Jak badać kulturę organizacyjną w bibliotece akademickiej? Bożena Jaskowska Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego Kultura ...
Plan prezentacji <ul><li>Kilka słów z zakresu teorii kultury organizacyjnej </li></ul><ul><li>Podejścia do badania kultury...
Kultura organizacyjna zmienna zależna   metafora rdzenna metafora niezależna czynnik zewnętrzny wpływający i determinujący...
Kultura organizacyjna <ul><li>zespół nieformalnie utrwalonych, podzielanych, oddziałujących na siebie i wspólnych dla czło...
Badania kultury organizacyjnej <ul><li>metoda ilościowa </li></ul><ul><li>założenia badawcze  </li></ul><ul><li>kategorie ...
Badania ilościowe <ul><li>+ </li></ul><ul><li>Idealna do badania wielu organizacji  </li></ul><ul><li>Nie wymaga obecności...
Badania jakościowe <ul><li>+ </li></ul><ul><li>Niezwykła przygoda badawcza </li></ul><ul><li>Kilka metodologii: </li></ul>...
Jak zobaczyć i poznać tego ducha organizacji? <ul><li>? </li></ul>
Jak zbadać kulturę organizacyjną w bibliotece? <ul><li>Metoda ilościowa </li></ul><ul><li>Metoda jakościowa </li></ul>Mies...
Mieszane studium przypadku  w badaniach własnych <ul><li>Kwestionariusz ankiety  zbudowany w oparciu o założenia badawcze ...
Wymiary kulturowe i symbole <ul><li>Dystans władzy </li></ul><ul><ul><li>Określa relacje zależności pomiędzy podwładnymi a...
Profil kulturowy bibliotek akademickich kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności kultura współdziałania i ...
Profil kulturowy bibliotek akademickich hierarchiczność równość indywidualizm kolektywizm niska tolerancja niepewności wys...
Kultura procedur i zachowania status quo  w bibliotekach uczelni publicznych  <ul><ul><li>Znaczny dystans władzy  (emocjon...
Kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności  i bibliotekach uczelni niepublicznych <ul><li>Trudno jednoznaczn...
Symbole językowe - przykłady <ul><li>Bumerang </li></ul><ul><li>Załamka </li></ul><ul><li>Awaria </li></ul><ul><li>Tajemni...
Symbole fizyczne Wygląd i wystrój instytucji, organizacja wnętrz Czynniki identyfikujące placówkę Dostęp do nowoczesnych t...
Wygląd i wystrój biblioteki, organizacja wnętrz <ul><li>Osobny budynek lub specjalne pomieszczenia wewnątrz uczelni </li><...
Czynniki identyfikujące bibliotekę <ul><li>Tablice informacyjne wewnątrz budynku, strzałki </li></ul><ul><li>Graficzne pla...
Dostęp do nowoczesnych technologii <ul><li>Zintegrowane systemy zarządzania </li></ul><ul><li>Katalog komputerowy </li></u...
Inne symbole <ul><li>Brak identyfikatorów bibliotekarzy </li></ul><ul><li>Brak firmowych uniformów </li></ul><ul><li>Wyglą...
Symbole behawioralne <ul><li>Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami </li></ul><ul><li>Rytuały związane ze wspólnym obchodzeniem...
Wartości kulturowe komunikowane przez symbole <ul><li>przekonanie o prawie do powszechnego dostępu do zasobów biblioteki  ...
Mieszane studium przypadku <ul><li>+ </li></ul><ul><li>Dzięki zastosowaniu różnych technik badawczych możliwe jest wieloas...
Diagnoza kultury organizacyjnej <ul><li>to zadanie trudne (duże nakłady pracy i czasu) </li></ul><ul><li>to zadanie niezbę...
<ul><li>Dopóki w bibliotekach pracować będą ludzie zagadnienie kulturowych uwarunkowań procesów informacyjno-bibliotecznyc...
<ul><li>Technologie – tak, ale nadal LUDZIE powinni być głównym podmiotem zainteresowań. To od ludzi i ich  zaangażowania,...
<ul><li>Dziękuję za uwagę </li></ul><ul><li>Bożena Jaskowska </li></ul><ul><li>[email_address] </li></ul><ul><li>www.jasko...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece

4,549

Published on

Published in: Education, Technology
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
4,549
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
18
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece

  1. 1. Jak badać kulturę organizacyjną w bibliotece akademickiej? Bożena Jaskowska Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego Kultura organizacyjna w bibliotece . Ogólnopolska konferencja naukowa. Białystok, 4-6 czerwca 2007 r.
