• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece
 

Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece

on

  • 7,904 views

 

Statistics

Views

Total Views
7,904
Views on SlideShare
7,874
Embed Views
30

Actions

Likes
1
Downloads
16
Comments
0

1 Embed 30

http://www.slideshare.net 30

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece Jak badac kulture organizacyjna w bibliotece Presentation Transcript

    • Jak badać kulturę organizacyjną w bibliotece akademickiej? Bożena Jaskowska Biblioteka Uniwersytetu Rzeszowskiego Kultura organizacyjna w bibliotece . Ogólnopolska konferencja naukowa. Białystok, 4-6 czerwca 2007 r.
    • Plan prezentacji
      • Kilka słów z zakresu teorii kultury organizacyjnej
      • Podejścia do badania kultury organizacyjnej
      • Metoda badań kultury organizacyjnej w bibliotece akademickiej – z własnych doświadczeń
      • Najważniejsze cechy kultury organizacyjnej – wyniki badań własnych
    • Kultura organizacyjna zmienna zależna metafora rdzenna metafora niezależna czynnik zewnętrzny wpływający i determinujący zachowania w organizacji cecha, wewnętrzna właściwość organizacji, określająca m. in. stosunki interpersonalne w organizacji ciągły proces, który się dzieje; organizacja jest kulturą
    • Kultura organizacyjna
      • zespół nieformalnie utrwalonych, podzielanych, oddziałujących na siebie i wspólnych dla członków organizacji wzorów myślenia, postrzegania i działania, które znajdują odzwierciedlenie w sferze symboli*
      • * Cz. Sikorski Kultura organizacyjna , 2002, s. 7-13
    • Badania kultury organizacyjnej
      • metoda ilościowa
      • założenia badawcze
      • kategorie analityczne (wymiary)
      • stosowane techniki:
        • kwestionariusz ankiety
        • wywiad (standaryzowany, ustruktualizowany)
      • podejście zewnątrz i wewnątrzorganizacyjne
      • metoda jakościowa
      • perspektywa symboliczno-interpretująca
      • stosowane techniki:
        • obserwacja (bezpośrednia, pośrednia, uczestnicząca, nieuczestnicząca)
        • wywiad (otwarty, antropologiczny)
        • analiza tekstu
      • triangulacja technik badawczych
    • Badania ilościowe
      • +
      • Idealna do badania wielu organizacji
      • Nie wymaga obecności badacza w terenie
      • Odpowiedni wybór próby zapewnić może reprezentatywność wyników
      • Prosta kwantyfikacja danych
      • -
      • Błędnie przyjęte założenia
      • Źle budowany kwestionariusz ankiety lub wywiadu
      • Niebezpieczeństwo uogólnień
      • Niska zwrotność ankiet
    • Badania jakościowe
      • +
      • Niezwykła przygoda badawcza
      • Kilka metodologii:
        • etnografia organizacji
        • etnometodologia
        • teoria ugruntowana
        • poszerzone studium przypadku
      • Osobisty kontakt z terenem i aktorami społecznymi
      • -
      • Czasochłonność badania
      • Trudności w zbieraniu materiałów
      • Niełatwa interpretacja badań
      • Badanie jednej lub maksymalnie kilku organizacji
    • Jak zobaczyć i poznać tego ducha organizacji?
      • ?
    • Jak zbadać kulturę organizacyjną w bibliotece?
      • Metoda ilościowa
      • Metoda jakościowa
      Mieszane studium przypadku * *R. K. Yin Research: design and methotds , 2003 (3 ed.)
    • Mieszane studium przypadku w badaniach własnych
      • Kwestionariusz ankiety zbudowany w oparciu o założenia badawcze i przyjęte kategorie analityczne
      • Wywiad ze zwierzchnikiem biblioteki (w założeniu standaryzowany)
      • Wywiady (luźne rozmowy) z pracownikami biblioteki
      • Obserwacja (niepogłębiona, jawna, uczestnicząca)
      • Analiza tekstu (dokumentów organizacyjnych)
    • Wymiary kulturowe i symbole
      • Dystans władzy
        • Określa relacje zależności pomiędzy podwładnymi a przełożonym
      • Indywidualizm – kolektywizm
        • Określa charakter preferowanych działań: indywidualny, bądź zbiorowy
      • Stopień tolerancji niepewności
        • Dotyczy gotowości do działania w sytuacjach nowych, niepewnych, nieznanych, nieprzewidywalnych
      • Symbole: behawioralne, językowe i fizyczne
