• Save
D8750 (D8L75): Administration Operating Fundamentals
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

D8750 (D8L75): Administration Operating Fundamentals

on

  • 730 views

Fragment szkolenia (kursu) z administracji systemem Lotus Notes Domino 8.5.

Fragment szkolenia (kursu) z administracji systemem Lotus Notes Domino 8.5.

The part of D8750 (D8L75): Administration Operating Fundamentals training materials (in polish language)

Statistics

Views

Total Views
730
Views on SlideShare
728
Embed Views
2

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

1 Embed 2

http://translate.googleusercontent.com 2

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

D8750 (D8L75): Administration Operating Fundamentals Presentation Transcript

  • 1. D8900 (D8L89): IBM Lotus Notes Domino 8.X System Administration Bootcamp•IBM, logo IBM, Lotus, Lotus Notes, Notes są znakami handlowymi lub zarejestrowanymi znakami towarowymifirmy International Business Machines Corporation w Stanach Zjednoczonych i/lub innych krajach.•Pozostałe nazwy firm, produktów lub usług mogą być znakami handlowymi lub usługowymi innych firm.•Cytowane w materiale numery i nazwy szkoleń firmy IBM mają jedynie charakter poglądowy. Zastosowane jejedynie dla celów przedstawienia ścieżki szkoleniowej, która jest przeznaczona dla administratorów. 1•Zastosowane w materiale zrzuty ekranu pochodzą z różnych wersji (materiał uniwersalny).
  • 2. Kilka słów o prowadzącym (Marek Zawadzki)  Od ponad 12 lat związany z  Od 09.2007 na „swoim”: technologią IBM Lotus.  Współpraca z Partnerami IBM  Pracował w IBM Polska 8 lat  Współpraca z Partnerami (różne stanowiska): Microsoft  IBM Lotus Curriculum Manager.  Działalność (kierunek 1):  IBM Technical Presales.  Multimedia Publishing House  IBM Business Partner  Produkcja kursów CBT, mat. Development Manager. szkoleniowych, doradztwo szkoleniowe.  Autor książek poświęconych Lotus Notes  Wydawnictwo książek (np. Lotus Notes) (wersja 4 – 8.5).  Działalność (kierunek 2):  Autor kilkunastu systemów  Rozwiązania pracy grupowej pomocy z Lotus Notes dla Klientów firmy IBM Polska  Audyty i konsultacje w zakresie pracy grupowej (także inne systemy).  marek.zawadzki@inotes.pl 2Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 3. IBM Lotus Domino 8.X System Administration Bootcamp  Kurs zawiera tematy ze wszystkich kursów administracyjnych IBM Lotus Notes Domino:  D8750 (D8L75): Administration Operating Fundamentals.  D8760 (D8L76): Building Domino Infrastructure.  D8770 (D8L77): Managing Users and Servers.  Kurs przeznaczony jest dla administratorów systemu Lotus Domino 8.X, do których obowiązków należeć będzie instalowanie i konfigurowanie serwerów oraz stacji roboczych Lotus Notes 8.X  Kurs przeznaczony jest również dla osób przygotowujących się do egzaminów na tytuł IBM Certified Professional. 3Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 4. D8750 (D8L75): Administration Operating Fundamentals  Po ukończeniu kursu uczestnik  Tematy kursu są następujące: powinien:  Architektura platformy IBM Lotus  Znać architekturę Lotus Domino. Notes Domino.  Znać podstawowe czynności  Kluczowe elementy środowiska administratora systemu IBM Lotus Domino. Notes Domino.  Podstawowe zadania  Korzystać z programu Domino administracyjne. Administrator oraz Web Domino  Mechanizmy bezpieczeństwa IBM Administrator (webadmin.nsf). Lotus Notes Domino (rozpoznawanie  Znać podstawowe mechanizmy elementów systemu zabezpieczeń). bezpieczeństwa w Lotus Domino.  Elementy składowe poczty  Znać mechanizm działania poczty elektronicznej w systemie IBM Lotus elektronicznej. Notes Domino.  Znać i rozumieć mechanizm  Proces replikacji w systemie IBM replikacji. Lotus Notes Domino  Znać rozwiązania rozszerzające  Niestandardowe funkcje serwerów możliwości systemu opartego o Domino. platformę IBM Lotus Notes Domino. 4Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 5. D8750 - agenda kursu  1:Wprowadzenie do pracy grupowej (wiek XXI).  2:Architektura platformy IBM Lotus Notes Domino.  3: Kluczowe elementy środowiska.  4: Podstawowe zadania administracyjne.  5: Mechanizmy bezpieczeństwa IBM Lotus Notes Domino (rozpoznawanie elementów systemu zabezpieczeń).  6: Elementy składowe poczty elektronicznej w systemie IBM Lotus Notes Domino.  7: Proces replikacji w systemie IBM Lotus Notes Domino.  8: Dodatkowe funkcje serwerów Domino. 5Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 6. 1. 1.Wprowadzenie do pracy grupowej (wiek XXI) Definicja, elementy pracy grupowej, aplikacje pracy grupowej oraz główne cechy aplikacji pracy grupowej 6
  • 7. Definicja pracy grupowej oraz komputerowe jej wspomaganie  Praca grupowa jest  Technologię pracy technologią wspomagającą grupowej można pracę grup osób. Technologia ta może być stosowana do postrzegać w dwóch komunikowania się członków różnych aspektach: grup, współpracy i  członkowie grup pracują koordynacji działań razem w tym samym poszczególnych ich członków, czasie (tryb rzeczywisty lub rozwiązywania różnorakich praca synchroniczna ), lub problemów. w różnym czasie (praca  Komputerowe wspomaganie grupowa asynchroniczna ) pracy grupowej (Computer-  członkowie grup pracują Supported Cooperative Work) razem w tym samym jest dziedziną wiedzy zajmującą miejscu (face-to-face) lub się prowadzeniem badań i analizą w różnych, czasem nawet narzędzi pracy grupowej. bardzo oddalonych od siebie miejscach (distance) 7Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 8. Elementy pracy grupowej (2008)  Informacja tekstowa oraz kontekst  Osoby (ludzie) pracy.  Nazwa, wygląd, status, rola, itd.  Narzędzia komunikacji (poczta  Artefakty elektroniczna, konferencje WWW, Instant Messaging).  Obiekty używane (lub wyprodukowane) podczas  Narzędzia koordynujące (spotkania, interakcji pomiędzy osobami. workflow, kalendarze grupowe, awareness).  Zadania i aktywności  Repozytoria informacji  Cele, zadania, scenariusze (współdzielenie wiedzy, zbieranie i wykonania, czynności do odtwarzanie wiedzy). wykonania.  Społeczności i towarzystwo  Sytuacje „interaktywne” (Sociality): filtrowanie znajomości,  Relacje pomiędzy osobami, czas zaufane osoby. i przestrzeń.  Zintegrowane systemy: przestrzenie  Protokoły „interaktywne” „multimedialne”, wirtualne środowiska, współpraca  Wykorzystywane do komunikacji (collaboration). i wymiany informacji. 8Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 9. Cechy aplikacji pracy grupowej  Podstawowymi funkcjami aplikacji pracy grupowej są z reguły:  poczta elektroniczna, służąca do bezpośredniej wymiany informacji.  zarządzanie dokumentami zarówno tekstowymi, jak i różnego rodzaju informacją (np. grafika, wideo, pliki dźwiękowe, inne).  harmonogram zadań.  rozbudowane przesyłanie wiadomości pocztowych wraz z ich dekretacją.  definiowanie i zarządzanie przepływem pracy.  odpowiednie prawa dostępu (bezpieczeństwo danych). 9Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 10. 1.2.Architektura platformy IBM Lotus Notes Domino8 oraz kluczowe elementy środowiska Platforma IBM Lotus Notes Domino (klient – serwer), aplikacje Domino (bazy danych), aplikacje kompozytowe, katalog Domino (Domino Directory), rola i zadania administratora systemu 10
