản: chạy theo lợi nhuận, tìm 45 YESNEWS
  • 45. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học thành những người bán sức lao động của mình và bị nhà tư bản bóc lột. Trong xã hội ấy, người giàu sẽ càng thêm giàu và người nghèo sẽ ngày một nghèo hơn. Nhìn vào lịch sử Ở Mỹ, trong thời kì đầu của chủ nghĩa tư bản, những người giàu với mức sống cao ngất ngưởng phải đóng thuế cho nhà nước lên đến 90%. Với số tiền thuế khổng lồ như vậy nhà nước dùng để xây dựng những công trình giao thông công cộng, các công trình phúc lợi xã hội như Ronald Wilson Reagan trường học, bệnh viện… Những gia đình Tổng thống thứ 40 của Hoa Kì trung lưu chỉ cần thu nhập của một người đi làm là đã đủ sống, trẻ em được chăm sóc sức khỏe, những sinh viên có thể vào đại Mọi chuyện thực sự bắt đầu khi tổng học mà không cần phải vay tiền ngân hàng, thống mỹ Reagan lên nắm quyền. Việc mà những người đi làm đều có khoản tiết kiệm tổng thống làm không phải để phục vụ lợi gửi trong ngân hàng để dự phòng lúc về ích cho tất cả mọi người mà phục vụ lợi ích hưu, cuộc sống rất thoải mái và ít nợ nần. cho 1% dân số giàu có nhưng lại nắm giữ Nếu đó là chủ nghĩa tư bản thì chắc chắn quyền lực tài chính, chính trị rất lớn. Tổng tất cả mọi người đều yêu nó! thống đã cho tháo rời và bán rẻ cơ sở hạ tầng của nhà nước, không phải để tiết kiệm Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, các chi phí hay tăng năng lực cạnh tranh như cường quốc công nghiệp trên thế giới thời cái vỏ bề ngoài mà mục đích chính là triệt bấy giờ lao vào cuộc chiến, nền công tiêu các tổ chức công đoàn - các tổ chức nghiệp của Đức và Nhật bản bị tàn phá bảo vệ quyền lợi của người lao động. Hàng nặng nề. Nước Mỹ đứng giữa bán vũ khí triệu người bị mất việc, còn những lao cho cả hai bên tham chiến. Việc đó đem về động may mắn giữ được việc làm thì phải cho Mỹ một khoản lợi nhuận khổng lồ. làm việc gấp đôi trong khi tiền lương trả Không còn đối thủ cạnh tranh, Mỹ dễ dàng cho họ vẫn không thay đổi. Thuế dành cho vươn lên đứng đầu thế giới. Các nhà tư bản những người giàu nhất giảm xuống còn giàu lên nhanh chóng, nắm giữ một phần một nửa. Những người lao động thay vì lớn của cải trong xã hội và họ cũng dần được trả một mức lương hợp lý thì họ lại dần giữ một tiếng nói lớn trong hệ thống được khuyến khích sống bằng những chính trị. Nhà băng, tập đoàn tái tạo nước khoản vay nợ. Khi tiền nợ nhà lên đến Mỹ theo ý muốn của họ. Các tập đoàn kinh 100% GDP thì dẫn đến phá sản, các chi phí tế lớn và phố Wall gần như nắm mọi quyền bảo hiểm sức khỏe tăng, đây lại là tin điều khiển. Họ cử người nắm giữ những mừng cho thị trường chứng khoán và các chức vụ lớn trong bộ tài chính, từ đó đem CEO của nước Mỹ. lại rất nhiều những chính sách mà người (còn tiếp) giàu mong muốn. 46YESNEWS
  • 46. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học Mọi chuyện có vẻ ngày càng tồi tệ hơn. Tầng lớp trung lưu dường như bị xóa Khao khát lợi nhuận bỏ. Chỉ còn những người nghèo nhất và những kẻ giàu nhất trong xã hội! Khát khao lợi nhuận nguyên tắc duy nhất của chủ nghĩa tư bản. Và có lẽ các nhà Mất việc làm và nạn thất nghiệp tư bản đã áp dụng nguyên tắc này để xử lý gia tăng những đứa trẻ ngỗ ngược ở Pensyliana. Họ xây dựng một tổ chức chăm sóc trẻ em vì lợi nhuận PA children care. Để lấp đầy những phòng của trung tâm, người đứng đầu tổ chức này đã hối lộ cho thẩm phán để gia tăng tỉ lệ trẻ em bị định tội, bị buộc phải vào trung tâm cải tạo. Thẩm phán không chỉ có quyền định tội mà còn có quyền quyết định khi nào một đứa trẻ cải tạo thành công. Đổi lại những đau khổ mà những đứa trẻ đó phải gánh chịu, thẩm phán và doanh nghiệp thu được hàng trăm triệu đô từ tiền thuế và ngân sách. Đó chính là cách chủ doanh nghiệp trong trường hợp này gia tăng lợi nhuận cho Những người lao động trong xã hội công ty của mình. ngày nay đang bị bóc lột nhưng bằng cách rất tinh vi và hoàn toàn hợp pháp. Có rất Bảo hiểm tử vong dân đen nhiều người lao động bỏ rất nhiều công sức, tâm huyết làm việc và cống hiến cho Một nhân viên sẽ đem về nhiều lợi các công ty trên khắp nước Mỹ. Họ phụ nhuận cho công ty hơn khi họ chết. Nghe thuộc vào các công ty đó. Còn các công ty thật lạ lùng phải không? Thực tế là các lại