  2. 2. Plan prezentacji <ul><li>Kilka słów z zakresu teorii kultury organizacyjnej </li></ul><ul><li>Podejścia do badania kultury organizacyjnej </li></ul><ul><li>Metoda badań kultury organizacyjnej w bibliotece akademickiej – z własnych doświadczeń </li></ul><ul><li>Najważniejsze cechy kultury organizacyjnej – wyniki badań własnych </li></ul>
  3. 3. Kultura organizacyjna zmienna zależna metafora rdzenna metafora niezależna czynnik zewnętrzny wpływający i determinujący zachowania w organizacji cecha, wewnętrzna właściwość organizacji, określająca m. in. stosunki interpersonalne w organizacji ciągły proces, który się dzieje; organizacja jest kulturą
  4. 4. Kultura organizacyjna <ul><li>zespół nieformalnie utrwalonych, podzielanych, oddziałujących na siebie i wspólnych dla członków organizacji wzorów myślenia, postrzegania i działania, które znajdują odzwierciedlenie w sferze symboli* </li></ul><ul><li>* Cz. Sikorski Kultura organizacyjna , 2002, s. 7-13 </li></ul>
  5. 5. Badania kultury organizacyjnej <ul><li>metoda ilościowa </li></ul><ul><li>założenia badawcze </li></ul><ul><li>kategorie analityczne (wymiary) </li></ul><ul><li>stosowane techniki: </li></ul><ul><ul><li>kwestionariusz ankiety </li></ul></ul><ul><ul><li>wywiad (standaryzowany, ustruktualizowany) </li></ul></ul><ul><li>podejście zewnątrz i wewnątrzorganizacyjne </li></ul><ul><li>metoda jakościowa </li></ul><ul><li>perspektywa symboliczno-interpretująca </li></ul><ul><li>stosowane techniki: </li></ul><ul><ul><li>obserwacja (bezpośrednia, pośrednia, uczestnicząca, nieuczestnicząca) </li></ul></ul><ul><ul><li>wywiad (otwarty, antropologiczny) </li></ul></ul><ul><ul><li>analiza tekstu </li></ul></ul><ul><li>triangulacja technik badawczych </li></ul>
  6. 6. Badania ilościowe <ul><li>+ </li></ul><ul><li>Idealna do badania wielu organizacji </li></ul><ul><li>Nie wymaga obecności badacza w terenie </li></ul><ul><li>Odpowiedni wybór próby zapewnić może reprezentatywność wyników </li></ul><ul><li>Prosta kwantyfikacja danych </li></ul><ul><li>- </li></ul><ul><li>Błędnie przyjęte założenia </li></ul><ul><li>Źle budowany kwestionariusz ankiety lub wywiadu </li></ul><ul><li>Niebezpieczeństwo uogólnień </li></ul><ul><li>Niska zwrotność ankiet </li></ul>
  7. 7. Badania jakościowe <ul><li>+ </li></ul><ul><li>Niezwykła przygoda badawcza </li></ul><ul><li>Kilka metodologii: </li></ul><ul><ul><li>etnografia organizacji </li></ul></ul><ul><ul><li>etnometodologia </li></ul></ul><ul><ul><li>teoria ugruntowana </li></ul></ul><ul><ul><li>poszerzone studium przypadku </li></ul></ul><ul><li>Osobisty kontakt z terenem i aktorami społecznymi </li></ul><ul><li>- </li></ul><ul><li>Czasochłonność badania </li></ul><ul><li>Trudności w zbieraniu materiałów </li></ul><ul><li>Niełatwa interpretacja badań </li></ul><ul><li>Badanie jednej lub maksymalnie kilku organizacji </li></ul>
  8. 8. Jak zobaczyć i poznać tego ducha organizacji? <ul><li>? </li></ul>
  9. 9. Jak zbadać kulturę organizacyjną w bibliotece? <ul><li>Metoda ilościowa </li></ul><ul><li>Metoda jakościowa </li></ul>Mieszane studium przypadku * *R. K. Yin Research: design and methotds , 2003 (3 ed.)
