Your SlideShare is downloading. ×
O Apalpador
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

O Apalpador

742
views

Published on


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
742
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
11
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. CEIP PONTE DOS BROZOS – Arteixo Curso 2013 - 2014
  • 2. 0 Apalpador O Apalpador, Pandingueiro tamén coñecido como na comarca de Trives ou Apalpabarrigas noutras zonas de Galicia, é un home xigante que vive nas montañas, ten unha gran barba vermella, usa boina, viste unha casaca esfarrapada e chea de remendos, leva zocas mais cando chega á casa pon as zapatillas. Gústalle fumar en pipa. Xeografía A figura do Apalpador está ben recollida nas zonas do Courel, Loúzara, Cebreiro e Terra de Trives. Algúns investigadores din que habería que seguir indagando por zonas de Quiroga, os Ancares e o Bierzo para coñecer a extensión desta figura do Nadal galego. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 3. Lenda O Apalpador é un carboeiro xigante de barba vermella coma o lume, que vive nas devesas e bosques do leste de Galicia. Traballa facendo carbón, e aliméntase con bagas silvestres, castañas, noces... e dos animais que el mesmo caza. O Apalpador baixa das espesas devesas na noitiña do 31 de decembro, a noite do Ano Vello. O Apalpador palpa as barrigas ás meniñas e meniños e se se ve que as barriguiñas están cheas e a neniña/o non pasou fame, dille: - Así cheo ou delgado así esteas todo o ano. Senón a ten fica calado. Despois, deixa unha presiña de castañas para que non pase fame durante todo o ano e uns agasallos dos que el mesmo fixo. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 4. Cantiga Pola excitación da chegada do Apalpador e dos agasallos, os meniños e meniñas non poden durmir e rebolen. Para lles faceren sosegar, os vellos cántanlles as cantigas. Vaite logo, meu meniño (miña meniña) marcha agora para a camiña Que vai vir o Apalpador a apalparche a barriguiña Xa chegou o día grande día do noso Señor. Xa chegou o día grande e virá o Apalpador. Mañá é dia de cachela, que haberá gran nevarada e há vir o Apalpador cunha mega de castañas. Por aquela cemba xa ven relumbrando o señor Apalpador para darvos o aguinaldo. Malvela: http://www.youtube.com/watch?v=j23sS21ziZc Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 5. Recuperación da figura do Apalpador En 2001. José André López Gonçales escribiu unhas palabras sobre o Nadal galego na revista Vaga-lume. No artigo, fala de que nalgunhas comarcas da alta montaña do leste de Galicia, mantíñase ata datas moi recentes a tradición do Apalpador , un xigante con oficio de carboeiro , que, no Nadal, baixaba ás aldeas e vixiaba que os meniños vivisen con fartura e en lembranza da súa visita deixáballes unha presa de castañas e agasallos. No ano 2006, o mesmo historiador pública un traballo sobre a figura do Apalpador no Portal Galego da lingua. http://www.pglingua.org/images/stories/pdfs/2008/20061231_o_apalpador_jose_andre_lopez.pdf A partir do ano 2007, unha serie de asociacións culturais, entre as que destacamos a Gentalha do Pichel de Compostela, deciden recuperar este personaxe da nosa tradición antes de que se perda. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 6. Outras figuras semellantes Olentzero, Olentzaro ou Olantzaro é unha figura da tradición vasca de Nadal. É un carboeiro mitolóxico que trae agasallos o día de Nadal aos nenos e nenas. O Angulero, Asturias, é un pescador especializado na captura de anguías que entrega agasallos ás nenas e nenos na véspera de Nadal. O Esteru, Cantabria, é un leñador bonachón que o Día de Reis leva agasallos e ledicia ás nenas/os para de Cantabria. Esteru e o seu fiel axudante, Burru, dedícanse todo o ano a cortar madeira, excepto en Nadal, cando dedican os seus esforzos a facer xoguetes para dar aos nenos. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 7. 1. Comprensión lectora. 1. Como se chama a personaxe que trae castañas e agasallos aos nenos e nenas de Galiza? o Olentzero o Apalpador o Esteru 2. Que outros nomes recibe o Apalpador? o o o Angulero e Pandingueiro Apalpabarrigas e Angulero Pandingueiro e Apalpabarrigas 3. Quen é o Apalpador? o o o É un home pequeniño cunha gran barba branca. É un home moi alto cunha gran melena laranxa. É un home xigante que leva barba vermella. 4. Como viste o Apalpador? o o o Traxe amarelo e boina. Casaca esfarrapada e chea de remendos, zocas e boina. Chapeu e pantalón de cor negra. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 8. 5. Que noite baixa a visitar ás meniñas e meniños? o o o A noite de Ano Vello. O 25 de decembro. O Día de Reis 6. Que lles palpa aos meniños e meniñas? o o o A fronte. A barriga. As meixelas. 7. O Apalpador déixalles... o o o Unha presa de noces e agasallos. Nada. Castañas e agasallos. 8. Como están os nenos e nenas a noite que esperan a visita do Apalpador? o o o Rebulindo. Cheos de medo. Moi quedos. 9. Cal é o oficio do Apalpador ? o o o Carboeiro. Leñador. Pescador 10. A figura do Apalpador esta presente en toda Galicia? o o o Non. Tradicionalmente nas zonas do Leste de Galicia. Si. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 9. 2. Coñecemos novas palabras.  Busca no dicionario o significado das seguintes palabras: Devesa – ficar - apalpar – cachela - cemba - mega 3. Xogamos coas palabras.  Atopa nesta sopa de letras as seguintes palabras relacionadas co APALPADOR APALPADOR – APALPABARRIGAS - CASTAÑA- ESTERU – DEVESA – OLENTZERO – CARBOEIRO – AGASALLO – AGUINALDO - BARRIGA Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 10.  Fai este encrucillado relacionado co Apalpador. 1. Parte do corpo que apalpa aos nenos e nenas. 2. Personaxe tradicional do Nadal en Asturias. 3. Profesión do Apalpador. 4. Froito que deixa aos nenos e nenas. 5. Nome que recibe na Terra de Trives. 6. Peza de vestir parecida a unha chaqueta que leva o noso personaxe. 7. Personaxe que visita aos nenos e nenas galegos na noite de Ano Vello. 8. Serra do leste de Lugo onde vive o Apalpador. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 11. 4. Paseando por Galicia.  Sitúa no mapa de Galicia as comarcas onde o Apalpador lles trae os agasallos aos nenos e nenas. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 12. 5. Investigamos  En Galicia, ademais da lenda do Apalpador, hai outra tradición sobre O Cepo de Nadal, Busca información sobre que é o Cepo ou Tizón de Nadal.  No texto falamos de outras tres figuras que traen agasallos aos nenos e nenas do note de España, pero existe algún máis?  Aquí vos deixo outra cántiga que fala da chegada do Apalpador, e xa van dúas, pero será quen de atopar algunha máis? Aí o vén o apalpador pra facerche a revisión se medraches ou minguaches en talla e en musculación Aí vén o apalpador non é mestre nin doutor é un vello das montañas, onde crían as castañas pra che dar a boa mantenza da señora natureza. Vén do Courel...que ben ! Vén dos Ancares...que grande ! Vén do Souto máis retorto onde aínda moucha o moucho. Maruxa de Baio (alcume de Sofía de Labañou) Recollido pola Coordinadora Galega dos Equipos de Dinamización Lingüística. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 13. 6. Xogamos co Apalpador.  Rodea a figura do Apalpador que se repite. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 14.  Risca a figura que esta mirando en sentido contrario ás outras. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 15.  Constrúe o teu monicreque do Apalpador. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 16. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 17. 7. Coloreamos Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 18. 8. Lecturas O Apalpador Vive nas devesas do Courel desde fai tanto tempo que ninguén sabe cantos anos ten. Pasa o día recollendo madeira, como cando era carboeiro, e no outono aproveita a viaxe e tamén vai ás castañas. O Apalpador e a castaña máxica Este ano O Apalpador traerá agasallos a todos os galegos, como todos os anos, mais tamén traerá outra cousa... Unha castaña máxica que ten unhas curiosas propiedades. O conto do Apalpador Inés vive na montaña. Achégase o Nadal e hai pouca comida na casa e coa axuda do seu cadeliño busca algo no bosque, mentres o fan son observados por uns seres pequeniños aos que lles gusta gastar bromas e vixiar como se portan os nenos e nenas. Antón e O Apalpador Antón fai unha viaxe alucinante ao corazón do Caurel, onde vivirá unha gran aventura e coñecerá unha personaxe mítico do Nadal galego. O Apalpador. Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 19. Apalpador vs. Papá Noel Nos misteriosos bosques do Courel están acontecendo cousas moi estrañas. Cando o elfo explorador Dintandalius decide indagar que sucede, atópase ca axuda dunha rapaza chamada Noa. Ambos emprenden unha fantástica viaxe na procura do gardián do bosque, un xigante coñecido como O Apalpador. As aventuras do Apalpador. O tesouro dos mouros. A valente Noa, o elfo Din-Don e mais o seu amigo carboeiro o Apalpador emprenden unha nova aventura nas fragas do Courel, desta vez na procura do mítico tesouro dos mouros, que está agochado nalgures A noite do Apalpador Poesía do Apalpador En formato dixital - Antón e o apalpador http://issuu.com/cepaltamira/docs/conto_en_pdf Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 20. 9. Vídeos e cancións sobre o Apalpador. Vídeo documental Entrevista sobre a figura mitolóxica galega do Apalpador na TVG http://www.youtube.com/watch?v=_DGr9U4-gFU e há de vir o apalpador. (documental feito por a Gentalha do Pichel.veciños falando dos seus recordos e cantando) http://www.youtube.com/watch?v=hZMpYnt7AXk fina e o apalpador ( muller do caurel lembrando a figura do apalpador) http://www.youtube.com/watch?v=HVuy3gUT_04 Historia e contos Historia dO apalpador feita polos nenos do ceip nosa señora de xuvencos https://www.youtube.com/watch?v=D7U4P1gPSTA o conto do apalpador https://www.youtube.com/watch?v=CV-jvl0Wfq4 CIFREGHO CONHECE AO APALPADOR https://www.youtube.com/watch?v=2-E1gNuiExA Cancións O apalpador https://www.youtube.com/watch?v=Ny8cb-eZxjo KARAOKE - CANTIGA DO APALPADOR https://www.youtube.com/watch?v=eS2szqW-jVs http://www.youtube.com/watch?v=RqqFwWaaacM#t=23 (Só a música) Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo
  • 21. 10. Para saber máis.  Galicia Encantada http://www.galiciaencantada.com/dentro.asp?c=0&id=1171  Web do Apalpador http://www.apalpador.com/  O Apalpador, personagem mítico do Natal galego a resgate pdf http://www.pglingua.org/images/stories/pdfs/2008/20061231_o_apalpador_jose_andre_lopez. pdf 11. Recursos na rede http://bibliotecasantamarina.blogspot.com.es/2012/11/lim-noite-do-apalpador.html https://www.dropbox.com/s/pt9izrwsweyzark/O%20APALPADOR.pdf (UD) http://www.slideshare.net/cucacambados/apalpador7878360?ref=http://cuentoscancionespicto.blogspot.com.es/2011/05/o-apalpador.html 12. Bibliografía - Galicia Encantada - O Apalpador, personagem mítico do Natal galego a resgate.- José André Lôpez Gonçâlez - O Apalpador e o toro de Natal; ou «Papá Nöel» e a árvore de luzes1.- Carlos Calvo Varela - www.apalpador.com - UD da Asociación Artabria Equipo de Dinamización da Lingua Galega - Nadal 2013 CEIP Ponte dos Brozos - Arteixo

×