  • 11. Architektura Lotus Notes Domino  Architektura typu klient – serwer:  klientem może być Lotus Notes  klientem może być również przeglądarka WWW  z zasobów serwera można też korzystać z urządzeń mobilnych  Serwer pracujący na wszystkich znanych platformach sprzętowych: Lotus  systemy MS Windows Notes/Outlook/I  inne systemy IBM, jak np. AS/400 (iSeries) nny  Sun Solaris SERWER DOMINO  Linux APLIKACJE DOMINO  Na serwerze Domino mogą być uruchomione różne zadania, np.: WWW TELEFONY (np.. BlackBerry)  router - odpowiedzialny za pocztę Dostęp off-line elektroniczną  replica – proces replikacji danych pomiędzy serwerami  http – serwer WWW 11Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 12. Jak to kiedyś bywało  12Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 13. Platforma Lotus Notes Domino (podstawy)  Zintegrowana komunikacja:  Poczta elektroniczna, kalendarze, lista czynności do wykonania  Szablony, na podstawie których można tworzyć nowe aplikacje:  Baza dyskusyjna, biblioteka dokumentów (workflow), blog, zarządzanie projektami (TeamRoom).  Bazy i aplikacje dostępne w Lotus Notes i WWW.  Narzędzie do tworzenia nowych baz dokumentów (Domino Designer).  Możliwość rozszerzenia za pomocą Lotus Expeditor (Eclipse i aplikacje kompozytowe). 13Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 14. Typy serwerów Lotus Domino (licencje)  Domino Utility Server – standardowe usługi aplikacyjne dla Lotus Notes i sieci Web. Wspiera także tzw. klastry serwerów ale nie można korzystać z poczty elektronicznej.  Domino Messaging Server – dostarcza usług pocztowych i nie można korzystać z aplikacji.  Domino Enterprise Server – zawiera możliwości obu typów serwerów.  Podczas instalacji istnieje możliwość wyboru usług, ale nie wpływa to na typ licencji. 14Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 15. Typy klientów (poczta i aplikacje)  IBM Lotus Notes – korzysta z protokołu Notes NPRC w celu wymiany poczty z serwerem Domino (Notes, Internet):  Wersja podstawowa (Basic) – oparta głownie na technologii Notes:  nlnotes.exe – uruchamia wersję Basic  Wersja Standardowa (Standard) – technologia Notes / Eclipse / Expeditor  notes.exe – uruchamia wersję Standard  Domino Web Access – klient pocztowy dostępny przez przeglądarkę (protokół HTTP)  Internet mail – korzysta z pliku poczty poprzez POP3, IMAP lub serwery HTTP. Poczta jest wymieniana za pomocą protokołu SMTP.  Można też używać MS Outlook – Domino Web Access for MS Outlook (DAMO). 15Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 16. Rodzaje klientów w platformie  Lotus Notes – natywny klient dla aplikacji Domino (poczta, aplikacje):  Lotus Notes Basic – podstawowa wersja klienta Notes (technologia Notes).  Lotus Notes Standard – rozbudowana wersja klienta Notes (technologia Notes i Java).  Domino Web Access for MS Outlook (DAMO) – konektor dla MS Outlook.  Lotus Domino Designer – środowisko do projektowania aplikacji Domino (np. za pomocą tzw. „formula language”).  Lotus Domino Administrator – klient administracyjny (z tego poziomu administrujemy serwerami). 16Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 17. Program Lotus Notes 8  Dwie konfiguracje Lotus Notes :  Ze względu na wymagania sprzętowe mamy dwie konfiguracje Lotus Notes:  Podstawowa (Basic).  Standardowa (Standard).  Mają one różną funkcjonalność.  Podstawowa funkcjonalnością zbliżona jest do Lotus Notes 7. 17Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 18. Konfiguracja standardowa (Standard) Konfiguracja standardowa oparta jest na technologii Lotus oraz Lotus Expeditor. Lotus Expeditor dostarcza nowych możliwości klienta LN: 18 pasek tytułu, pasek menu, “Open List”, zarządzanie zakładkami, pasek stanu, itp.Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 19. Konfiguracja podstawowa (Basic)  Konfiguracja podstawowa (Basic) jest całkowicie wykonana w technologii Lotus.  Oferuje podobną funkcjonalność jak wersja Standard, ale nieco się od niej różni (wizualnie, niektóre elementy okna). 19Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 20. Poczta elektroniczna (Notes) Tworzenie i wysyłanie wiadomości pocztowych Odbieranie wiadomości, tworzenie odpowiedzi na nie różne rodzaje odpowiedzi Podgląd wiadomości pocztowych Tworzenie folderów Zarządzanie dokumentami Zmiana kolejności kolumn Archiwizacja dokumentów Podpisy cyfrowe Szyfrowanie dokumentów Nowe: np. odwoływanie wiadomości. 20Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 21. Kalendarz Lotus Notes • Zarządzanie kalendarzem, pozycjami kalendarza. • Tworzenie wpisów do kalendarza (np. termin). • Organizowanie spotkań firmowych, zarządzanie spotkaniami. • Odpowiedzi użytkowników na zaproszenia na spotkania (tzw. Opcje właściciela i uczestnika spotkania). • Tworzenie wpisów powtarzających się, np. ze zdefiniowanymi regułami. • Nieobecność w biurze… • Tworzenie listy czynności do wykonania. • Możliwość przydzielania zadań. • Nowe pozycje kalendarza (od wersji 8). 21Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 22. Domino Web Access (DWA)  dostęp przez przeglądarkę do poczty Domino.  pełna funkcjonalność:  Poczta.  Kalendarz.  Zadania.  Dziennik.  Adresy.  obsługa MS IE & Mozilla Firefox.  możliwość pracy offline (DOLS).  nowy, wygodny interfejs.  drag & drop. 22Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 23. Domino Access for MS Outlook (DAMO)  połączenie pomiędzy serwerem Lotus Domino a programem MS Outlook:  Outlook 2000 with SP3.  Outlook 2002/XP/SP3.  Outlook 2003 with sp1.  obsługuje pocztę, adresy, kalendarz i zadania:  wykorzystuje plik Notes ID (user.id).  zapewnia replikację poczty z NSF do pliku .PST  korzysta z Domino Directory.  pozwala na konfigurację poczty Domino.  Polska wersja językowa.  każda licencja CAL do Domino obejmuje DAMO. 23Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 24. Domino Web Access - “Lite Mode”  DWA dla podróżnych  Użytkownicy w podróży: Szybki dostęp WEB do ważnej  Optymalizacja dla poczty, kalendarza i kontaktów połączeń o niskiej w czasie podróży przy słabym prędkości połączeniu  Szybkie ładowanie  Codzienne użycie: strony  pracownicy ze słabym  Pełna asynchroniczność łączem  Projekt zgodny z Web  Uproszczona poczta: 2.0: sporadyczne wykorzystanie Użytkownicy kiosków  Design oparty o AJAX korzystający z uproszczonej  Funkcje ładowane poczty i wygodnego UI zgodnie z zapotrzebowaniem 24Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 25. Lotus Traveler  Umożliwia zdalną replikację podstawowych danych i poczty Domino z PDA:  Automatyczna replikacja poczty (z załącznikami), kalendarza, kontaktów, zadań i dziennika  Działa jako Domino task a nie osobny serwer  Zdalna instalacja (plik CAB)  Interfejs zintegrowany z aplikacją PIM na PDA  Obsługa wszystkich rodzajów połączeń (GPRS, GSM, WiFi, etc…)  Połączenie za pomocą Secure Socket Layer (SSL) z szyfrowaniem o mocy 128 bit  Początkowo obsługa Microsoft Windows Mobile 5 i 6 (Professional & Smartphone) 25Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 26. Aplikacje (bazy danych) Lotus Notes Domino  Zwiększają wielkość tzw. procesu biznesowego, pomagają wzmocnić ten proces.  Pozwalają ludziom na szybką komunikację, bez względu na to, gdzie się oni znajdują.  Maksymalizują współpracę osób w firmie. Aplikacje Lotus Notes Domino pozwalają na tworzenie, komunikowanie, udostępnianie, śledzenie danych opartych na dokumentach. 26Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 27. Definicja bazy danych Domino  Platforma Lotus Notes Domino umożliwia użytkownikowi tworzenie aplikacji i baz danych (baz dokumentów), dostosowanych do jego własnych potrzeb.  aplikacja Domino może składać się z kilku baz dokumentów  baza danych składa się z różnego rodzaju dokumentów:  a) dokumenty projektowe (formularze, podformularze, widoki, inne).  b) dokumenty zawierające dane. Inne rozszerzenia baz Opis danych .ndk Ustawienia obszaru roboczego Notes .ntf Szablony baz danych 27Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 28. Definicja bazy danych Domino  Baza danych Domino jest czymś w rodzaju kontenera dla aplikacji i wszystko jest przechowywane razem w jednym pliku:  design elements: dokumenty projektu aplikacji (formularze i inne)  data: dokumenty z danymi  logic: zapisane „logika” działania aplikacji (języki projektowania)  ACL (Access Control List) – prawa dostępu do aplikacji  Plik ten ma rozszerzenie NSF (Notes Storage Facility).  