phụ thuộc lớn vào vốn vay từ ngân hàng công ty, trong đó có rất nhiều các tập đoàn và khi ngân hàng thôi không cung cấp tài lớn của Mỹ mua những suất bảo hiểm cho chính nữa thì các công ty không thể vận những người lao động của họ nhằm mục hành một cách bình thường, nó buộc phải đích khi một nhân viên nào đó qua đời họ đóng cửa. Còn số phận của người lao động nhận được tiền bảo hiểm từ cái chết đó. thì sao? Không ai quan tâm! Người lao Đối tượng mà gói bảo hiểm này hướng tới động bị mất việc, bị sa thải không một lời là những người lao động ít quan trọng làm báo trước và không được nhận số tiền những công việc đơn giản. Có những lương đáng ra thuộc về họ. Những người người chỉ làm việc ở một công ty trong lao động bị mất việc ấy không biết phải một thời gian rất ngắn nhưng khi họ mất làm gì tiếp theo. Họ chỉ còn cách gia nhập thì cái chết của họ lại đem về một khoản vào đội quân thất nghiệp ngày càng đông tiền lớn cho công ty. Bảo hiểm lạ lùng này đảo và tìm kiếm việc làm trong vô vọng. được gọi là “bảo hiểm tử vong dân đen” và lạ hơn là nó hoàn toàn hợp pháp. Thật Đây là xã hội tư bản mà con người có không thể tưởng tượng được ở đâu đó thể tự do quyết định làm ở đâu và làm trong những bản báo cáo doanh thu lại có những gì mình thích sao? (còn tiếp) 47YESNEWS
  • 47. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học dòng chữ người chết -….$. Đây là cách làm việc cho các công ty tư bản. Tri thức ứng xử của những chủ doanh nghiệp đối họ học được trên đại học không để phục vụ với nhân viên của mình - cách ứng xử rất lợi ích cộng đồng mà phục vụ cho các ông “tư bản chủ nghĩa”. chủ tập đoàn lớn trong cuộc đua cạnh tranh để kiếm lợi nhuận. Tri thức của họ được sử Nỗi ám ảnh nhà bị tịch biên dụng để bóc lột người khác. Tỷ lệ nhà bị tịch biên ở Mỹ ngày Cuộc nổi loạn của những kẻ không càng gia tăng. Càng ngày càng có nhiều có gì cả! chủ nhà bị tống ra đường, trở thành những người vô gia cư. Tại sao vậy? Những ngân “Chủ nghĩa tư bản là một hệ thống hàng ở Mỹ cung cấp những khoản cho vay của sự lấy đi và cho lại”. Lấy đi của những tín dụng cho những người muốn mua nhà, người lao động và tất cả của cải thuộc về đồng thời với những người chủ sở hữu nhà những ông chủ tư bản giàu có. Không còn các ngân hàng vẽ ra những công thức tài tầng lớp trung lưu nữa, chỉ còn những chính phức tạp để đánh lừa họ. Những người không có gì cả với kẻ có tất cả mọi người dân dễ rơi vào cái bẫy tài chính lớn thứ. Khi phân hóa giàu nghèo ngày càng và khi không còn điều kiện để trả nợ thì lớn, bất công xã hội ngày càng tăng tất yếu ngôi nhà của họ đứng trước nguy cơ bị tịch nảy sinh những yêu cầu phải phân phối của biên. Những chủ nhà bị trục xuất ra khỏi cải một cách công bằng hơn. Rồi sẽ có một căn nhà của họ, có những trường hợp kiểu nổi loạn nào đấy giữa những người không được báo trước, đồ đạc bị vứt ra không có gì cả và những kẻ có tất cả mọi ngoài, cửa nhà bị bịt lại. Những người chủ thứ. Câu hỏi đặt ra là khi nào cuộc nổi loạn này có thể trở thành những người vô gia cư đó diễn ra? hay muốn tìm được chỗ ở mới họ phải qua các công ty môi giới nhà đất và phải trả những khoản tiền cho việc môi giới. Đây lại là cơ hội để các công ty môi giới hốt bạc từ những người lao động bị tước mất nhà cửa. “Bọn họ không có lòng trắc ẩn, cũng không đa cảm. Bọn họ chỉ biết tính toán trên những con số thanh toán tất cả bằng tiền mặt và lúc nào cũng tìm cách ép giá cắt cổ bất kỳ chủ nhà nào, bất kể tình cảnh của chủ nhà ra sao.” Người biểu tình “Chiếm phố Wall” tại New York Những người nào tham gia vào quá trình bóc lột trong chủ nghĩa tư bản? Các Những người lao đông giờ đây có lẽ nhà tư bản - tất nhiên! Nhưng họ còn thu đã nhận ra tình cảnh của họ. Cuộc đấu hút được một lượng trí thức khổng lồ tham tranh đòi công bằng có lẽ đã bắt đầu. Điển gia vào quá trình đó. Rất nhiều sinh viên hình có lẽ phải kể đến các cuộc biểu tình để có thể học đại học phải vay một khoản “chiếm lấy phố Wall” lan rộng ở Mỹ và tiền rất lớn. Các sinh viên này khi ra kéo dài hơn hai tháng với khẩu hiệu trường mang theo một món nợ lớn và “chống lại giới doanh nghiệp tham lam”. muốn trả được nợ ngân hàng họ buộc phải (còn tiếp) 48YESNEWS
