0
Risicomanagement       Pensioenfondsen                 ‘In Perspectief’ Jos Berkemeijer AAG 5 oktober 2011
Pensioenfonds in Wordle PerspectiefTraining en Development Financial Executives   1-2-2012   2
Agenda    • Risicomanagement Intake    • Ontwikkelingen Pensioenfondsen    • Aanbevelingen commissies DFG (Don, Frijns, Go...
Risicomanagement Intake IDe drie belangrijkste risico’s voor mijn pensioenfonds zijn:Risico                            Hoe...
Risicomanagement Intake IIHet werkveld
Risicomanagement Intake IIDe contextafhankelijkheid Und jetzt…
Risicomanagement Intake IIRiskmanager: Het gewenste Profiel
Risicomanagement Intake IIBeslissingsperspectief
Risicomanagement Intake IIAanpak
Risicomanagement Intake IIDoelstelling van vandaag
Ontwikkelingen pensioenfondsen                                                          Risico’s                          ...
Ontwikkeling aantal pensioenfondsen    Markt: Wat is het strategisch risicoperspectief van uw pensioenfonds?              ...
Ontwikkeling historie pensioenfondsenOrganisatievorm risico: Pensioenfonds en sponsor in historisch perspectief           ...
Ontwikkeling niveau pensioenregelingProductverwateringsrisico: Pensioendegradatie in historischdeelnemersperspectief      ...
Ontwikkeling samenstelling pensioenfondsDeelnemerssamenstellingrisico: Ontwikkeling samenstelling pensioenfonds  caravan  ...
Ontwikkeling samenstelling pensioenfondsDraagvlakrisico: Draagvlak actieven neemt af   Training en Development Financial E...
Ontwikkeling Governance PensioenfondsGovernance Risico: Governance spanning (2009)  Aantallen x 1000; Bron DNB 2009  Kernv...
Ontwikkeling Governance PensioenfondsToezichtsrisico: Dashboard (DNB) Governance                                          ...
Ontwikkeling dekkingsgraad pensioenfondsDekkingsgraadrisico: Ontwikkeling dekkingsgraad 1990-2010   Training en Developmen...
Ontwikkeling dekkingsgraad pensioenfondsDekkingsgraadrisico: Ontwikkeling dekkingsgraad 2008-2011                         ...
Market Value                                               (A)                                                Market Value...
Ontwikkelingen pensioenfondsen    Dekkingsgraad outlook                                                          Bron: AON...
Ontwikkelingen pensioenfondsen  Kapitaalmarktrenterisico: Ontwikkeling kapitaalmarktrenteTraining en Development Financial...
Ontwikkelingen pensioenfondsen    Beleggingsrendementrisico: Ontwikkeling beleggingsrendementTraining en Development Finan...
Ontwikkelingen pensioenfondsen    Volatiliteitsrisico: Gemiddeld rendement en risico…..Training en Development Financial E...
Ontwikkelingen pensioenfondsen    Beperkt in ‘goud’: reduceert risico…..Training en Development Financial Executives   1-2...
Ontwikkelingen pensioenfondsen      Beleggingsmodellen herzien….. (Het nieuwe ‘reversed’ denken)  Beleggingsmodellen  •   ...
Ontwikkelingen pensioenfondsen    Lang leven risico ITraining en Development Financial Executives   1-2-2012   28
Ontwikkelingen pensioenfondsenLang leven risico II              Training en Development Financial              Executives ...
Ontwikkelingen pensioenfondsenLang leven risico III                        Kernvragen                        •   Wat is de...
Ontwikkelingen pensioenfondsenConsequenties van : Langer leven en meer zekerheid…..            Training en Development Fin...
Ontwikkeling kosten pensioenfondsenKostenrisico: Kostenconcurrentie?…             Training en Development Financial       ...
Ontwikkelingen pensioenfondsen   Communicatie risico: De les van het indexatielabel….               2007                  ...
Ontwikkelingen pensioenfondsenCommunicatie: UPO, op weg naar verbetering?• AFM: Betrouwbaarheid UPO’s moet beter• Juisthei...
Ontwikkelingen pensioenfondsen         Samenvatting1.      Risico: Blijvend volatiele DekkingsGraad (DG)       •    ‘Marke...
