• Save
HiMAS Supplemental Manual on DOH Massage Licensure Exams
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

HiMAS Supplemental Manual on DOH Massage Licensure Exams

on

  • 9,508 views

This material is product of HiMAS' earnest desire to bring the DOH massage licensure material easy to study, comprehend and internalize even among high school readers. HiMAS summoned the expert advise ...

This material is product of HiMAS' earnest desire to bring the DOH massage licensure material easy to study, comprehend and internalize even among high school readers. HiMAS summoned the expert advise and help of professional editors and translators to make this output possible. Happy reading!

Statistics

Views

Total Views
9,508
Views on SlideShare
9,508
Embed Views
0

Actions

Likes
6
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

HiMAS Supplemental Manual on DOH Massage Licensure Exams HiMAS Supplemental Manual on DOH Massage Licensure Exams Document Transcript

  • 2012HiMAS Supplemental Manual on DOH MASSAGE LICENSURE EXAMINATIONS-Volume 1 Easy Reading | with Tagalog Translation based on Original DOH Material Inside: • Anatomy & Physiology • Microbiology & Pathology
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 REMINDER No part of this Manual shall be reproduced in any form without prior written consent from HiMAS Asian Wellness & Spa Academy management. All rights reserved.2 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 This Manual is lovingly dedicated to the late Benjamin R. Eugenio Sr. … A father & friend3 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 PREFACEThe HiMAS SUPPLEMENTAL MANUAL ON DOH MASSAGE LICENSURE EXAMINATIONS iswitness to the earnest efforts of HIMAS Asian Wellness and Spa Academy to help the blindsector particularly the Visually Impaired Brotherhood for Excellent Services (VIBES)student-therapists earn a government-mandate massage license. Said material is culled,edited and translated from original DOH Reference Manual released by the Department ofHealth last August 2011.Volume 1 which comprises of Anatomy and Physiology ( Module 1), Microbiology andParasitology (Module 2) is first of the two parts of the five- modular material prescribed bythe Department of Health (DOH).It is hoped that this material shall proved useful not only for blind therapist students but bythe sighted individuals or the general public, as well.Mabuhay! BENJAMIN B. EUGENIO JR, LMT, MPA, CIBTAC HiMAS Asian Wellness and Spa Academy 4 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 PAUNANG SALITAAng HiMAS SUPPLEMENTAL MANUAL ON DOH MASSAGE LICENSURE EXAMINATIONS aypatunay sa hangarin ng HIMAS Asian Wellness and Spa Academy na tumulong sa sector ngmay kapansanan sa paningin tulad ng Visually Impaired Brotherhood for Excellent Services(VIBES) na tulungan ang mga bulag na “massage therapists” na magkaroon ng lisensya mulasa pamahalaan. Ang manwal na ito ay hinango, inedit at isinalin sa Tagalog mula sa DOHReference Manual na inilabas ng Kagawaran ng Kalusugan (Department of Health) noongAgosto 2010.Ang Volume 1 na ito ay nilolooban ng “Anatomy and Physiology” at “Microbiology andParasitology”. Ito ay unang bahagi sa limang mudyol na isinasad ng Kagawaran ngKalusugan patungkol sa pagmamasahe.Inaasahan na ang manwal na ito ay makatulong hindi lamang sa mga mag-aaral na maykapansanan sa paningin, ngunit maging sa may maayos na paningin at maging sa karamihan.Mabuhay! BENJAMIN B. EUGENIO JR, LMT, CIBTAC, MPA HiMAS Asian Wellness and Spa Academy 5 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 TABLE OF CONTENTSMODULE 1 ANATOMY AND PHYSIOLOGY A. Basic Terminologies (Mahahalagang Katawagan) B. Body Regions (Mga Rehiyon ng Katawan) 1. Head and Neck (Rehiyon ng Ulo at Leeg) 2. Trunk (Katawan) 3. Upper Extremities (Mga Kamay) 4. Lower Extremities (Mga Paa) C. Body Positions (Mga Posisyon ng Katawan) 1. Supine (Tihaya) 2. Prone (Dapa) 3. Side-Lying (Patagilid) D. Major Organ Systems (Mga Sistema ng Pangunahing mga Organ ng Katawan) 1. Skeletal 6 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 (Sistema ng Kalansay) 2. Muscular (Sistema ng Kalamnan) 3. Integumentary (Sistema ng Balat) 4. Circulatory (Sistema ng Sirkulasyon sa katawang ng tao) 5. Lymphatic (Sistema ng Lymphatic) 6. Nervous (Sistema ng Nerbiyos-mga ugat) 7. Respiratory (Sistema ng Panghinga) 8. Digestive (Sistema ng Pangtunaw) 9. Urinary (Sistema ng Pang-ihian) 10. Endocrine (Sistema ng Endocrin) 11. Reproductive (Sistema ng Pagkaka-anak)MODULE 2 MICROBIOLOGY AND PATHOLOGY A. Basic Terminologies (Mga Mahahalagang Katawagan) B. Microbiology 1. Microorganisms a. Bacteria b. Virus c. Fungi d. Protozoans e. Parasites 2. Infection Process (Proseso o paraan ng Pagkakaroon ng impeksyon) a. Infectious Agent (May nakapagdala ng sakit) b. Reservoir (May Imbakan) c. Port of Exit (May daan palabas) d. Mode of Transmission (Paraan ng Pagkalat) e. Port of Entry (Pasukan) 7 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 f. Susceptible Host (Ang Madaling Kapitan)3. Signs of Inflammation(Mga Palatandaanat mga sintomas) a. Heat (calor) (Init) b. Loss of function (function laesa) (Di paggalaw) c. Pain (dolor) (Pananakit) d. Redness (rubor) (Pamumula) e. Swelling (tumor) (Pamamaga)C. Component of Massage Therapy Infection Control Program(Bahagi ng Programa sa pagpigil sa Impeksyon sa pamamagitan ng Massage Therapy)8 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1A. Body Regions - Mga Rehiyon ng Katawan The human body is bilaterally symmetrical. It has right and left sides that are mirror images of each other. Many of the body parts are found in pairs, one in each side of the body, eg. brain hemispheres, eyes, ears, lungs, etc. Assuming that the body is in its anatomical position, the following terms describe the orientation and direction of body parts and organs. Ang katawan ng tao ay simetriko. Ibig sabihin, ang kanan at kaliwang bahagi ay magkapareho. Marami sa mga bahagi ng katawan ay magkapares, isa sa kanan at isa sa kaliwang bahagi ng katawan tulad ng dalawang bahagi ng utak, dalawang mata, dalawang tenga, mga baga at iba pa. Ipagpalagay na ang katawan ay nasa pangkatawang (anatomical) katayuan, ang mga sumusunod na salita ay naglalarawan ng kinalalagyan ng iba’t ibang sangkap at mga bahagi o organ nito. ORIENTATIONS/ DIRECTIONS MEANING Superior- Above or towards the head Example: The brain is superior to the heart. superiyor, mas mataas Sa ibabaw o patungo sa ulo. Halimbawa: Ang utak ay mas mataas sa puso. Inferior – Below or toward the lower part of the body. Example: The nose is inferior to the forehead. mas mababa Sa ilalim o patungo sa mababang bahagi ng katawan. Hal. Ang ilong ay mas mababa kaysa sa noo. Anterior- Towards the front of the body Example: Breasts are at the anterior surface. nauuna, nasa harapan Patungo sa harap ng katawan. Hal. Ang dibdib ay nasa harapan ng katawan. Posterior- Towards the back of the body Example: Buttocks are at the posterior likod, nasa likuran , surface Patungo sa likuran ng katawan. Hal. Ang puwitan ay nasa likuran ng katawan. Medial- At or nearer to the center plane; or in the 9 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 inner side of the body panggitna o nakagitna, malapit sa Example: The mouth is medial to the ears. gitna Nasa o mas malapit sa gitna o nasa panloob na bahagi. Hal. Ang bibig ay nakagitna sa pagitan ng mga tenga Lateral- Away from the center plane of the body Example: The lungs lie lateral to the heart. gilid, tagiliran Malayo mula sa gitna ng katawan. Hal. Ang mga baga ay nasa magkabilang tagiliran ng puso. Proximal- Nearer to the center of the body Example: The hip is proximal to the knee. malapit Mas malapit sa gitna ng katawan. Hal. Ang balakang ay malapit sa mga tuhod. Distal- Farther from the center of the body Example: The foot is distal from the hip. malayo sa gitna Mas malayo mula sa gitna ng katawan. Hal. Ang paa ay malayo sa balakang. When viewed externally, the whole body is divided into four (4) regions, or areas:Kapag tiningnan sa labas, ang buong katawan ay nahahati sa apat na rehiyon o purok. BODY REGIONS DESCRIPTION Rehiyon ng katawan Paglalarawan 1. Head and Neck Region The head houses the brain and major sense organs. It also forms the framework of the face. Rehiyon ng Ulo at Leeg The head is held upright by the muscles and bones of the neck, which connects the head to the trunk. Ang ulo ang kinaroroonan ng utak at mahahalagang organ ng pandama. Ito rin ang balangkas ng mukha. Ang ulo ay naitutuwid ng mga kalamnan at mga buto ng leeg, na nagdudugtong sa ulo at sa katawan. 