    • Profil kulturowy bibliotek akademickich kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności (?) kultura procedur i zachowania status quo Profil kultury znaczna tolerancja niepewności ani niska ani wysoka tolerancja niepewności niska tolerancja niepewności Stopień tolerancji niepewności twórczy kolektywizm kolektywizm kolektywizm (silniejszy w subkulturach) Indywidualizm - kolektywizm zmniejszony dystans władzy równość hierarchiczność (silne subkultury) Dystans władzy Biblioteka akademicka w obliczu zmian Biblioteka uczelni niepublicznej Biblioteka uczelni publicznej
    • Profil kulturowy bibliotek akademickich hierarchiczność równość indywidualizm kolektywizm niska tolerancja niepewności wysoka tolerancja niepewności 0 0 0 2 2 2 -2 -2 -2 -0,1 0,2 0,5 -0,3 -0,1 0,9
      • Profil kulturowy bibliotek uczelni publicznych
      • Profil kulturowy bibliotek uczelni niepublicznych
      • Postulowany profil kulturowy biblioteki w obliczu zmian
    • Kultura procedur i zachowania status quo w bibliotekach uczelni publicznych
        • Znaczny dystans władzy (emocjonalny i decyzyjny)
          • Zależność od zwierzchnika
          • Obawy przed wyrażaniem swego zdania
          • Status przypisany
          • Wydawanie poleceń, kontrolowanie, komunikacja od góry do dołu
        • Orientacja kolektywna
          • Zanik indywidualnej odpowiedzialności
          • Silne przywiązanie do grupy
          • Subkultury
          • Współpraca i zbiorowe rozwiązywanie problemów
        • Niska tolerancja niepewności
          • Preferowanie pracy powtarzalnej i stałej (wzmacnia ją tradycyjny funkcjonalny podział pracy)
          • Obawa przed sytuacjami nowymi, nieprzewidywalnymii
          • Dokładność, skrupulatność
    • Kultura współdziałania i znacznej tolerancji niepewności i bibliotekach uczelni niepublicznych
      • Trudno jednoznacznie stwierdzić profil kultury
      • Partnerskie stosunki pomiędzy pracownikami a zwierzchnikiem
        • Wyrażanie swych opinii przez pracowników
        • Delegowanie uprawnień
      • Orientacja na pracę grupową
        • Kolektywizm nie pozbawia niezależności
        • Efektywna praca zespołowa
      • Znaczna tolerancji niepewności
        • Chęć do uczenia się i poznawania nowych rzeczy
        • Wiedza daje poczucie bezpieczeństwo
    • Symbole językowe - przykłady
      • Bumerang
      • Załamka
      • Awaria
      • Tajemnica służbowa
      • Chodzące tytuły
      • Renifery
      • Dekatyzacja
      • Akwarium
      • Piszczki
      • Samwieszkto
      • Wymasować książkę
      • Sponsor
      • Teczkarnia
      • Katalogownia
      • Bocianie gniazdo
      • Krzesłe elektryczne
      • Książka wypoginiona
      • Zakrystia
      • I in.
    • Symbole fizyczne Wygląd i wystrój instytucji, organizacja wnętrz Czynniki identyfikujące placówkę Dostęp do nowoczesnych technologii Inne symbole
    • Wygląd i wystrój biblioteki, organizacja wnętrz
      • Osobny budynek lub specjalne pomieszczenia wewnątrz uczelni
      • Sztywny i funkcjonalnie zorganizowany podział na wypożyczalnię, czytelnie, działy opracowania książek
      • Wspólna przestrzeń biblioteczna
      • Miejsca do pracy grupowej i indywidualnej
      • Dostosowanie dla osób niepełnosprawnych
      • Wystrój wnętrz: charakter zaplanowany
      • Kolorystyka: odważniejsza w przypadku bibliotek uczelni niepublicznych
      • Udogodnienia: żaluzje, wykładzina, publiczne aparaty tel., wystawy prac zaprzyjaźnionej galerii lub uczelni artystycznej
      • Szatnie lub zamykane szafki
      • Zaplecze barowe
    • Czynniki identyfikujące bibliotekę
      • Tablice informacyjne wewnątrz budynku, strzałki
      • Graficzne plany
      • Instrukcje korzystania z katalogu, baz danych, kserografów
      • Informatory o działaniu biblioteki, zbiorach, pracownikach, działach, godzinach otwarcia
      • Odpowiednio opisane i oznakowane regały z książkami
      • Ekslibris biblioteki
      • Wykazy nowości
      • Papier firmowy, wizytówki
      • Informacje w językach obcych
      • Brak czynników wyróżniających bibliotekarzy
      • Wystawy
    • Dostęp do nowoczesnych technologii
      • Zintegrowane systemy zarządzania
      • Katalog komputerowy