Aanbevelingen commissies DFG    Commissie Don (Parameters)• Maximaal (meetkundig) rendement t.b.v. berekening gedempte  ko...
Aanbevelingen commissies DFG    Commissie Frijns (Beleggingsbeleid & Risicobeheer)• Uitgangspunt: Reëel kader (Nominaal + ...
Aanbevelingen commissies DFG    Commissie Goudswaard (Toekomstbestendigheid )• Pensioenstelsel onvoldoende toekomstbestend...
Pensioenakkoord I    Stand van zaken oktober 2011•    Eerste Pijler       –   AOW-leeftijd wordt gekoppeld aan de levensve...
Pensioenakkoord IIDe “risico’s” van het nieuwe pensioenakkoord:• Onzeker nieuw toezichtskader (FTK2)• Risico’s eenzijdig b...
Pensioenakkoord IIIDe “risico’s” van het pensioenakkoord: FTK1 of FTK2?FTK1 (oud regime)                                  ...
Pensioenakkoord IVDiscussiepunten•    Reële ambitie? Reëel pensioen is op dit moment al niet realiseerbaar•    Huidig Pens...
Pensioenakkoord VAmbitie, Zekerheid en Rendement : Zekerheid waarover?……•   Reële ambitie : € 20.000 p/j    20% zekerheid ...
Pensioenakkoord VI    Alternatief : Combicontract?• Nominaal Pensioen + Indexatie voorwaardelijk• Zekerheid Nominaal: 99,5...
Pensioenakkoord VII   Voorkeur van financiering van opvang van tekorten…                                                  ...
Pensioenakkoord VIII  Kernvraag: Herstel van vertrouwen!                                                          Bron: Ne...
Toezicht pensioenfondsen IThema’s DNB 2011•   Beleid toezicht: Proactief•   Versterken van focus van besturen op de financ...
Toezicht pensioenfondsen IIIntegraal risicomanagement…. Tipje van de sluier…    •    Strategisch risico                   ...
Toezicht pensioenfondsen III   Subthema : Beloningsbeleid    Candle Test ontworpen door psycholoog Karl Duncker (1930).   ...
Toezicht pensioenfondsen    Subthema : Beloningsbeleid    Candle Test ontworpen door psycholoog Karl Duncker (1930).      ...
Ambitie, Zekerheid en RendementPensioen 2.0 : Herstel van vertrouwen• Kernpunt: Herstel vertrouwen door:   – Meer nominale...
Ambitie, Zekerheid en RendementPensioen 2.0 : Het receptenboek1. Stel Risk Appetite nominaal pensioen vast:   Confidence L...
Ambitie, Zekerheid en RendementPensioen 2.0 : Voordelen•   Deelnemers:     – Nominaal Pensioen = 99,5% Zeker tot een door ...
Toekomst PensioenfondsmarktVerwachte ontwikkelingen 2011 en verder…•   Stelselwijziging    Toekomstbestendigheid Pensioene...
Pensioenfonds in Control I    Kernvragen en Keuzes……•    Governance      –   Pensioenfonds ‘In Control’? (Comply or Explai...
Pensioenfonds in Control II    Think outside the boxTraining en Development Financial Executives   1-2-2012   56
Pensioenfonds in Control III    The Rumsfeld definitions of risk levelsDefinitie van Risk-levels door United States Secret...
Pensioenfonds in Control IV    Control & Ethiek vragen I• Risk Appetite       – Ben ik meer dan alleen supervisory complia...
Pensioenfonds in Control IVControl & Ethiek vragen II• Governance       – Toezicht & organisatie         Alles ‘in place’ ...