  • 48. Tháng9/2012 Lăng kính khoa học Một tiểu bang ở Mỹ Cận cạnh khu ổ chuột ở Mỹ Cuộc biểu tình nhằm yêu cầu tổng thống Mỹ Barack Obama thành lập ủy ban khoa học kĩ thuật. Những gì mà chúng ta chấm dứt sự chi phối của phố Wall đến các biết về chủ nghĩa tư bản có thể chỉ là qua vấn đề chính trị, tăng thuế đối với người những bộ phim nổi tiếng của Hollywood, giàu nhằm đảm bảo những triệu phú đóng những chương trình Game show hàng đầu, góp một lượng thuế tối thiểu bằng với tầng hay những điều mà giới truyền thông lớp trung lưu. Người biểu tình đánh trống phương Tây hay nhắc tới… nhưng tất cả và giơ cao biểu ngữ phản đối gói cứu trợ chỉ là bể nổi, không phải bản chất của tảng của chính phủ dành cho ngân hàng các tập băng chìm. Nhắc đến Mỹ bạn có thể nghĩ đoàn tư bản và sự ảnh hưởng của các tập đến những tòa nhà cao chọc trời, những đoàn tư bản đối với chính trị. Người dân trung tâm thương mại lớn và sang trọng. Mỹ có lẽ hiểu rõ cái gì đã phá hoại nền Nhưng đối lập với những hình ảnh đó luôn kinh tế của họ, đẩy đến một xã hội với thất là những khu ổ chuột, những người vô gia nghiệp tràn lan, bất công xã hội ngày càng cư sống vất vưởng trên đương phố. Không gia tăng. phủ nhận những thành tựu to lớn mà chủ “Đây chắc chắn không phải là cuộc nghĩa tư bản đạt được, nhưng một xã hội biểu tình chống lại cảnh sát hay chính không thể tồn tại dựa trên sự bóc lột của quyền mà là cuộc biểu tình “ của 99% người này với người khác. Xã hội có bền chống lại quyền lực bất cân bằng của 1%”. vững và phát triển không khi mà tại đó, những giá trị nhân văn, tình cảm giữa con Một chút suy ngẫm người với con người bị đánh giá thấp hơn lợi nhuận kinh tế? Chắc chắn trong số chúng ta có rất nhiều người thần tượng chủ nghĩa tư bản vì (Tham khảo: Capitailism A Love Story) những thành tựu mà các quốc gia tư bản đạt được trên mọi mặt kinh tế, giáo dục và Vũ Ngọc Anh 49YESNEWS
  • 49. Đường đến thành côngTháng9/2012 Phỏng vấn cô Trần Thị Lan Hương Giảng viên viện ngân hàng tài chính Kinh nghiệm làm đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ Đề tài “Nghiên cứu thực nghiệm về hành vi bầy đàn trên thị trường chứng khoán Việt Nam” do nhóm sinh viên Vũ Văn Trường, Nguyễn Thế Hưng, Trần Thị Lan Hương (lớp Tài chính tiên tiến K49) thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thạc sĩ Nguyễn Đức Hiển đã đạt giải Nhì trong giải thưởng Nghiên cứu khoa học sinh viên cấp Bộ năm 2011. Bản tin Sinh viên nghiên cứu khoa học lần này sẽ gửi tới các bạn những lời chia sẻ về quá trình nghiên cứu khoa học từ cô Trần Thị Lan Hương – hiện đang là giảng viên khoa Ngân hàng – Tài chính, Đại học Kinh tế quốc dân. Thưa cô, chúng em được biết cô và thầy cùng nhóm vì thực sự nếu làm một mình thì Nguyễn Thế Hưng có tham gia làm đề tài hơi quá sức; vừa phải làm đề tài bằng tiếng “Nghiên cứu thực nghiệm về hành vi bầy Anh, và ứng dụng Kinh tế Lượng cũng đàn trên thị trường chứng khoán Việt không phải là thế mạnh của Trường. Cô và Nam”. Cô có thể chia sẻ với chúng em tại thầy Hưng đều nhận thấy đây là đề tài rất sao lại chọn đề tài đó? hay nên nhận lời tham gia. Cô đính chính một chút, đó là đề tài này do Khi mới tham gia nhóm thì cô cũng nhận ba người làm chứ không phải chỉ có hai được đề nghị làm nhóm trưởng nhưng cô người là cô và thầy Hưng. Một người nữa, nghĩ nhóm trưởng phải là linh hồn của cũng chính là leader của nhóm, là anh Vũ team, phải là người tâm huyết nhất với ý Văn Trường. Và Người hướng dẫn cho tưởng của họ, do vậy cả nhóm đều thống nhóm là Th.S, NCS.Nguyễn Đức Hiển – nhất là Trường sẽ làm trưởng nhóm. Và có trưởng phòng tổ chức cán bộ. Đề tài hành thể nói, một trong những thành công của vi bầy đàn là một trong những gợi ý của nhóm là tinh thần đồng đội, và vì nhóm có thầy và cũng là một phần trong chuỗi người nhóm trưởng hiểu và tâm huyết với nghiên cứu về hành vi nhà đầu tư mà thầy vấn đề, truyền tinh thần cho cả nhóm. đang nghiên cứu. Tình cờ, khi Trường là sinh viên nhóm thực tập tốt nghiệp của Thưa cô, nhóm làm đề tài này trong thời thầy, thầy có đưa ra gợi ý nghiên cứu và gian bao lâu? Trường đã nhận nghiên cứu đề tài. Thời điểm Trường bắt đầu nhận ý tưởng về Ban đầu, Trường là người trực tiếp tiếp xúc thì cũng khá lâu, nhưng Trường “giữ” ý và làm việc với thầy. Nhưng sau đó, tưởng trong một tháng rưỡi mà chưa tìm Trường đã mời cô và thầy Hưng tham gia (còn tiếp) 50 YESNEWS
