Seminar filebeheer3 juni 2013Robert GillesseSenior kwaliteitsmedewerkerDigitaal Erfgoed Nederland (Stichting DEN)Robert.gi...
Vragen aan publiek•Wie heeft welk formaat gebruikt?
Opzet• Uw spreker• Eisen aan archiefformaat• Compressie• KB onderzoek• Belangrijkste archiefformaten• Enkele minder voor d...
Uw spreker• Sinds 2009 werkzaam bij DEN• Specialisme digitalisering en digitaleduurzaamheid• Projectleider van DE BASIS• B...
Eisen aan een archiefformaat• Recht doen aan essentiële eigenschappen van het te archiverenobject• Open standaard• Stabili...
Specifieke eisen aan eenarchiefformaat voor afbeeldingen• Kleur ondersteuning (ICC profiel, kleurruimte)• Bitdiepte:– 1 bi...
Compressie vs. geen compressieBron: http://www.deleidsecanon.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=26&Itemid=61
Compressie vs. geen compressie• Lijkt op discussie tussen rekkelijken enpreciezen• Feit: grootste verlies beeldinformatie ...
Geen compressie• Geen enkel verlies beeldkwaliteit• Geen enkel risico langdurige bewaring(?)• Veel opslagruimte nodig
Lossless compressie• Geen enkel verlies beeldkwaliteit• Enig risico langdurige bewaring• Tot 50% minder opslagruimte nodig
Lossy compressie• Variabel instelbaar van visueel lossless totzichtbaar verlies• Enig risico langdurige bewaring• Tot >96%...
KB onderzoekhttp://www.kb.nl/sites/default/files/docs/Alternative_File_Formats_for_Storing_Masters_2_1.pdf
KB onderzoek• Mede-auteur KB onderzoek uit 2008 naarbestandsformaten voor digitale beelden• Alternatief voor ongecomprimee...
TiffBron: http://to411daily.com/2012/08/17/dome-productions-presents-the-tiff-2011-press-conferences-and-tiffdome-producti...
TIFF• Tagged Image File Format• Eerste versie uit 1986!• Laatste versie 6.0 uit 1992• Wel daarna extensies toegevoegd• Ope...
TIFF voordelen• Flexibel• Zonder of met (JPEG, LZW, ZIP, G4, JBIG)compressie• Inzoommogelijkheden (Pyramid)• Prima accepta...
TIFF nadelen• Ongecomprimeerd: Groot!• Redundante opslag is dus duur• Extensies worden niet altijd ondersteund (sterkaanbe...
Jpeg 2000 Part 1http://www.intopix.com/uploaded/Press%20Room%20Images/intoPIX%20-%20JPEG%202000.JPG
JPEG 2000 Part 1• Joint Photographic Experts Group• 12 delen, deel 1 “basisbestand”• Part 1 in 2000 ISO gecertificeerd• “O...
JPEG 2000 voordelen• Meest effectieve lossless en lossy compressie• Respectievelijk 50% en >95% opslagwinst• Voorzichtige ...
JPEG 2000 nadelen• Achterblijvende acceptatie consumentenmarkten software industrie• Software tools ondersteunen de standa...
JpegBron (Thomas Ruff) http://www.foam.org/media/3636726/Thomas%20Ruff,%20jpeg%20ny02,%202004.jpg
JPEG• Joint Photographic Experts Group• Originele standaard ISO genormeerd in 1994• Vier delen• Verwarrend gegeven: JPEG i...
JPEG voordelen• Acceptatiegraad consumentenmarkt enindustrie enorm• Conservatieve toepassing compressie (1:10)geeft visuee...
JPEG nadelen• Lossy compressie doet afbreuk aanbeeldkwaliteit• Relatief kwetsbaar voor bitfouten• Beperkt tot bitdiepte va...
PNGBron: http://www.libpng.org/pub/png/img_png/pnglogo-blk.jpg
PNG• Portable Network Graphics• ISO genormeerd in 2003• In eerste instantie bedacht alspresentatieformaat op het internet
PNG voordelen• Lossless compressie• Compressie tot maximaal 40%• Alle gangbare bitdieptes mogelijk
PNG nadelen• Acceptatie industrie beperkt• Acceptatie consumentenmarkt beperkt• Beperkte mogelijkheden presentatie
Enkele minder voor dehand liggende ofgangbare formaten voorarchivering
PDF(/A)?http://www.big-images.com/1-877-781-9301/News_files/Advantages_of_Tiff_files_in_large_format_printing_Feb_2007.html
PDF(/A) als archiefformaat voordigitale afbeeldingen?• Wrapper waarbinnen van alles mogelijk is:– Geen, lossless of lossy ...