Tenslotte…..Training en Development Financial Executives   1-2-2012   60
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Pensioen in Perspectief

407

Published on

Risicomanagement bij Pensioenfondsen. (2011)

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
407
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Pensioen in Perspectief"

  1. 1. Risicomanagement Pensioenfondsen ‘In Perspectief’ Jos Berkemeijer AAG 5 oktober 2011
  2. 2. Pensioenfonds in Wordle PerspectiefTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 2
  3. 3. Agenda • Risicomanagement Intake • Ontwikkelingen Pensioenfondsen • Aanbevelingen commissies DFG (Don, Frijns, Goudswaard) • Pensioenakkoord • Toezicht pensioenfondsen • Ambitie, Zekerheid en rendement (Pensioen 2.0 : Cook book) • Toekomst pensioenfondsmarkt • Pensioenfonds ‘In Control’ • TenslotteTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 3
  4. 4. Risicomanagement Intake IDe drie belangrijkste risico’s voor mijn pensioenfonds zijn:Risico Hoe beheers ik dit risico?1. … 1. …2. … 2. …3. … 3. …
  5. 5. Risicomanagement Intake IIHet werkveld
  6. 6. Risicomanagement Intake IIDe contextafhankelijkheid Und jetzt…
  7. 7. Risicomanagement Intake IIRiskmanager: Het gewenste Profiel
  8. 8. Risicomanagement Intake IIBeslissingsperspectief
  9. 9. Risicomanagement Intake IIAanpak
  10. 10. Risicomanagement Intake IIDoelstelling van vandaag
  11. 11. Ontwikkelingen pensioenfondsen Risico’s − Strategisch − Organisatievorm• Markt − Productverwatering − Deelnemerssamenstelling• Historie − Draagvlak − Governance − Rendement• Niveau pensioenregeling − Langleven − Kosten − Communicatie• Samenstelling − Etc.• Dekkingsgraad• Rendement• Langleven risico• Kosten• CommunicatieTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 11
  12. 12. Ontwikkeling aantal pensioenfondsen Markt: Wat is het strategisch risicoperspectief van uw pensioenfonds? Prognose ?Training en Development Financial Executives 1-2-2012 12
  13. 13. Ontwikkeling historie pensioenfondsenOrganisatievorm risico: Pensioenfonds en sponsor in historisch perspectief (Und jetzt?) Training en Development Financial Executives 1-2-2012 13
  14. 14. Ontwikkeling niveau pensioenregelingProductverwateringsrisico: Pensioendegradatie in historischdeelnemersperspectief • 2003: BPF’en: Van het eindloon naar middelloon. • 2005: Introductie ‘eigen bijdrage’ werknemers • 2006: Afschaffing VUT en vroegpensioen Pensioengerechtigde leeftijd van 62 naar 65 • 2008: Bevriezing indexatie voor drie jaar • 2011: Korting? Pensioen wordt 100% onzeker? Bron: Rob Simon. Bureau voor Strategische Pensioencommunicatie Training en Development Financial Executives 1-2-2012 14
  15. 15. Ontwikkeling samenstelling pensioenfondsDeelnemerssamenstellingrisico: Ontwikkeling samenstelling pensioenfonds caravan Training en Development Financial Executives 1-2-2012 15
  16. 16. Ontwikkeling samenstelling pensioenfondsDraagvlakrisico: Draagvlak actieven neemt af Training en Development Financial Executives 1-2-2012 16
  17. 17. Ontwikkeling Governance PensioenfondsGovernance Risico: Governance spanning (2009) Aantallen x 1000; Bron DNB 2009 Kernvraag Zijn samenstelling van deelnemersraad en verantwoordingsorgaan in evenwicht met de (financiële) belangen van het fonds? Training en Development Financial Executives 1-2-2012 17
  18. 18. Ontwikkeling Governance PensioenfondsToezichtsrisico: Dashboard (DNB) Governance Kernvraag • Visitatie: makkelijkste vorm van toezicht? • Is visitatie wel de beste vorm van toezicht? Training en Development Financial Executives 1-2-2012 18
  19. 19. Ontwikkeling dekkingsgraad pensioenfondsDekkingsgraadrisico: Ontwikkeling dekkingsgraad 1990-2010 Training en Development Financial Executives 1-2-2012 19