  • 50. Đường đến thành công Tháng9/2012 được cách giải quyết, vì tìm tài liệu đọc, bầy đàn như thế nào? Mục đích là để nhà nhưng cũng không hiệu quả vì bạn ấy đầu tư có sự cảnh giác, không nên dựa theo không mạnh về mảng kinh tế lượng. Khi cô tâm lý đám đông. với thầy Hưng vào nhóm thì cả ba làm trong khoảng một tháng, làm việc với tần Đối với đề tài này thì những phương pháp suất cao, có thể nói là khá “căng”. nghiên cứu nào đã được sử dụng ạ? Cô có thể chia sẻ với chúng em một số nội Ở việt nam thì có ít bài nghiên cứu về hành dung chính của đề tài? vi bầy đàn, nhưng ở nước ngoài thì các nhà nghiên cứu đã làm từ khá lâu rồi. Và họ Chắc khi mọi người đọc tên đề tài thì cũng cũng chỉ ra một số phương pháp tiếp cận phần nào đoán được, đây không phải là một với hành vi bầy đàn. Có hai phương pháp nghiên cứu về lý thuyết hay định tính, mà tiếp cận phổ biến nhất. Thứ nhất là xem xét nó là một nghiên cứu định lượng – nghiên một nhóm nhà đầu tư (chọn mẫu, có thể cứu thực nghiệm. Khi nói về thị trường gồm từ 200 nhà đầu tư trở lên), sau đó quan chứng khoán Việt nam, người ta thường nói sát hành vi giao dịch của họ. Khi một thông rằng: nhà đầu tư thường hành động theo tin mới được đưa ra, liệu những người cùng tâm lý bầy đàn, thị trường như thế nào thì nắm một loại cổ phiếu có cùng phản ứng mọi người đầu tư như thế. Nhưng chưa có như nhau hay không, có cùng đặt lệnh mua nghiên cứu định lượng nào chứng minh vào-bán ra cổ phiếu hay không? Qua đó có rằng có thật là thế hay không? Bài nghiên thể rút ra được hành vi bầy đàn có tồn tại cứu này là một nền tảng, một bài tham khảo hay không. Tuy nhiên trong thời điểm cho các nghiên cứu sau. Khi có một vấn đề nhóm làm nghiên cứu, thời gian khá hạn nào đó về hành vi bầy đàn, thì có thể nói hẹp, chỉ có khoảng một tháng rưỡi; nên rất rằng chúng tôi đã chứng minh được bằng khó để có thể theo cách đó. Công ty chứng thực nghiệm là có tồn tại hành vi bầy đàn. khoán có thể cung cấp thông tin cho mình, nhưng nhóm tự nhận thấy là khó có thể xử Và ai cũng nghĩ là có hành vi bầy đàn rồi lý hết từng ấy dữ liệu trong vòng một tháng thì việc gì phải đi chứng minh? Về mặt rưỡi, mỗi ngày lại có những thay đổi từ thực tế thì có vẻ là khá rõ ràng nhưng phía các nhà đầu tư. Nên nhóm quyết định chứng minh về mặt thực nghiệm là chưa có chọn hướng thứ hai, đơn giản hơn một chút. nên khó có thể thuyết phục được. Vì thế, Đó là tiếp cận hành vi bầy đàn theo hướng đối với những người nghiên cứu, thì điều khác. Theo đó, hành vi bầy đàn được hiều này lại rất có ý nghĩa. Ở Việt Nam cũng là hành động của nhà đầu tư, đưa ra quyết chưa có những bài nghiên cứu nào chỉ ra định đầu tư dựa theo sự biến động tăng hành vi bầy đàn là có và nó tồn tại ở mức giảm của thị trường. độ nào, mạnh hay yếu? Khi thị trường đi lên hay đi xuống thì hành vi bầy đàn nhiều Khi trình bày đề tà ,cô đã nhận được hơn? Mục đích của mình là chứng minh thị những lời đánh giá từ phía các thầy cô trường chứng khoán Việt Nam có hành vi như thế nào ạ? bầy đàn hay không, trên từng sàn giao dịch, khi thị trường đi lên thì hành vi đó mạnh Về nội dung đề tài, thầy Đặng Ngọc Đức - hay yếu? Đối với cổ phiếu lớn thì hành vi một thành viên ban giám khảo có nhận xét: bầy đàn của nhà đầu tư là nhiều hay ít, đối Nhóm nên mở rộng so sánh hành vi bầy với cổ phiếu tầm trung hoặc nhỏ thì hành vi (còn tiếp) 51YESNEWS
  • 51. Đường đến thành công Tháng9/2012 đàn của thị trường Việt Nam so với thị Và một khó khăn nữa, đó là quá trình làm trường khác (như thị trường Mỹ), vì sau khi việc ban đầu. Khi mới vào nhóm, hai bạn so sánh sẽ nhìn rõ hơn, thấy rõ được hiệu có nói rằng thầy giáo sẽ cung cấp tài liệu. ứng; và cũng nên nghiên cứu theo nhiều Nhưng trong buổi đầu tiên cô gặp thầy, hướng, nhóm mới chỉ nghiên cứu về định thầy có nhấn mạnh là nhóm phải tự tìm lượng thôi, còn nhiều yếu tố định tính kiếm dữ liệu, vì đây là nghiên cứu của nữa… nhóm. Có lẽ thầy cũng muốn “kích” cả nhóm để tất cả phải tự bật lên, vì một đề tài Lúc nhóm làm việc thì mọi người phân nhận về, mà đến hơn một tháng rưỡi không công công việc với nhau như thế