2. Trunk The trunk (or torso) forms the central part of the body and has two sections: the thorax forms 10 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Katawan the upper trunk; from the neck to the diaphragm; the abdomen forms the lower part of the trunk. Ang katawan ang bumubuo sa kalagitnaan ng buong katawan. May dalawa itong bahagi. Ang dibdib ay bumubuo sa itaas na bahagi, mula sa leeg hanggang dayapram (diaphragm); ang tiyan ang bumubuo ng ibabang bahagi. 3. Upper Extremities – Divided into three regions: the arm, forearm and hand; the hallow part just below the Mga Kamay connection between the upper extremity and the trunk is the axilla or armpit. Hinati sa tatlong rehiyon: Ang braso, bisig at kamay. Ang malalim na bahagi sa ilalim ng braso - sa dako ng pagkakaugnay ng braso sa katawan - ay kili-kili. 4. Lower Extremities – Divided into thigh, leg and foot. Mga paa Hinati sa hita, binti at paa Anterior View - Posterior View – Fig. 1 – Anatomic Locations of Body Regions Harapan Likuran Ang Kinalalagyan sa Kayarian ng Katawan ng mga Rehiyon nitoB. Body Positions - Mga Posisyon ng Katawan 11 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 No matter what the position of the client, the therapist will describe the locationof the anatomical parts as if the client’s body is in its anatomical position.Kahit ano pa ang posisyon ng kliyente, ilalarawan ng therapistang mga bahagi ng katawan ayon sa Pagkakalagay nito saKayarian (Anatomical Position) ng Katawan.Anatomical position is described as:Ang Pagkakalagay sa Kayarian (anatomical) ng Katawan ayinilarawan na ganito:  Body erect and facing forwardKatawan ay nakatindig at nakaharap  Arms at the side Figure 2. Anatomical Position:Mga kamay ay nasa tagiliran Katawang nakatindig at nakaharap  Palms are facing forward with thumbs on the sideMga palad ay nakalahad na paharap, ang mga hinlalaki ay nasa gilid  Feet about a hip distance apart with toes pointing forwardMga paa ay magkahiwalay, sa distansyang kasukat ng lapad ng balakang, at ang mga dalirisa paa ay nakaturo sa harapan The illustrations below are the various positions used in massage therapy. Themassage therapists must recognize and understand the different positions of the client whileapplying massage. This will minimize, if not totally prevent or control any possible injuriesto the client. Ang paglalarawan sa ibaba ay iba’t ibang posisyon na ginagamit sa pagmamasahe.Dapat alamin at unawain ng nagmamasahe ang iba’t ibang posisyon na nararapat sa kliyentekapag minamasahe niya ito. Ang ganitong kaalaman ay makakatulong na mabawasan, kungdi man lubusang maiwasan o mapigil, ang anumang kapinsalaan na maaaring mangyari sakliyente. 12 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Fig. 3. Supine – a position of the body lying down with face up Tihaya – nakahigang posisyong patihaya, ang mukha ay nakaharap sa itaas Fig. 4. Prone – a position of the body lying down with face down Dapa - nakadapang posisyon ng katawan, ang mukha ay nakaharap sa sahig Fig. 5. Side-lying – a position of the body lying on one side Patagilid – isang posisyong nakatagilid ang katawan13 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1C. Major Organ Systems - Mga Sistema ng Pangunahing mga Organ ng Katawan. The human body has organ systems that work in coordination with one another. Their functions include support and movement, transport system, integration and coordination, absorption and excretion, and reproduction.  Ang katawan ng tao ay may mga sistema ng mga organ na magkakasamang sa pagtatrabaho. Ang kanilang mga ginagampanan ay: pag-alalay at paggalaw, sistema ng pagdadala o paghahatid, pagsasama-sama at pag-uugma-ugma, pagsipsip at paglalabas ng mga dumi, at ang pag-aanak. TABLE 1. DIFFERENT BODY SYSTEMS, ORGANS and FUNCTIONS Iba’t ibang mga Sistema at mga Organ ng Katawan at ang mga Gawain SYSTEM ORGANS MAJOR FUNCTION OF THE SYSTEM Sistema Mga Bahagi Pangunahing Gawain1. Skeletal system Bones, joints, cartilage and Shape, framework of the ligaments body, provide support andSistema ng kalansay protection to vital organs. Mga buto, mga kasukasuan, kartilago, at mga litid Hugis, balangkas ng katawan, Umaalalay at nag-iingat sa mahahalagang organ.2. Muscular system Skeletal, smooth and cardiac Produce movement , muscle produce heat, maintainSistema ng Kalamnan balance Mga kalamnan sa mga buto, sa mga organ at sa puso Nagpapakilos, naglalabas ng init, nagpapanatili ng balanse3. Integumentary Skin, hair, nails, oil glands and Protect internal organs, system sweat glands prevent entry of bacteriaSistema ng Balat Balat, buhok, mga kuko, mga Nag- iingat sa mga organ sa glandula – ng langis at pawis, loob ng katawan, pumipigil sa pagpasok ng mga bacteria.4. Circulatory system Heart, blood and blood vessels Distribute nutrients, gases, 14 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 hormones, blood cells andSistema ng Sirkulasyon Puso, dugo at mga ugat other nutrients to and from the cells of the body. Namamahagi ng mga sustansya ng pagkain, hangin/gases, mga hormone, mga selula ng dugo at iba pang sustansiya papunta at mula sa mga selula ng katawan5. Lymphatic System Spleen, thymus, lymph nodes Defend the body against and tonsils diseases Pali, thymus, mga kulani, at Iniingatan ang katawan mga tonsil laban sa mga sakit.6. Nervous System Brain and spinal cord Send, receive and process nerve impulses in the body.Sistema ng Nerbiyos It is the major controlling, regulatory, and communicating system. Utak at utak ng gulugod Nagpapadala, tumatanggap at nagpoproseso ng mga udyok ng mga ugat (nerves) sa katawan. Ito ay pangunahing sistema ng pagpigil, pagsasa-ayos at pagbibigay-alam.7. Respiratory System Upper and lower respiratory Help supply blood with tract, lungs and accessories oxygen; remove wasteSistema ng Panghinga products of metabolism; help regulate pH of blood Itaas at ibabang tubo ng Tumutulong magdala ng panghinga, mga baga at iba oxygen sa dugo; pang mga dagdag na bahagi. nagtatanggal ng mga dumi ng metabolismo at nag- aayos ng pH ng dugo.8. Digestive System Alimentary canal and Process food into molecules accessory digestive organ that can be absorbed andSistema ng Pagtunaw utilized by cells of the body. Kanal na pangpagkain at dagdag na bahagi ng sistema Pinuproseso ang pagkain 15 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 ng pantunaw para masipsip at magamit ng mga selula ng katawan9. Urinary System Kidneys, ureters, bladder and Produce, store and urethra eliminate urine and waste products of cellular Mga bato, mga tubo (Ureter) metabolism na daluyan ng ihi, pantog, atSistema ng Palaihian ihian Naglalabas, nag-iimbak at nagtatapon ng ihi at mga duming bunga ng pagsunog ng pagkain sa mga selula.10. Endocrine System Glands and hormones Act through chemical messengers called hormones that influence growth, development, and metabolic activities Mga glandula at mga hormon Kumikilos sa pamamagitan ng mga kemikal na tagapaghatid ng impormasyon na tinatawag na hormones para sa paglaki, pagtanda at pagsunog ng pagkain.11. Reproductive System Testes, ovaries Work toward reproductionSistema ng Pag aanak Mga bayag, mga Obaryo, Gumagawa patungo sa pag- aanak1. SKELETAL SYSTEM - Sistema ng Kalansay The skeleton provides a strong, internal framework that supports the body, andprotect vital organs. The different bones meet at joints. Most joints are freely moveable,making the skeleton flexible and mobile.  Ang kalansay ay nagbibigay ng matibay na panloob na balangkas na umaalalay sa katawan at nag-iingat sa mahahalagang organ. Ang iba’t ibang uri ng mga buto ay nagtatagpo sa mga kasukasuan. Karamihan sa mga kasu-kasuan ay malayang nakakakilos kaya ang kalansay ay madaling nakakabaluktot, nakaka-unat at nakakalipat ng lugar. 16 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 The skeleton contains cartilage and ligaments. Cartilage is a tough, flexibleconnective tissue. It forms the framework of the ear and nose. It links the ribs to thesternum, and covers the ends of bones inside the joints. Ligaments are strong strips offibrous connective tissue. They hold bones together at joints, making the skeleton stableduring movement.  