Veranderkunde & EPD Gastcollege Erasmus Universiteit Rotterdam Schakelprogramma iBMG Bettine Pluut © Zenc, 2011
Even voorstellen maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Blogger  &  Twitteraar Buitenpromovenda Adviseur Bestuurslid eHealth
maandag 6 juni 2011 © Zenc,  2011 Veranderen en EPD’s Het wat, waarom en hoe van het landelijk EPD Onderwerpen voor vandaa...
maandag 6 juni 2011 © Zenc,  2011 Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van eHealth? Wat is eHealth? Wat ...
 
Elektronische Patiënten Dossiers: het ‘wat’ <ul><li>Schaalniveaus </li></ul><ul><li>Functionaliteiten </li></ul><ul><li>Be...
Het ‘wat’ (1): schaalniveaus <ul><li>Lokaal </li></ul><ul><li>Regionaal  </li></ul><ul><li>Landelijk </li></ul>© Zenc,  2011
Het ‘wat’ (2): functionaliteiten © Zenc,  2011 Generatiemodel van Gartner
Het ‘wat’ (3): beoogde gebruikers <ul><li>Specialisten </li></ul><ul><li>Huisartsen </li></ul><ul><li>Verpleegkundigen </l...
De relationele impact van EPD’s <ul><li>EPD’s als ‘stabilized effect’ van relationele processen </li></ul><ul><li>Ze belem...
Strategische keuzes maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Individu centraal Collectief centraal Zorgverlener-gericht Patiëntged...
Passende ICT-keuzes maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Individu centraal Collectief centraal Zorgverleners-gericht Patiëntge...
<ul><li>Zorginhoudelijk belang </li></ul><ul><ul><li>Therapietrouw </li></ul></ul><ul><ul><li>Geïnformeerde patiënt kan ri...
maandag 6 juni 2011 © Zenc,  2011 Maar zelfmanagement dé oplossing Is niet voor iedereen altijd en overal (zie ondermeer h...
06-06-11 © Zenc,  2011 Arts = expert Patiënt = passieve ‘leek’ Wordt minder,  kan minder, maar blijft nodig … Traditionele...
De impact van patiëntinzage <ul><li>Steeds meer onderzoek maar nog steeds te weinig </li></ul><ul><li>Onderzoek lijkt te w...
Het ‘wat’: beoogde gebruikers landelijk EPD <ul><li>(zoals (was) gepland)  </li></ul><ul><li>Zenden en ontvangen: huisarts...
Het ‘wat’: te digitaliseren en uit te wisselen gegevens © Zenc,  2011 <ul><li>Lokaal: wisselt per instelling </li></ul><ul...
Het landelijk EPD: besluitvorming © Zenc,  2011
<ul><li>Fase 1: Faciliteren van ontwikkelingen in het veld </li></ul>Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Ik acht d...
<ul><li>Fase 2: Ontwerpen, plannen en evalueren van de techniek </li></ul>Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Ik k...
<ul><li>Fase 3: Randvoorwaarden uitdenken en realiseren </li></ul>Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Het uitgangs...
<ul><li>Fase 4: Implementeren en wettelijk verankeren </li></ul>Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Door middel va...
Een wet... De behandelaar is gebaat bij (verplichte) aansluiting van alle zorgverleners. Alle bronnen moeten aangesloten z...
 
Ik heb Nictiz de opdracht gegeven (zie bijlage) om binnen drie maanden te komen met een voorstel waarmee de beleidsmatige,...
... verzoekt de regering vast te leggen in de WGBO dat patiënten per 1 januari 2013 recht hebben op inzage en afschrift op...
Wat ging er mis?
© Zenc, 2011 A A’ A B A ? 1e orde: Verbetering 2e orde: Verandering 3e orde: Transformatie Planmatig veranderen Ontwerpen ...
Meerkoppig monster <ul><li>Financiën </li></ul><ul><li>Techniek </li></ul><ul><li>Privacy </li></ul><ul><li>Samenwerking e...
Sterk krachtenveld © Zenc,  2011 ... to name just a few
Schuivende en onduidelijke doelen <ul><li>Kwaliteit van zorg  </li></ul><ul><ul><li>Minder medische missers </li></ul></ul...
Communicatie & de patiënt “ Inzage van patiënten maakte geen onderdeel uit van de initiële plannen, mede omdat dat de comp...
Privacy is meer dan een technisch vraagstuk Uitdaging Strategie Informatie Organisatie
Privacy © Zenc,  2011
Privacy
Informationele privacy Actierecht Afweerrecht Zeggenschap vormgeven Databeveiliging
Privacy © Zenc,  2011
Lessen <ul><li>Benader ICT-projecten vanuit de driehoek </li></ul><ul><li>Nut en noodzaak moeten concreet zijn </li></ul><...
Vragen? <ul><li>Stel ze vooral en kijk op: </li></ul><ul><li>www.bettinepluut.nl   </li></ul><ul><li>www.twitter.com/betti...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Gastcollege Veranderkunde, zelfmanagement en EPD