nào? Có có động tĩnh gì thì chắc chắn không chỉ xảy ra mâu thuẫn gì không ạ? thầy mà ai cũng sẽ phải sốt ruột; sau đó thầy nói rằng: “Nếu không làm được thì Như cô đã trao đổi từ đầu, một trong những nên từ bỏ”. Khi nghe thấy điều đó trong điều dẫn tới thành công của nhóm là tinh buổi đầu tiên vào nhóm, thực sự cô cũng thần đồng đội. Trong quá trình làm đề tài, hơi “shock”. Nhưng đó là một trong những công việc được phân chia rất rõ ràng và động lực khiến cô quyết tâm thực hiện đề mọi người đều hỗ trợ nhau. Có thể nói đây tài này. Về sau, cô mới thấy rằng, thực sự là nhóm mà cô cảm thấy ưng ý nhất. Mỗi câu nói đó của thầy là một trong những người đều nhìn thấy thế mạnh riêng của động lực rất lớn cho cả nhóm, và có lẽ đó mình và làm việc theo thế mạnh mà mình cũng là mục đích của thầy, để cả nhóm phải sẵn có. Trường rất giỏi trong việc tìm dữ tự bật lên và quyết tâm chiến đấu. Sau đó, liệu, bất kỳ dữ liệu gì nhóm cần, Trường thì cả nhóm đều thấy thầy thực sự tuyệt vời, đều có khả năng tìm được, kể cả các bài khi nhiệt tình hỗ trợ nhóm rất nhiều về mặt báo mang tầm quốc tế, hay những bài báo tinh thần. cần phải trả phí, Trường đều có thể tìm trong thời gian 1 đêm. Có rất nhiều nguồn Thưa cô, cô có đôi lời chia sẻ về hoạt động dữ liệu, cần chọn nguồn dữ liệu chuẩn, lọc nghiên cứu khoa học, những điều cô đã và phân tích dữ liệu, đó là phần của cô. Còn đúc rút được trong quá trình nghiên cứu? Hưng rất giỏi trong việc đọc và viết tiếng Anh; tư duy phân tích và tổng hợp rất tốt. Có rất nhiều điều mà bản thân cô rút ra được. Đầu tiên là phải tìm được lĩnh vực Thưa cô, trong quá trình làm đề tài, cả mình muốn nghiên cứu. Cô rất thích lĩnh nhóm có gặp khó khăn gì không ạ? vực tài chính hành vi, vì nó khá là mới ở Việt Nam, nó có cả tâm lý bầy đàn, sự tự Khó khăn trong quá trình làm việc thì có rất tin thái quá của các nhà đầu tư… Kế đến, nhiều, cô tin là nhóm nào cũng vậy. Lúc phải xác định được lĩnh vực mình yêu mới vào cô cảm thấy có phần hơi nản và thích, rồi phối hợp với giảng viên hướng ngột ngạt. Khi mới đọc đề tài, hướng dẫn để chọn một chủ đề phù hợp. Nhớ là nghiên cứu thì cô thấy mình có thể làm mình phải có khả năng làm được, phải nhìn được, và đề tài này trong tầm tay của mình. thấy tiềm năng ở chủ đề ấy. Có khi một đề Tuy nhiên, lúc đó nhóm lại gặp vấn đề là tài mà người làm thì cho rằng nó hay, dữ liệu hơi khó tìm, phải lọc và xử lý từng nhưng người khác lại thấy nó không cần cổ phiếu một để xem có bị lỗi hay không. thiết. Và phải xử lý từng con số thì quả thực rất (còn tiếp) vất vả. 52YESNEWS
  • 52. Đường đến thành công Tháng9/2012 Mọi người cũng cần tìm một giảng viên Mọi người nói rằng làm nghiên cứu khoa hướng dẫn tâm huyết, có thời gian theo học thì đạt được rất nhiều ích lợi, cô cảm cùng mình trong suốt quá trình mình làm, thấy bản thân đã nhận được lợi ích gì ạ? khi đó tinh thần của cả nhóm cũng lên được. Trong quá trình cô làm, nhóm của cô Theo cô thì đúng là có khá nhiều lợi ích mà được thầy giúp đỡ và động viên rất nhiều. cô nhận được khi làm nghiên cứu. Thứ nhất, mình có thể hiểu sâu sắc hơn về một Còn vấn đề chọn teammate cho mình. Đôi vấn đề, một lĩnh vực mà mình yêu thích. khi người ta có tâm lý ỷ lại, mọi người Thứ hai, là mình cũng được nhiều thầy cô muốn hưởng thụ kết quả nhưng lại không và bạn bè biết đến. Trong những buổi lễ muốn làm. Khi có một người làm được thì trao tặng giải thưởng, cô cảm thấy thực sự cả nhóm hùa vào, lấy kết quả đấy; không có rất vui và việc mình làm rất có ý nghĩa. sự động não, chia sẻ công việc. Cho nên Những giải thưởng mà nhóm nhận được là mọi người phải phân chia việc làm ngay từ sự cổ vũ lớn về mặt tinh thần, khiến cả đầu, và mọi người phải tin tưởng lẫn nhau, nhóm không cảm thấy hối tiếc về những đừng ép các bạn phải làm thế này, phải làm điều đã bỏ ra. Nhóm được mọi người khen thế kia. ngợi, trong đó có thầy Trung, thầy Hiển. Đây thực sự là điều hết sức quý báu. Trong Tinh thần đồng đội gần như là yếu tố tạo quá trình làm việc thì các thầy cũng tìm nên chiến thắng của nhóm mà theo cô, đó là kiếm và thấy được đây là những sinh viên yếu tố quan trọng nhất. Trong ngày lên tiềm năng. Nhóm cũng được các thầy giới thuyết trình trên Bộ GD&ĐT, nhóm phải