Ang kalansay ay binubuo ng mga kartilago (cartilage) at mga litid. Ang kartilago ay isang nag-uugnay na tisyu. Makunat ito at naibabaling-baling. Binubuo nito ang balangkas ng tenga at ilong. Pinag-uugnay nito ang mga tadyang sa sternum at tinatakpan nito ang mga dulo ng buto sa loob ng mgakasukasuan. Ang mga litid ay matibay at makitid na mga pilas ng mahiblang tagapag-ugnay na tisyu. Sama-samang binibigkis ng mga ito ang mga buto sa kasukasuan, kaya nagpapatatag sa kalansay kapag ito’s kumikilos. The skeletal system coordinates with muscle movements. Without the skeleton, mancan not stand, walk and move around. .Many blood cells are formed in marrow found in thehallow portion of certain bones.  Ang sistema ng kalansay ay nakikipag-ugma sa mga galaw ng kalamnan. Kung wala ang kalansay, ang tao ay hindi makakatayo, o makakalakad o makakapaglakad-lakad sa paligid. Maraming selula ng dugo ang nabubuo sa utak ng buto na makikita sa loob ng guwang ng ilang mga buto. TABLE 2. MAJOR BONES AND BONE GROUPS OF THE BODY Pangunahing mga Buto at mga Grupo ng mga Buto sa Katawan BONES OF THE HEAD FUNCTIONS Mga buto sa ulo Mga Gawain a. Skull (29) This is the cranium, the bony framework of the head. It is composed of the cranial and facial bones; the maxilla and Bungo mandible (upper and lower jaws). The skull houses and protects the brain. Ito ang bao, ang mabutong balangkas ng ulo. Binubuo ito ng mga buto ng Bungo at mukha, ang itaas at ibabang panga. Ang bungo ang kinalalagyan at nag iingat sa utak . VERTEBRAL COLUMN Gulugod b. Vertebrae (26) The vertebrae is any of the 33 bones of the vertebral column, divided into 7 cervical, 12 thoracic, 5 lumbar, 5 sacral, and Bertebra coccygeal vertebrae. The sacral and coccygeal vertebrae are fused into a single unit. The spinal cord passes through the vertebral column and is protected by the vertebrae. Ang Bertebra ay alin man sa 33 buto ng gulugod, hinati ito sa 7 serbikal, 12 pandibdib, 5 panlikod, 5 sacral , at kuyukot. Ang sacral at kuyukot ay pinagsama bilang isang buto. Ang utak ng gulugod ay dumaraan sa loob ng gulugod at pinuprotektahan 17 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 ng bertebra.THORACIC CAGE Kulungang Dibdib c. Ribs (2x12) Twelve pairs of narrow curved bones extend from the vertebrae to the sternum. The upper seven pairs enclose the Mga tadyang thoracic or chest cavity and protect the heart and lungs. The lower five pairs enclose part of the abdominal cavity. May 12 pares ng makitid at nakakurbang buto mula sa gulugod at umaabot hanggang dibdib. Pitong pares sa itaas ang bumubuo sa kulungang dibdib at nagpoprotekta sa puso at mga baga. Ang limang pares sa ibaba ay nakapaligid sa bahagi ng tiyan. d. Sternum (1) The sternum is found on the midline of the anterior chest wall. It extends from the throat down to the upper abdominal area. Gitnang buto sa The anterior end of each rib is attached to the sternum. dibdib Ang Sternum ay makikita sa gitna ng dibdib. Mula sa lalamunan umaabot ito pababa sa itaas na bahagi ng tiyan. Ang pangharap na dulo ng bawat tadyang ay nakakabit o naka- ugnay sa sternum.PECTORAL GIRDLE Bigkis na Pektoral e. Clavicle (2) This is the elongated, slender curved bone of the anterior shoulder known as collarbone. It extends laterally from the Balagat top of the sternum to the scapula. The connection of the sternum and the clavicle is an important landmark in locating the internal carotid artery. Ito ay talinghaba at payat na nakakurbang buto sa harapan ng balikat na tinatawag ding Balagat. Mula sa itaas ng sternum umaabot ito patagilid hanggang scapula. Ang ugnayan ng sternum at balagat ay mahalagang palatandaan sa paghanap sa malaking ugat sa leeg. f. Scapula (2) The scapula or shoulder blade provides the attachment of the clavicle (collar bone) and the humerus (upper arm bone). The Paypay blade portion extends downward over the dorsal surface of the rib cage. Ang Scapula ay ang pinagkakabitan ng balagat at braso. Ang bahagi ng scapula ay umaabot pababa sa likod ng bahay tadyang. 18 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1UPPER Mga KamayEXTREMITIES g. Humerus (2) This is the long bone of the upper arm. Ito ang mahabang buto sa Braso h. Radius (2) The shorter and the lateral two bones of the forearm. They attach in the thumb side of the wrist. Ito ay mas maikli na dalawang panggilid na buto ng Bisig. Nakakabit sila sa gawing Hinlalaki ng pulsuhan. i. Ulna (2) The medial and longer bones of the forearm. They attach in the little finger side of the wrist. Ito ay panggitna at mas mahabang buto sa bisig. Nakakabit ito sa may pulsuhan sa gawi ng maliit na daliri. j. Carpals (16) The wrist bones. Mga buto ng Pulsuhan k. Metacarpals The five long bones of the hand. They are slightly concave on (5x2) the palmar surface. Ito ay limang mahabang buto ng Kamay. Medyo nakakurba ito ng paloob sa palad.PELVIC Puwitan l. Pelvic girdle Three pairs of bones: the ilium, ischium and pubis, fused to (2) form the pelvic girdle. They attach to the lower spine and provide support to the internal organs. They have sockets Bigkis sa puwitan where the upper leg bones (femur) are attached. Tatlong pares ng buto: ilium, ischium at pubis. Nagsanib ang mga buto para mabuo ang bigkis sa puwitan. Nakakabit ang mga ito sa baba ng gulugod at umaalalay sa mga panloob na organ. May mga saket (sockets) ang mga ito na kinakabitan ng buto sa hita.LOWER EXTREMITIES Mga Paa m. Femur (2) The longest, strongest, and heaviest bone of the body. This is located in the thigh area. 19 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Ang pinakamahaba, pinakamalakas at pinakamabigat na buto ng katawan. Makikita ito sa lugar ng Hita. n. Fibula (2) The lateral and smaller two bones of the lower leg. Ang mas maliit na dalawang buto sa gilid ng Binti. o. Tibia (2) The medial and larger two bones of the lower leg. Ang panggitna at dalawang mas malaking buto sa ibabang bahagi ng Binti p. Tarsals (14) The bones in the ankle. Mga buto sa Sakong. q. Metatarsals The five long bones of the foot that are concave on the plantar (5x2) or lower surface. Limang mahabang buto sa Paa na nakakurba paloob sa talampakan r. Phalanges The bones of the toes and fingers. (14x2x2) Ang mga buto ng mga Daliri sa paa. Fig. 6. Skeletal System Sistema ng Kalansay2. MUSCULAR SYSTEM - SISTEMA NG KALAMNAN Muscles are called the"machines" of the body. Theyhelp move food from oneorgan to another. They carryout man’s physical movement.Muscle tissue is made up ofcells called fibers. They have 20 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1the ability to contract or shorten to produce a pulling force. Muscles are extensible, andelastic. They can be stretched and then recoil back to their normal resting length. There arethree types of muscles in the body: skeletal, smooth and cardiac.  Ang mga kalamnan ay tinatawag na “mga makina” ng katawan. Tumutulong sila sa paglipat ng pagkain mula sa isang organ papunta sa iba pa. Sila ang nagpapakilos sa katawan. Ang tisyu ng kalamnan ay binubuo ng mga selula na tinatawag na mga hibla (fibers). May kakayahan ang mga itong umurong o magpaikli upang magkaroon ng lakas na panghatak. Ang mga kalamnan ay nababanat pahaba o paikli. Nababanat ang mga ito at pagkatapos nakakabalik sa dating normal na haba kapag nakapahinga lang. May tatlong uri ng kalamnan sa katawan: pangkalansay, makinis, at para sa puso. a. Skeletal muscle - Kalamnang Pangkalansay Skeletal muscles are attached to the bones of the skeleton. They give the body its shape. There are more than 640 individually named muscles. Together they make up more than 40 percent of the body weight. They are arranged in layers that overlap each other. Those just below the skin are called superficial muscles. Those underneath the superficial muscle are called deep muscles. o Ang mga kalamnang pangkalansay ay nakakabit sa mga buto ng kalansay. Binibigyan nito ng hugis ang katawan. Mayroong mahigit sa 640 buto ang may pangalang lalamnan. Samasamang binubuo ng mga ito ang 40 porsyento ng timbang ng buong katawan. Nakaayos ang mga ito na patong patong na magkakasanib. Ang kalamnan na nasa ilalim lang ng balat ay tinatawag na mababaw na mga kalamnan. Ang mga nasa ilalim nito ay tinatawag na malalim na mga kalamnan. Each muscle is attached to two or more bones by tough cords of connective tissue called tendons. When skeletal muscles contract across joints, they pull the bones. They produce a range of movements from running to chewing. Instructions for muscle contraction come from the brain and spinal cord. Skeletal muscle is