2,389 views
2,245 views

Published on

Dit gastcollege gaat over de veranderkundige aspecten van EPD's. Aan de orde komen 'het wat' van EPD's, zelfmanagement en de arts-patiëntrelatie, veranderstrategie en privacy. Het gastcollege werd gegeven aan studenten aan het instituut Beleid en Management van de Gezondheidszorg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,389
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
629
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Welke vragen hebben jullie vooraf?
  • 24 regionale samenwerkingsorganisaties. Gezamenlijk bieden de organisaties diensten aan 88 van de 128 ziekenhuizen en 15 van de 57 huisartsendiensten.
  • Arre vraagt welke keuzemogelijkheden er zijn
  • Arre vraagt welke ICT-keuzen uit strategieën blijken
  • Goede communicatie (over verwachtingen) bepalender voor succes behandeling dan krachtig medicijn Communicatie beïnvloedt therapietrouw Onvoldoende aandacht voor psychosociale aspecten leidt tot onjuiste of onvolledige diagnoses Stressregulering: Gevoel van controle over gezondheidsproblemen helpt Je kunnen uitdrukken helpt Goed en snel geholpen worden Fundamentele behoeften Kennen en begrijpen Erkend en begrepen worden Ontgroening en vergrijzing vragen om: Meer zelfredzaamheid Minder symptoombestrijding Meer aandacht voor leefstijl
  • ““
  • Maar DE arts niet vertegenwoordigd
  • (a) degenen die zich zorgen maken over hun privacy en over machtsmisbruik (b) degenen die hun patiëntgegevens niet kunnen of willen &apos;managen&apos; (c) degenen die actief zelf hun patiëntgegevens willen &apos;managen&apos;
  • Benader ICT-projecten vanuit de driehoek Nut en noodzaak moeten concreet zijn Belang van onderzoek en evaluatie Belang van een duidelijke en goede veranderkundige aanpak Benader privacy niet louter vanuit oogpunt van beveiliging Belang van communicatie en dialoog
  • Gastcollege Veranderkunde, zelfmanagement en EPD

