Pensioen, Reëel en Nominaal Plus

478 views
338 views

Published on

Nederland overweegt anno 2013 invoering van het Reële Pensioencontract. Naast het bestaande Nominale en voorgenomen Reële Contract, blijkt er behoefte aan een derde variant: Nominaal Plus

Nominaal Plus betekent: Nominaal + Voorwaardelijke indexatie + Onvoorwaardelijke reële indexatie zoveel als mogelijk en pas wanneer dat ook met voldoende
zekerheid duurzaam gegeven kan worden (geen kortingen)

Presentatie van Jos Berkemeijer zoals gegeven op een expert meeting die bestond uit een brede bestuurlijke vertegenwoordiging van organisaties uit de pensioensector.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
478
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Pensioen, Reëel en Nominaal Plus

  1. 1. 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 1 Expert Meeting 29 Augustus 2013 Nominaal-Plus
  2. 2. Agenda 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 2 9.30 uur Welkom, Opening en Doelstelling Dagvoorzitter: Jos Berkemeijer 9.40 uur Macro Economisch en Internationaal Perspectief Jos Berkemeijer 10.15 uur Nominaal Plus: Goede oplossing binnen een reëel kader Rajish Sagoenie 11.00 uur Koffiepauze 11.10 uur Discussie 12.00 uur Sluiting
  3. 3. Welkom, Opening en Doelstelling 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 3 1. Pensioenakkoord (2010/2011); Consultatie 2014; Nieuw FTK per 1 1 2015 Keuze pensioensysteem 1. Nominaal; 97,5% (?) zekerheid; strenger maar nog onzeker toezichtskader 2. Reëel; geen zekerheid; Toezichtskader: korten op ‘indexatie’ c.q. ‘rechten’ Doelstelling : Pensioencontract = Duurzaam + Communiceerbaar 2. Essay ‘Nominaal +’ van EPPs Marcellino Kropman en Marguerite Roorda (Nyenrode Executive Pensions Program 2012/2013) Conclusie Door invoering van ‘Nominaal +’ kan de ambitie van een reëel pensioen worden vergroot zonder de voordelen van de nominale zekerheid teniet te doen. 3. Doelstelling van de dag Hoe nominaal pensioen en indexatie in te passen in een reëel toezichtskader?
  4. 4. Pensioenhoogte, Risico & Keuze 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 4 Je mag blind twee pensioeneieren pakken uit slechts één mandje. Welk mandje kies je? Het nominaal mandje links of het reëel mandje rechts?
  5. 5. Overwegingen I 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 5 Lessen uit het verleden I • Volledige duurzame indexatie van pensioen blijkt niet haalbaar • Pensioenkortingen werden soms doorgevoerd nadat in goede tijden eerst (gedeeltelijk) geïndexeerd was. DNB Terugblik 2013 http://www.dnb.nl/nieuws/nieuwsoverzicht-en-archief/dnbulletin-2013/dnb286393.jsp Totale prijsindexatie 2008-2013 8,84% Gemiddeld gewogen Indexatie 3,50% Gemiddelde korting -1% Totaal Indexatie + Korting 2,50% Tekort op reëel kader 6,34% ( 28% = 2,5% / 8,84% )
  6. 6. Overwegingen II: Er zijn uitzonderingen! 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 6
  7. 7. Overwegingen II 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 7 Lessen uit het verleden II
  8. 8. Overwegingen III 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 8 Lessen uit het verleden III • Waardering Verplichtingen • ‘DE’ risicovrije rentevoet bestaat niet. Sterk wisselende disconto rentevoeten leiden voortdurend tot over- of onderwaardering en tot generatiesolidariteitsvraagstukken • Waardering blijft altijd discutabel. Echter: Art. 134 PW (Kortingsartikel) Uiteindelijk zijn de risico’s van de verplichtingen gelijk aan die van de assets • Market Value geeft weliswaar een geobjectiveerde verkoopwaarde van een pensioenportefeuille, maar • Is een ongeschikt instrument om indexaties, kortingen en/of opslagen mee vast te stellen (te volatiel) • de waarde van de portefeuille voor een potentiële koper is tevens afhankelijk van het risicoprofiel van de portefeuille van de koper
