Your SlideShare is downloading. ×
  • Like
Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Now you can save presentations on your phone or tablet

Available for both IPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece

  • 4,327 views
Published

 

Published in Education , Technology
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
4,327
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
18
Comments
0
Likes
1

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Jak badać kulturę organizacyjną w bibliotece akademickiej? Bożena Jaskowska Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego Kultura organizacyjna w bibliotece . Ogólnopolska konferencja naukowa. Białystok, 4-6 czerwca 2007 r.
  • 2. Plan prezentacji
    • Kilka słów z zakresu teorii kultury organizacyjnej
    • Podejścia do badania kultury organizacyjnej
    • Metoda badań kultury organizacyjnej w bibliotece akademickiej – z własnych doświadczeń
    • Najważniejsze cechy kultury organizacyjnej – wyniki badań własnych
  • 3. Kultura organizacyjna zmienna zależna metafora rdzenna metafora niezależna czynnik zewnętrzny wpływający i determinujący zachowania w organizacji cecha, wewnętrzna właściwość organizacji, określająca m. in. stosunki interpersonalne w organizacji ciągły proces, który się dzieje; organizacja jest kulturą
  • 4. Kultura organizacyjna
    • zespół nieformalnie utrwalonych, podzielanych, oddziałujących na siebie i wspólnych dla członków organizacji wzorów myślenia, postrzegania i działania, które znajdują odzwierciedlenie w sferze symboli*
    • * Cz. Sikorski Kultura organizacyjna , 2002, s. 7-13
  • 5. Badania kultury organizacyjnej
    • metoda ilościowa
    • założenia badawcze
    • kategorie analityczne (wymiary)
    • stosowane techniki:
      • kwestionariusz ankiety
      • wywiad (standaryzowany, ustruktualizowany)
    • podejście zewnątrz i wewnątrzorganizacyjne
    • metoda jakościowa
    • perspektywa symboliczno-interpretująca
    • stosowane techniki:
      • obserwacja (bezpośrednia, pośrednia, uczestnicząca, nieuczestnicząca)
      • wywiad (otwarty, antropologiczny)
      • analiza tekstu
    • triangulacja technik badawczych
  • 6. Badania ilościowe
    • +
    • Idealna do badania wielu organizacji
    • Nie wymaga obecności badacza w terenie
    • Odpowiedni wybór próby zapewnić może reprezentatywność wyników
    • Prosta kwantyfikacja danych
    • -
    • Błędnie przyjęte założenia
    • Źle budowany kwestionariusz ankiety lub wywiadu
    • Niebezpieczeństwo uogólnień
    • Niska zwrotność ankiet
  • 7. Badania jakościowe
    • +
    • Niezwykła przygoda badawcza
    • Kilka metodologii:
      • etnografia organizacji
      • etnometodologia
      • teoria ugruntowana
      • poszerzone studium przypadku
    • Osobisty kontakt z terenem i aktorami społecznymi
    • -
    • Czasochłonność badania
    • Trudności w zbieraniu materiałów
    • Niełatwa interpretacja badań
    • Badanie jednej lub maksymalnie kilku organizacji
  • 8. Jak zobaczyć i poznać tego ducha organizacji?
    • ?
  • 9. Jak zbadać kulturę organizacyjną w bibliotece?
    • Metoda ilościowa
    • Metoda jakościowa
    Mieszane studium przypadku * *R. K. Yin Research: design and methotds , 2003 (3 ed.)
  • 10. Mieszane studium przypadku w badaniach własnych
    • Kwestionariusz ankiety zbudowany w oparciu o założenia badawcze i przyjęte kategorie analityczne
    • Wywiad ze zwierzchnikiem biblioteki (w założeniu standaryzowany)
    • Wywiady (luźne rozmowy) z pracownikami biblioteki
    • Obserwacja (niepogłębiona, jawna, uczestnicząca)
    • Analiza tekstu (dokumentów organizacyjnych)
  • 11. Wymiary kulturowe i symbole
    • Dystans władzy
      • Określa relacje zależności pomiędzy podwładnymi a przełożonym
    • Indywidualizm – kolektywizm
      • Określa charakter preferowanych działań: indywidualny, bądź zbiorowy
    • Stopień tolerancji niepewności
      • Dotyczy gotowości do działania w sytuacjach nowych, niepewnych, nieznanych, nieprzewidywalnych
    • Symbole: behawioralne, językowe i fizyczne