thiệu với đại diện tạp chí Ngân hàng Việt thuyết trình với cùng với 8 đội khác từ các Nam trong buổi lễ ra mắt Viện Ngân hàng trường trên cả nước. Cô được cả nhóm và Tài chính, điều đó có nghĩa là mình sẽ có thầy tín nhiệm cử làm đại diện thuyết trình. cơ hội đưa những bài báo, bài nghiên cứu Thực sự khi ấy cô hơi run vì chưa bao giờ của mình lên những tạp chí uy tín. Ngoài ra thuyết trình bằng tiếng Việt ở cấp quốc gia thì còn có nhiều giải thưởng, học bổng của thế này cả. Rõ ràng tinh thần màu cờ sắc áo các tổ chức trao tặng cho sinh viên đạt giải đang rất lớn, và cũng là áp lực nữa. Nhưng nghiên cứu khoa học. khi cô lên thuyết trình và có hai người đồng đội đứng bên cạnh, cô thực sự có cảm giác Chúng em xin chân thành cảm ơn họ là những động viên rất lớn về tinh thần những chia sẻ của cô, thực sự cho mình. Sau khi các nhóm nghe kết quả những kinh nghiệm của cô rất bổ và các thầy cô trong hội đồng đọc báo cáo, cô trưởng hội đồng có nhấn mạnh: Trong ích đối với sinh viên trong quá trình chín bài thuyết trình ngày hôm nay thì cả nghiên cứu khoa học cũng như hội đồng đều cảm thấy bị ấn tượng bởi một trong cuộc sống. bài thuyết trình của em sinh viên đến từ đại học Kinh tế quốc dân, một bài thuyết trình Vương Mỹ Anh không những khúc chiết mà còn rất xúc động. Và khi nghe xong thì cả nhóm đều cảm thấy rất vui và hãnh diện. 53YESNEWS
  • 53. Đường đến thành côngTháng9/2012 Nghiên cứu khoa học sinh viên Phương pháp nghiên cứu và đôi điều chia sẻ Chủ nhật, ngày 25/3/2012, phóng viên của Yesnews đã có cơ hội gặp gỡ và trao đổi với anh Nguyễn Đức Hùng, cựu sinh viên lớp Kinh tế học 49, khoa Kinh tế học, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Anh cùng với các thành viên trong nhóm nghiên cứu của mình đã thực hiện một số công trình nghiên cứu. Một trong số đó, công trình “Nhận diện và lý giải Hành vi bầy đàn trên thị trường chứng khoán Việt Nam” đã giành Giải nhất trong cuộc thi “Sinh viên nghiên cứu khoa học” cấp trường năm 2011 và đạt giải 3, Giải thưởng “Tài năng khoa học trẻ Việt Nam” năm 2011. Trong buổi gặp mặt thú vị này, anh đã chia sẻ nhiều về công trình nghiên cứu của nhóm và đưa ra một số gợi ý cho các bạn trẻ đam mê nghiên cứu khoa học kinh tế khi thực hiện công trình nghiên cứu khoa học của mình. Chia sẻ về công trình nghiên cứu, anh “Hành vi bầy đàn” được hiểu một cách cho rằng, mảng nghiên cứu “hành vi bầy đơn giản là việc cá nhân quyết định và đàn” của các nhà đầu tư trên thị trường thực hiện giao dịch chỉ dựa trên hành vi chứng khoán thuộc nhánh kinh tế học hành của người khác trên thị trường mà không vi. “Tâm lý bầy đàn” là một hiện tượng màng tới sự hiểu biết, kỳ vọng và thông tin tâm lý học chi phối quyết định của con hiện có của bản thân mình. Và cho dù thị người trong nhiều mặt đời sống. Ngay cả trường ảm đạm hay sôi động thì tâm lý trên thị trường tài chính, nơi mà những suy bầy đàn vẫn hiện hữu trên thị trường ở các tính, cân nhắc, dự báo cẩn trọng sẽ quyết mức độ khác nhau. định lợi nhuận hay thua lỗ thì hành vi của một nhà đầu tư vẫn hiện hữu. Họ đầu tư Có thể cho rằng hành vi bầy đàn là hợp lý nhưng không màng tới sự phân tích, đánh ở góc độ cá nhân nhà đầu tư, vì hiển nhiên giá của mình mà chỉ sao chép, chạy theo họ tiết kiệm được thời gian và công sức gót hành vi của các nhà đầu tư khác trên tìm kiếm và phân tích thông tin có được. thị trường. Có thể cơ hội tìm kiếm lợi nhuận đôi khi chỉ xuất hiện trong khoảnh khắc và nhà đầu tư khôn ngoan là biết chớp thời cơ và khôn ngoan hơn cả là sao chép người khác. Nhưng những tín hiệu sai lệch từ việc sao chép hành vi của nhau làm méo mó thị trường, tạo ra những kỳ vọng cũng như phản ứng dây chuyền, đẩy thị trường vào vòng quay của niềm tin không căn cứ. Và khi niềm tin lung lay thì cả khối tài sản sụp xuống và người hứng chịu hậu quả nặng nề là những người đến sau. (còn tiếp) 54 YESNEWS