Plik bazy danych może mieć również rozszerzenie NTF (Notes Template File), ale zwykle jest to rozszerzenie szablonu bazy danych. 28Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 29. Podstawowe rodzaje baz danych i aplikacji  Broadcast – baza danych dająca użytkownikowi możliwość aktualizowania nowych wiadomości poprzez pocztę elektroniczną. Przykładem takiej bazy może być dystrybucja i rozsyłanie nowości.  Discussion – bazy danych tego rodzaju „śledzą” tematy główne i odpowiedzi do nich. Są one bardzo pomocne do współdzielenia informacji w różnorakich środowiskach.  Reference – są często określane mianem biblioteki dokumentów. Przechowują informacje, które w każdej chwili mogą zostać uaktualnione.  Tracking – w tych bazach dokumentów, dokumenty papierowe (i ich przepływ) zostały przeniesione na ich postać elektroniczną. Te bazy określają status i kategorię dokumentów w sposób automatyczny.  Workflow – tego rodzaju aplikacje przesyłają informacje w całym procesie lub cyklu. Ma to zastosowanie, kiedy kilka osób musi przeglądać informacje. 29Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 30. Aplikacje w IBM Lotus Notes Domino 8.X  W platformie IBM Lotus Notes Domino dostępne są szablony (między innymi):  Poczta elektroniczna – jej działanie (Notes, WWW).  Dziennik osobisty – kontener dokumentów, podstawowe formularze. Notes 8.5 oferuje nowa aplikację – Notebook.  Baza dyskusyjna (podstawowe dokumenty, dziedziczenie informacji pomiędzy dokumentami, różne widoki).  Biblioteka dokumentów MS Office – formularze, możliwość zadeklarowania przepływu (workflow) lub Biblioteka dokumentów (Document Library).  Team Room – zarządzanie projektami, różne formularze oraz prawa dostępu do części aplikacji  Blog – blog firmowy. Nowe w 8.5 30Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 31. Dziennik osobisty (personal journal)  Ta aplikacja jest zaprojektowana do przechowywania prywatnych dokumentów, które nie powinny być dostępne dla innych użytkowników.  Można z niej korzystać w ramach klienta Notes lub przeglądarki sieci Web. 31Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 32. Baza dyskusyjna (discussion)  Baza dyskusyjna jest „zwyczajnym” forum dyskusyjnym. Fora dyskusyjne mogą być tworzone na podstawie szablonu.  Forum dyskusyjne może być dostępne również przez przeglądarkę WWW. 32Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 33. Biblioteka dokumentów (MS Office)  Biblioteka dokumentów pozwala na zarządzanie nimi według określonego procesu workflow.  Baza ta tworzona jest na podstawie szablonu (z polską wersją językową). 33Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 34. TeamRoom (zarządzanie projektem)  TeamRoom pozwala na łatwe i zarządzanie projektem (dokumenty, zadania, workflow) 34Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 35. Blog Baza danych umożliwiająca prowadzenie bloga firmowego Blog 8.5 35Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 36. Wybrane administracyjne bazy danych  Aplikacje (bazy danych) wspomagają administratora i pełnią ważną rolę „administracyjną”, między innymi:  Katalog Domino (Domino Directory) – przechowujący informacje o użytkownikach, informacje o serwerach (w postaci odpowiednich dokumentów) a także o połączeniach między nimi (names.nsf)  Administration Request – przechowuje informacje o żądaniach administracyjnych i jest niezbędna dla procesu administracyjnego (admin4.nsf)  Certification Log – przechowuje informacje o certyfikatach Notes (certlog.nsf)  Rejestr serwera Domino (Domino serwer log) – baza, w której są zapisywane informacje o działaniu serwera (log.nsf)  Mail router mailbox – przez nią przechodzi poczta elektroniczna (mail.box) 36Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 37. Jak utworzyć nową aplikację (bazę danych)?  Aby utworzyć plik „pustej” bazy danych:  Z menu File wybieramy polecenie Aplication/New.  W oknie New Application podajemy opisową nazwę dla tworzonej bazy danych.  Podajemy również nazwę pliku NSF (zalecane 8 znaków).  Uwaga: we wstępnej fazie projektu bazę tworzymy na stacji roboczej projektanta (server: local). 37Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 38. Podstawowe elementy baz danych Element bazy danych Opis elementu Dokumenty Zawierają dane (tekst, grafikę, załączniki) Formularze (Forms) Używane do tworzenia dokumentów i wyświetlania stron w środowisku Web. Widoki (Views) Używane do wyświetlania dokumentów, dynamicznych tabel z zawartością. Agenci (Agents) Wyrażenie programistyczne automatyzujące działania. Uruchamiane według określonego harmonogramu. 38 Uwaga: wymienione zostały jedynie podstawowe elementy aplikacjiWszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 39. Podstawowe składniki bazy danych  Podstawowe składniki bazy danych:  pola (fields).  formularze (form) i strony (pages).  dokumenty (documents).  widoki (views).  nawigatory (navigator) i struktury (outlines).  access control list (ACL), czyli lista praw dostępu.  inne komponenty (hot-spots, links).  definicje aplikacji kompozytowych (wersja 8.X). 39Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 40. Tworzenie nowego formularza (przykład, właściwości) Przykład wyglądu formularza Domino Designer 8 – widoczne okno właściwości dla formularza 40Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 41. Tworzenie nowego formularza (przykład, właściwości) Przykład wyglądu formularza Domino Designer 8.5 – widoczne okno właściwości dla formularza 41Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 42. Pola edytowalne i obliczane  Drugim podziałem jest podział pól na:  Edytowalne (editable) – użytkownik może zmienić wartość pola (nawet po jego obliczeniu)  Obliczane (computed) – wartość pola jest obliczana według podanej formuły obliczeniowej. W zależności od rodzaju pola obliczanego pole jest odświeżane w różnych sytuacjach (patrz: rysunek) Computed Fields Computed Computed Computed for display when composed CREATED OPENED (E, R) CALCULATE ONCE SAVED REFRESHED WHEN CREATED REFRESH (Current Session) 42Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 43. Pola Authors i Readers Użytkownik, który ma poziom dostępu Autor musi mieć prawo do edycji swojego dokumentu. W tym celu należy w dokumencie powinno znajdować się przynajmniej jedno pole typu Autor. Pole to powinno zawierać przynajmniej jednego użytkownika lub grupy. Pole Readers pozwala użytkownikom na wskazania, kto może czytać tan dokument. Osoby te muszą mieć minimum poziom dostępu Reader. Jeśli pole typu Readers jest puste wtedy wszyscy z poziomem dostępu Reader (czytelnik) mają do niego dostęp. CN=Betty Power/OU=Handel/O=RBC/C=PL Nazwa hierarchiczna użytkownika (cannonical format) Betty Power/Handel/RBC/PL Nazwa skrócona użytkownika (fully distinquished in abbreviated format) 43Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 44. Dodawanie logiki do aplikacji (programowanie)  Projektant bazy danych Domino ma następujące możliwości projektowania aplikacji (między innymi):  Simple formula – „zapisane” fragmenty kodu, które można zastosować (np. CopyToDatabase).  Formula Language – język funkcji „matematycznych”, za pomocą których można łatwo i szybko projektować aplikacje Domino.  @Commands – zaprogramowane wcześniej gotowe fragmenty kodu, które odzwierciedlają działanie poleceń menu.  LotusScript –język programowania, podobny do MS Visual Basic.  Dodatkowo można używać języka JavaScript.  Od wersji 8 jest możliwość rozszerzania aplikacji za pomocą Lotus Expeditor (Java). 44Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 45. Widoki i foldery w aplikacjach Domino  Folder zachowuje się tak  Jakie dokumenty chcemy jak widok, ale: widzieć (wszystkie  widoki zawierają dokumenty?). wyselekcjonowane dokumenty.  