Gastcollege Veranderkunde, zelfmanagement en EPD

Veranderkunde & EPD Gastcollege Erasmus Universiteit Rotterdam Schakelprogramma iBMG Bettine Pluut © Zenc, 2011

Even voorstellen maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Blogger & Twitteraar Buitenpromovenda Adviseur Bestuurslid eHealth

maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Veranderen en EPD’s Het wat, waarom en hoe van het landelijk EPD Onderwerpen voor vandaag EPD’s en de arts-patiëntrelatie

maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van eHealth? Wat is eHealth? Wat vinden wij daarvan? Vragen voor vandaag

Elektronische Patiënten Dossiers: het ‘wat’
Schaalniveaus
Functionaliteiten
Beoogde gebruikers
Uit te wisselen gegevens
© Zenc, 2011

Het ‘wat’ (1): schaalniveaus
Lokaal
Regionaal
Landelijk
© Zenc, 2011

Het ‘wat’ (2): functionaliteiten © Zenc, 2011 Generatiemodel van Gartner

Het ‘wat’ (3): beoogde gebruikers
Specialisten
Huisartsen
Verpleegkundigen
Patiënten
Mantelzorgers
....
© Zenc, 2011 Een theoretisch uitstapje...

De relationele impact van EPD’s
EPD’s als ‘stabilized effect’ van relationele processen
Ze belemmeren bepaalde rolverdelingen of faciliteren deze
EPD-projecten draaien dus om een principiële en strategische vraag:
Wie willen we met wie verbinden ....
... en wie heeft welke rol te vervullen?
© Zenc, 2011

Strategische keuzes maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Individu centraal Collectief centraal Zorgverlener-gericht Patiëntgedreven Zorg vanuit één discipline of instelling Vermaatschappelijkte zorg Zorgprosumptie Geïntegreerde zorg

Passende ICT-keuzes maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Individu centraal Collectief centraal Zorgverleners-gericht Patiëntgedreven HIS / ZIS Persoonlijk patiëntdossier EPD 1.0 EPD 2.0 Zorg vanuit één discipline of instelling Geïntegreerde zorg Zorgprosumptie Vermaatschappelijkte zorg

Zorginhoudelijk belang
Therapietrouw
Geïnformeerde patiënt kan risico’s en opbrengsten van behandelingen beter schatten
Ethisch belang
Fundamentele behoeftes: “kennen en begrijpen” en “erkend en begrepen worden”
Stressregulering
Maatschappelijk belang
Ontgroening en en vergrijzing
Zelfmanagement maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011

maandag 6 juni 2011 © Zenc, 2011 Maar zelfmanagement dé oplossing Is niet voor iedereen altijd en overal (zie ondermeer het werk van J.M. Bensing)

06-06-11 © Zenc, 2011 Arts = expert Patiënt = passieve ‘leek’ Wordt minder, kan minder, maar blijft nodig … Traditionele zorg Patiëntgedreven zorg Zorgnetwerk = facilitator en coach Patiënt = actieve regisseur Gebeurt vaker, kan vaker moet vaker… Zorgnetwerk = slimme organisator Patiënt = kritische consument Vraaggeorganiseerde zorg Gebeurt vaker, kan vaker moet vaker… Relational Responsibility (McNamee en Gergen, 1999)

De impact van patiëntinzage
Steeds meer onderzoek maar nog steeds te weinig
Onderzoek lijkt te wijzen op
Waardering van openheid en gelijkheid
Draagt bij aan ‘kennis’ en participatie patiënten
Weinig tot geen extra werkbelasting artsen
Beperkte positieve invloed op kwaliteit gegevens
Technische en organisatorische inbedding van belang
Zie ondermeer: Douglas, Minderhoud en Pluut (2010). De impact van patiëntinzage op het zorgproces: resultaten van een verkennend veldonderzoek. Den Haag: Zenc.

Het ‘wat’: beoogde gebruikers landelijk EPD
(zoals (was) gepland)
Zenden en ontvangen: huisarts, specialist, apotheker
Ontvangen: patiënten
© Zenc, 2011

Het ‘wat’: te digitaliseren en uit te wisselen gegevens © Zenc, 2011
Lokaal: wisselt per instelling
Regionaal: wisselt per regionaal netwerk
Landelijk: (zoals (was) gepland):
Waarneemdossier Huisartsen
Medicatiedossier

Het landelijk EPD: besluitvorming © Zenc, 2011

Fase 1: Faciliteren van ontwikkelingen in het veld
Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Ik acht de ontwikkeling van een EPD van groot belang (...). Maar de overheid ziet voor zichzelf geen taak om hiervoor een blauwdruk op te stellen. Een EPD dient de kwaliteit en doelmatigheid van het primaire proces te verbeteren. Daarom zal het veld zelf, gestimuleerd door de overheid, de ontwikkeling moeten regisseren” (Minister Borst, TK, 1998). © Zenc, 2011