  • 12. Profil kulturowy bibliotek akademickich kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności (?) kultura procedur i zachowania status quo Profil kultury znaczna tolerancja niepewności ani niska ani wysoka tolerancja niepewności niska tolerancja niepewności Stopień tolerancji niepewności twórczy kolektywizm kolektywizm kolektywizm (silniejszy w subkulturach) Indywidualizm - kolektywizm zmniejszony dystans władzy równość hierarchiczność (silne subkultury) Dystans władzy Biblioteka akademicka w obliczu zmian Biblioteka uczelni niepublicznej Biblioteka uczelni publicznej
  • 13. Profil kulturowy bibliotek akademickich hierarchiczność równość indywidualizm kolektywizm niska tolerancja niepewności wysoka tolerancja niepewności 0 0 0 2 2 2 -2 -2 -2 -0,1 0,2 0,5 -0,3 -0,1 0,9
    • Profil kulturowy bibliotek uczelni publicznych
    • Profil kulturowy bibliotek uczelni niepublicznych
    • Postulowany profil kulturowy biblioteki w obliczu zmian
  • 14. Kultura procedur i zachowania status quo w bibliotekach uczelni publicznych
      • Znaczny dystans władzy (emocjonalny i decyzyjny)
        • Zależność od zwierzchnika
        • Obawy przed wyrażaniem swego zdania
        • Status przypisany
        • Wydawanie poleceń, kontrolowanie, komunikacja od góry do dołu
      • Orientacja kolektywna
        • Zanik indywidualnej odpowiedzialności
        • Silne przywiązanie do grupy
        • Subkultury
        • Współpraca i zbiorowe rozwiązywanie problemów
      • Niska tolerancja niepewności
        • Preferowanie pracy powtarzalnej i stałej (wzmacnia ją tradycyjny funkcjonalny podział pracy)
        • Obawa przed sytuacjami nowymi, nieprzewidywalnymii
        • Dokładność, skrupulatność
  • 15. Kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności i bibliotekach uczelni niepublicznych
    • Trudno jednoznacznie stwierdzić profil kultury
    • Partnerskie stosunki pomiędzy pracownikami a zwierzchnikiem
      • Wyrażanie swych opinii przez pracowników
      • Delegowanie uprawnień
    • Orientacja na pracę grupową
      • Kolektywizm nie pozbawia niezależności
      • Efektywna praca zespołowa
    • Znaczna tolerancji niepewności
      • Chęć do uczenia się i poznawania nowych rzeczy
      • Wiedza daje poczucie bezpieczeństwo
  • 16. Symbole językowe - przykłady
    • Bumerang
    • Załamka
    • Awaria
    • Tajemnica służbowa
    • Chodzące tytuły
    • Renifery
    • Dekatyzacja
    • Akwarium
    • Piszczki
    • Samwieszkto
    • Wymasować książkę
    • Sponsor
    • Teczkarnia
    • Katalogownia
    • Bocianie gniazdo
    • Krzesłe elektryczne
    • Książka wypoginiona
    • Zakrystia
    • I in.
  • 17. Symbole fizyczne Wygląd i wystrój instytucji, organizacja wnętrz Czynniki identyfikujące placówkę Dostęp do nowoczesnych technologii Inne symbole
  • 18. Wygląd i wystrój biblioteki, organizacja wnętrz
    • Osobny budynek lub specjalne pomieszczenia wewnątrz uczelni
    • Sztywny i funkcjonalnie zorganizowany podział na wypożyczalnię, czytelnie, działy opracowania książek
    • Wspólna przestrzeń biblioteczna
    • Miejsca do pracy grupowej i indywidualnej
    • Dostosowanie dla osób niepełnosprawnych
    • Wystrój wnętrz: charakter zaplanowany
    • Kolorystyka: odważniejsza w przypadku bibliotek uczelni niepublicznych
    • Udogodnienia: żaluzje, wykładzina, publiczne aparaty tel., wystawy prac zaprzyjaźnionej galerii lub uczelni artystycznej
    • Szatnie lub zamykane szafki
    • Zaplecze barowe
  • 19. Czynniki identyfikujące bibliotekę
    • Tablice informacyjne wewnątrz budynku, strzałki
    • Graficzne plany
    • Instrukcje korzystania z katalogu, baz danych, kserografów
    • Informatory o działaniu biblioteki, zbiorach, pracownikach, działach, godzinach otwarcia
    • Odpowiednio opisane i oznakowane regały z książkami
    • Ekslibris biblioteki
    • Wykazy nowości
    • Papier firmowy, wizytówki
    • Informacje w językach obcych
    • Brak czynników wyróżniających bibliotekarzy
    • Wystawy
  • 20. Dostęp do nowoczesnych technologii
    • Zintegrowane systemy zarządzania
    • Katalog komputerowy
    • Komputery dla użytkowników (osobna czytelnia lub pojedyncze w poszczególnych agendach)