sortowane czy „prosta  użytkownicy przenoszą dokumenty do swoich lista”. folderów.  nie przeczytane dokumenty  w folderach użytkownicy w innych kolorach. przechowują swoje dokumenty (łącza do nich).  oddzielnie 2 kolumny  pomiędzy folderami można (autor, data), czy też razem przenosić dokumenty. w jednej kolumnie.  w jaki sposób przedstawiać odpowiedzi do dokumentów (np. hierarchicznie). 45Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 46. Automatyzacja czynności np. w widokach  Automatyzacja formularzy i widoków  czynności (przyciski), na pasku czynności.  przyciski na formularzu.  Tworzenie agentów  działanie na wybranych dokumentach.  działanie na wszystkich dokumentach.  Od wersji 6 można tworzyć czynności zagnieżdżone (Action with Subaction). 46Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 47. Filmy demonstracyjne do przejrzenia (zalecane) 6. Tworzenie „pustego” pliku 1. Praca z Lotus Notes 8 bazy danych (*.NSF). (ogólnie). 7. Tworzenie formularza i 2. Tworzenie nowej aplikacji zapisywanie go (nazwa). na przykładzie szablonu. 8. Dodanie nowych pól i 3. Zasada działania bazy określenie ich typu. (dyskusja). 9. Dodanie prostych formuł do 4. Zasada działania bazy pól w formularzu. (biblioteka dokumentów). 10. Tworzenie prostego widoku 5. Wyświetlanie i przeglądanie 11. Tworzenie przycisków akcji właściwości bazy danych w formularzu i widoku. (plik NSF). 12. Dodawanie @Commands do utworzonych przycisków. 47Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 48. 1.3.Kluczowe elementy platformy, możliwościserwera Domino Usługi i zadania serwera Lotus Domino, bazy administracyjne (przegląd Domino Directory), zadania administratora systemu, przegląd programu Domino Administrator 48
  • 49. Główne usługi i zadania serwera Domino  Główne usługi Domino tworzą podstawową infrastrukturę systemu:  Directory (katalog Domino) – mechanizm, dzięki któremu użytkownicy i serwery są odpowiednio kategoryzowani w środowisku Domino  Security (bezpieczeństwo) – narzędzia i usługi kontrolujące dostęp do serwera i aplikacji  Messaging (poczta elektroniczna) – usługi, bazy danych oraz narzędzia monitorujące przepływ poczty w Notes i Web  Replication (replikacja) – proces, za pomocą którego co pewien czas można synchronizować dane  Maintenance – narzędzia, usługi pozwalające monitorować serwer Domino 49Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 50. Zadania serwera Domino Nazwa zadania Opis Uruchomienie Administration Automatyzuje różne zadania administracyjne Przy starcie serwera Process (Adminp) Agent manager Uruchamia i zarządza agentami (agents) na serwerze. Manages and Przy starcie serwera runs agents on a server. Agent wykonuje zadania według podanego wcześniej harmonogramu. Database Kompaktuje bazy danych w celu zmniejszenia zajmowanej Według harmonogramu Compactor przestrzeni na twardym dysku. Designer Uaktualnia (na podstawie szablonów) Według harmonogramu` Event Monitor Monitoruje wydarzenia zdefiniowane przez administratoraMonitors Według potrzeby the server for selected events defined by the administrators. HTTP Server Dostęp do systemu, jak do serwera Web (poczta elektroniczna i bazy Przy starcie serwera (jeśli danych). jest pozwolenie) Replicator Replikuje (synchronizuje) dane z innymi serwerami. Przy starcie serwera Router Przesyła pocztę do innych serwerów. Przy starcie serwera Statistics Rejestruje aktywność użytkowników na bazach danych (informacje Według potrzeby trafiają do rejestru log.nsf). 50Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 51. Administracyjne bazy danych  Dużo baz danych wspomaga administratora i pełni rolę „administracyjną”. Są to, między innymi:  Katalog Domino (Domino Directory) – przechowujący informacje o użytkownikach, informacje o serwerach (w postaci odpowiednich dokumentów) a także o połączeniach między nimi (names.nsf)  Administration Request – przechowuje informacje o żądaniach administracyjnych i jest niezbędna dla procesu administracyjnego (admin4.nsf)  Certification Log – przechowuje informacje o certyfikatach Notes (certlog.nsf)  Rejestr serwera Domino (Domino serwer log) – baza, w której są zapisywane informacje o działaniu serwera (log.nsf)  Domino Domain Monitor – konfiguracja i efekty monitorowania serwerów Lotuis Domino.  Mail router mailbox – przez nią przechodzi poczta elektroniczna (mail.box) 51Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 52. Domino Directory (names.nsf)  Katalog Domino (Domino Informacje Przechowywane w Directory) jest bazą danych, dokumentach którą Domino tworzy automatycznie na każdym Użytkownicy Person serwerze. Serwery Domino Server  Domino Directory jest katalogiem informacji o W jaki sposób łączy się Connection użytkownikach, serwerach. serwer z innymi w celu wymiany informacji.  Zawiera również informacje o konfiguracji serwerów Domino. Które grupy Group użytkowników są wykorzystywane do listy praw dostępu (ACL), które jako lista pocztowa? Konfiguracja zadań Configuration serwera Domino 52Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 53. Domino Directory (names.nsf)  Rejestrowanie Informacje Przechowywane w użytkowników i serwerów dokumentach w domenie automatycznie tworzy odpowiednie Użytkownicy Person dokumenty w katalogu Serwery Domino Server Domino, dokumenty Person i Server. W jaki sposób łączy się serwer z innymi w celu Connection  Dokumenty te zawierają wymiany informacji. szczegółowe informacje o każdym użytkowniku i Które grupy Group serwerze. użytkowników są wykorzystywane do  Katalog Domino jest też listy praw dostępu narzędziem, z którego (ACL), które jako lista pocztowa? korzystają administratorzy systemu. Konfiguracja zadań Configuration serwera Domino 53Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 54. Widok People i dokument Group w Domino Directory (8, 8.5) 54Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 55. Dokument User w katalogu Domino 55Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 56. Dokument Server i Connection w katalogu Domino 56Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 57. Dokument Configuration w katalogu Domino 57Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 58. 1.4.Podstawowe zadania administracyjne Zadania administratora systemu, podstawowe narzędzia administracyjne, przegląd zakładek programu Domino Administrator 58
  • 59. Administracja systemem  Zadania administratora to, między innymi:  Zarządzanie użytkownikami - User Management.  Zarządzanie grupami – Group Management.  Zarządzanie i monitorowanie serwerów – Domino Server Management.  Zarządzanie oprogramowaniem (klient, serwer) – Software Management.  Zarządzanie bazami danych – Database Management.  Zarządzanie certyfikatami i plikami USER ID – ID Management.  Monitorowanie działania systemu. 59Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 60. Narzędzia administracyjne  Administrator Domino ma następujące narzędzia administracyjne:  Domino Administrator, oddzielny klient daje administratorom możliwość zarządzania środowiskiem Domino:  modyfikowanie ustawień serwera Domino.  definiowanie połączeń serwerowych (server connections).  dodawanie nowych użytkowników, serwerów oraz grup.  monitorowanie aktywności serwera Domino.  Domino Web Administrator – daje administratorom identyczne możliwości przez przeglądarkę WWW.  Domino Console – konsola serwera Domino, oparta o platformę Java. Pozwala administratorom na:  wprowadzanie tekstowych poleceń konsoli serwera.  zdalnie uruchamiać i zamykać serwer Domino. 60Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 61. Narzędzia administracyjne  Oba programy, Domino Web Administrator i Domino Administrator, mają niemalże identyczny wygląd i prawie taką samą funkcjonalność.  