  10. 10. Mieszane studium przypadku w badaniach własnych <ul><li>Kwestionariusz ankiety zbudowany w oparciu o założenia badawcze i przyjęte kategorie analityczne </li></ul><ul><li>Wywiad ze zwierzchnikiem biblioteki (w założeniu standaryzowany) </li></ul><ul><li>Wywiady (luźne rozmowy) z pracownikami biblioteki </li></ul><ul><li>Obserwacja (niepogłębiona, jawna, uczestnicząca) </li></ul><ul><li>Analiza tekstu (dokumentów organizacyjnych) </li></ul>
  11. 11. Wymiary kulturowe i symbole <ul><li>Dystans władzy </li></ul><ul><ul><li>Określa relacje zależności pomiędzy podwładnymi a przełożonym </li></ul></ul><ul><li>Indywidualizm – kolektywizm </li></ul><ul><ul><li>Określa charakter preferowanych działań: indywidualny, bądź zbiorowy </li></ul></ul><ul><li>Stopień tolerancji niepewności </li></ul><ul><ul><li>Dotyczy gotowości do działania w sytuacjach nowych, niepewnych, nieznanych, nieprzewidywalnych </li></ul></ul><ul><li>Symbole: behawioralne, językowe i fizyczne </li></ul>
  12. 12. Profil kulturowy bibliotek akademickich kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności (?) kultura procedur i zachowania status quo Profil kultury znaczna tolerancja niepewności ani niska ani wysoka tolerancja niepewności niska tolerancja niepewności Stopień tolerancji niepewności twórczy kolektywizm kolektywizm kolektywizm (silniejszy w subkulturach) Indywidualizm - kolektywizm zmniejszony dystans władzy równość hierarchiczność (silne subkultury) Dystans władzy Biblioteka akademicka w obliczu zmian Biblioteka uczelni niepublicznej Biblioteka uczelni publicznej
  13. 13. Profil kulturowy bibliotek akademickich hierarchiczność równość indywidualizm kolektywizm niska tolerancja niepewności wysoka tolerancja niepewności 0 0 0 2 2 2 -2 -2 -2 -0,1 0,2 0,5 -0,3 -0,1 0,9 <ul><li>Profil kulturowy bibliotek uczelni publicznych </li></ul><ul><li>Profil kulturowy bibliotek uczelni niepublicznych </li></ul><ul><li>Postulowany profil kulturowy biblioteki w obliczu zmian </li></ul>
  14. 14. Kultura procedur i zachowania status quo w bibliotekach uczelni publicznych <ul><ul><li>Znaczny dystans władzy (emocjonalny i decyzyjny) </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zależność od zwierzchnika </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Obawy przed wyrażaniem swego zdania </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Status przypisany </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Wydawanie poleceń, kontrolowanie, komunikacja od góry do dołu </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Orientacja kolektywna </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zanik indywidualnej odpowiedzialności </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Silne przywiązanie do grupy </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Subkultury </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Współpraca i zbiorowe rozwiązywanie problemów </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Niska tolerancja niepewności </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Preferowanie pracy powtarzalnej i stałej (wzmacnia ją tradycyjny funkcjonalny podział pracy) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Obawa przed sytuacjami nowymi, nieprzewidywalnymii </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Dokładność, skrupulatność </li></ul></ul></ul>
  15. 15. Kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności i bibliotekach uczelni niepublicznych <ul><li>Trudno jednoznacznie stwierdzić profil kultury </li></ul><ul><li>Partnerskie stosunki pomiędzy pracownikami a zwierzchnikiem </li></ul><ul><ul><li>Wyrażanie swych opinii przez pracowników </li></ul></ul><ul><ul><li>Delegowanie uprawnień </li></ul></ul><ul><li>Orientacja na pracę grupową </li></ul><ul><ul><li>Kolektywizm nie pozbawia niezależności </li></ul></ul><ul><ul><li>Efektywna praca zespołowa </li></ul></ul><ul><li>Znaczna tolerancji niepewności </li></ul><ul><ul><li>Chęć do uczenia się i poznawania nowych rzeczy </li></ul></ul><ul><ul><li>Wiedza daje poczucie bezpieczeństwo </li></ul></ul>