  20. 20. Ontwikkeling dekkingsgraad pensioenfondsDekkingsgraadrisico: Ontwikkeling dekkingsgraad 2008-2011 Bron: AON-Hewitt Training en Development Financial Executives 1-2-2012 20
  21. 21. Market Value (A) Market Value (A&L)Training en Development Financial Executives 1-2-2012 21
  22. 22. Ontwikkelingen pensioenfondsen Dekkingsgraad outlook Bron: AON-HewittTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 22
  23. 23. Ontwikkelingen pensioenfondsen Kapitaalmarktrenterisico: Ontwikkeling kapitaalmarktrenteTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 23
  24. 24. Ontwikkelingen pensioenfondsen Beleggingsrendementrisico: Ontwikkeling beleggingsrendementTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 24
  25. 25. Ontwikkelingen pensioenfondsen Volatiliteitsrisico: Gemiddeld rendement en risico…..Training en Development Financial Executives 1-2-2012 25
  26. 26. Ontwikkelingen pensioenfondsen Beperkt in ‘goud’: reduceert risico…..Training en Development Financial Executives 1-2-2012 26
  27. 27. Ontwikkelingen pensioenfondsen Beleggingsmodellen herzien….. (Het nieuwe ‘reversed’ denken) Beleggingsmodellen • Beleggingsmodel is geen op zichzelf staande stochastische ‘cijferlotto’ • Traditioneel ‘Value at Risk’ is te risicovol • Nieuwe multivariate verdelingen op basis van oorzakelijke correlatie en in relatie tot historische regionale en economische parameters (bijv. Arbeidsloosheid, GDP, Is het beleggingsmodel Inflatie) in de tijd, zijn noodzakelijk . begrijpbaar voor • X% (Reversed) Verklaarbaarheid van uitkomst bestuurders ‘New Risk Appetite’ benadering vraagt om de vaardigheid van ‘reversed thinking’ (Wat kan leiden tot schade X?)Training en Development Financial Executives 1-2-2012 27
  28. 28. Ontwikkelingen pensioenfondsen Lang leven risico ITraining en Development Financial Executives 1-2-2012 28
  29. 29. Ontwikkelingen pensioenfondsenLang leven risico II Training en Development Financial Executives 1-2-2012 29
  30. 30. Ontwikkelingen pensioenfondsenLang leven risico III Kernvragen • Wat is de zekerheid van een prognose over 50 jaar? • Ieder jaar leven we 3 maanden langer…. • Hoe langer leven te financieren? • Kan een pensioenfonds langer leven Training en Development Financial Executives financieren uit de jaarlijkse rentemarge? 1-2-2012 30
  31. 31. Ontwikkelingen pensioenfondsenConsequenties van : Langer leven en meer zekerheid….. Training en Development Financial Executives 1-2-2012 31
  32. 32. Ontwikkeling kosten pensioenfondsenKostenrisico: Kostenconcurrentie?… Training en Development Financial Executives 1-2-2012 32
  33. 33. Ontwikkelingen pensioenfondsen Communicatie risico: De les van het indexatielabel…. 2007 2009 2010Training en Development Financial Executives 1-2-2012 33
  34. 34. Ontwikkelingen pensioenfondsenCommunicatie: UPO, op weg naar verbetering?• AFM: Betrouwbaarheid UPO’s moet beter• Juistheid, Volledigheid, Tijdigheid, Exclusiviteit, Controleerbaarheid• Disclaimers verboden; aansprakelijkheid?• Probleem: Eén deelnemer met X UPO’s???• Wettelijke integratie UPO en Pensioenregister? "Als het Pensioenregister goed functioneert, kan dat het einde van de UPO-plicht betekenen. Jaarlijks zou dan een alerteringsbrief naar deelnemers kunnen worden gestuurd, zodat zij inloggen op het Pensioenregister." Dat vindt directeur Harman Korte van de AFM.Training en Development Financial Executives 1-2-2012 34