also classified as voluntary muscle. This means that a person can make a conscious decision to move his body. Skeletal muscles maintain body posture by remaining in a state of partial contraction, or tonus. This holds the body upright; stabilize and strengthen certain joints including the knees and shoulders. The heat generated during contraction is used to help maintain body temperature at 37°C (98.6°F) o Ang bawat kalamnan ay nakakabit sa dalawa o mahigit pang mga buto sa pamamagitan ng makunat na mga tagapag-ugnay na kordon na tinatawag na mga litid. Kapag ang kalamnan ay umurong sa kabilang panig ng kasu-kasuan, nahahatak ang mga buto. Nagagawa nila ang mga pagkilos na ang saklaw ay mula sa pagtakbo hanggang sa pagnguya. Ang mga utos para sa pag-urong ng kalamnan ay nagmumula sa utak at sa utak ng gulugod. Ang kalamnan na 21 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 pambuto ay inuuri din bilang mga kalamnang kontrolado ng kalooban. Ang ibig sabihin, ang isang tao ay may kamalayang makakapagpasiya kung igagalaw niya ang kanyang katawan. Pinapanatili ng kalamnang pangkalansay ang tindig ng katawan sa pamamagitan ng pananatili sa kalagayang bahagya lamang ang pag-urong o tonus ng kalamnan. Ito ang nagpapanatili sa katawan na nakatindig; pinatatatag at pinalalakas ang ilang kasukasuan, kasama na ang mga tuhod at mga balikat. Ang init na nalilikha ng pag-urong ay ginagamit upang mapanatili ang temperatura ng katawan sa 37°C. (98.6°F) The following are the major skeletal muscles: Ang mga sumusunod ay ang mga pangunahing kalamnan na pambuto.  Upper Extremities - Mga kamay  Arm - Braso Deltoid muscle – is a large, thick and triangular course muscle. It gives the shoulder its shape and contour. The origin of this shoulder muscle is the lateral third of the clavicle and parts of the scapula. The insertion is in the upper humerus.  Deltoid - ito ay malaki, makapal at hugis tatsulok na magaspang na kalamnan. Binibigyan nito ang balikat ng hugis at tabas. Ang pinanggalingan ng kalamnang ito ng balikat ay ang pangatlong tagiliran ng balagat at mga bahagi ng scapula. Nakasingit ito sa itaas ng butong humerus. Bicep – This is a major muscle of the upper arm. It originates in the humerus and inserts in the radius. It flexes the elbow and rotates the forearm so that the palm is upward.  Bicep – Ito ay isang pangunahing kalamnan ng braso. Nagsisimula ito sa butong humerus at nakasingit sa butong radius. Ibinabaluktot nito ang siko at iniikot ang bisig upang ang palad ay nasa pataas na direksyon.  Forearm - Bisig Brachialis – a muscle in the upper arm. It arises at the anterior humerus and inserts in the ulna. It is a main flexor of the elbow joint.  Brachialis - ito ay isang kalamnan sa braso. Nagsisimula ito sa harapan ng butong humerus at nakasingit sa butong ulna. Ito ang pangunahing tagapagbaluktot ng kasukasuan sa siko22 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1  Fingers – Mga Daliri Thenar muscles – group of muscles in the palm of the human hand at the base of the thumbs.  Thenar muscles - Grupo ng mga kalamnan sa mga palad na nasa puno ng hinlalaki ng tao.  Lower Extremeties - mga paa  Upper Leg - Hita Rectus femoris – This powerful muscle is situated in the middle of the front of the thigh. It extends from the hip bone to the knee.  Rectus femoris – Ang malakas na kalamnang ito ay nasa gitnang harap ng hita. Umaabot ito mula sa buto ng balakang hanggang sa tuhod. Sartorius – is a long thin muscle that runs down the length of the thigh. It originates in the hip bone and inserts in the medial knee. It passes over the medial edge of the rectus femoris.  Sartorius – ito ay mahabang payat na kalamnan na tumatahak sa kahabaan ng hita. Nagmumula ito sa buto ng balakang at sumingit sa gitnang tuhod. Dumadaan ito sa gitnang gilid ng butong rectus femoris.23 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Fig. 7. Muscular System Sistema ng Kalamnan  Lower leg - Binti Gastrocnemius muscle – This is the big group of muscle in the back of the lower leg. It runs from its two heads of origin from the femur just above the knee to the heel. It is involved in standing, walking, running and jumping.  Kalamnang Gastrocnemius - Ito ay malaking grupo ng kalamnan na nasa likod ng binti. Tumatahak ito mula sa dalawang puno ng pinanggalingan mula sa butong femur sa taas ng tuhod hanggang sa sakong. Kailangan ito sa pagtayo, paglakad, pagtakbo at paglundag.  Lower back – Puwitan Gluteals (Buttocks) – This muscle group originates along the whole length of the iliac crest of the pelvis and the anterior superior spine. It is the great extensor of the upper leg. It acts in rising, sitting, straightening, walking upstairs, and running. It is important because it is often the first muscle to decompose. Gluteals – Pigi- Ang grupo ng kalamnang ito ay nagmumula sa kahabaan ng iliac crest ng balakang at ng harapang itaas ng gulugod. Ito ang malaking tagapag-unat ng hita. Kumikilos ito sa pagtayo, pag-upo, pag-unat, pagpanhik sa hagdanan at pagtakbo. Mahalaga ito sapagkat ito ang unang kalamnan na nabubulok.24 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1TABLE 3. SKELETAL MUSCLE DISTRIBUTION WITHCORRESPONDING CONTENTSAng Pagkakabahagi ng mga Kalamnang Pambuto at ang mga nilalaman ng mga ito.BODY REGION MUSCLE AREA CONTENTS1. Upper extremitiesLugar sa Katawan Lugar ng Kalamnan Mga nilalaman Arm- Braso deltoid bicepsMga Kamay Forearm- Bisig brachialis2. Lower extremities Fingers- daliri thenar muscles Upper leg- hita rectus femoris sartoriusMga Paa Lower leg- Binti gastrocnemius muscle Lower back- Puwitan gluteals (buttocks)b. Smooth muscle - Makinis na Kalamnan Smooth muscle is found in the walls of hollow organs it controls, like the digestive system, blood vessels, bladder, airways and in female uterus. It is classified as involuntary muscle. Its contraction is automatically controlled by the autonomic nervous system (ANS). This means that man does not have to think about contracting it. For example, smooth muscles in the stomach and intestines contract all day long. And man never knows whats going on inside. • Ang makinis na kalamnan ay makikita sa mga pinakadingding ng hollow organ na kontrolado nito, tulad ng sistemang pantunaw, mga ugat, pantog, mga bituka at matris o bahay bata ng babae. Ito ang uri ng mga kalamnang kusang gumagalaw. Ang paggalaw nito ay kontrolado ng autonomic nervous system (ANS). Ang ibig sabihin, hindi kailangang pagpasiyahang gawin ng tao ang pag-urong ng mga kalamnang ito. Halimbawa, ang makinis na kalamnan sa tiyan at bituka ay kusang gumagalaw buong araw na hindi alam ng tao kung ano ang nangyayari sa loob nito. In many organs, smooth muscle forms a double layer. Sheets of smooth muscle fibers run at right angles with each other: one longitudinal on the outside and one circular on the inside. Smooth muscle receives innervation through the autonomic nervous system. Hormones through the blood system can also regulate them. Innervation involves nerve endings forming synapses with smooth muscle cells. The innervation of the different layers by the opposing parts of the ANS (sympathetic and parasympathetic) causes opposite effects on the organ 25 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 • Sa maraming organ, ang makinis na kalamnan ay bumubuo ng dobleng patong. Ang mga pilas ng mga himaymay ng makinis na kalamnan ay nakalatag na magka ekis: isa ay pahaba sa labas at paikot naman sa loob ang isa. Ang makinis na kalamnan ay nakakatanggap ng pampukaw ng nerbyos sa mga ugat (nerve) sa pamamagitan ng ANS (autonomic nervous sytem). Inaayos din ito ng hormon sa pamamagitan ng sistema ng dugo. Sa pamamahagi ng pampukaw ng ugat (nerve) kasangkot ang dulo ng mga ugat na bumubuo ng synapses kasama ng mga selula ng makinis na kalamnan. Ang pamamahagi ng enerhiya ng nerbiyos sa iba’t ibang patong ng magkasalungat na mga bahagi ng ANS (sympathetic and parasympathetic) ay nagdudulot ng magkasalungat na epekto sa organ. C. Cardiac muscle - Kalamnan ng puso Cardiac muscle is found solely in the wall of the heart. Its fibers do not require stimulation to contract. They do so automatically, regularly, and without fail, for a lifetime. Electrical impulse from part of the heart is called pacemaker. It travels across and through the heart wall. It sets the pace of contraction of other cardiac muscle fibers. To meet the human body’s changing demands, the sympathetic and parasympathetic branches