GIF• Beperkt kleurpalet (8 bits, maximaal 256kleuren) maakt GIF ongeschikt als archief- enpresentatieformaat voor culturee...
DNG• Digital negative• Ontworpen voor gestandaardiseerde opslag vanRAW beelden• Extensie op het TIFF formaat• Acceptatie i...
Vergelijking tussen formatenBron: http://www.flickr.com/photos/bertwerk/736429192/
Vergelijk tussen formaten• Vergelijkingstabel in het kader van de(herziene) DE BASIS voor vervaardiging vanbeeld)Bron: htt...
Vergelijkingstabel formaten• Vergelijkingstabel in het kader van de(herziene) DE BASIS voor vervaardiging vanbeeld)
Vergelijk tussen formaten• Keuze voor een van de gangbare formatenlevert geen foute keuze op• Uitruil tussen overzienbare ...
Advies• Keuze 1: Ongecomprimeerde TIFF– Geen enkel risico duurzame bewaring– Compressie niet aanvaardbaar– Geen enkel verl...
Vergelijk tussen formaten• Vergelijkingstabel in het kader van de(herziene) DE BASIS voor vervaardiging vanbeeld)Bron: htt...
Vergelijk tussen formaten• Vergelijkingstabel in het kader van de(herziene) DE BASIS voor vervaardiging vanbeeld)Bron: htt...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Archivering van digitale afbeeldingen: het maken van een beredeneerde keuze voor een bestandsformaat

963 views
836 views

Published on

Lezing over bestandsformaten voor de archivering van digitale afbeeldingen. In kader van De Ree Archiefsystemen symposium file beheer op 3-6-2013.

Published in: Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
963
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
325
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Archivering van digitale afbeeldingen: het maken van een beredeneerde keuze voor een bestandsformaat

  1. 1. Seminar filebeheer3 juni 2013Robert GillesseSenior kwaliteitsmedewerkerDigitaal Erfgoed Nederland (Stichting DEN)Robert.gillesse@den.nlArchivering van digitaleafbeeldingen: het maken van eenberedeneerde keuze voor eenbestandsformaat
  2. 2. Vragen aan publiek•Wie heeft welk formaat gebruikt?
  3. 3. Opzet• Uw spreker• Eisen aan archiefformaat• Compressie• KB onderzoek• Belangrijkste archiefformaten• Enkele minder voor de hand liggende formaten• Tabel vergelijking bestandsformaten• Hoe te kiezen• Vragen en discussie
  4. 4. Uw spreker• Sinds 2009 werkzaam bij DEN• Specialisme digitalisering en digitaleduurzaamheid• Projectleider van DE BASIS• Bestandsformaten voor beeld een van deaandachtsgebieden
  5. 5. Eisen aan een archiefformaat• Recht doen aan essentiële eigenschappen van het te archiverenobject• Open standaard• Stabiliteit• Kwetsbaarheid voor bit- en bytefouten• Vrij van patenten• Mogelijkheden toevoegen metadata (EXIF, bibliografisch, ect)• Acceptatie consumentenmarkt• Acceptatie softwaremakers• Volwassen open source ontwikkelbibliotheek• Acceptatie culturele erfgoedsector• Complexiteit?Zie o.a. LOC Sustainability of Digital Formats en DPCFile formats for preservation
  6. 6. Specifieke eisen aan eenarchiefformaat voor afbeeldingen• Kleur ondersteuning (ICC profiel, kleurruimte)• Bitdiepte:– 1 bit bitonaal– 8 of 16 bits grijswaarden– 24 of 48 bits kleur
  7. 7. Compressie vs. geen compressieBron: http://www.deleidsecanon.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=26&Itemid=61
  8. 8. Compressie vs. geen compressie• Lijkt op discussie tussen rekkelijken enpreciezen• Feit: grootste verlies beeldinformatie indigitalisering van het origineel• Gecomprimeerd bestand kwetsbaarder voorbitfouten?• Compressie maakt bestand complexer en duskwetsbaarder?