  35. 35. Ontwikkelingen pensioenfondsen Samenvatting1. Risico: Blijvend volatiele DekkingsGraad (DG) • ‘Market Value’ ; Valuation Assets & Liabilities • Onzeker. 5 Jaars Confidence Level (95%): 70%<Dekkingsgraad<160%; 99,5% ?2. Vertrouwen in pensioensector is beschaamd • Reëel Pensioen: niet duurzaam. • Kortingen dreigen. Hoogte nominaal pensioen bedreigd. • 97,5% zekerheid te laag • Level Playing Field: Verzekeraars (99,5% zekerheid), Banken (99,9%) • Verbetering noodzakelijk van: Communicatie, Transparantie, Efficiency • ‘Risk Appetite’ is meer dan alleen beleggingsrisico..3. Huidige Pensioenambitie is kwetsbaar en niet duurzaam • Sterk afhankelijk van onzeker en volatiel toekomstig rendement • Marktrente laag, Gemiddeld 10 jaars rendement Pensioenfondsen daalt • Pensioenfondsen rijp: beperkt herstelvermogen uit premie • Oorspronkelijke intentie : Nominale premie + Voorwaardelijke Indexatie • Reële ambitie betekent: Extra (beleggings)risico Gevolg: Dalende Nominale Zekerheid • Langleven-risicos worden blijvend onderschat (financieringsprobleem) • Reëel Pensioen niet duurzaam en reëel toetsingskader niet realistisch. Training en Development Financial Executives 1-2-2012 35
  36. 36. Aanbevelingen commissies DFG Commissie Don (Parameters)• Maximaal (meetkundig) rendement t.b.v. berekening gedempte kostendekkende premie, herstelplan • Staatsobligaties: 4,5% (was:4,5%) • Beursgenoteerde aandelen: 6,0%/7,25 % (was: 7,6%) • Overige zakelijke waarden: 6,5%/7,75% (was: 8,0%) • Direct vastgoed: 5,0%/6,5% (was: 6,5%) • Grondstoffen: 5,0%/6,25% (was: 6,5%) Verdeeld advies• Minimum verwachtingswaarden: – Looninflatie: 3% – Prijsinflatie: 2%Training en Development Financial Executives 1-2-2012 36
  37. 37. Aanbevelingen commissies DFG Commissie Frijns (Beleggingsbeleid & Risicobeheer)• Uitgangspunt: Reëel kader (Nominaal + Indexatie)• Bestuur: ‘In Control’ , Deskundig, Counterveiling power• Strategisch Risicokader: afgewogen balans tussen rendement en risico• Vaststellen risicobereidheid, risicodraagvlak en duurzaamheid van deelnemers & fonds• Voorkom een rendementsgedreven beleggingsbeleid• Realistische rendement/risicoverwachtingenTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 37
  38. 38. Aanbevelingen commissies DFG Commissie Goudswaard (Toekomstbestendigheid )• Pensioenstelsel onvoldoende toekomstbestendig (vergrijzing, stijgende levensverwachting en de toenemende kwetsbaarheid voor financiële risicos)• Nieuw evenwicht tussen de ambitie, de zekerheid en de kosten van het pensioen• Geen rek meer in de pensioenpremies.• Pensioencontracten: helderder, vollediger en toekomstbestendiger.• Solidariteit handhaven• Oplossing: Beperking van de pensioenambitie of in het anders omgaan met risicos, of een combinatie van beide.Training en Development Financial Executives 1-2-2012 38
  39. 39. Pensioenakkoord I Stand van zaken oktober 2011• Eerste Pijler – AOW-leeftijd wordt gekoppeld aan de levensverwachting – Elke vijf cyclus;aankondiging 10 jaar upfront; 2015 volgende toets – AOW- leeftijd stijgt naar 66 jaar (2020 ) – AOW flexibel: 6,5% korting/opslag bij eerder stoppen/doorwerken – Extra indexatie AOW van 0,6% p/j tot 2028 – Inkomensafhankelijke ‘ouderen’ heffingskorting (€ 300 p/j) op lage inkomens.• Tweede pijler – Koppeling pensioendatum aan levensverwachting – Uitgangspunt: (reële ) middelloonregeling: loongerelateerde pensioenambitie; prijsgerelateerde pensioenuitkering. – Pensioen onzeker, geen nominale zekerheid meer – Pensioen afhankelijk van de ontwikkelingen op de financiële markten. – Premies vast en gegarandeerd; Egalisatiereserve (STAR advies) – Negatieve indexatie bij DG<100 (maximaal 10 jaar uitsmeren) – Ook nominale toezeggingen mogelijk (decentrale afspraken). – Invaren oude ‘Oude rechten’ (nog) niet geregeld…. – Pensioenakkoord in lijn met internationale regelgeving?Training en Development Financial Executives 1-2-2012 39
