Your SlideShare is downloading. ×
0
Karboksilne kiseline su organska jedinjenja sa
kiseonikom.
Funkcionalna grupa karboksilnih kiselina naziva se
KARBOKSILNA ...
Karboksilna grupa sastoji se iz hidroksilne i
karbonilne grupe.
OH + C= O
Prema broju karboksilnih grupa u molekulu,
karboksilne kiseline se dele na :
• monokarboksilne kiseline
H – COOH, CH3 –COO...
Prema vrsti hemijske veze u molekulu karboksilne
kiseline se dele na :
• zasićene karboksilne kiseline
CH3 – CH2 – CH2 - C...
Nazivi karboksilnih kiselina izvode se iz naziva
ugljovodonika sa istim brojem C-atoma, dodavanjem
nastavka SKA i KISELINA...
broj C-
atoma u
molekulu
racionalna strukturna formula NAZIV
1 HCOOH Metanska (mravlja) kiselina
2 CH3COOH Etanska (sirćet...
Više masne kiseline u svom molekulu sadrže veći broj
C-atoma(16,18 i više). Imaju veliki biološki značaj
jer njihovi ostac...
Više masne kiseline su na sobnoj temperaturi u
čvrstom agregatnom stanju (palmitinska i
stearinska) i one ulaze u sastav m...
Dobijaju se blagom oksidacijom aldehida
HCHO → HCOOH
metanal metanska(mravlja) kiselina
CH3CHO → CH3COOH
etanal etanska (s...
Kao i kod alkohola, na fizička svojstva karboksilnih kiselina utiče
prisustvo polarne, funkcionalne grupe – karboksilne gr...
Zbog prisustva karboksilne grupe, karboksilne
kiseline su vrlo reaktivna jedinjenja.
U vodenom rastvoru disosuju na poziti...
NEUTRALIZACIJA – u reakciji sa bazama karboksilne
kiseline grade soli. Soli dobijaju nazive tako što se
na ime alkana sa o...
 Reakcije sa metalima
2CH3COOH + 2 Na → H2 + 2CH3COO- Na+
etanska kiselina natrijum-etanoat
 Reakcije sa karbonatima i h...
Od svih karboksilnih kiselina, najveću primenu ima
ETANSKA, odnosno SIRĆETNA kiselina.
• 80% rastvor sirćetne kiseline naz...
Karboksilne kiseline
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Karboksilne kiseline

7,434

Published on

Za učenike 8.razreda

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
7,434
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
83
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Karboksilne kiseline"