  9. 9. Geen compressie• Geen enkel verlies beeldkwaliteit• Geen enkel risico langdurige bewaring(?)• Veel opslagruimte nodig
  10. 10. Lossless compressie• Geen enkel verlies beeldkwaliteit• Enig risico langdurige bewaring• Tot 50% minder opslagruimte nodig
  11. 11. Lossy compressie• Variabel instelbaar van visueel lossless totzichtbaar verlies• Enig risico langdurige bewaring• Tot >96% minder opslagruimte nodig• Redundante opslag relatief goedkoop
  12. 12. KB onderzoekhttp://www.kb.nl/sites/default/files/docs/Alternative_File_Formats_for_Storing_Masters_2_1.pdf
  13. 13. KB onderzoek• Mede-auteur KB onderzoek uit 2008 naarbestandsformaten voor digitale beelden• Alternatief voor ongecomprimeerde masterTIFF’s• JPEG2000 lossless gepresenteerd alsverantwoord alternatief (met lossless PNG alsgoede tweede)• Maar ook in specifieke gevallen lossy JPEG ofJPEG2000 te overwegen
  14. 14. TiffBron: http://to411daily.com/2012/08/17/dome-productions-presents-the-tiff-2011-press-conferences-and-tiffdome-productions-feed-room/
  15. 15. TIFF• Tagged Image File Format• Eerste versie uit 1986!• Laatste versie 6.0 uit 1992• Wel daarna extensies toegevoegd• Open standaard (gepubliceerd door Adobe)• Niet ISO genormeerd
  16. 16. TIFF voordelen• Flexibel• Zonder of met (JPEG, LZW, ZIP, G4, JBIG)compressie• Inzoommogelijkheden (Pyramid)• Prima acceptatie industrie, erfgoedsector,consumenten• Goed bestand tegen bitfouten• 1, 8, 16, 24 en 48 bits
  17. 17. TIFF nadelen• Ongecomprimeerd: Groot!• Redundante opslag is dus duur• Extensies worden niet altijd ondersteund (sterkaanbevolen: TIFF 6.0 Baseline)
  18. 18. Jpeg 2000 Part 1http://www.intopix.com/uploaded/Press%20Room%20Images/intoPIX%20-%20JPEG%202000.JPG
  19. 19. JPEG 2000 Part 1• Joint Photographic Experts Group• 12 delen, deel 1 “basisbestand”• Part 1 in 2000 ISO gecertificeerd• “Opvolger” van het JPEG formaat• Keuze tussen lossless en lossy compressie• DEN blog (met input Johan van der Knijff vande KB): http://www.den.nl/blog/bericht/2992
  20. 20. JPEG 2000 voordelen• Meest effectieve lossless en lossy compressie• Respectievelijk 50% en >95% opslagwinst• Voorzichtige acceptatie erfgoedsector (endaarbuiten)• Uitgebreide mogelijkheden bieden toegang• Goed bestand tegen bitfouten• Alle gangbare bitdieptes mogelijk
  21. 21. JPEG 2000 nadelen• Achterblijvende acceptatie consumentenmarkten software industrie• Software tools ondersteunen de standaardgebrekkig• Geen volwassen open sourceontwikkelbibliotheek• Fouten in de standaard door gebrek aanacceptatie pas laat ontdekt
  22. 22. JpegBron (Thomas Ruff) http://www.foam.org/media/3636726/Thomas%20Ruff,%20jpeg%20ny02,%202004.jpg
  23. 23. JPEG• Joint Photographic Experts Group• Originele standaard ISO genormeerd in 1994• Vier delen• Verwarrend gegeven: JPEG is eigenlijk hetafgeleide JFIF (JPEG File Interchange Format)formaat• Versimpelde versie van de originele standaard
  24. 24. JPEG voordelen• Acceptatiegraad consumentenmarkt enindustrie enorm• Conservatieve toepassing compressie (1:10)geeft visueel verliesloos beeld• Bij conservatief gebruik tot 90% opslagwinst• Redundante opslag relatief goedkoop
  25. 25. JPEG nadelen• Lossy compressie doet afbreuk aanbeeldkwaliteit• Relatief kwetsbaar voor bitfouten• Beperkt tot bitdiepte van 8 bits (grijswaarden)of 24 bits (kleur)
  26. 26. PNGBron: http://www.libpng.org/pub/png/img_png/pnglogo-blk.jpg
  27. 27. PNG• Portable Network Graphics• ISO genormeerd in 2003• In eerste instantie bedacht alspresentatieformaat op het internet