of the ANS increase or decrease the rate set by the pacemaker. • Cardiac muscle - Ito ay kalamnan na sa puso lamang makikita. Ang mga himaymay nito ay hindi nangangailangan ng pampukaw upang umurong. Kusa itong regular na gumagalaw ng tuloy tuloy habang buhay ang tao. Ang simbuyong malakoryente mula sa puso ay tinatawag na pacemaker. Dumadaan ito sa mga dingding ng puso. Sinisimulan nito ang regular na bilis ng paggalaw ng iba pang mga himaymay ng kalamnan ng puso. Upang matugunan ang pabago-bagong pangangailangan ng katawan ng tao, ang sympathetic at parasympathetic na mga sangay ng ANS ay nagdadagdag o nagbabawas sa tulin na itinakda ng pacemaker.TABLE 4. MUSCULAR SYSTEMSistema ng KalamnanTYPE OF MUSCLE DESCRIPTION WHERE FOUNDUri ng Kalamanan Paglalarawan Saan makikitaA. Skeletal muscle Voluntary muscles Attached to the bones of the skeletonsKalamnang Pambuto Hindi kusa ang paggalaw Nakakabit sa mga buto ng kalansayB. Smooth muscle Involuntary muscles Hollow organs like small intestine, blood vesselsMakinis na Kalamnan Kusang gumagalaw 26 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Hollow organ tulad ng bituka, mga ugat, C. Cardiac muscle Involuntary muscle Heart Kalamnan ng puso Kusang gumagalaw puso3. INTEGUMENTARY SYSTEM - Sistema ng Balat The skin is the largest organ of the body. Its two main layers are the epidermis(outer layer) and dermis (inner layer). It is the protective covering of the body. Theskin prevents the entry of bacteria and other disease-causing microorganisms. Italso prevents the loss of body fluids. The skin filters out the harmful and potentiallycarcinogenic ultraviolet (UV) radiation in sunlight. It also helps maintain the body’stemperature at a constant 37°C (98.6°F). • Ang balat ay pinakamalaking organ ng katawan. Ang dalawang pangunahing patong ng balat ay epidermis o balat na panlabas at dermis o balat na panloob. Ang balat ay ang pananggalang na pambalot sa katawan. Hinahadlangan ng balat ang pagpasok sa katawan ng bakterya at iba pang maliliit na organismong nagdadala ng sakit. Hinahadlangan din ng balat ang pagkawala ng likido ng katawan. Sinasala rin palabas ng balat ang radiation na ultraviolet (UV) ng araw na mapanganib at nagdudulot ng kanser. Tumutulong din itong mapanatili na palaging 37°C (98.6°F) ang temperatura ng katawan.Layers of the skin:Mga patong ng balat 1. Epidermis – this is the thin, outer portion of the skin. Its main role is protective. Its uppermost layer consists of dead, flattened cells, packed with keratin (a tough, waterproof protein). This is constantly worn away. The daily wear and tear, releases scaly skin flakes. The skin flakes are replaced by living cells that divide continuously. Other epidermal cells are called melanocytes. They produce the brown pigment melanin. Melanin gives skin its color . It forms a protective screen against harmful UV rays. People with darker skin produce more melanin. Prolonged exposure to sunlight increases melanin production and temporarily darkens the skin. • Epidermis – Panlabas na Balat. Ito ang manipis na panlabas na bahagi ng balat. Ang pangunahing gamit nito ay bilang pananggalang. Ang pinakaibabaw (panlabas) na bahagi ay binubuo ng mga patay at tuyong selula, na may keratin (protinang matigas at di tinatablan ng tubig). Ito ay palaging nasisira. Ang pang araw-araw na pagkasira ay naglalabas ng natutuklap na balat o libag. 27 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Napapalitan naman ito ng mga buhay na selula na patuloy na dumadami. Ang ibang selula ng panlabas na balat ay tinatawag na melanocytes. Naglalabas sila ng melanin na kulay kayumanggi. Ang melanin ang nagbibigay ng kulay sa balat. Ito rin ay bumubuo ng pananggalang laban sa mapanganib na UV rays. Ang mga taong mas maitim ay naglalabas ng mas maraming melanin. Ang matagal na pagbibilad sa araw ay nagpaparami sa inilalabas na melanin at pansamantalang nagpapaitim sa balat. 2. Dermis is the layer beneath the epidermis. It is the thicker part of the skin. A network of collagen and elastin fibers gives this connective tissue strength and elasticity. The dermis contains blood vessels, sensory nerve endings and receptors. The blood vessels play a part in temperature regulation. Also found in the dermis are hair follicles from which hairs grow. There are glands (sebaceous and sweat glands). An oily and bactericidal liquid called sebum is released from sebaceous gland. Sebum keeps the skin and hairs soft, flexible, and waterproof. Sweat glands release watery sweat onto the surface of the skin in warm conditions. Evaporation of sweat cools the body. Adipose (flat) cells beneath the dermis help insulate the body. Tiny veins, arteries, and capillaries with red blood cells give living skin a healthy reddish color which is lost at death. • Dermis – ito ang suson na nasa ilalim ng epidermis. Mas makapal na bahagi ito ng balat. Mayroon itong mala-lambat na mga himaymay ng collagen at elastin na siyang nagpapatibay sa tagapag-ugnay na tisyung ito at nagbibigay dito ng tibay at kakayanang umurong or mabanat. Nasa dermis ang mga ugat, ang mga dulo ng ugat pandamdam at mga tagatanggap (receptors) ng pakiramdam. Malaki ang bahagi ng mga daluyan ng dugo (blood vessels) sa pagsasa-ayos ng temperatura ng katawan. Makikita rin sa dermis ang mga follicles na tinutubuan ng buhok. May mga glandula ( sebaceous at sweat). AngFig. 8. The Skin - Ang Balat sebaceous gland ay naglalabas ng malangis at likidong pamatay bakterya. Tinatawag itong sebum na nagpapanatili sa balat at buhok na malambot, at di tinatablan ng tubig. Ang sweat gland naman ay naglalabas ng pawis kapag mainit ang panahon. Ang pagkatuyo ng pawis ay nagpapalamig sa katawan. Sa ilalim ng dermis ay makikita ang Adipose (fat) cells. Ito ang insulasyon ng katawan sa pagpasok at paglabas ng init. Ang maliliit na mga ugat, arteries at capillaries na may pulang mga selula ng dugo ay nagbibigay ng malusog na mapula-pulang kulay sa balat. Nawawala ito pag namatay ang tao. 28 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 TABLE 5. SKIN LAYERS AND COMPONENTS Mga patong ng Balat at Nilalaman SKIN LAYERS DESCRIPTION COMPONENTS Upper layer of the skin keratin melanin 1. Epidermis Itaas na patong ng balat Lower, thicker part of Blood vessels the skin Sensory nerve endings and receptors Sebaceous glands 2. Dermis Mas mababa, mas Sweat glands makapal na bahagi ng Adipose cells balat. Tiny veins, arteries, capillaries 4.CIRCULATORY SYSTEM - Sistema ng Sirkulasyon Sa Katawan ng Tao The circulatory or cardiovascular system - is composed of the heart and a closedsystem of vessels called arteries, veins, and capillaries. It is the organ system that passesnutrients, gases, hormones, blood cells and other nutrients to and from cells of the body.Blood is pumped by the heart around a closed circuit of blood vessels. It is carried from theheart to the tissues and back to the heart once again in an unending circulation of this life-giving fluid. • Ang sistema ng sirkulasyon ay binubuo ng puso at sistema ng daluyan na tinatawag na artery, vein (ugat), at capillary. Ito ang organ na nagdadala ng mga sustansya, gases, hormon, selula ng dugo at iba pang sustansya patungo at palabas sa mga selula ng katawan. Ang dugo ay ibinobomba ng puso sa naka-palibot na daluyan. Dinadala mula sa puso hanggang sa mga tisyu at muling pabalik sa puso sa isang walang katapusang sirkulasyon ng nagbibigay buhay na likido. 29 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 How does this system work?pulmonary vein lungs pulmonary artery head & arms aorta main vein Right Left liver digestive system kidneys legs Circulatory System Fig. 9. Circulatory System Pathway Ang Landas na Tinatahak ng Sistema ng Sirkulasyon a. BLOOD is a liquid tissue. It is the fluid of life. It carries oxygen from the lungs to body tissue and carbon dioxide from body tissue to the lungs. It is the fluid of growth. It transports nourishment from digestion and hormones from glands throughout the body. Blood is the fluid of health. It transports disease-fighting substances to the tissue and waste to the kidneys. Because it contains living cells, blood is alive. Red blood cells and white blood cells are responsible for nourishing and cleansing the body. Without blood, the human body would stop working. • Dugo – ito ay isang tisyu na likido. Ito ay likido ng buhay. Nagdadala ito ng oxygen mula sa baga patungo sa mga tisyu ng katawan at carbon dioxide mula sa tisyu ng katawan patungo sa mga baga. Ito rin ay likido ng paglaki. Nagdadala ito ng pampalusog mula sa pangtunaw at mga hormon mula sa mga glandula sa buong katawan. Ang dugo ay likido ng kalusugan. Nagdadala ito ng mga sustansyang pansanggalang sa mga sakit patungo sa mga tisyu at nagdadala rin ng mga basura papunta sa bato. Sapagkat mayroong buhay na selula, ang dugo ay buhay. Ang pulang selula ng dugo (RBC) at ang puting selula (WBC) ang bahala sa pagpapakain at paglilinis ng katawan. Kung walang dugo, ang katawan ng tao ay titigil sa paggawa. 