  16. 16. Symbole językowe - przykłady <ul><li>Bumerang </li></ul><ul><li>Załamka </li></ul><ul><li>Awaria </li></ul><ul><li>Tajemnica służbowa </li></ul><ul><li>Chodzące tytuły </li></ul><ul><li>Renifery </li></ul><ul><li>Dekatyzacja </li></ul><ul><li>Akwarium </li></ul><ul><li>Piszczki </li></ul><ul><li>Samwieszkto </li></ul><ul><li>Wymasować książkę </li></ul><ul><li>Sponsor </li></ul><ul><li>Teczkarnia </li></ul><ul><li>Katalogownia </li></ul><ul><li>Bocianie gniazdo </li></ul><ul><li>Krzesłe elektryczne </li></ul><ul><li>Książka wypoginiona </li></ul><ul><li>Zakrystia </li></ul><ul><li>I in. </li></ul>
  17. 17. Symbole fizyczne Wygląd i wystrój instytucji, organizacja wnętrz Czynniki identyfikujące placówkę Dostęp do nowoczesnych technologii Inne symbole
  18. 18. Wygląd i wystrój biblioteki, organizacja wnętrz <ul><li>Osobny budynek lub specjalne pomieszczenia wewnątrz uczelni </li></ul><ul><li>Sztywny i funkcjonalnie zorganizowany podział na wypożyczalnię, czytelnie, działy opracowania książek </li></ul><ul><li>Wspólna przestrzeń biblioteczna </li></ul><ul><li>Miejsca do pracy grupowej i indywidualnej </li></ul><ul><li>Dostosowanie dla osób niepełnosprawnych </li></ul><ul><li>Wystrój wnętrz: charakter zaplanowany </li></ul><ul><li>Kolorystyka: odważniejsza w przypadku bibliotek uczelni niepublicznych </li></ul><ul><li>Udogodnienia: żaluzje, wykładzina, publiczne aparaty tel., wystawy prac zaprzyjaźnionej galerii lub uczelni artystycznej </li></ul><ul><li>Szatnie lub zamykane szafki </li></ul><ul><li>Zaplecze barowe </li></ul>
  19. 19. Czynniki identyfikujące bibliotekę <ul><li>Tablice informacyjne wewnątrz budynku, strzałki </li></ul><ul><li>Graficzne plany </li></ul><ul><li>Instrukcje korzystania z katalogu, baz danych, kserografów </li></ul><ul><li>Informatory o działaniu biblioteki, zbiorach, pracownikach, działach, godzinach otwarcia </li></ul><ul><li>Odpowiednio opisane i oznakowane regały z książkami </li></ul><ul><li>Ekslibris biblioteki </li></ul><ul><li>Wykazy nowości </li></ul><ul><li>Papier firmowy, wizytówki </li></ul><ul><li>Informacje w językach obcych </li></ul><ul><li>Brak czynników wyróżniających bibliotekarzy </li></ul><ul><li>Wystawy </li></ul>
  20. 20. Dostęp do nowoczesnych technologii <ul><li>Zintegrowane systemy zarządzania </li></ul><ul><li>Katalog komputerowy </li></ul><ul><li>Komputery dla użytkowników (osobna czytelnia lub pojedyncze w poszczególnych agendach) </li></ul><ul><li>Bramki chroniące księgozbiór w wolnym dostępie </li></ul><ul><li>Kioski internetowe </li></ul><ul><li>Indywidualne kabiny do pisania prac </li></ul><ul><li>Karty czytelników elektroniczne lub tradycyjne z kodem kreskowym </li></ul><ul><li>Samoobsługowe kserografy i inne urządzenia </li></ul>
  21. 21. Inne symbole <ul><li>Brak identyfikatorów bibliotekarzy </li></ul><ul><li>Brak firmowych uniformów </li></ul><ul><li>Wygląd bibliotekarzy – trudno o uogólnienia (raczej schludny i konserwatywny, bez ekstrawagancji oraz przesadnej elegancji, dominacja barw ciemnych, strój wygodny) </li></ul>