  40. 40. Pensioenakkoord IIDe “risico’s” van het nieuwe pensioenakkoord:• Onzeker nieuw toezichtskader (FTK2)• Risico’s eenzijdig bij werknemer; geen zekerheid• Langer leven = later met pensioen dictaat• Vrijheid keuze discontovoet• Complexe financiële sturing• Vergelijkbaarheid fondsen onderling onmogelijk• Reservewaardeoverdracht? Waarde?• Etc. etc.Training en Development Financial Executives 1-2-2012 40
  41. 41. Pensioenakkoord IIIDe “risico’s” van het pensioenakkoord: FTK1 of FTK2?FTK1 (oud regime) FTK2 (nieuw regime)• Zwaardere buffereisen +5% • Geen buffereisen• Discontering: risicovrije rente • Discontovoet vrij• Risicobeheer, stress tests • Scenarioanalyses, ,crisisplan, evt. herstelplan, haalbaarheidstoetsTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 41
  42. 42. Pensioenakkoord IVDiscussiepunten• Reële ambitie? Reëel pensioen is op dit moment al niet realiseerbaar• Huidig Pensioen biedt schijnzekerheid.• Nieuw pensioen biedt schijnonzekerheid.• Risico van ‘te lang optimisme’ inzake beleggingsrendement?• Concurrentie: Verzekeraar biedt meer zekerheid dan pensioenfonds?• Nieuwe pensioenstelsel: Communiceerbaar?Training en Development Financial Executives 1-2-2012 42
  43. 43. Pensioenakkoord VAmbitie, Zekerheid en Rendement : Zekerheid waarover?……• Reële ambitie : € 20.000 p/j 20% zekerheid over pensioen van € 20.000 p/j 50% zekerheid over pensioen van € 15.000 p/j 70% zekerheid over pensioen van € 10.000 p/j• Nominale ambitie € 10.000 p/j + voorwaardelijke indexatie 1% zekerheid over pensioen van € 20.000 p/j 50% zekerheid over pensioen van € 15.000 p/j 99,5% zekerheid over pensioen van € 10.000 p/j
  44. 44. Pensioenakkoord VI Alternatief : Combicontract?• Nominaal Pensioen + Indexatie voorwaardelijk• Zekerheid Nominaal: 99,5%• Indexatie niet meer op voorhand levenslang gegarandeerd• Indexatie wordt gradueel gegarandeerd naarmate dekkingsgraad dat toestaat en de pensioendatum nadert• Indexatiebuffer dient als egalisatiereserveTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 44
  45. 45. Pensioenakkoord VII Voorkeur van financiering van opvang van tekorten… Bron: Montae (2011)Training en Development Financial Executives 1-2-2012 45
  46. 46. Pensioenakkoord VIII Kernvraag: Herstel van vertrouwen! Bron: Newcom (2010)Training en Development Financial Executives 1-2-2012 46
  47. 47. Toezicht pensioenfondsen IThema’s DNB 2011• Beleid toezicht: Proactief• Versterken van focus van besturen op de financiële risico’s.• Lange termijn houdbaarheid van de financiële opzet• Crisisplannen en stress tests (zwaar weer)• Accent op Gedrag en Cultuur: Beloningen, Board Effectiveness• Verscherping FTK• Integraal risicomanagement: – Beleggingsbeleid Verbetering kwaliteit – Risicobeheer Betere inschatting (beleggings)risico’s• Beheersing van het uitbestedingsrisico bij vermogensbeheermandaten (countervailing power)• Onderzoek kosten PensioenfondsenTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 47
  48. 48. Toezicht pensioenfondsen IIIntegraal risicomanagement…. Tipje van de sluier… • Strategisch risico • Herverzekeringsrisico • Reputatierisico • Liabilityrisico • Operationeel risico • Matchingsrisico • Uitbestedingsrisico • Lang levenrisico • Juridisch risico • Matchingsrisico • Liquiditeitsrisico • Sexerisico • Tegenpartijrisico, • Calamiteitenrisico • Kredietrisico • Omgevingsrisico • Eigendomsrisico • Looninflatierisico • Beleggingsrisico • Prijsinflatierisico • Renterisico • Kostenrisico • Aandelenrisico • Werkgever-Continuïteitsrisico • Onroerend goed risico • Dekkingsgraadrisico • Discontorisico • Doorsneepremierisico Etc, etc…. • Derivatenrisico • Compliance risico Correlatie? • Concentratierisico • Cultuurrisico • Diversificatierisico • Wetgevings- & ToezichtrisicoTraining en Development Financial Executives 48
  49. 49. Toezicht pensioenfondsen III Subthema : Beloningsbeleid Candle Test ontworpen door psycholoog Karl Duncker (1930). Attach the candle to the wall so that it doesnt drip onto the table below.Training en Development Financial Executives 1-2-2012 49