      • Komputery dla użytkowników (osobna czytelnia lub pojedyncze w poszczególnych agendach)
      • Bramki chroniące księgozbiór w wolnym dostępie
      • Kioski internetowe
      • Indywidualne kabiny do pisania prac
      • Karty czytelników elektroniczne lub tradycyjne z kodem kreskowym
      • Samoobsługowe kserografy i inne urządzenia
    • Inne symbole
      • Brak identyfikatorów bibliotekarzy
      • Brak firmowych uniformów
      • Wygląd bibliotekarzy – trudno o uogólnienia (raczej schludny i konserwatywny, bez ekstrawagancji oraz przesadnej elegancji, dominacja barw ciemnych, strój wygodny)
    • Symbole behawioralne
      • Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami
      • Rytuały związane ze wspólnym obchodzeniem świąt, imienin, przejść na emeryturę
      • Wspólne posiłki
      • Świętowanie Dnia Bibliotekarza na działce
      • Wspólne przygotowywanie się do egzaminu na bibliotekarza dyplomowanego
      • Przesyłanie pocztówek z wyjazdów wakacyjnych
      • Kupowanie prezentów dla solenizanta
      • Zamawianie pizzy kolejno przez każdego z bibliotekarzy
      • Sytuacje pomiędzy bibliotekarzami a użytkownikami
      • Zostawianie okryć wierzchnich i toreb w szatniach
      • Wpisywanie się do zeszytów odwiedzin
      • Zostawianie karty lub dokumentu bibliotekarzowi
      • Obowiązek zachowania ciszy
      • Większa swoboda użytkowników
      • Komunikacja osobista, telefoniczna, mailowa, sms
      • Dążenie do profesjonalnej i miłej obsługi użytkowników (aczkolwiek bywają i odstępstwa  )
      • Dogodne godziny otwarcia
    • Wartości kulturowe komunikowane przez symbole
      • przekonanie o prawie do powszechnego dostępu do zasobów biblioteki
      • priorytetowe traktowanie własnych czytelników
      • priorytetowe traktowanie pracowników naukowych
      • docenianie znaczenia technologii w działalności biblioteczno-informacyjnej
      • szanowanie zmieniających się potrzeb i wymagań użytkowników,
      • szanowanie czasu użytkowników
      • dbałość o studentów z innych krajów
      • brak tolerancji dla niszczenia i kradzieży książek oraz braku dyscypliny
      • ukierunkowanie na użytkownika
      • dbałość o zdrowie i zaspakajanie pozanaukowych potrzeb użytkowników
      • ochrona praw własności intelektualnej
      • respektowanie praw osób niepełnosprawnych .
    • Mieszane studium przypadku
      • +
      • Dzięki zastosowaniu różnych technik badawczych możliwe jest wieloaspektowe poznanie organizacji
      • Otrzymać można zarówno dane ilościowe (budowa modelu) jak i jakościowe (zobrazowanie modelu, dookreślenie danych)
      • Niezwykła „podróż badawcza”, możliwość nawiązania kontaktów i wymiany doświadczeń
      • -
      • Obszerny materiał badawczy
      • Trudna budowa kwestionariusza ankiety (poprzedzona dogłębną literaturą przedmiotu)
      • Trudne zdobycie zaufania pracowników i psychologiczne „otwarcie ich”
      • Zalecany do badania innych (nie swoich) organizacji
      • Duże zaangażowanie badacza i znaczne nakłady czasowe oraz koszty finansowe
    • Diagnoza kultury organizacyjnej
      • to zadanie trudne (duże nakłady pracy i czasu)
      • to zadanie niezbędne w planowaniu strategicznym i procesach zarządzania zasobami ludzkimi w bibliotece
      • pozwala na identyfikację niewidzialnych sił sprzyjających bądź utrudniających sprawnemu działaniu placówki
      • niewykonalne bez współpracy z członkami organizacji
      • to zaledwie pierwszy krok do polepszania jakości usług, do motywowania i podwyższania satysfakcji z pracy wśród bibliotekarzy i do kulturowego zarządzania biblioteką
      • Dopóki w bibliotekach pracować będą ludzie zagadnienie kulturowych uwarunkowań procesów informacyjno-bibliotecznych powinno być priorytetowym w zarządzaniu organizacją
      • Technologie – tak, ale nadal LUDZIE powinni być głównym podmiotem zainteresowań. To od ludzi i ich zaangażowania, dobrej woli, wiedzy i doświadczenia, od poczucia własnej wartości i motywacji wewnętrznej oraz potencjału intelektualnego i emocjonalnego zależy sukces działania współczesnej hybrydowej biblioteki XXI w.
      • Dziękuję za uwagę
      • Bożena Jaskowska
      • [email_address]
      • www.jaskowska.com.pl