Program oparty o środowisko Lotus Notes, Domino Administrator zawiera dodatkowo moduł monitorowania serwera, czego nie posiada wersja programu działająca w środowisku przeglądarki.  Aplikacja Web Administrator jest narzędziem umożliwiającym obsługę zdań (usług) serwera Lotus Domino. Przy jego pomocy administrator systemu może uruchamiać, zatrzymywać i restartować poszczególne zadania.  Odpowiedź na pytanie, której aplikacji używać, nie jest prosta. Wszystko to zależy od indywidualnych potrzeb administratorów. Zaleca się jednak korzystanie z pełnej wersji klienta administracyjnego (Domino Administrator). 61Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 62. Zakładka People & Groups  Zakładka People & Groups pozwala administratorowi systemu na zarządzanie użytkownikami oraz grupami użytkowników.  Daje szybki podgląd na istniejących użytkowników, daje również możliwość szybkiego utworzenia nowej grupy użytkowników. 62Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 63. Zakładka Files  Zakładka Files pomaga w zarządzaniu plikami baz danych i aplikacji Domino.  Administrator ma możliwość, między innymi, wybrania baz danych i na wybranych bazach danych przeprowadzić niezbędne operacje (na przykład tzw. kompaktowanie bazy danych lub jej naprawa). 63Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 64. Zakładka Server  Zakładka Server to miejsce, gdzie administrator systemu zarządza usługami serwera Lotus Domino.  Za jej pomocą administrator systemu może, między innymi, uruchomić, wykonać restart oraz zamknąć wybrane zadanie serwera. 64Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 65. Zakładka Messaging  Na zakładce Messaging administrator systemu ma możliwość podstawowej obsługi przepływu wiadomości pocztowych.  Z tego miejsca jest możliwość przeglądania różnorodnych statystyk związanych z:  obiegiem poczty elektronicznej  wyświetlania listy użytkowników aktualnie korzystających z systemu 65Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 66. Zakładka Replication  Zakładka Replication to centralne miejsce systemu do zarządzania procesem replikacji pomiędzy serwerami w istniejącej infrastrukturze.  Administrator z poziomu zakładki Replication ma możliwość:  tworzenia dokumentów połączeniowych, za pomocą których definiujemy sposób i harmonogram replikacji 66Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 67. Zakładka Configuration  Zakładka Configuration to centralne miejsce, z którego poziomu administrator systemu może zarządzać nim:  tworzenie i modyfikowanie dokumentów połączeniowych  rejestracja (dodawanie) użytkowników  Itd. 67Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 68. Podsumowanie  Program Domino Administrator jest dedykowany administratorom Domino i umożliwia wykonywanie czynności administracyjnych.  Drugim sposobem wykonywania zadań administratora jest korzystanie z programu Web Domino Administrator.  Program Web Domino Administrator składa się również z następujących zakładek:  People & Groups - zarządzanie dokumentami użytkowników, grup osób, baz pocztowych i ustawienia profili użytkowników, rejestracja i certyfikacja użytkowników  Files - zestawienie wszystkich baz danych (baz dokumentów), szablonów, linków do baz i innych plików w katalogu danych serwera Lotus Domino  Server – na tej zakładce monitorujemy aktywność i zadania bieżącego serwera (Status, Analysis, Monitoring, Statistics)  Messaging- informacje o poczcie (Mail, Tracking Center)  Replication - harmonogram replikacji, topologia i zdarzenia  Configuration - dokumenty konfiguracyjne wszystkich serwerów, połączenia dla poczty i replikacji, dokumenty konfigurujące Web, rejestracja serwerów, użytkowników. 68Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 69. Filmy demonstracyjne do przejrzenia (zalecane) 13. Otwieranie i przegląd wybranych "administracyjnych"baz danych. 14. Pokaz na konsoli "działających" zadań serwera Lotus Domino. 15. Przegląd Domino Directory (osobno), podstawowe widoki i dokumenty. 16. Przegląd zakładek programu Domino Administrator. 17. Przegląd zakładek programu Domino Web Administrator. 69Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 70. 1.5.Mechanizmy bezpieczeństwa IBM LotusNotes Domino Podstawowe definicje platformy, nazewnictwo hierarchiczne (Hierarchical Naming), plik user.id, certyfikaty bezpieczeństwa, Access Control List 70
  • 71. Podstawowe nazewnictwo (1)  Domeną jest zestawienie serwerów i użytkowników korzystających ze wspólnego katalogu Domino (Domino Directory).  Pojedyncza domena może składać się z wielu serwerów IBM Lotus Domino. Na każdym z nich „istnieje” replika katalogu Domino.  Bez względu na „wielkość” systemu pocztowego i baz danych zawsze należy zainstalować, konfigurować i uruchomić pierwszy serwer w organizacji:  Tworzony jest katalog Domino i inne bazy administracyjne  Tworzony jest plik cert.id, główny plik certyfikacyjny organizacji (firmy) 71Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 72. Podstawowe nazewnictwo (2)  W przypadku rozbudowanych systemów serwery mogą być „pogrupowane” w tzw. sieci DNN (Domino Named Network).  Dwa serwery należą do tej samej sieci DNN, jeśli mają wspólny protokół (warunek wymagany)  cechy charakterystyczne dla sieci DNN:  poczta elektroniczna (wiadomości) są przesyłane w sposób automatyczny  użytkownicy mogą widzieć wszystkie serwery w sieci DNN  jeden serwer Domino może należeć do kilku sieci DNN 72Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 73. Podstawowe nazewnictwo (3)  Jednym z ważniejszych pojęć jest też plik ID użytkownika (plik user.id). W pliku ID znajdują się informacje, które biorą udział w procesie autentykacji (dostęp do serwerów, aplikacji, itd.).  Plik ID użytkownika zawiera następujące informacje:  informacja o licencji Lotus Notes  zwyczajowa nazwa użytkownika (Common name)  prywatne klucze stosowane do szyfrowania  klucze odszyfrowujące (np. do szyfrowanych pól w formularzu)  posiadane certyfikaty  Aby obejrzeć zawartość pliku user.id należy wybrać polecenie File/Security a następnie User Security. Otworzy się okno zawierające wszystkie informacje. 73Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 74. Zawartość pliku user.id  Plik ID użytkownika zawiera  Aby przejrzeć zawartość następujące informacje: pliku user.id:  informacja o licencji Lotus  Wybieramy z menu File Notes polecenie Security/User  zwyczajowa nazwa Security użytkownika (Common name)  Podajemy hasło dostępu do  prywatne klucze stosowane do pliku ID szyfrowania  klucze odszyfrowujące (np. do szyfrowanych pól w formularzu)  posiadane certyfikaty 74Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 75. Hierarchiczne nazewnictwo (1)  Nazewnictwo hierarchiczne jest INOTES domyślnym sposobem nazewnictwa serwerów i użytkowników  Hierarchiczne nazewnictwo (certyfikaty) pozwala na stosowanie systemu POLNOC POLUDNIE WSCHOD zabezpieczeń oraz możliwość identyfikacji użytkowników MAREK ZAWADZKI/ MARKETING SPRZEDAZ USER DWA/… WSCHOD/INOTES MAREK ZAWADZKI/ MARKETING/POLNOC USER JEDEN/… /INOTES 75Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 76. Nazewnictwo hierachiczne (2). Certyfikaty Notes.  Pliki certyfikacyjne (między  Serwery Domino i klienci innymi plik cert.id) i Notes mający takie same certyfikaty Notes są certyfikaty (na przykład na podstawą bezpieczeństwa poziomie organizacji) mogą systemu Domino. komunikować się ze sobą,  Aby zarejestrować mogą również korzystać z użytkowników i serwery w zasobów serwera (chyba, że odpowiednim miejscu administrator zadecydował hierarchii firmy, należy inaczej). utworzyć odpowiedni  Serwery Domino i klienci certyfikat dla każdej z Notes mający różne gałęzi nazewnictwa certyfikaty (np. dwie równe hierarchicznego. organizacje) podlegają procesowi wzajemnej certyfikacji (cross- certification). Sprawdzanie dostępu użytkownika do serwera to proces tzw. autentykacji. 