Fase 2: Ontwerpen, plannen en evalueren van de techniek
Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Ik kom na uitvoerig overleg met partijen in de zorg tot de conclusie dat er behoefte is aan een actieve rol voor mijn departement bij het signaleren en wegnemen van knelpunten die de toepassing van ICT in de weg staan”, (Minister Borst, TK, 2000) © Zenc, 2011

Fase 3: Randvoorwaarden uitdenken en realiseren
Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Het uitgangspunt (...) is dat het gebruik van het EPD direct te maken heeft met de kwaliteit van zorgverlening en dat zorgverleners verantwoordelijk zijn voor het daadwerkelijk gebruiken. Ik heb al aangegeven dat ik daarmee niet volsta indien het veld onwillig blijkt het EMD, en op termijn, het EPD te gebruiken. (...) Uw moties zijn voor mij wel aanleiding om te bezien of er – naast de reeds ingezette maatregelen – ook een nader wettelijk systeem moet komen (Minister Hoogervorst, TK, 2005). © Zenc, 2011

Fase 4: Implementeren en wettelijk verankeren
Belangrijkste fasen bij de totstandkoming “ Door middel van goede voorlichting over het EPD, positieve praktijkvoorbeelden, financiële prikkels en druk vanuit de wetgeving en de patiëntenorganisaties wordt gewerkt aan een mentaliteitsomslag bij artsen”, (Minister Klink, TK, 2008) © Zenc, 2011

Een wet... De behandelaar is gebaat bij (verplichte) aansluiting van alle zorgverleners. Alle bronnen moeten aangesloten zijn om het virtuele EPD volledig te krijgen. Pas dan kunnen zorgverleners op het systeem vertrouwen Vanaf het moment dat er besloten werd tot een wettelijke verplichting ontstond er grote weerstand uit het veld. © Zenc, 2011

Ik heb Nictiz de opdracht gegeven (zie bijlage) om binnen drie maanden te komen met een voorstel waarmee de beleidsmatige, financiële en organisatorische medewerking van mij aan de ontwikkeling van het LSP wordt beëindigd. [...] Verkend kan worden of er zonder overheidssteun een toekomstperspectief bestaat voor het LSP met Nictiz en/of andere partijen [...] (Minister Schippers, TK, 11 april 2011)

... verzoekt de regering vast te leggen in de WGBO dat patiënten per 1 januari 2013 recht hebben op inzage en afschrift op elektronische wijze in hun gehele dossier bij de zorgverlener, en de zorgverlener te verplichten, dit recht op elektronische inzage en afschrift te faciliteren (Minister Schippers, TK, 11 april 2011) Patiëntinzage: motie Omtzigt

Wat ging er mis?

© Zenc, 2011 A A’ A B A ? 1e orde: Verbetering 2e orde: Verandering 3e orde: Transformatie Planmatig veranderen Ontwerpen Ontwikkelen Lerend vernieuwen Ontwerpen Ontwikkelen O.b.v. Jaap Boonstra, 2010 Niveaus van veranderen

Meerkoppig monster
Financiën
Techniek
Privacy
Samenwerking en werkwijzen
Medisch inhoudelijk

Schuivende en onduidelijke doelen
Kwaliteit van zorg
Minder medische missers
Minder dubbele onderzoeken
Zorgverleners gaan beter functioneren
Doelmatigheid van zorg
Toegang tot zorg
Positie patiënt versterken
© Zenc, 2011

Communicatie & de patiënt “ Inzage van patiënten maakte geen onderdeel uit van de initiële plannen, mede omdat dat de complexiteit nog groter had gemaakt. Daarnaast was het dan nog moeilijker geweest draagvlak te verkrijgen [...] omdat veel artsen hier bezwaren tegen hebben”. © Zenc, 2011

Privacy is meer dan een technisch vraagstuk Uitdaging Strategie Informatie Organisatie

Privacy

Informationele privacy Actierecht Afweerrecht Zeggenschap vormgeven Databeveiliging

Lessen
Benader ICT-projecten vanuit de driehoek
Nut en noodzaak moeten concreet zijn
Belang van onderzoek en evaluatie
Belang van een duidelijke en goede veranderkundige aanpak
Belang van communicatie en dialoog
Benader privacy niet louter vanuit oogpunt van beveiliging
© Zenc, 2011

Vragen?
Stel ze vooral en kijk op:
www.bettinepluut.nl
www.twitter.com/bettinepluut
www.zenc.nl
http://www.linkedin.com/in/bettinepluut

http://www.bettinepluut.com	521
http://www.bettinepluut.nl	21
http://twitter.com	1
http://paper.li	1
http://www.bettinepluut.com.	1

Gastcollege Veranderkunde, zelfmanagement en EPD

by Bettine Pluut on Jun 06, 2011

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

5 Embeds 545

Statistics

Gastcollege Veranderkunde, zelfmanagement en EPD — Presentation Transcript