    1. 1. Veranderkunde & EPD Gastcollege Erasmus Universiteit Rotterdam Schakelprogramma iBMG Bettine Pluut © Zenc, 2011
    2. 2. Even voorstellen maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Blogger & Twitteraar Buitenpromovenda Adviseur Bestuurslid eHealth
    3. 3. maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Veranderen en EPD’s Het wat, waarom en hoe van het landelijk EPD Onderwerpen voor vandaag EPD’s en de arts-patiëntrelatie
    4. 4. maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van eHealth? Wat is eHealth? Wat vinden wij daarvan? Vragen voor vandaag
    5. 6. Elektronische Patiënten Dossiers: het ‘wat’ <ul><li>Schaalniveaus </li></ul><ul><li>Functionaliteiten </li></ul><ul><li>Beoogde gebruikers </li></ul><ul><li>Uit te wisselen gegevens </li></ul>© Zenc, 2011
    6. 7. Het ‘wat’ (1): schaalniveaus <ul><li>Lokaal </li></ul><ul><li>Regionaal </li></ul><ul><li>Landelijk </li></ul>© Zenc, 2011
    7. 8. Het ‘wat’ (2): functionaliteiten © Zenc, 2011 Generatiemodel van Gartner
    8. 9. Het ‘wat’ (3): beoogde gebruikers <ul><li>Specialisten </li></ul><ul><li>Huisartsen </li></ul><ul><li>Verpleegkundigen </li></ul><ul><li>Patiënten </li></ul><ul><li>Mantelzorgers </li></ul><ul><li>.... </li></ul>© Zenc, 2011 Een theoretisch uitstapje...
    9. 10. De relationele impact van EPD’s <ul><li>EPD’s als ‘stabilized effect’ van relationele processen </li></ul><ul><li>Ze belemmeren bepaalde rolverdelingen of faciliteren deze </li></ul><ul><li>EPD-projecten draaien dus om een principiële en strategische vraag: </li></ul><ul><li>Wie willen we met wie verbinden .... </li></ul><ul><li>... en wie heeft welke rol te vervullen? </li></ul>© Zenc, 2011
    10. 11. Strategische keuzes maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Individu centraal Collectief centraal Zorgverlener-gericht Patiëntgedreven Zorg vanuit één discipline of instelling Vermaatschappelijkte zorg Zorgprosumptie Geïntegreerde zorg
    11. 12. Passende ICT-keuzes maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Individu centraal Collectief centraal Zorgverleners-gericht Patiëntgedreven HIS / ZIS Persoonlijk patiëntdossier EPD 1.0 EPD 2.0 Zorg vanuit één discipline of instelling Geïntegreerde zorg Zorgprosumptie Vermaatschappelijkte zorg
    12. 13. <ul><li>Zorginhoudelijk belang </li></ul><ul><ul><li>Therapietrouw </li></ul></ul><ul><ul><li>Geïnformeerde patiënt kan risico’s en opbrengsten van behandelingen beter schatten </li></ul></ul><ul><li>Ethisch belang </li></ul><ul><ul><li>Fundamentele behoeftes: “kennen en begrijpen” en “erkend en begrepen worden” </li></ul></ul><ul><ul><li>Stressregulering </li></ul></ul><ul><li>Maatschappelijk belang </li></ul><ul><ul><li>Ontgroening en en vergrijzing </li></ul></ul>Zelfmanagement maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011
    13. 14. maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Maar zelfmanagement dé oplossing Is niet voor iedereen altijd en overal (zie ondermeer het werk van J.M. Bensing)
    14. 15. 06-06-11 © Zenc, 2011 Arts = expert Patiënt = passieve ‘leek’ Wordt minder, kan minder, maar blijft nodig … Traditionele zorg Patiëntgedreven zorg Zorgnetwerk = facilitator en coach Patiënt = actieve regisseur Gebeurt vaker, kan vaker moet vaker… Zorgnetwerk = slimme organisator Patiënt = kritische consument Vraaggeorganiseerde zorg Gebeurt vaker, kan vaker moet vaker… Relational Responsibility (McNamee en Gergen, 1999)
    15. 16. De impact van patiëntinzage <ul><li>Steeds meer onderzoek maar nog steeds te weinig </li></ul><ul><li>Onderzoek lijkt te wijzen op </li></ul><ul><ul><li>Waardering van openheid en gelijkheid </li></ul></ul><ul><ul><li>Draagt bij aan ‘kennis’ en participatie patiënten </li></ul></ul><ul><ul><li>Weinig tot geen extra werkbelasting artsen </li></ul></ul><ul><ul><li>Beperkte positieve invloed op kwaliteit gegevens </li></ul></ul><ul><ul><li>Technische en organisatorische inbedding van belang </li></ul></ul><ul><ul><li>Zie ondermeer: Douglas, Minderhoud en Pluut (2010). De impact van patiëntinzage op het zorgproces: resultaten van een verkennend veldonderzoek. Den Haag: Zenc. </li></ul></ul>
    16. 17. Het ‘wat’: beoogde gebruikers landelijk EPD <ul><li>(zoals (was) gepland) </li></ul><ul><li>Zenden en ontvangen: huisarts, specialist, apotheker </li></ul><ul><li>Ontvangen: patiënten </li></ul>© Zenc, 2011
    17. 18. Het ‘wat’: te digitaliseren en uit te wisselen gegevens © Zenc, 2011 <ul><li>Lokaal: wisselt per instelling </li></ul><ul><li>Regionaal: wisselt per regionaal netwerk </li></ul><ul><li>Landelijk: (zoals (was) gepland): </li></ul><ul><ul><li>Waarneemdossier Huisartsen </li></ul></ul><ul><ul><li>Medicatiedossier </li></ul></ul>
    18. 19. Het landelijk EPD: besluitvorming © Zenc, 2011