  • 54. Đường đến thành côngTháng9/2012 Các nhà đầu tư (phi lý trí) khi bỏ qua đánh giao dịch thành phố Hồ Chí Minh, chưa giá, kinh nghiệm bản thân và mô phỏng thể cất cánh vượt ra xa mức đáy còn HNX- mù quáng hành vi của người khác, do đó, index của sàn Hà Nội còn trì trệ phía dưới thị trường không đạt tới điểm hiệu quả mà vạch xuất phát. nó vốn phải có. Bởi thế, “hành vi bầy đàn” như là một tín hiệu của thị trường kém hiệu quả. Do đó, sự tồn tại của hành vi bầy đàn làm xói mòn độ chính xác của mô hình định giá tài sản vốn CAPM được sử dụng rộng rãi trong phân tích tài chính. Mặt khác, “hành vi bầy đàn” có thể làm tăng mức độ biến động đột ngột, mất ổn định cung cầu trên thị trường, khi thị trường chuyển từ trạng thái hưng phấn (boom) sang tiêu cực và làm tăng mức độ thiệt hại khi thị trường đổ vỡ (burst). Trong buổi gặp mặt, anh cũng đưa ra một số gợi ý cho các bạn trẻ đam mê nghiên cứu khoa học kinh tế khi thực hiện công trình nghiên cứu khoa học của mình. Điều đầu tiên đó là, bạn nên lựa chọn một đề tài phù hợp. Bạn nên tìm hiểu xem, chủ đề này trên thế giới họ nghiên cứu ra sao? Họ sử dụng phương pháp nghiên cứu nào? Ở Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu chưa? Liệu mình làm thì mình có gì mới? Hay có thể khỏa lấp những khoảng trông nghiên Anh cũng chia sẻ rằng, Thị trường chứng cứu nào? Hoặc có thể đóng góp gì? … Và khoán Việt Nam trải qua hơn 11 năm hoạt liệu rằng vấn đề này có phù hợp với khả động đã chứng kiến 2 chu kỳ bùng nổ và năng nghiên cứu của mình hay không? đổ vỡ mà tâm lý bầy đàn như là một nhân tố dẫn dắt sự dao động thái quá của thị trường. Cổ phiếu đua nhau tăng kịch trần Sau khi bạn đã lựa chọn được chủ đề khi dậy sóng rồi cùng cài số lùi không nghiên cứu cho mình, bạn cần tìm một phanh khi nhận ra điều không ổn. Thị giảng viên hướng dẫn phù hợp. Thầy cô sẽ trường sôi động hơn với hàng trăm công ty là người hỗ trợ, nhận xét, đánh giá, góp ý, niêm yết và hơn một triệu tài khoản giao tương tác với cả nhóm để giúp nhóm hoàn dịch, nhưng cũng bị lũng đoạn bởi tin đồn thành một cách tốt nhất công trình. Chú ý và các đợt làm giá của các “đội lái”. Quả rằng, giảng viên là người hỗ trợ hoặc định bóng chứng khoán được thổi phồng vào hướng nghiên cứu, hướng dẫn phương cuối năm 2006 đã nổ tung 1 năm sau đó, pháp, chứ không phải là người thực hiện bốc hơi hàng nghìn tỷ giá trị và để lại hậu quả dai dẳng mà đến bây giờ vẫn còn là (còn tiếp) nỗi ám ảnh khiến VN-index, chỉ số của sàn 55YESNEWS
  • 55. Đường đến thành côngTháng9/2012 công trình. Tất cả mọi quyết định là do Tùy vào mục đích, phương pháp và chủ đề sinh viên chủ động, mặc cho tư duy sáng nghiên cứu mà bạn có thể thiết kế, tổ chức tạo của bạn bay bổng. các phần của công trình khác nhau. Tuy nhiên, nếu là một phân tích thực nghiệm, Tiếp theo, bạn cần tổng hợp, review lại tất kết cấu đề tài nghiên cứu của bạn nên thực cả các nghiên cứu quan trọng liên quan hiện theo hướng: : Giới thiệu đề tài; trên thế giới về chủ đề này cũng như các Phương pháp luận, dữ liệu và biến; Phân nghiên cứu liên quan đến việc thực hiện tại tích thực nghiệm; Kết quả phân tích thực Việt Nam. Trên cơ sở bối cảnh và mục nghiệm; Thảo luận; Kết luận, hạn chế của tiêu nghiên cứu, bạn sẽ có thể lựa chọn đề tài và định hướng nghiên cứu tiếp theo. Phương pháp nghiên cứu (lý thuyết, mô hình, v.v…) phù hợp nhất trong điều kiện Bật mí về con đường mưu cầu tri thức của bối cảnh hiện tại và nguồn lực bạn có. mình, anh nói: “Đã có lúc anh cảm thấy chán nản, mệt mỏi với chính mình nhưng Sau đó, bạn cần thiết lập bộ cơ sở dữ liệu chính niềm đam mê của bản thân, nhiệt riêng (Database) phục vụ cho công việc huyết của tuổi trẻ, sự yêu thích khám phá nghiên cứu và phân tích của mình trên cơ đã giữ anh ở lại con đường chông gai đòi sở khảo sát, thống kê hoặc trích suất từ các hỏi sự kiên trì và bền bì này”. Sinh viên nguồn số liệu sẵn có. Từ đó, bạn có thể ngày nay, có cơ hội tiếp cận và trải nghiệm thiết kế phân tích, chạy số liệu, kiểm định ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng mô hình, mô tả thống kê hoặc sử dụng các đường. Lời khuyên của anh dành cho sinh phương pháp đánh giá cung cầu, logic, viên yêu thích khoa học kinh tế nói riêng v.v... Cuối cùng, bạn thực hiện từng bước và sinh viên nói chung là hãy xác định phân tích, ghi nhận các kết quả chính nhận mình đang ở đâu, mình thích gì và theo thấy được trong một kết cấu chặt chẽ để đuổi nó đến cùng để không bao giờ phải trả lời cho các câu hỏi nghiên cứu và mục hối tiếc. Anh còn nói: “Cuộc sống có mấy đích của công trình. đâu, đam