30 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Structure and function of blood and its components include: Kayarian at gawain ng dugo at ng mga sangkap nito:  Red Blood Cell (RBC) - This cell is a concave disk, microscopic in size (about 7 micrometers in diameter). It contains hemoglobin. Red blood cells (RBCs) are by far the most abundant cells in the blood. RBCs give blood its red color. As the main element of the circulating blood, its main function is to transport oxygen, which is carried by the hemoglobin. Pulang selula ng Dugo - Ang selulang ito ay isang malukong na plato, napakaliit na makikita lamang kung gagamit ng microscope. Nagtataglay ito ng hemoglobin. Pinakamarami ang pulang selula sa dugo. Ito ang nagbibigay ng kulay pula sa dugo. Bilang pangunahing sangkap ng dumadaloy na dugo, ang pangunahing ginagampanan nito ay ang magdala ng oxygen na nasa hemoglobin.  White Blood Cells (WBC)– These cells are also called leukocytes. They are less in number than the red blood cells. They are part of in the immune system . They help the body fight infection. They can be transported to an area where an infection has developed. They deal with foreign materials, such as disease organisms that get into the body. They may engulf and disable them or they may cause the body to produce antibodies against them. Ang puting mga selula ng dugo - Tinatawag na leukocytes. Ang mga selulang ito. Mas kakaunti ang mga ito kaysa pulang selula ng dugo. Sila ay bahagi ng immune system - sistema na nagbibigay sa katawan ng kaligtasan sa sakit. Tinutulungan nila ang katawan na labanan ang impeksyon. Nadadala sila sa bahagi ng katawan na may nagsisimulang impeksyon. Pinakikialaman nila ang mga organismo at iba pang panlabas na sangkap, tulad ng sakit, na nakakapasok sa katawan. Sinasakmal nila o kaya ay inaalisan ng lakas ang mga ito. Naglalabas din sila ng mga antibodies o mga sangkap na panlaban sa sakit.  Platelets - These are irregularly-shaped, colorless bodies that are present in blood. Their sticky surface lets them, along with other substances, form clots to stop bleeding. Platelets are produced in the bone marrow, the same as the red blood cells and most of the white blood cells. Platelets – Ang mga ito ay sangkap na nasa dugo na walang regular na hugis at walang kulay. Ang malagkit na panlabas nito, at kasama ng iba pang sangkap, ay nagpapabuo sa dugo para mapigil ang pagdurugo. Ang mga platelet ay ginagawa sa utak (marrow) ng buto, tulad din ng pulang mga selula ng dugo (RBC) at karamihan sa puting mga selula ng dugo (WBC).  Plasma and plasma proteins - This is a straw-colored, clear liquid in lymph and blood that is 90 percent water. Plasma contains dissolved salts and minerals like calcium, sodium, magnesium, and potassium,and other substances. Plasma is needed to carry the many parts of the blood through the bloodstream. It carries food and wastes from the tissues, and keeps the acid-base balance of the body. 31 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Pinakatubig at protina - Ito ay manilaw- nilaw at malinaw na likido sa lymph at dugo na 90% na tubig. Ang plasma ay may taglay na tunaw na asin, at mineral tulad ng calcium, sodium, magnesium at potassium at iba pang mga sangkap. Kailangan ang plasma sa pagdadala ng maraming mga bahagi ng dugo sa daluyan nito. Ang plasma rin ang namamahagi ng pagkain at nag-aalis ng mga dumi sa mga tisyu. Ito rin ang nagbabalanse ng pangangasim ng katawan.b. BLOOD VESSELS - Located throughout the body, blood vessels are hollow tubes that circulate blood. Daluyan ng dugo – Matatagpuan sa buong katawan ang mga daluyan ng dugo. Ito ay mga tubo na may guwang sa loob. Arteries - are elastic blood vessel that transports blood away from the heart. (Arteries) Malaking ugat- ito ay nababanat na daluyan ng dugo na nagdadala ng dugo mula sa puso.  Pulmonary arteries transport blood that has low oxygen content from the right ventricle to the lungs. (Pulmonary arteries) Malaking ugat sa baga - dinadaluyan ito ng dugo na may kaunti lang na oxygen mula sa kanang ventricle patungo sa mga baga.  Systemic arteries transport oxygenated blood from the left ventricle to the body tissues. (Systemic arteries) Malaking ugat na systemic – dinadaluyan ito ng dugong nahaluan na ng oxygen mula sa kaliwang ventricle patungo sa mga tisyu ng katawan. Capillaries - These are the smallest and most numerous of the blood vessels. Unlike the arteries and veins, capillaries are very thin and fragile. They are so thin that blood cells can only pass through them in single file. Capillaries – Ang mga ito ay pinakamaliliit at pinakamarami sa mga daluyan ng dugo. Di tulad ng artery at vein, ang capillary ay napakanipis at marupok. Napakanipis ng mga ito kaya ang mga selula ng dugo ay isang hilera lang kung dumadaan dito.  They form the connection between the vessels that carry blood away from the heart (arteries) and the vessels that return blood to the heart (veins). The red blood cells inside the capillary release their oxygen which passes through the wall and into the surrounding tissue. The tissue releases its waste products, like carbon dioxide, which passes through the capillary wall and into the red blood. 32 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Sila ang nagdudugtong sa mga tubo na dinadaluyan ng dugo palabas ng puso (arteries) at ng tubo na dinadaluyan ng dugo (veins) pabalik sa puso. Inilalabas ng pulang selula ng dugo sa loob ng capillary ang dala nitong oxygen na naglalagos patungo sa mga tisyu sa paligid. Ang mga tisyu naman ang naglalabas ng mga dumi tulad ng carbon dioxide na naglalagos naman papunta sa selula ng pulang dugo sa loob ng capillaries. Veins - are similar to arteries but, because they transport blood at a lower pressure, they are not as strong as arteries. Veins (Ugat) – ang mga ito ay katulad ng arteries ngunit dahil mas mahina ang pressure ng pagdaloy ng dugo, hindi sila singtibay ng arteries.  Veins carry blood toward the heart. Ang mga ugat (veins) ay dinadaluyan ng dugo patungo sa puso.  In the pulmonary circuit, the pulmonary veins transport blood from the lungs to the left atrium of the heart. Sa paligid ng baga, dumadaloy sa mga ugat na pulmonary ang dugo mula sa baga papunta sa kaliwang atrium ng puso.  This blood has high oxygen content because it has just been oxygenated in the lungs. Ang dugong ito ay mataas ang taglay na oxygen sapagkat nahaluan na ng oxygen sa baga.  Systemic veins transport blood from the body tissue to the right atrium of the heart. Ang systemic na ugat naman ang dinadaluyan ng dugo mula sa tisyu ng katawan papunta sa kanang atrium ng puso.  This blood has reduced oxygen content because the oxygen has been used for metabolic activities in the tissue cells. Ang dugong galing sa kanang atrium ng puso ay kakaunti na ang taglay na oxygen sapagkat ang oxygen ay nagamit na sa pagsunog ng pagkain sa mga selula ng tisyu.33 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Fig. 10. Major Arteries of the Body  The walls of veins are thinner than those of arteries. This is because blood in the veins has less pressure than that in the arteries. Ito ang dahilan kaya ang tubo ng mga ugat (veins) ay mas manipis kaysa tubo ng arteries. May kinalaman din dito ang mas mahinang puwersa ng daloy ng dugo sa mga veins kaysa sa arteries.  Venous valves are especially important in the arms and legs, where they prevent the backflow of blood in response to the pull of gravity.34 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Ang mga balbula sa mga ugat ay tunay na mahalaga sa braso at binti kung saan pinipigil ang pabalik na pagdaloy ng dugo bilang tugon sa hatak ng gravity. Fig. 11. Major Veins of the Body35 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Pangunahing Ugat sa Katawan TABLE 6. BLOOD PRESSURE RANGE FOR ADULTS Saklaw ng presyon ng dugo sa Mga may edad RANGE saklaw katayuan 70/40 ~ 90/60 Low blood pressure Mababang presyon Over 90/60 ~ 120/80 Normal blood pressure Normal na presyon Over 120/80 ~ 140/90 Pre-high blood pressure Medyo mataas Over 140/90 ~ 190/100 High blood pressure MataasC. Parts of the Circulatory System - Mga Bahagi ng Sistema ng Sirkulasyon  Heart The heart is a muscular pump. It provides the force needed to circulate the blood to all tissues in the body. The heart keeps the blood moving through the vessels. It’s shape and size roughly resembles a mans closed fist.  