  9. 9. Overwegingen III 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 9 Conclusies en gevolgen voor het nieuwe reële pensioencontract • Reële pensioen doelstelling o.b.v. huidige premie en risico niet geheel haalbaar en derhalve niet duurzaam • ‘Zig-Zag’ beleid: Indexeringsbeleid moet veiliger worden vastgesteld Sterk wisselende waarderingen leiden bij onveranderd indexeringsbeleid tot jaarlijks sterk wisselende indexeringen en kortingen. • De voorgenomen AFS (RAM) systematiek verergert dit ‘Zig-Zag’ Beleid • Te positieve en te negatieve jaarlijkse uitkomsten worden nu jaarlijks verplicht uitgesmeerd over maximaal 10 jaar • De jaarlijkse pensioenuitkomst voor een deelnemer bestaat uit een voortdurend wisselende samenstelling van plussen en minnen • Pensioen = Uitgesteld inkomen. Reëel pensioencontract: Is dat wenselijk? Pensioenzekerheid < Inkomenszekerheid
  10. 10. Communicatie Doelstelling: Voorbeeld 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 10 Reëel + Nominaal
  11. 11. Communicatie Doelstelling: Geleerd? 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 11 2007 2009 2013
  12. 12. Communicatie Doelstelling: Doordacht? 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 12 Nieuw Pensioencontract • AFS = Aanpassingsmechanisme Financiële Schokken, voorheen: Rendements Aanpassings Mechanisme Pensioencontract (RAMP) Systematiek voldoende uitgewerkt bij • Tijdelijk pensioen • Hoog laag pensioen; Uitruil ; Uitstel • Dienstverlaten / Indiensttreding • Inkoop/Afkoop pensioenrechten • Arbeidsongeschiktheid • Deelpensioen • Etc. • AFS in procenten of absolute bedragen? • AFS Communicatie vooraf getoetst met communicatiedeskundigen bij deelnemers?
  13. 13. Discontorente: Doordacht? 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 13 Nominale discontocurve Reële discontocurve Conclusies onderzoek F&C • Reële discontorente voor lange looptijden (>20 jr) ligt 2,5% tot 0,8% LAGER dan nominale discontorente • nFTK reële dekkingsgraad is aanzienlijk lager (circa 15%-punt) dan nominale dekkingsgraad • Gevolg: Reëel Dekkingstekort 15% korting (1,5% p/j) • Risico-opslag (tot 1,5%) en Indexatieafslag (1,5-2%) vrijwel gefixeerd • Slechte relatie tussen werkelijke inflatie en gedefinieerde inflatieafslag Bron: F&C, CPB, Bloomberg, juli 2013
  14. 14. Alternatief: Nominaal Plus 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 14 1. Nominaal pensioen met zo volledig mogelijke reële indexatie intentie 2. Nominale toezegging met 97,5% zekerheid; Eenvoudig communiceerbaar 3. Per deelnemer wordt gedurende de diensttijd het (maximaal) op te bouwen voorwaardelijke indexatierecht bijgehouden 4. Dit voorwaardelijk indexatierecht wordt pas op of naarmate de pensioendatum nadert, omgezet in een onvoorwaardelijk recht 5. Het precieze indexatiebeleid kan door sociale partners worden bepaald. 6. Essentie is dat onvoorwaardelijke indexatie pas plaatsvindt als een nader gedefinieerde ruime buffer /VVP verhouding duurzaam in stand kan worden gehouden 7. Bij de uiteindelijke wijze van onvoorwaardelijk indexeren is geborgd dat degene die heeft bijgedragen aan de versterkte bufferopbouw, daar ook naar rato van profiteert 8. Resultaat: Een veiliger en gezondere Buffer/VVP verhouding 9. Er wordt pas pensioen (indexatie) toegekend als dat ook in belangrijke mate (97,5%) kan worden nagekomen (Geen zigzag beleid)
  15. 15. Macro Perspectief: Meer risico’s I 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 15 Nederland • Lagere rendementsvooruitzichten, • Grotere volatiliteit, Crises wordt norm • Langer leven, hogere werkeloosheid • Werkgevers willen minder risico lopen • Verscherpt en nieuw toezicht (Solvency?) Werknemers lopen meer risico
  16. 16. Macro Perspectief: Meer Risico’s II 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 16 Alle risico’s proberen uit te sluiten