    19. 20. <ul><li>Fase 1: Faciliteren van ontwikkelingen in het veld </li></ul>Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Ik acht de ontwikkeling van een EPD van groot belang (...). Maar de overheid ziet voor zichzelf geen taak om hiervoor een blauwdruk op te stellen. Een EPD dient de kwaliteit en doelmatigheid van het primaire proces te verbeteren. Daarom zal het veld zelf, gestimuleerd door de overheid, de ontwikkeling moeten regisseren” (Minister Borst, TK, 1998). © Zenc, 2011
    20. 21. <ul><li>Fase 2: Ontwerpen, plannen en evalueren van de techniek </li></ul>Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Ik kom na uitvoerig overleg met partijen in de zorg tot de conclusie dat er behoefte is aan een actieve rol voor mijn departement bij het signaleren en wegnemen van knelpunten die de toepassing van ICT in de weg staan”, (Minister Borst, TK, 2000) © Zenc, 2011
    21. 22. <ul><li>Fase 3: Randvoorwaarden uitdenken en realiseren </li></ul>Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Het uitgangspunt (...) is dat het gebruik van het EPD direct te maken heeft met de kwaliteit van zorgverlening en dat zorgverleners verantwoordelijk zijn voor het daadwerkelijk gebruiken. Ik heb al aangegeven dat ik daarmee niet volsta indien het veld onwillig blijkt het EMD, en op termijn, het EPD te gebruiken. (...) Uw moties zijn voor mij wel aanleiding om te bezien of er – naast de reeds ingezette maatregelen – ook een nader wettelijk systeem moet komen (Minister Hoogervorst, TK, 2005). © Zenc, 2011
    22. 23. <ul><li>Fase 4: Implementeren en wettelijk verankeren </li></ul>Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Door middel van goede voorlichting over het EPD, positieve praktijkvoorbeelden, financiële prikkels en druk vanuit de wetgeving en de patiëntenorganisaties wordt gewerkt aan een mentaliteitsomslag bij artsen”, (Minister Klink, TK, 2008) © Zenc, 2011
    23. 24. Een wet... De behandelaar is gebaat bij (verplichte) aansluiting van alle zorgverleners. Alle bronnen moeten aangesloten zijn om het virtuele EPD volledig te krijgen. Pas dan kunnen zorgverleners op het systeem vertrouwen Vanaf het moment dat er besloten werd tot een wettelijke verplichting ontstond er grote weerstand uit het veld. © Zenc, 2011
    24. 26. Ik heb Nictiz de opdracht gegeven (zie bijlage) om binnen drie maanden te komen met een voorstel waarmee de beleidsmatige, financiële en organisatorische medewerking van mij aan de ontwikkeling van het LSP wordt beëindigd. [...] Verkend kan worden of er zonder overheidssteun een toekomstperspectief bestaat voor het LSP met Nictiz en/of andere partijen [...] (Minister Schippers, TK, 11 april 2011)
    25. 27. ... verzoekt de regering vast te leggen in de WGBO dat patiënten per 1 januari 2013 recht hebben op inzage en afschrift op elektronische wijze in hun gehele dossier bij de zorgverlener, en de zorgverlener te verplichten, dit recht op elektronische inzage en afschrift te faciliteren (Minister Schippers, TK, 11 april 2011) Patiëntinzage: motie Omtzigt
    26. 28. Wat ging er mis?
    27. 29. © Zenc, 2011 A A’ A B A ? 1e orde: Verbetering 2e orde: Verandering 3e orde: Transformatie Planmatig veranderen Ontwerpen Ontwikkelen Lerend vernieuwen Ontwerpen Ontwikkelen O.b.v. Jaap Boonstra, 2010 Niveaus van veranderen
    28. 30. Meerkoppig monster <ul><li>Financiën </li></ul><ul><li>Techniek </li></ul><ul><li>Privacy </li></ul><ul><li>Samenwerking en werkwijzen </li></ul><ul><li>Medisch inhoudelijk </li></ul>
    29. 31. Sterk krachtenveld © Zenc, 2011 ... to name just a few
    30. 32. Schuivende en onduidelijke doelen <ul><li>Kwaliteit van zorg </li></ul><ul><ul><li>Minder medische missers </li></ul></ul><ul><ul><li>Minder dubbele onderzoeken </li></ul></ul><ul><ul><li>Zorgverleners gaan beter functioneren </li></ul></ul><ul><li>Doelmatigheid van zorg </li></ul><ul><li>Toegang tot zorg </li></ul><ul><li>Positie patiënt versterken </li></ul>© Zenc, 2011
    31. 33. Communicatie & de patiënt “ Inzage van patiënten maakte geen onderdeel uit van de initiële plannen, mede omdat dat de complexiteit nog groter had gemaakt. Daarnaast was het dan nog moeilijker geweest draagvlak te verkrijgen [...] omdat veel artsen hier bezwaren tegen hebben”. © Zenc, 2011
    32. 34. Privacy is meer dan een technisch vraagstuk Uitdaging Strategie Informatie Organisatie
    33. 35. Privacy © Zenc, 2011
    34. 36. Privacy
    35. 37. Informationele privacy Actierecht Afweerrecht Zeggenschap vormgeven Databeveiliging
    36. 38. Privacy © Zenc, 2011
    37. 39. Lessen <ul><li>Benader ICT-projecten vanuit de driehoek </li></ul><ul><li>Nut en noodzaak moeten concreet zijn </li></ul><ul><li>Belang van onderzoek en evaluatie </li></ul><ul><li>Belang van een duidelijke en goede veranderkundige aanpak </li></ul><ul><li>Belang van communicatie en dialoog </li></ul><ul><li>Benader privacy niet louter vanuit oogpunt van beveiliging </li></ul>© Zenc, 2011
    38. 40. Vragen? <ul><li>Stel ze vooral en kijk op: </li></ul><ul><li>www.bettinepluut.nl </li></ul><ul><li>www.twitter.com/bettinepluut </li></ul><ul><li>www.zenc.nl </li></ul><ul><li>http://www.linkedin.com/in/bettinepluut </li></ul>

    ×