Ang puso ay isang makalamnang pambomba. Nagbibigay ito ng lakas na kailangan sa pagdaloy ng dugo patungo sa lahat ng tisyu sa katawan. Patuloy na pinadadaloy ng puso ang dugo sa pamamagitan ng tubong daluyan. Ang hugis nito at laki ay halos katulad ng nakatikom na kamao. The heart lies inside the thorax behind the sternum or breastbone. It is surrounded by a fluid filled sac called the pericardium. It rests inside the pericardial cavity which is surrounded by the ribcage. The diaphragm, a tough layer of muscle, lies below. As a result, the heart is well protected.  Ang puso ay nasa loob ng dibdib sa likod ng sternum o buto ng dibdib. Napapaligiran ito ng pericardium na isang supot na puno ng likido. Makikita ito sa loob ng pericardial cavity na napapalibutan ng mga tadyang. Nasa ilalim nito ang diaphragm, na isang matibay na nakalatag na kalamnan. Kaya ang puso ay talagang protektado. The heart is divided into two halves – the left and right – separated by a partition called septum. The halves are in turn divided into chambers. The two upper chambers of the heart are called atria. The lower two chambers are called ventricles. There are valves that allow blood to flow in one direction. The two pairs of chambers, 36 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 atrium and ventricle, act as separate pumps. The right side pumps oxygen poor blood to the lungs. This is the pulmonary circulation. The left side pumps oxygen rich blood from the lungs, systemic circulation.  Ang puso ay nahahati sa dalawang kalahati, ang kaliwa at kanan, na pinaghiwalay ng dingding na tinatawag na septum. Ang mga kalahati ay nahati rin. Ang nasa itaas ay dalawang silid na tinatawag na mga atrium (atria, pl.) ang dalawang silid sa ibaba ay tinatawag na ventricles. May mga balbula (valves) sa pagitan ng mga silid. Pinipigil ng balbula ang direction ng daloy ng dugo. May dalawang pares ng mga silid, mga atrium at ventricles. Ang mga ito ay dalawang magkahiwalay na pambomba. Ang kanang bahagi ay nagbobomba ng dugong walang oxygen papunta sa baga. Tinatawag itong pulmonary circulation. Ang kaliwang bahagi ay nagbobomba ng dugong sagana sa oxygen mula sa baga. Ito naman ang systemic circulation. Fig. 12. Anatomy of a HeartHeart Rate – Ang Tibok ng puso Heart rate is usually expressed as number of beats per minute. It can be monitored bytaking the pulse. The normal heart rate is anywhere in the range of 60 to 85 beats perminute. This may change with age, sex, and size. Constant rhythmic heart rate is producedby the sinoatrial node.  Ang tibok ng puso ay pangkaraniwang ipinahahayag sa bilang ng tibok bawat minuto. Binabantayan ito sa pamamagitan ng pagkuha ng pulso. Ang normal na tibok ng puso ay may saklaw na 60-85 pulso bawat minuto. Subalit, maaaring 37 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 magbago ito ayon sa gulang, kasarian at laki ng katawan ng tao. Ang palagiang pagtibok ng puso ay gawain ng sinoatrial node. The sinoatrial (SA) node is a section of nodal tissue that is located in the upper wall ofthe right atrium. It provides sympathetic innervation of the myocardial muscle. It is calledthe pacemaker of the heart . Most changes in the heart rate are mediated through thecardiac center in the medulla oblongata of the brain. The center has both sympathetic andparasympathetic components that adjust the heart rate to meet the changing needs of thebody. Peripheral factors such as emotions, ion concentrations, and body temperature mayaffect heart rate.  Ang sinoatrial node ay isang bahagi na nodal tissue. Natatagpuan ito sa itaas na dingding ng kanang atrium. Ito ang nagbibigay ng pampukaw ng nerbiyos (sympathetic innervation) sa kalamnan ng puso. Tinatawag itong pacemaker ng puso. Karamihan sa mga pagbabago sa tibok ng puso ay dahil sa pamamagitan ng cardiac center sa medulla oblongata ng utak. Ang centro ay may mga sangkap ng sympathetic at ng parasympathetic components na nag aayos ng tibok ng puso upang matugunan ang paiba-ibang pangangailangan ng katawan. Ang mga kalagayan sa paligid tulad ng mga emosyon, dami ng ion at temperatura ng katawan ay maaaring makaapekto sa tibok ng puso. TABLE 7. HEART RATE CHART: BABIES TO ADULT AGE BEATS PER MINUTE (BPM) 0–1 100 – 160 1+ – 10 60 – 140 10+ - adults 60 - 100 Athletes 40 – 60 Heart rate is measured in order to monitor the cardiac activity and the overall medical condition of the individual.  Ang tibok ng puso ay sinusukat upang mabantayan ang kalagayan ng puso at ang pangkalahatang kalagayang medical ng isang tao. Arch of the Aorta – This is the curved portion between the ascending and descending parts of the aorta. It gives rise to the brachiocephalic trunk, left common carotid and left subclavian arteries.  Ang Arko ng Aorta. - Ito ay nakakurbang bahagi sa pagitan ng pataas at pababang Aorta. It ay nagsasanga sa brachiocephalic trunk, kaliwang common carotid at kaliwang subclavian arteries. Abdominal aorta at thoracic aorta 38 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 As the aorta turns downward, it becomes the thoracic aorta. Below the diaphragm, it is the abdominal aorta. They lie in the anterior surface of the spinal column.  Habang ang aorta ay pababa, ito ay nagiging thoracic aorta. Sa ibaba ng diaphragm, ito ay nagiging abdominal aorta. Nakalatag ito sa pangharap na bahagi ng gulugod. Vena cavae are the two largest veins in the body. They carry de-oxygenated blood from different regions of the body to the right atrium of the heart.  Ang Vena cava ay dalawang pinakamalaking ugat sa katawan. Sa kanila dumadaloy ang dugong nawalan ng oxygen mula sa iba’t ibang rehiyon ng katawan patungo sa kanang atrium ng puso. Inferior and superior vena cavae Superior vena cavae - is located in the upper chest region. It is formed by the left and right brachiocephalic veins It brings de-oxygenated blood from the head, neck arm and chest regions of the body to the right atrium. • Superior vena cava – matatagpuan ito sa itaas na rehiyon ng dibdib. Binubuo ito ng kaliwa at kanang brachiocephalic vein.(ugat) Nagdadala ito ng dugong nawalan ng oxygen mula sa ulo, leeg, braso at rehiyon ng dibdib patungo sa kanang atrium. Inferior vena cavae - is formed by the left and right common iliac veins. The inferior vena cava travels along the spine It brings de-oxygenated blood from the lower body regions – legs, back, abdomen and pelvis to the right atrium. • Inferior vena cava – binubuo ng kaliwa at kanang common iliac vein. Dumaraan ito sa gulugod . Ang dala nito ay dugong nawalan ng oxygen mula sa mababang rehiyon ng katawan – sa binti, likod, tiyan at balakang patungo sa kanang atrium.TABLE 8. CIRCULATORY SYSTEM ORGANS, STRUCTURE AND FUNCTIONS Mga Organ ng Sistema ng Sirkulasyon, Kayarian at GawainORGANS STRUCTURE FUNCTIONS1. Blood Kayarian Mga Gawain Red blood cells Transport oxygen through hemoglobinDugo Mapulang mga Magdala ng oxygen kasama ng hemoglobin selula White blood Produce antibodies that deal with foreign 39 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 cells materials like disease organisms- Maputing mga Maglabas ng antibody laban sa mga organismong selula may dala ng sakit Platelets Blood clotting Pamumuo ng dugo Plasma and Carries foods and wastes from tissues plasma proteins Nagdadala ng pagkain at dumi mula sa tisyu2. Blood vessels Arteries Carries blood away from the heartTubong daluyan ng Nagdadala ng dugo palayo sa pusodugo Capillaries Exchange of materials between blood and tissue cells Nagpapalit ng mga sangkap sa pagitan ng dugo at ng selula ng mga tisyu Veins Carries blood towards the heart3. Heart Nagdadala ng dugo papunta sa puso Arch of the Carries oxygenated blood to the rest of the body aortaPuso Nagdadala ng dugong may oxygen sa mga bahagi Arko ng Aorta ng katawan Abdominal Supplies blood to the abdominal and thoracic area aorta and thoracic aorta Nagdadala ng dugo sa lugar ng tiyan at dibdib Inferior and Carries deoxygenated blood from