  17. 17. Macro Perspectief: Meer risico’s III 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 17  Ambities verlagen  Downside risico’s beperken  Minimale ambitieniveaus vaststellen en veiligstellen (Bodems leggen)  Zorgen dat je van upside risico’s kunt blijven profiteren (Positive Black Swans)
  18. 18. Macro Perspectief: NL Samenleving 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 18 Draagvlak Pensioenfonds in een Veranderende Samenleving • Gemiddelde diensttijd neemt af • Werkgevers willen minder risico lopen en een stabiele premie • Solidariteit onder druk; Nieuwe individuele pensioensystemen • Pensioenbehoefte: • Gradueel met pensioen i.p.v. één pensioendatum • Pensioenpot voor Inkomensaanvulling en Zorg • Inkomensbehoefte na leeftijd 85: • Is levenslange indexatie wel nodig? • Gericht op Zorg i.p.v. Inkomen • Verhouding (in)actieven; Governance; machtsverhouding; Bestuurbaarheid? • Hoogte pensioenpremie en Internationale concurrentie kracht • Houdbaarheid publieke stelsel (AOW, Zorg) • Er is behoeft aan een simpele oudedagsrekening met behoud van solidaire elementen die zekerheid biedt en flexibel aangewend kan worden voor pensioen, arbeidsongeschiktheid, Zorg (AWBZ). • Nominaal + is houdt het eenvoudig en is een eerste stap op weg
  19. 19. Ambitie: Nominaal Plus in FTK-2 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 19 • Creëer de mogelijkheid binnen nieuwe FTK om daar nominale pensioentoezeggingen met voorwaardelijke indexatie in onder te brengen • In essentie zijn zowel NP+ als Reëel, even risicovol. In beide gevallen wordt er gekort als de ambities niet haalbaar blijken. • Het Reëel contract definieert de maximale ambitie en gaat getrapt korten zodra die niet haalbaar lijkt. • NP+ kent een lagere ambitie, indexeert pas als dat ook duurzaam kan, en hoeft pas te korten als de integrale lange termijn resultaten onder die van de premiegrondslag liggen • Alternatief: NP+ als “Reël-3%” ?
  20. 20. Macro Perspectief: Economisch 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 20 Market Outlook 2013 en verder • Langdurige periode van aanhoudende onzekerheid met lage economische groei • Toenemende volatiliteit en covariantie van alle belangrijke beleggingscategorieën (aandelen, obligaties) • Uitzicht: Lage rente, risico van hyperinflatie, systemic risk • Naast 'Performance Risk', vragen andere risico's aandacht: Economic Risk, Principal Risk, Credit Risk, Collateral Risk, Collateral Margin Call Risk, Country Default Risk, Currency Risk, Euro-Risk, Longevity Risk, Cost Risk, etc. • Voortdurend veranderende regelgeving met nog onzekere effecten: EMIR, Mifid2, Cost Transparency, FTK1/2, AIFMD, etc • Risicovrije rente blijft variëren in de tijd. • Free lunches en "veilige havens" bestaan niet meer Return = Risk; De rekening volgt altijd
  21. 21. Intermezzo: Toekomstig Rendement 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 21 30 37 42 1 7 13 2 8 15 Thema’s 1. Maar…., bij een reëel pensioencontract kunnen we toch meer risico nemen 2. De mathematische voorspelbaarheid en verklaarbaarheid van toekomstige rendementen is beperkt
  22. 22. Macro Perspectief: Economisch 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 22 Index L =Liabilities: +113% A = Assets: +60.5% A/L = -24.7% Global DB Asset/Liability Indicator Source: Towers Watson a.o.
  23. 23. Macro Perspectief: Economisch 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 23 Debt ratios remain at historic levels in advanced economies
  24. 24. Macro Perspectief: Internationaal I 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 24 http://www.bis.org/publ/arpdf/ar2013e4.pdf#page=5
  25. 25. Macro Perspectief: Internationaal II 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 25 GDP Traditional DebtUnfunded Total (million US$) Germany 81% 55% 136% 3,400,579 Netherlands 65% 499% 565% 773,116 United States 104% 1196% 1300% 15,684,750 Debt in % GDP