  50. 50. Toezicht pensioenfondsen Subthema : Beloningsbeleid Candle Test ontworpen door psycholoog Karl Duncker (1930). Solution.. Und jetzt….?Conclusie: Complexe Doelstellingen? Bonussen werken averechtsTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 50
  51. 51. Ambitie, Zekerheid en RendementPensioen 2.0 : Herstel van vertrouwen• Kernpunt: Herstel vertrouwen door: – Meer nominale zekerheid, zo nodig over een lagere ambitie – In principe Voorwaardelijke indexatie – Indexatie garantie zodra financiële situatie dat duurzaam toestaat• Werk volgens plan: Aanpak ‘By the Book’: Het Receptenboek
  52. 52. Ambitie, Zekerheid en RendementPensioen 2.0 : Het receptenboek1. Stel Risk Appetite nominaal pensioen vast: Confidence Level Nominaal Pensioen= CLnp = 99,5% zekerheid2. Stel opgebouwde rechten zeker (99,5%)3. Stel o.b.v. gekozen CLnp zo nodig toekomstige ambitie bij. Voorbeelden: – Aanpassing % opbouw toekomstige dienstjaren – Maximale pensioengrondslag voor nominaal gegarandeerd pensioen. Het pensioen hierboven is voorwaardelijk. – Latere pensioendatum, uitruilfactoren, etc.4. Bepaal jaarlijks o.b.v. actuele parameters het Confidence Level Reëel Pensioen Bijvoorbeeld: CLrp= 70,0% zekerheid. CLrp wordt door ieder fonds gepubliceerd. Het geeft de mate van zekerheid van een reëel pensioen aan.5. Baseer beleggingsbeleid op CLnp6. Maak indexatie in principe geheel voorwaardelijk Bepaal jaarlijks wat van de opgebouwde voorwaardelijke indexatie nominaal gegarandeerd (voorwaarde: CL>99,5%). – Criterium Bijvoorbeeld: Buffer-deel > X% (X=150?) aanwenden voor gegarandeerde inkoop van voorwaardelijk opgebouwde indexatie – Varianten: Indexatiegarantie leeftijdsafhankelijk vaststellen
  53. 53. Ambitie, Zekerheid en RendementPensioen 2.0 : Voordelen• Deelnemers: – Nominaal Pensioen = 99,5% Zeker tot een door sociale partners bepaalde grens NPG – Boven NPG grens: Voorwaardelijk Pensioen – Indexatie voorwaardelijk, uit overrendement – Haalbaarheid Reëel Pensioen en Voorwaardelijk Pensioen is bekend (eventueel grafiek) – Indexatiezekerheid wordt nominaal gegarandeerd zodra dat kan• Werkgevers: – Huidige premie is uitgangspunt (maximaal) – Geen premieholidays of extra (indexatie) stortingen meer• Pensioenfonds – Duidelijke afspraken, eenduidig beleid, eenvoudig uit te voeren – Voorwaardelijke aanspraken dienen als buffer en versterken dekkingsgraad – Langlevenrisico wordt gefinancierd uit voorwaardelijk recht• Toezichthouders – Vereenvoudiging toezichtsmodel door uniformering van aanpak en principes – Beter Risicomanagement, kosten efficiënt
  54. 54. Toekomst PensioenfondsmarktVerwachte ontwikkelingen 2011 en verder…• Stelselwijziging Toekomstbestendigheid Pensioenen verbeteren. Pensioenakkoord?• Herziening Pension Fund Governance – Professionalisering Pensioenfondsbestuur • Verplichting beheerst beloningsbeleid (CRD-III richtlijn) • Deskundigheid beleidsbepalers pensioenfondsen • Deskundigheidstoets voor beleidsbepalers o.bv. individuele deskundigheid • Toetsing van bestuurders o.b.v. van geschiktheid , betrouwbaarheid en deskundigheid • Medezeggenschap van pensioengerechtigden • Verschillen vormen van bestuursmodellen – Versterking Intern Toezicht:Positionering Compliance Officer en Risk Manager• Versterking Toezicht (DNB) – Compliance: Governance op orde, Risicos beheersen, Vertrouwen terugwinnen. – Risk Management inregelen: FIRM+ – Uitvoering Beleggingsbeleid, Prudent Person Regel – Nieuw FTK: Aanpassing FTK en wijze vaststelling FTK-parameters – Nieuwe Europees toezichtskader: Solvency II voor pensioenfondsen?• Nieuwe kansen PPI (PremiePensioenInstelling), Multi OPF of combi DB & DC?