76 Sprawdzanie dostępu jest wielopoziomowe: od bazy danych do pojedynczego pola.Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 77. Nazewnictwo hierarchiczne (3). Planowanie.  Podczas planowania nazewnictwa hierarchicznego mamy następujące kroki do wykonania:  Wybrać nazwę domeny.  Wybrać nazwę dla organizacji (firmy).  Zdefiniować kod kraju (tzw. contry code) jeśli ma być stosowany.  W oparciu o strukturę firmy opracować nazwy jednostek podorganizacyjnych.  Zdefiniować konwencję nazewnictwa serwerów Domino (np. LN01, LDWAR, itd.).  Zdefiniować sposób nazewnictwa użytkowników (np. nazwę w adresie email). 77Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 78. Certyfikaty i pliki Notes ID (1)  Proces autentykacji jest kontrolowany przez tzw. certyfikaty, które są zawarte w pliku ID.  Certyfikaty są generowane przez odpowiednie pliki certyfikacyjne (certyfikatory – np. cert.id):  Są one tworzone podczas rejestracji użytkowników lub innych elementów systemu.  Platforma ma do dyspozycji następujące rodzaje certyfikatów:  Certyfikaty Notes: przechowywane w plikach ID, powiązane z kluczem publicznym. Certyfikaty kontrolują dostęp do serwerów Domino.  Certyfikaty X.509 (Interenet): Pozwalają na dostęp do serwera z użyciem protokołu SSL oraz na wysłanie wiadomości typu S/MIME. Mogą być przechowywane w plikach Notes.ID. 78Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 79. Certyfikaty i pliki Notes ID (2) O=WWCorp O=Earth OU=NORTH Ou=WEST OU=NORTH Ou=WEST CN=Marek CN=Jan CN=Joanna Zawadzki Kowalski Ptaszek CN=Marek CN=Joanna Zawadzki PtaszekAby pozytywnie przejść przez proces autentykacjiserwer Domino oraz Klient musi posiadać wspólnycertyfikat (common certificate). Certyfikat ten może byćcertyfikatem Notes lub X.509, certyfikatem głównym lub 79Wszelkie„dziedzicem” w organizacji.jego prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 80. Certyfikaty i pliki Notes ID (3)  Funkcje identyfikacji i autentykacji wykorzystywane są do weryfikacji użytkowników i aplikacji w celu określenia ich indywidualnych praw dostępu. W platformie funkcje te spełniają certyfikaty użytkowników i serwerów (pliki Notes ID) oraz hasła wykorzystywane do ich deszyfrowania.  Użytkownik zarówno musi mieć specjalny identyfikator elektroniczny (tzw. plik ID użytkownika), jak i jednocześnie znać hasło dostępu do niego. W przeciwnym wypadku nie będzie mógł dostać się do chronionych zasobów.  Proces autentykacji pozwala na dokładne potwierdzenie, że informacja została utworzona przez autora. W Lotus Notes Domino wykorzystywane są do tego celu cyfrowe sygnatury bazujące na certyfikatach użytkowników.  Autoryzacja jest kontrolowana przez odpowiednie pola w dokumencie serwera 80Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 81. System zabezpieczeń platformy Notes Domino  W platformie Lotus Notes Domino można wymienić następujące poziomy zabezpieczeń:  Domena systemu Lotus Notes Domino – związane z samym systemem operacyjnym  Serwer Lotus Domino – określenie, kto może korzystać z serwera Lotus Domino  Baza danych Domino – na podstawie ACL (Access Control List)  Dokument w bazie danych Domino – „zwykły” dokument też może podlegać prawom dostępu  Formularz – można określić, kto może tworzyć dokumentu w oparciu o podany formularz  Pole na formularzu – pojedyncze pole na formularzu może podlegać szyfrowaniu. Tylko wybrane osoby będą mogły zobaczyć dane przechowywane w tym polu  Wstępnych modyfikacji można dokonać w ustawieniach programu Domino Administrator. 81Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 82. Zabezpieczenia: serwer Lotus Domino (dokument serwera) 82 Wszelkie ustawienia dotyczące zabezpieczeń serwera znajdują się w dokumencie serweraWszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 83. Zabezpieczenia: aplikacja Domino (ACL)  Za zabezpieczenia dostępu do bazy danych odpowiada ACL (Access Control List):  Manager.  Designer.  Editor.  Author.  Reader.  Depositor.  No Access.  ACL można uzupełnić za pomocą tzw. roli (roles):  Dobrym przykładem jest Domino Directory. 83Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 84. Zabezpieczenia: dokument z danymi  We właściwościach wybranego dokumentu można zdefiniować prawa dostępu do dokumentu.  Właściwości dokumentu wywołujemy klikając na dokumencie prawym klawiszem myszy. 84Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 85. Zabezpieczenia: formularz i widoki  We właściwościach formularza (dostępne w programie Domino Designer) można zdefiniować prawa dostępu do formularza. 85Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 86. Zabezpieczenia: pojedyncze pole na formularzu  We właściwościach pojedynczego pola można zdefiniować sposób szyfrowania. 86Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 87. Access Control List (ACL)  Określa, który z użytkowników lub grup użytkowników ma dostęp do bazy danych.  Określa, które funkcje są dostępne dla danego użytkownika.  Definiuje tzw. role dla każdego użytkownika, które wpływają na to, co widzi i używa użytkownik (za pomocą ról można sterować np. kto może tworzyć lub edytować dokumenty). 87Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 88. Manager - Menedżer Każda baza danych powinna mieć jednego Menedżera. Manager ma prawo do zmiany ACL na bazie danych. Najlepiej jest przypisać dwóch użytkowników. 88Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 89. Designer - Projektant Osoba posiadająca poziom dostępu do bazy na poziomie Projektanta to zwykle osoba, która jest odpowiedzialna za projektowanie danej bazy danych (lub zastępca). Poziom ten pozwala również na tworzenie indeksu pełnotekstowego. 89Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 90. Editor - Redaktor Przypisać należy poziom dostępu Redaktora osobie, zarządzającej wszystkimi dokumentami w bazie danych. 90Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 91. Author - Autor Poziom dostępu Autora posiadają osoby, które mogą współtworzyć dokumenty, ale nie mogą edytować dokumentów utworzonych przez innych autorów. 91Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 92. Reader - Czytelnik Taki poziom dostępu do bazy nadaje się użytkownikom, którzy muszą czytać dokumenty a nie tworzyć je. 92Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 93. Depositor - Deponent Taki poziom pozwala na tworzenie i zapisanie dokumentu w bazie danych. Po zapisaniu dokumentu nie jest on widoczny dla użytkownika z ww. prawem dostępu. Ostatnim prawem dostępu jest No Access... 93Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 94. Filmy demonstracyjne do przejrzenia (zalecane) 18. Przegląd "struktury" hierarchii użytkowników w Domino Directory. 19. Przegląd dokumentu serwera i pokaz nazwy DNN. 20. Pokazanie dostępnych certyfikatów w katalogu Domino. 21. Przegląd zawartości pliku user.id (certyfikaty). 22. Przegląd zmian w ACL (kolejne prawa dostępu). 94Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 95. 1.6.Elementy składowe poczty elektronicznejIBM Lotus Notes Domino Proces wysłania poczty elektronicznej, sieć DNN (Domino Named network), możliwe sytuacje wysyłania poczty elektronicznej, topologie systemów 95