  1. 1. Karboksilne kiseline su organska jedinjenja sa kiseonikom. Funkcionalna grupa karboksilnih kiselina naziva se KARBOKSILNA GRUPA, -COOH. Opšta formula karboksilnih kiselina je R ─ COOH
  2. 2. Karboksilna grupa sastoji se iz hidroksilne i karbonilne grupe. OH + C= O
  3. 3. Prema broju karboksilnih grupa u molekulu, karboksilne kiseline se dele na : • monokarboksilne kiseline H – COOH, CH3 –COOH • polikarboksilne kiseline COOH │ COOH
  4. 4. Prema vrsti hemijske veze u molekulu karboksilne kiseline se dele na : • zasićene karboksilne kiseline CH3 – CH2 – CH2 - COOH • nezasićene karboksilne kiseline CH3 – (CH2)7 – CH = CH – (CH2)7 - COOH
  5. 5. Nazivi karboksilnih kiselina izvode se iz naziva ugljovodonika sa istim brojem C-atoma, dodavanjem nastavka SKA i KISELINA. Neke karboksilne kiseline poznatije su po uobičajenom nazivu koji su dobile prema životinji ili biljci iz koje su izolovane.
  6. 6. broj C- atoma u molekulu racionalna strukturna formula NAZIV 1 HCOOH Metanska (mravlja) kiselina 2 CH3COOH Etanska (sirćetna) kiselina 3 CH3CH2COOH Propanska (propionska) kiselina 4 CH3CH2CH2COOH Butanska (buterna) kiselina 5 CH3CH2CH2CH2COOH Pentanska (valerijanska) kiselina
  7. 7. Više masne kiseline u svom molekulu sadrže veći broj C-atoma(16,18 i više). Imaju veliki biološki značaj jer njihovi ostaci ulaze u sastav prirodnih masti i ulja. Mogu biti zasićene (sve veze u ugljovodoničnom nizu su jednostruke) ili nezasićene (imaju bar jednu dvostruku vezu u ugljovodoničnom nizu). U prirodnim mastima i uljima najzastupljeniji su ostaci PALMITINSKE(C16), STEARINSKE (C18) i OLEINSKE (C18,nezasićena) više masne kiseline.
  8. 8. Više masne kiseline su na sobnoj temperaturi u čvrstom agregatnom stanju (palmitinska i stearinska) i one ulaze u sastav masti. Oleinska kiselina je tečna i izgrađuje ulja. Palmitinska CH3(CH2)14COOH Oleinska CH3(CH2)7 CH=CH(CH2)7COOH Stearinska CH3(CH2)16COOH
  9. 9. Dobijaju se blagom oksidacijom aldehida HCHO → HCOOH metanal metanska(mravlja) kiselina CH3CHO → CH3COOH etanal etanska (sirćetna) kiselina
  10. 10. Kao i kod alkohola, na fizička svojstva karboksilnih kiselina utiče prisustvo polarne, funkcionalne grupe – karboksilne grupe i dužina ugljovodoničnog niza. • Kiseline koje imaju od 1 do 9 C-atoma, na sobnoj temperaturi su tečne, a zasićene kiseline dužeg niza su čvrste. • Sa porastom broja C-atoma u molekulu, opada rastvorljivost u vodi a povećava se rastvorljivost u nepolarnim rastvaračima. • Kiseline sa kraćim nizom(1-3C-atoma) imaju oštar miris,one čiji molekuli imaju 4-7 C-atoma su neprijatnog mirisa, dok su kiseline sa većim brojem C-atoma bez mirisa. • Kiseline sa manjim brojem C-atoma su kiselog ukusa, dok su one sa većim brojem C-atoma bez ukusa.
  11. 11. Zbog prisustva karboksilne grupe, karboksilne kiseline su vrlo reaktivna jedinjenja. U vodenom rastvoru disosuju na pozitivne jone vodonika i negativne jone kiselinskog ostatka. Plavu lakmus hartiju boje u crveno, ali su njihove pH vrednosti veće od pH neorganskih kiselina (slabije kiseline). CH3COOH → H+ + CH3COO-
  12. 12. NEUTRALIZACIJA – u reakciji sa bazama karboksilne kiseline grade soli. Soli dobijaju nazive tako što se na ime alkana sa odgovarajućim brojem C-atoma doda nastavak OAT. Mnoge soli imaju uobičajena imena koja se često koriste. CH3COOH + NaOH → H2 O + CH3COO- Na+ etanska (sirćetna) natrijum- natrijum-etanoat kiselina hidroksid (natrijum-acetat)
  13. 13.  Reakcije sa metalima 2CH3COOH + 2 Na → H2 + 2CH3COO- Na+ etanska kiselina natrijum-etanoat  Reakcije sa karbonatima i hidrogenkarbonatima U reakciji sa karbonatima (Na2CO3) i hidrogen karbonatima (NaHCO3), karboksilne kiseline grade soli, uz izdvajanje ugljenik(IV)oksida i vode.
  14. 14. Od svih karboksilnih kiselina, najveću primenu ima ETANSKA, odnosno SIRĆETNA kiselina. • 80% rastvor sirćetne kiseline naziva se ESENCIJA i koristi se u prehrambenoj industriji kao konzervans. • 4 – 10% rastvor sirćetne kiseline je SIRĆE koje koristimo u domaćinstvu. • U hemijskoj industriji, etanska kiselina se koristi za proizvodnju celuloze, papira, kaučuka i gume. • Čista, bezvodna sirćetna kiselina naziva se glacijalna(ledena) zbog toga što na temperaturi nižoj od 16C0 kristališe do čvrstih, bezbojnih kristala koji podsećaju na komadiće leda.
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×