  55. 55. Pensioenfonds in Control I Kernvragen en Keuzes……• Governance – Pensioenfonds ‘In Control’? (Comply or Explain) – Evenwichtig en deskundig samengesteld Management Team? (alle deskundigheden verankerd?; aanvullingen noodzakelijk?) – Zelfevaluatie, visitatie, opleiding geregeld? – Compliance: Compliance Officer benoemd en gepositioneerd? – Risk Management: Risk Manager benoemd en gepositioneerd – Interne organisatie: Interne Controle geregeld? ; BeleggingsAdviesCommissie ingericht?• Strategisch – Doelstellingen: Zijn de doelstellingen van het fonds bepaald en afgestemd met stakeholders? – Risk Appetite vastgesteld? – Confidence Level vastgesteld? ( 97,5% , 99,5% of 99,9%?) – Ambitie vastgesteld? (Reëel, Nominaal+indexatie, middelloon, % opbouw, Franchise) – Optimale bedrijfsvorm en uitvoeringsvorm bepaald? (Optimale Schaalgrootte?; Uitvoeringsvorm: OPF, aansluiting BPF, (Her)verzekeren?) – Pensioenfondsbestuur Dashboard ingericht?• Operationeel – Investments: Beleggingsbeleid bepaald, risicobudgetten vastgesteld, mandaten en controle daarop ingeregeld, second opinion geregeld, Derivatenbeleid en waarderingsregels vastgelegd? – Compliance Programma en Risk Management Programma operationeel? – Administratie: performance meting, kwaliteit-kosten concurrerend? – Communicatie: UPO kwaliteit (‘99,5% Goed’ Score), feedback meeting
  56. 56. Pensioenfonds in Control II Think outside the boxTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 56
  57. 57. Pensioenfonds in Control III The Rumsfeld definitions of risk levelsDefinitie van Risk-levels door United States Secretary of DefenseDonald Rumsfeld gedurende de oorlog in Irak:• Known Knowns There are known knowns; there are things we know that we know• Known Unknowns There are known unknowns; that is to say, there are things that we now know we don’t know• Unknown Unknowns But there are also unknown unknowns; there are things we do not know we don’t know."Training en Development Financial Executives 1-2-2012 57
  58. 58. Pensioenfonds in Control IV Control & Ethiek vragen I• Risk Appetite – Ben ik meer dan alleen supervisory compliant? (Is mijn regeling Kosher?) – Zijn de risicobeleid grondslagen (beleggingen, sterfte, kosten) – naar mijn eigen maatstaven – werkelijk voldoende veilig vastgesteld of vaar ik blind op de inzichten van andere professionals? Heb ik een second opinion georganiseerd? – Welke mate van continuïteit streef ik na? Loop ik structureel het risico om om de paar jaar herstelplannen in te moeten dienen c.q. te korten? Om de hoeveel jaar zou ik dat maximaal willen? – Embedded Options: Zijn alle risico’s tussen partijen (werkgever, deelnemers, gepensioeneerden, slapers, pensioenfonds, uitvoeringsorganisaties) duidelijk benoemd en afgecontracteerd (nu en bij onvoorzien wijzigende toekomstige omstandigheden)Training en Development Financial Executives 1-2-2012 58
  59. 59. Pensioenfonds in Control IVControl & Ethiek vragen II• Governance – Toezicht & organisatie Alles ‘in place’ & op arm’s length ? - Intern/Extern toezicht, - Risk Management, - Control, - Beleggingsadvies, - Uitvoerders, etc. – Bestuur: - eisen - deskundigheid (plan), - toets, - roulatie geregeld? - Attitude - Complementair - Track record - Ethiek? - CVPTraining en Development Financial Executives 1-2-2012 59
  60. 60. Tenslotte…..Training en Development Financial Executives 1-2-2012 60
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×