  • 96. Podstawowe nazewnictwo (1)  Domeną jest zestawienie  W przypadku rozbudowanych serwerów i użytkowników systemów serwery mogą być korzystających ze wspólnego „pogrupowane” w tzw. sieci katalogu Domino DNN (Domino Named (Domino Directory). Network).  Pojedyncza domena może składać się z wielu serwerów  Dwa serwery należą do tej IBM Lotus Domino. Na każdym samej sieci DNN, jeśli mają z nich „istnieje” replika wspólny protokół (warunek katalogu Domino. wymagany).  Bez względu na „wielkość”  cechy charakterystyczne dla systemu pocztowego i baz sieci DNN: danych zawsze należy  poczta elektroniczna zainstalować, konfigurować i (wiadomości) są przesyłane w sposób automatyczny uruchomić pierwszy serwer w  użytkownicy mogą widzieć organizacji. wszystkie serwery w sieci DNN  jeden serwer Domino może należeć do kilku sieci DNN. 96Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 97. Komponenty przesyłu poczty (1)  Poczta elektroniczna może być obsługiwana przez następujące protokoły:  NRPC (Notes Remote Procedure Calls) – przesyłanie poczty elektronicznej pomiędzy serwerami i domenami Domino. Standardowy port: 1352.  SMTP (Simple Messaging Transfer Protocol) – standard dla poczty Internet. Standardowy port: 25.  Elementy przepływu poczty:  Skrzynka pocztowa (np. mzawadzk.nsf).  Serwer pocztowy.  Mailer.  Domino Directory.  Mail.box.  Zadanie Router. 97Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 98. Komponenty przesyłu poczty (2)  Z przepływem poczty związane są następujące ustawienia:  Serwer (dokument Server):  Ustawienia poczty (Messaging settings).  Dokumenty typu Connection.  Dokumenty typu Domain.  Dokumenty Configuration (Inbound controls: SMTP controls for mail from the Internet Outbound controls: SMTP controls for mail to the Internet.  Użytkownik:  Format przesyłanej poczty (Mail storage format).  Native MIME (Multi-purpose Internet Mail Extensions) - Internet mail formats; Notes Rich Text: Notes/Domino format. Skrzynka Router 98 pocztowa Mail Box odbiorcyWszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki) Wiadomość pocztowa
  • 99. Komponenty przesyłu poczty (3)  Przesyłanie poczty elektronicznej:  W przesłaniu poczty elektronicznej pomiędzy użytkownikami biorą udział różne komponenty (mailer, skrzynka pocztowa routera poczty).  Skrzynki pocztowe użytkowników mogą znajdować się na tym samym (pojedynczym) serwerze.  Skrzynki pocztowe użytkowników mogą znajdować się na różnych serwerach, ale w tej samej sieci DNN (Domino Named Network).  Skrzynki pocztowe użytkowników mogą znajdować się na różnych serwerach i w różnych sieciach DNN (Domino Named Network). Skrzynka Router pocztowa Mail Box 99 odbiorcy Wiadomość pocztowaWszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 100. Komponenty przesyłu poczty (4). Pojedynczy serwer Skrzynka Router pocztowa Mail Box odbiorcy Wiadomość pocztowa Wiadomość przesyłana jest automatycznie! 100Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 101. Komponenty przesyłu poczty (5). Sieć DNN. SERVER 1 SERVER 2 Recipients Router Router Mail Box Mail Box Mail Box Wiadomość pocztowa zostaje wysłana automatycznie i natychmiast! 101Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 102. Komponenty przesyłu poczty (6). Różne sieci DNN. A B CONNECTION SERVER 1 SERVER 2 Recipient Router Router s Mail Mail Mail Box Box BoxW przypadku różnych sieci DNN wiadomość wysłana będzie wg. ustawień w dokumencie Connection! 102Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 103. Komponenty przesyłu poczty (7). Dokument Connection.W przypadku różnych sieci DNN wiadomość wysłana będzie wg. ustawień w 103Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki) (domyślnie: 5 messages pending).dokumencie Connection
  • 104. Komponenty przesyłu poczty (7). Priorytet dostarczenia poczty.  Za pomocą ustawień Delivery Priority można „ominąć” ustawienia w dokumencie typu Connection.  Ustawienia te dotyczą jedynie wiadomości typu Normal. 104Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 105. Komponenty przesyłu poczty (8). Różne sieci DNN, połączenie non – direct. A B SERVER 2 SERVER 1 Recipients Router Mail Box Mail Box Router Mail Box Router Mail BoxW przypadku różnych sieci DNN wiadomość wysłana będzie wg. Ustawień w dokumencie 105Connection!Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 106. Topologie serwerów Lotus Domino (1)  W przypadku bardziej rozbudowanych systemów stosuje się różne tzw. topologie serwerów.  Najbardziej użyteczną jest topologia:  Hub & Spoke: centralnym punktem „zarządzania” jest serwer centralny, za pomocą którego zarządzamy reszta serwerów Domino.  Innym przykładem może być:  Point-to-point: serwery komunikują się na zasadzie „każdy z każdym”. Nie jest to dobre rozwiązanie, gdyż powoduje to konieczność tworzenia bardzo dużej liczby dokumentów typu Connection. 106Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 107. Topologie serwerów Lotus Domino (2) 107Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 108. 1.7.Proces replikacji w systemie IBM LotusNotes Domino. Podstawy procesu replikacji, replika vs. kopia bazy danych, rodzaje replikacji. Możliwości związane z rozszerzeniem istniejącej infrastruktury Lotus Notes Domino. 108
  • 109. Proces replikacji Domino (1)  Replikacja (replication) jest procesem synchronizacji dokumentów (zmian) pomiędzy aplikacjami Domino:  Replikacja Serwer – Serwer (Server To Server)  Replikacja Klient – Serwer (Workstation To Server)  Proces replikacji pozwala na synchronizację danych pomiędzy specjalnymi kopiami aplikacji (replikami).  Elementy składowe biorące udział w procesie replikacji, to, między innymi:  Replicator – zadanie na serwerze Domino.  Replica ID – specjalny numer aplikacji (bazy danych).  Unique Notes Identification Number (UNID) – numer identyfikujący dokument w aplikacji.  Replication History – historia przebiegu procesu replikacji aplikacji Domino. 109Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 110. Proces replikacji Domino (2)  Elementy składowe biorące udział w procesie replikacji, to, między innymi:  Replicator – zadanie na serwerze Domino. Replikator wysyła lub pobiera zmiany z replik aplikacji.  Replica ID – specjalny numer aplikacji (bazy danych).  Unique Notes Identification Number (UNID) – numer identyfikujący dokument w aplikacji.  Replication History – historia przebiegu procesu replikacji aplikacji Domino. 110Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 111. Proces replikacji Domino (3)  Replikacja jest procesem wymiany (synchronizacji) danych pomiędzy replikami:  dwie bazy danych są replikami, jeśli mają taki sam numer ID (replica ID).  replikacja może przebiegać między serwerami (zadanie: replica).  replikacja może przebiegać między serwerami klientem a serwerem (oprogramowanie stacji roboczej).  replikacja może być dwukierunkowa lub jednokierunkowa.  proces replikacji przebiega na poziomie pól (field level replication).  replikacja może być selektywna (różne repliki mogą przechowywać różne dane). 111Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 112. Proces replikacji Domino (4). Replikacja: Serwer - Serwer Serwer LN01 „ściąga” zmiany z istniejących na LN02 LN01 (target) LN02 (source) Następnie następuje zamiana roli Serwerów Domino: LN02 „ściąga” zmiany z istniejących aplikacji na LN01 LN01 (source) LN01 (target) Replikacja typu: PULL – PULL (odpowiadające ustawienia na serwerach Pull Only). Replikacja jest wykonywana przez oba serwery Domino. 112Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 113. Proces replikacji Domino (5). Replikacja: Klient - Serwer  Na stacji roboczej nie ma zadania „replica”. Proces replikacji jest wykonywany przez oprogramowanie stacji roboczej – Lotus Notes.  Dostępne są następujące narzędzia:  Menu Replication (zawiera wszystkie narzędzia obsługujące proces replikacji).  Strona Replicator – podstawowe narzędzie wspomagające zarządzanie replikami aplikacji.  Polecenia dostępne w menu kontekstowym Lotus Notes. 113Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 114. Proces replikacji Domino (6). Etapy procesu replikacji.  Przebieg procesu replikacji można opisać w następujący sposób:  Replikator porównuje listę aplikacji na serwerach. Na stacji roboczej dostępna jest zakładka Replikator.  