mê thì cứ thực hiện thôi”. Để bài nghiên cứu của bạn được đánh giá Cuộc sống có mấy đâu, đam mê thì cứ thực hiện thôi cao, bạn cần chỉ ra được bối cảnh nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, số liệu nghiên cứu, câu hỏi và mục tiêu nghiên Cảm ơn anh Nguyễn Đức Hùng về những cứu, phương pháp luận nghiên cứu sử lời khuyên, lời chia sẻ trong buổi gặp mặt. dụng trong đề tài và trình bày kết quả bài Chắc hẳn những lời khuyên này sẽ giúp nghiên cứu một cách rõ ràng trong một kết ích các bạn - nhất là những sinh viên cấu chặt chẽ và logic.Các bạn cần sử dụng NCKH - trên con đường sắp tới của mình. công cụ phân tích, phương pháp nghiên Chúc anh luôn vui vẻ, mạnh khỏe và thành cứu mà mình có, cùng với tư duy của bản công trong cuộc sống và trong công việc. thân và dựa trên bộ số liệu để đưa ra kết luận. Điều tối kỵ là copy - paste từ kết quả Nguyễn Thùy Linh bài viết của người khác (đạo văn). Hoặc nếu có trích dẫn phải ghi nhận nguồn đầy đủ. 56YESNEWS
  • 56. Tháng9/2012 Câu lạc bộ Sinh viên nghiên cứu khoa học tuyển CTV Nếu bạn: - Có hứng thú với hoạt động nghiên cứu, mong muốn được trải nghiệm cơ hội hiếm có này… - Mong muốn nâng cao kiến thức kinh tế của bản thân… - Mong muốn rèn luyện kỹ năng cần thiết cho học tập và công việc… - Mong muốn có cơ hội gặp gỡ, học tập kinh nghiệm những người có thành tựu trong hoạt động học tập và nghiên cứu khoa học, các giảng viên uy tín trong trường… - Mong muốn có thêm những người bạn, những người đồng đội cùng chung chí hướng… “Chúng tôi ở đây vì bạn!” CHÚNG TÔI ĐÃ NÓI “YES!”. BẠN THÌ SAO? 57 YESNEWS
  • 57. Tháng9/2012 1. Đối tượng dự tuyển: Sinh viên Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội. 2. Quyền lợi: Tham gia các hoạt động học tập – đào tạo – nghiên cứu trong câu lạc bộ. Cơ hội rèn luyện, nâng cao năng lực thực tiễn, kỹ năng giải quyết vấn đề, quan hệ con người, tư duy và ra quyết định cũng như các kỹ năng cần thiết khác. Cơ hội gặp gỡ, học tập kinh nghiệm những người có thành tựu trong hoạt động học tập và nghiên cứu khoa học. 3. Nhiệm vụ: Ban Nghiên cứu:  Thực hiện nội dung sinh hoạt khoa học.  Tham gia nghiên cứu, tìm hiểu các vấn đề kinh tế - quản trị.  Tham gia phong trào nghiên cứu khoa học sinh viên trong trường.  Viết bài cho Bản tin Sinh viên nghiên cứu khoa học.  Thực hiện các nhiệm vụ khác khi tổ chức yêu cầu. Ban Báo: Bộ phận biên tập: • Theo dõi, tổng hợp và biên tập tin tức kinh tế. • Viết bài về các vấn đề khoa học, kinh tế - xã hội. Bộ phận kỹ thuật: • Thiết kế báo (dàn trang, thiết kế bìa…) • Quản trị trang web của Bản tin sinh viên nghiên cứu khoa học. Thực hiện các nhiệm vụ khác khi tổ chức yêu cầu. Ban Tổ chức: Tổ chức sự kiện trong câu lạc bộ. Tổ chức các hoạt động hỗ trợ công tác nghiên cứu khoa học. Phụ trách hoạt động đối nội, đối ngoại của câu lạc bộ. 58 YESNEWS
  • 58. Tháng9/2012 4. Yêu cầu: Chung: Trung thực, kiên trì, cầu tiến, có tinh thần trách nhiệm cao. Thực sự mong muốn trở thành thành viên câu lạc bộ SVNCKH. Có kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin. Cụ thể: Đối với ban nghiên cứu: Tư duy logic, sáng tạo. Đối với ban báo: • Bộ phận viết bài: Sử dụng Internet và các công cụ tin học văn phòng. Có kỹ năng viết bài. • Bộ phận kỹ thuật: biết sử dụng các phần mềm dàn trang / photoshop. Đối với ban tổ chức: Linh hoạt, nhạy bén, có kỹ năng tổ chức chương trình. 5. Lưu ý: Những ứng viên đăng ký vào câu lạc bộ sẽ được tham gia hoạt động nghiên cứu – đào tạo trước khi lựa chọn ban phù hợp. Riêng ứng viên đăng ký và trúng tuyển ban báo sẽ tiến hành làm việc ngay và có các quyền lợi, nghĩa vụ tương đương các cộng tác viên khác. 6. Thủ tục đăng ký nhận hồ sơ: Nhận hồ sơ:  Bản cứng: gửi về Phòng 121 nhà 11 Kí túc xá ĐH KTQD.  Bản mềm: gửi mail về tuyenthanhvien.yes2012@gmail.com tiêu đề: YES – Họ và tên. Lộ trình tuyển Cộng tác viên:  Vòng 1: Phỏng vấn (hoàn thiện hồ sơ trước khi tham gia phỏng vấn).  Vòng 2: thông báo sau khi kết thúc vòng 1. Tìm hiểu thêm về Câu lạc bộ hay Chương trình tuyển dụng liên hệ: Phòng 121 nhà 11 KTX ĐH KTQD. Hotline: Ms. Mỹ Anh 097 886 3396 Email: tuyenthanhvien.yes2012@gmail.com Facebook: http://www.facebook.com/yesclubneu 59 YESNEWS
  • 59. Tháng9/2012 60 YESNEWS

×