    • Bramki chroniące księgozbiór w wolnym dostępie
    • Kioski internetowe
    • Indywidualne kabiny do pisania prac
    • Karty czytelników elektroniczne lub tradycyjne z kodem kreskowym
    • Samoobsługowe kserografy i inne urządzenia
  • 21. Inne symbole
    • Brak identyfikatorów bibliotekarzy
    • Brak firmowych uniformów
    • Wygląd bibliotekarzy – trudno o uogólnienia (raczej schludny i konserwatywny, bez ekstrawagancji oraz przesadnej elegancji, dominacja barw ciemnych, strój wygodny)
  • 22. Symbole behawioralne
    • Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami
    • Rytuały związane ze wspólnym obchodzeniem świąt, imienin, przejść na emeryturę
    • Wspólne posiłki
    • Świętowanie Dnia Bibliotekarza na działce
    • Wspólne przygotowywanie się do egzaminu na bibliotekarza dyplomowanego
    • Przesyłanie pocztówek z wyjazdów wakacyjnych
    • Kupowanie prezentów dla solenizanta
    • Zamawianie pizzy kolejno przez każdego z bibliotekarzy
    • Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami a użytkownikami
    • Zostawianie okryć wierzchnich i toreb w szatniach
    • Wpisywanie się do zeszytów odwiedzin
    • Zostawianie karty lub dokumentu bibliotekarzowi
    • Obowiązek zachowania ciszy
    • Większa swoboda użytkowników
    • Komunikacja osobista, telefoniczna, mailowa, sms
    • Dążenie do profesjonalnej i miłej obsługi użytkowników (aczkolwiek bywają i odstępstwa  )
    • Dogodne godziny otwarcia
  • 23. Wartości kulturowe komunikowane przez symbole
    • przekonanie o prawie do powszechnego dostępu do zasobów biblioteki
    • priorytetowe traktowanie własnych czytelników
    • priorytetowe traktowanie pracowników naukowych
    • docenianie znaczenia technologii w działalności biblioteczno-informacyjnej
    • szanowanie zmieniających się potrzeb i wymagań użytkowników,
    • szanowanie czasu użytkowników
    • dbałość o studentów z innych krajów
    • brak tolerancji dla niszczenia i kradzieży książek oraz braku dyscypliny
    • ukierunkowanie na użytkownika
    • dbałość o zdrowie i zaspakajanie pozanaukowych potrzeb użytkowników
    • ochrona praw własności intelektualnej
    • respektowanie praw osób niepełnosprawnych .
  • 24. Mieszane studium przypadku
    • +
    • Dzięki zastosowaniu różnych technik badawczych możliwe jest wieloaspektowe poznanie organizacji
    • Otrzymać można zarówno dane ilościowe (budowa modelu) jak i jakościowe (zobrazowanie modelu, dookreślenie danych)
    • Niezwykła „podróż badawcza”, możliwość nawiązania kontaktów i wymiany doświadczeń
    • -
    • Obszerny materiał badawczy
    • Trudna budowa kwestionariusza ankiety (poprzedzona dogłębną literaturą przedmiotu)
    • Trudne zdobycie zaufania pracowników i psychologiczne „otwarcie ich”
    • Zalecany do badania innych (nie swoich) organizacji
    • Duże zaangażowanie badacza i znaczne nakłady czasowe oraz koszty finansowe
  • 25. Diagnoza kultury organizacyjnej
    • to zadanie trudne (duże nakłady pracy i czasu)
    • to zadanie niezbędne w planowaniu strategicznym i procesach zarządzania zasobami ludzkimi w bibliotece
    • pozwala na identyfikację niewidzialnych sił sprzyjających bądź utrudniających sprawnemu działaniu placówki
    • niewykonalne bez współpracy z członkami organizacji
    • to zaledwie pierwszy krok do polepszania jakości usług, do motywowania i podwyższania satysfakcji z pracy wśród bibliotekarzy i do kulturowego zarządzania biblioteką
  • 26.
    • Dopóki w bibliotekach pracować będą ludzie zagadnienie kulturowych uwarunkowań procesów informacyjno-bibliotecznych powinno być priorytetowym w zarządzaniu organizacją
  • 27.
    • Technologie – tak, ale nadal LUDZIE powinni być głównym podmiotem zainteresowań. To od ludzi i ich zaangażowania, dobrej woli, wiedzy i doświadczenia, od poczucia własnej wartości i motywacji wewnętrznej oraz potencjału intelektualnego i emocjonalnego zależy sukces działania współczesnej hybrydowej biblioteki XXI w.
  • 28.
    • Dziękuję za uwagę
    • Bożena Jaskowska
    • [email_address]
    • www.jaskowska.com.pl