  28. 28. PNG voordelen• Lossless compressie• Compressie tot maximaal 40%• Alle gangbare bitdieptes mogelijk
  29. 29. PNG nadelen• Acceptatie industrie beperkt• Acceptatie consumentenmarkt beperkt• Beperkte mogelijkheden presentatie
  30. 30. Enkele minder voor dehand liggende ofgangbare formaten voorarchivering
  31. 31. PDF(/A)?http://www.big-images.com/1-877-781-9301/News_files/Advantages_of_Tiff_files_in_large_format_printing_Feb_2007.html
  32. 32. PDF(/A) als archiefformaat voordigitale afbeeldingen?• Wrapper waarbinnen van alles mogelijk is:– Geen, lossless of lossy compressie– Keuze verschillende compressiealgoritmes– Verlagen resolutie• Multipage• Geen voor de hand liggende keuze voor archiveringafbeeldingen:– Laag van complexiteit toevoegen aan origineelbestandsformaat– Multipage op basis van images levert enorme bestanden op• Wel interessant formaat voor beschikbaarstelling
  33. 33. GIF• Beperkt kleurpalet (8 bits, maximaal 256kleuren) maakt GIF ongeschikt als archief- enpresentatieformaat voor cultureel erfgoed• Gebruik in webbouw
  34. 34. DNG• Digital negative• Ontworpen voor gestandaardiseerde opslag vanRAW beelden• Extensie op het TIFF formaat• Acceptatie industrie en consumenten blijft achter• Veel discussie over geschiktheid voor archivering• Lijkt meer een formaat voor professionelefotografen• Meer onderzoek nodig
  35. 35. Vergelijking tussen formatenBron: http://www.flickr.com/photos/bertwerk/736429192/
  36. 36. Vergelijk tussen formaten• Vergelijkingstabel in het kader van de(herziene) DE BASIS voor vervaardiging vanbeeld)Bron: http://www.flickr.com/photos/bertwerk/735570621/
  37. 37. Vergelijkingstabel formaten• Vergelijkingstabel in het kader van de(herziene) DE BASIS voor vervaardiging vanbeeld)
  38. 38. Vergelijk tussen formaten• Keuze voor een van de gangbare formatenlevert geen foute keuze op• Uitruil tussen overzienbare risico’s enmogelijkheden formaten• Keuze uiteindelijk bepaald door aard enomvang collectie, beschikbaar structureelbudget voor opslag en wel of niet kunnenleven met enig risico
  39. 39. Advies• Keuze 1: Ongecomprimeerde TIFF– Geen enkel risico duurzame bewaring– Compressie niet aanvaardbaar– Geen enkel verlies beeldkwaliteit• Keuze 2: JPEG2000 lossless of PNG– Enig risico duurzame bewaring– Geen enkel verlies beeldkwaliteit– Lossless compressie aanvaardbaar• Keuze 3: JPEG of JPEG2000 lossy– Enig risico duurzame bewaring– Minimaal verlies beeldkwaliteit aanvaardbaar– Lossy compressie aanvaardbaar
  40. 40. Vergelijk tussen formaten• Vergelijkingstabel in het kader van de(herziene) DE BASIS voor vervaardiging vanbeeld)Bron: http://www.flickr.com/photos/bertwerk/735570621/Medieval Persian manuscript depicting Muhammad leading Abraham, Moses and Jesus in prayer. Bron:http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Medieval_Persian_manuscript_Muhammad_leads_Abraham_Moses_Jesus.jpgWillJPEGLiveForever?
  41. 41. Vergelijk tussen formaten• Vergelijkingstabel in het kader van de(herziene) DE BASIS voor vervaardiging vanbeeld)Bron: http://www.flickr.com/photos/bertwerk/735570621/Medieval Persian manuscript depicting Muhammad leading Abraham, Moses and Jesus in prayer. Bron:http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Medieval_Persian_manuscript_Muhammad_leads_Abraham_Moses_Jesus.jpgBron (Bataviaasch Nieuwsblad 7-6-1920): http://kranten.kb.nl/view/article/id/ddd%3A011038945%3Ampeg21%3Ap002%3Aa0035

×