  22. 22. Symbole behawioralne <ul><li>Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami </li></ul><ul><li>Rytuały związane ze wspólnym obchodzeniem świąt, imienin, przejść na emeryturę </li></ul><ul><li>Wspólne posiłki </li></ul><ul><li>Świętowanie Dnia Bibliotekarza na działce </li></ul><ul><li>Wspólne przygotowywanie się do egzaminu na bibliotekarza dyplomowanego </li></ul><ul><li>Przesyłanie pocztówek z wyjazdów wakacyjnych </li></ul><ul><li>Kupowanie prezentów dla solenizanta </li></ul><ul><li>Zamawianie pizzy kolejno przez każdego z bibliotekarzy </li></ul><ul><li>Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami a użytkownikami </li></ul><ul><li>Zostawianie okryć wierzchnich i toreb w szatniach </li></ul><ul><li>Wpisywanie się do zeszytów odwiedzin </li></ul><ul><li>Zostawianie karty lub dokumentu bibliotekarzowi </li></ul><ul><li>Obowiązek zachowania ciszy </li></ul><ul><li>Większa swoboda użytkowników </li></ul><ul><li>Komunikacja osobista, telefoniczna, mailowa, sms </li></ul><ul><li>Dążenie do profesjonalnej i miłej obsługi użytkowników (aczkolwiek bywają i odstępstwa  ) </li></ul><ul><li>Dogodne godziny otwarcia </li></ul>
  23. 23. Wartości kulturowe komunikowane przez symbole <ul><li>przekonanie o prawie do powszechnego dostępu do zasobów biblioteki </li></ul><ul><li>priorytetowe traktowanie własnych czytelników </li></ul><ul><li>priorytetowe traktowanie pracowników naukowych </li></ul><ul><li>docenianie znaczenia technologii w działalności biblioteczno-informacyjnej </li></ul><ul><li>szanowanie zmieniających się potrzeb i wymagań użytkowników, </li></ul><ul><li>szanowanie czasu użytkowników </li></ul><ul><li>dbałość o studentów z innych krajów </li></ul><ul><li>brak tolerancji dla niszczenia i kradzieży książek oraz braku dyscypliny </li></ul><ul><li>ukierunkowanie na użytkownika </li></ul><ul><li>dbałość o zdrowie i zaspakajanie pozanaukowych potrzeb użytkowników </li></ul><ul><li>ochrona praw własności intelektualnej </li></ul><ul><li>respektowanie praw osób niepełnosprawnych . </li></ul>
  24. 24. Mieszane studium przypadku <ul><li>+ </li></ul><ul><li>Dzięki zastosowaniu różnych technik badawczych możliwe jest wieloaspektowe poznanie organizacji </li></ul><ul><li>Otrzymać można zarówno dane ilościowe (budowa modelu) jak i jakościowe (zobrazowanie modelu, dookreślenie danych) </li></ul><ul><li>Niezwykła „podróż badawcza”, możliwość nawiązania kontaktów i wymiany doświadczeń </li></ul><ul><li>- </li></ul><ul><li>Obszerny materiał badawczy </li></ul><ul><li>Trudna budowa kwestionariusza ankiety (poprzedzona dogłębną literaturą przedmiotu) </li></ul><ul><li>Trudne zdobycie zaufania pracowników i psychologiczne „otwarcie ich” </li></ul><ul><li>Zalecany do badania innych (nie swoich) organizacji </li></ul><ul><li>Duże zaangażowanie badacza i znaczne nakłady czasowe oraz koszty finansowe </li></ul>
  25. 25. Diagnoza kultury organizacyjnej <ul><li>to zadanie trudne (duże nakłady pracy i czasu) </li></ul><ul><li>to zadanie niezbędne w planowaniu strategicznym i procesach zarządzania zasobami ludzkimi w bibliotece </li></ul><ul><li>pozwala na identyfikację niewidzialnych sił sprzyjających bądź utrudniających sprawnemu działaniu placówki </li></ul><ul><li>niewykonalne bez współpracy z członkami organizacji </li></ul><ul><li>to zaledwie pierwszy krok do polepszania jakości usług, do motywowania i podwyższania satysfakcji z pracy wśród bibliotekarzy i do kulturowego zarządzania biblioteką </li></ul>
  26. 26. <ul><li>Dopóki w bibliotekach pracować będą ludzie zagadnienie kulturowych uwarunkowań procesów informacyjno-bibliotecznych powinno być priorytetowym w zarządzaniu organizacją </li></ul>
  27. 27. <ul><li>Technologie – tak, ale nadal LUDZIE powinni być głównym podmiotem zainteresowań. To od ludzi i ich zaangażowania, dobrej woli, wiedzy i doświadczenia, od poczucia własnej wartości i motywacji wewnętrznej oraz potencjału intelektualnego i emocjonalnego zależy sukces działania współczesnej hybrydowej biblioteki XXI w. </li></ul>
  28. 28. <ul><li>Dziękuję za uwagę </li></ul><ul><li>Bożena Jaskowska </li></ul><ul><li>[email_address] </li></ul><ul><li>www.jaskowska.com.pl </li></ul>
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×