Następnie budowana jest lista praw dostępu ACL, dokumentów projektowych, modyfikacji w dokumentach, które miały miejsce od ostatniej replikacji (jedna aplikacja w danej chwili).  Replikator pobiera (pull) zmiany w ACL, modyfikacji dokumentów i projektu. Ten etap odbywa się na prawach dostępu do serwera, aplikacji (bazy danych) i dokumentów.  Po zakończeniu replikacji pojedynczej aplikacji zapisywane jest historia replikacji. Przetwarzana jest następna aplikacja Domino i powtarzane poprzednie kroki.  Po zakończeniu replikacji na serwerze, wysyłana jest informacja do drugiego serwera, który powtarza czynności w odwrotnym kierunku. 114Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 115. Proces replikacji Domino (7). Replikacja na poziomie pól.  Replikacja aplikacji Domino przebiega na poziomie pól. Oznacza to, że synchronizowane są jedynie zmiany w polach.  Replikacja tego rodzaju:  Redukuje czas replikacji.  Przepływ danych w sieci (network traffic).  Liczbę tzw. konfliktów replikacji. 115Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 116. Proces replikacji Domino (8). Tworzenie lokalnej repliki.  Proces replikacji to nie to samo co kopia bazy danych  Repliki bazy danych mają taki sam numer REPLICA ID, widoczny we właściwościach bazy danych  Aby utworzyć nową lokalną replikę:  Wybrać menu File.  Polecenie Replication, następnie New replica. 116Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 117. Proces replikacji Domino (9). Selektywność replikacji (przykład).  Replikacja aplikacji Domino może być selektrywna.  Przycisk More Settings przy tworzeniu lokalnej repliki katalogu Domino daje możliwość tworzenia tzw. Minimalnej książki adresowej (MINIMAL ADDRESS BOOK).  Ustawienia replikacji dostępne są dla wszystkich aplikacji Domino. 117Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 118. Proces replikacji Domino (10). Replikacja danych (location)  Ustawienia replikacji zawierają, między innymi ustawienia priorytetu replikacji – domyślnie Medium.  Klient Lotus Notes (location) pozwala na różny sposób definiowania harmonogramu replikacji. 118Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 119. Proces replikacji Domino (11). Co wpływa na replikację? 119Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 120. Proces replikacji Domino (12). Typy replikacji.  Możliwe są następujące typy replikacji:  Pull-Pull (1 dokument Connection) – każdy z serwerów bierze udział w procesie synchronizacji (zadanie replica).  Pull-Push (1 dokument Connection) – serwer inicjalizujący „ściąga” zmiany z serwera. Następnie wysyła zmiany do docelowego serwera. Proces replikacji wykonywany jest przez serwer inicjalizujący.  Pull Only (2 dokumenty Connection) – serwer inicjalizujący „ściąga” dane z serwera. Jest to replikacja jednokierunkowa.  Push Only (2 dokumenty Connection) - serwer inicjalizujący wysyła dane do serwera. Jest to replikacja jednokierunkowa. 120Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 121. Filmy demonstracyjne do przejrzenia (zalecane) 23. Tworzenie nowej kopii bazy danych. 24. Tworzenie nowej repliki bazy danych. 25. Definiowanie ustawień lokalnej replikacji np. książki adresowej. 26. Ustawienia procesu replikacji w dokumencie LOCATION. 121Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 122. 1.8.Dodatkowe funkcje serwerów Domino Główne i dodatkowe usługi serwera Domino, klastrowanie i partycjonowanie serwerów Domino, 122
  • 123. Usługi serwera Domino (1). Usługi standardowe. Usługi Opis Application Narzędzia do tworzenia różnorodnych aplikacji: • Domino Designer, specjalny klient (potrzebna dodatkowa licencja) umożliwiający tworzenie baz danych i aplikacji • Domino Designer jest środowiskiem typu IDE (Integrated Development Environment) • szablony baz danych (Notes templates), gotowe modele do szybkiego zastosowania • szablony Notes można swobodnie modyfikować za pomocą Lotus Domino Designer • różne języki programowania: • Dormula language (@Functions, @Commands) • LotusScript • inne (Java, JavaScript, itd..) Connection Pozwalają na połączenie baz danych Domino z relacyjnymi źródłami danych. Infrastructure Główne usługi to katalog Domino, poczta elektroniczna, bezpieczeństwo i replikacja danych. Może się to odbywać na różnych protokołach 123Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 124. Usługi serwera Domino (2). Usługi dodatkowe. Kategoria Przykład Additional Domino Services ~ Internet Protocol support: • LDAP - directories • POP3 - mail clients • IMAP - mail clients • Clustering • Partitions • Domino Enterprise Connection Services (DECS) • Domino Internet Inter-ORB Protocol (DIIOP) Domino software extensions • Domino Everyplace • Domino Off-line Services (DOLS) • Domino Universal Connection Services (DUCS) Complementary products • Sametime (Web Conferencing) • Quickplace (Team Workplace) • Lotus Discovery Server 124Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 125. Usługi serwera Domino (3). Klastry Domino.  Klaster Domino to grupa minimum 2 serwerów Domino:  Znajdują się w szybkiej sieci LAN.  Należą do tej samej sieci DNN.  Współdzielą katalog Domino (names.nsf).  Maja uruchomiony protokół TCP/IP.  Maję repliki aplikacji Domino.  Zalety korzystania z klastrów są następujące:  High availability of applications.  Workload balancing.  Scalability.  Data synchronization.  Ease of upgrade and migration.  System backup. 125Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 126. Usługi serwera Domino (4). Partycje Domino.  Platforma pozwala na tworzenie tzw. partycji serwerów Domino (osobne katalogi na serwerze). W takiej sytuacji można uruchomić maksymalnie 6 serwerów na jednym komputerze.  Zalety są następujące:  Koszty posiadania sprzętu komputerowego.  Minimalizacja liczby systemów do administrowania.  Maksymalizacja użytkowania rozbudowanych komputerów.  Zwiększenie skalowalności systemu. 126Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 127. Inne możliwości platformy (1)  Platformę IBM Lotus Notes Domino można rozszerzyć o dodatkowe możliwości:  Serwery Lotus Domino mogą znajdować się w klastrach Domino (zastosowanie: failover).  Serwery Domino można partycjonować (jedna maszyna, kilka serwerów).  IBM Lotus to także inne rozwiązania wspierające pracę grupową, między innymi:  Lotus Sametime (konferencje WWW, chat).  Lotus Quickr (aplikacje zaawansowanej pracy grupowej w sieci WWW). 127Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 128. Inne możliwości platformy (2). Lotus Quickr.  IBM® Lotus® Quickr™ jest rozwiązaniem wspierającym współpracę grup osób – wspomaga dostęp i interakcję z innymi osobami, informacjami oraz projektami.  IBM Lotus Quickr jest łatwym i prostym w użyciu narzędziem:  Biblioteki z zawartością (Content libraries) – organizacja i współdzielenie zawartości.  Przestrzenie grupowe (Team places) – tworzenie przestrzeni dla projektu lub grupy.  Konektory (Connectors) – możliwość korzystania z innych aplikacji bez konieczności przełączania się między nimi.  Szablony (Templates) – możliwość skorzystania z gotowych, wbudowanych szablonów.  Kanał informacyjny RSS / ATOM – kanał XML, który umożliwia pobieranie treści z różnych obszarów repozytoriów dokumentów, takich jak listy dokumentów w folderze, listy członków. 128Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 129. 129Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 130. Inne możliwości platformy (3). Lotus Sametime.  Status  Bezpieczny komunikator  Rich text,  Emotikony  Wizytówki  Współpraca kontekstowa 130Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 131. Inne możliwości platformy (4). Przykład WWW. 131Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)
  • 132. 132Wszelkie prawa zastrzeżone (Marek Zawadzki)