  26. 26. Macro Perspectief: Internationaal III 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 26 Conclusies Internationaal Perspectief • Besparingen op het Nederlands publieke pensioen- en zorgstelsel zijn onafwendbaar • Besparingen zullen niet opgevangen kunnen worden door economische groei • Een sterke, solide en zekere tweede pensioenpijler is dus een absolute must en zal steeds belangrijker blijken als de AOW onder druk komt en minder zeker wordt • Innovatie!!! De tweede pijler dient te worden versterkt en geflexibiliseerd • Directe of indirecte financiering van de staatsschuld uit premieverlagingen in de tweede pijler zullen illusoir blijken
  27. 27. Macro Perspectief: Risico en Return 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 27 1. Conclusion DNB Actual performance 2000-2010 is 0.2% better than ‘own defined’ benchmark 2. Other Conclusions • Compound average performance (4.2%) equals arithmetic average performance • Average performance (4.2%) < 10Y Eurobonds performance There’s no pay out on risk!!! Source: DNB
  28. 28. Macro Perspectief: Meer Risico? 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 28 Discussion A real pension objective puts the nominal pension at risk
  29. 29. Macro Perspectief: Nieuwe wetgeving? Basel III Solvency II
  30. 30. De Afweging 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 30 Kunnen we in steeds onzekere toekomstige tijden niet beter kiezen voor een zo zeker mogelijke tweede pijler die bovendien op termijn in redelijke mate uitzicht biedt op een reëel pensioen?
  31. 31. Conclusies 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 31 • Pensioenen in de tweede pijler lopen steeds meer risico’s Vrijwel alle risico’s komen (per saldo) voor rekening van de deelnemer • Reëel pensioencontract in de huidige vorm niet haalbaar en werkbaar (onvoldoende doordacht: communicatie, kortingen bij introductie, etc) • Er is naast Nominaal en Reëel behoefte aan een derde variant: Nominaal+ Nominaal+ = Nominaal + Voorwaardelijke indexatie + Onvoorwaardelijke reële indexatie zoveel als mogelijk en pas wanneer dat ook met voldoende zekerheid duurzaam gegeven kan worden (geen kortingen) • Met Nominaal+ • wordt een een gezondere Buffer/Verplichtingen-verhouding bereikt • kan de generatiesolidariteit beter gestuurd worden • kunnen bestaande rechten probleemloos worden ingevaren • FTK Advies: Pas FTK als volgt aan voor de derde variant Nominaal+ : • nFTK risicovrije rentevoet (methode reëel, nominaal, of ‘vast’) • een disconto risico-opslag (0%-3%; afhankelijk van beleggingsportfolio) • Geen afslag voor indexatie (indexatie is onvoorwaardelijk)
  32. 32. Discussie & Stellingen I 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 32 1. Nominaal+ is een goed praktisch alternatief voor het reële pensioencontract 2. Oude rechten invaren in een Nominaal+ regeling is eenvoudiger dan in een Reële regeling (minder claimrisico) 3. Nominaal+ is inpasbaar in het reële toezichtskader (FTK-2) 4. En Buffers én een risicovrije discontovoet is een overkill aan veiligheid 5. Ook bij een Nominaal+ contract kun je in reële termen communiceren 6. Is een onzeker reëel kader in een verplichte pensioenregeling wel houdbaar? (kunnen we deelnemers wel dwingen te investeren in een onzekere doelstelling?) 7. Waarom een complexe, moeilijk te communiceren Reële regeling, als de einduitkomst ongeveer gelijk is aan die van een Nominaal+ pensioencontract 8. Hoeveel rendement moet een pensioenfonds eigenlijk maken om aan zijn verplichtingen (reëel of nominaal) te kunnen voldoen 9. Een deelnemer heeft bij een risicovol pensioen het recht om te weten wat de zekerheid van verschillende pensioenuitkomsten is. 10. Het effect van meer risico nemen betekent een grotere kans op een lagere nominale uitkering. Is dat voor iedere deelnemer duidelijk?
  33. 33. Discussie & Stellingen: Stelling 8 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 33
  34. 34. Discussie & Stellingen: Stelling 9 30-8-2013 Expert Meeting 29 augustus 2013 34

×