the rest of the superior vena body to the heart cavae Nagdadala ng dugong nawalan ng oxygen mula sa mga bahagi ng katawan patungo sa puso. 5.LYMPHATIC SYSTEM - consists of organs, ducts, and nodes. It is home to lymphocytes, small white blood cells. They are the key players in the immune system. The immune system is a network of cells, tissues, and organs. They work together to defend the body against attacks by disease causing microorganisms such as bacteria, viruses, parasites, and fungi. • Sistema ng Lymphatic – binubuo ito ng mga organ, mga maliliit na tubo at mga kulani. Matatagpuan dito ang mga lymphocytes at maliliit na puting selula ng 40 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 dugo. Sila ay may mahalagang katungkulan sa immune system. Ang immune system ay parang lambat ng mga selula, mga tisyu,at mga organ. Samasama nilang ipinagtatanggol ang katawan laban sa atake ng mga organismong nagdadala ng sakit, tulad ng mga bacteria, mga virus, mga parasites at mga fungi.As blood passes through capillary beds, some of the fluid portion leaks through the capillarywalls into the spaces between cells. Much of the fluid diffuses back into the capillaries. Aportion remains in the interstitial spaces between cells. The lymphatic system collects thisfluid (called lymph) and returns it to the circulatory system. Lymphatic vessels are thin-walled vessels in close contact with most tissues. Lymph vessels join together to eventuallyform the thoracic duct. This empties lymph from the lower part of the body into thesubclavian vein. This is essential function because without it, the body would die within 24hours from the resulting edema (fluid accumulation). • Habang dumadaloy ang dugo sa mga capillaries, ang ibang sangkap na likido ay tumatagos palabas ng capillary patungo sa mga bakanteng dako sa pagitan ng mga selula. Karamihan sa likido ay muling tumatagos pabalik sa capillaries. May kaunting natitira sa mga pagitan ng selula. Pinupulot ng sistema ng Lymphatic ang likidong ito (lymph) at ibinabalik ito sa sistema ng sirkulasyon ng dugo. Ang mga tubong lymphatic ay may manipis na dingding. May palaging ugnayan ang mga ito sa karamihan ng mga tisyu. Ang daluyan ng lymph ay nag-uugnay- ugnay hanggang sa mabuo ang thoracic duct. Ito ay nag-aalis sa lymph mula sa mababang bahagi ng katawan patungo sa subclavian vein. Mahalagang gawain ito sapagkat kapag hindi ito nagawa, ang katawan ay mamamatay sa loob ng 24 oras dahil sa pamamanas bunga ng pagka-ipon ng maraming likido 41 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Fig. 13. Lymphatic SystemThe lymphatic organs include:a. Lymph Nodes - mga KulaniThese are swellings in the lymphatic system. Here, lymph is filtered and cleansed of bacteriaand waste products from the cells. Lymphocytes (white blood cells which are part of theimmune system) are stored here. Lymph nodes are round or kidney-shaped. Their sizevaries from very tiny to 1 inch in diameter. They are usually found in groups in differentplaces throughout the body. There are lymph nodes in the neck, armpit, chest, abdomen,pelvis, and groin. About two thirds of all lymph nodes and lymphatic tissue are within ornear t he gastrointestinal tract. • Ang mga kulani ay ang pamamaga sa sistema ng lymphatic. Dito, ang lymph ay sinasala at inaalisan ng bacterya at ng mga dumi mula sa mga selula. Ang mga 42 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 lymphocytes (maputing selula ng dugo na bahagi ng immune system) ay nakaimbak dito. Ang mga kulani ay bilog o kahugis ng bato ng tao. Iba-iba ang laki mula sa maliliit hanggang isang pulgada ang diameter (haba mula sa dalawang magkatapat na gilid ng bilog). Karaniwan silang nakikitang nakagrupo sa iba’t ibang lugar sa buong katawan. May mga kulani sa leeg, sa kili- kili,sa dibdib, sa tiyan, sa balakang at sa singit. Dalawa ng tatlong parte ng lahat ng kulani at tisyu ng lymphatic ay nasa lugar o malapit sa daan ng pangtunaw (gastrointestinal tract).b. Spleen - is the largest organ in the adult lymphatic system. It is a solid, deep-red organ about 12cm long. It is located on the left side of the upper abdomen between the lower ribs and the stomach. The spleen removes worn out red blood cells, bacteria and cell fragments from the blood. It holds a reserve of blood in case of hemorrhagic shock. It recycles iron and process lymphocytes and antibodies. • Pali (Spleen) - Ito ay pinakamalaking organ sa sistemang lymphatic ng isang tao. Isa itong organo na buo at mapula, mga 12 sentimetro ang haba. Matatagpuan ito sa kaliwang bahagi ng itaas ng tiyan sa pagitan ng ibabang tadyang at ng sikmura. Inaalis ng pali ang mga sirang Red Blood Cells (RBC), bacteria at mga piraso ng selula mula sa dugo. May nakaimbak din itong dugo sakaling magkaroon ng biglaang pagdurugo sa katawan. Ito ay nagre-recycle ng iron, at nagpoproseso ng mga lymphocytes at antibodies.c. Thymus is a specialized organ of the immune system. It lies at the top of the thorax, partly over the heart and the lungs. In the newborn the thymus controls the development of the spleen and the lymph nodes. The thymus produces lymphocytes. It is the main center for providing immunity against harmful microorganisms. After puberty the thymus becomes smaller in size. • Thymus – isa itong natatanging organ ng immune system. Nasa ibabaw ito ng dibdib, sa may banda ng puso at ng baga. Sa bagong panganak na sanggol, pinangangasiwaan nito ang paglaki ng pali at mga kulani. Ang thymus ang gumagawa ng mga lymphocytes o White Blood Cells (WBC). Ito ang pinakasentro sa pagbibigay ng panlaban sa mga mapanganib ng mikroorganismo. Pagkatapos ng pagbibinata o pagdadalaga ng tao, ang thymus ay lumiliit.d. Tonsils - these are two small masses of lymphoid tissue. It is found on either side of the throat, embedded in a pocket at the side of the palate (roof of the mouth). Pathogens may enter the body through the nose or mouth. Lymphocytes and macrophages in the tonsils provide protection against these pathogens. • Mga Tonsil- Ito ay dalawang maliit na bukol ng lymphoid tissue. Matatagpuan sa magkabilang panig ng lalamunan, at nakapaloob ang bawat isa sa isang tila supot sa magkabilang tagiliran ng ngala-ngala. Ang mga nagdadala ng sakit ay maaaring pumasok sa katawan sa pamamagitan ng ilong o bibig. Ang mga lymphocyte at macrophages na nasa tonsil ang nagpoprotekta sa katawan laban sa mga ito. 43 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1TABLE 9. LYMPHATIC SYSTEM ORGANS, DESCRIPTION AND FUNCTIONSORGANS DESCRIPTION FUNCTIONS1. Lymph nodesMga organ Paglalarawan Mga Gawain Swellings in the lymphatic lymphocytes or white blood cells are system stored hereMga Kulani Pamamaga sa lymphatic Imbakan ng mga WBC, mga putting2. Spleen system selula ng dugo Largest organ in the removes worn out red cells, bacteria lymphatic system and cell fragments from the bloodPali Nag-aalis ng mga sirang RBC, mga Pinakamalaking organ pulang selula ng dugo, bacteria at mga3. Thymus sa lymphatic system piraso ng selula mula sa dugo. Nasa itaas ng dibdib sa produces lymphocytes. Main center may bandang puso at baga for providing immunity againstThymus harmful microorganisms Lies on top of the thorax and partly over the heart Gumagawa ng lymphocytes. and lungs Pangunahing centro sa pagbibigay ng panlaban sa mikroorganismo nagdadala ng sakit4. Tonsils Two small masses of provide protection against pathogens lymphoid tissue on both that enter the body through theMga tonsil sides of the throat mouth or nose Dalawang maliliit na bukol Nagbibigay proteksyon laban sa mga ng lymphoid tissue sa mikrobyo ng sakit na dumadaan sa magkabilang panig ng bibig at ilong papasok sa katawan lalamunan6.NERVOUS SYSTEM - Ang Sistema ng Nerbiyos (mga ugat) The nervous system is the bodys information gatherer, storage center and controlsystem. Its overall functions are to collect information about the bodys external andinternal states and transfer this information to the brain . Information are gathered bysensors such as the eyes and proprioceptors. Then instruction is sent out to effectors suchas muscles and glands to make the body react. It enables a person to think, create,remember, and feel. It is also responsible for regulation of internal changes such as heartrate or body temperature. Ang Nervous System ay ang taga-ipon, imbakan at tagapamahala ng mga inpormasyonsa katawan. Ang pangkalahatang tungkulin nito ay mangulekta ng inpormasyon mula salabas at loob ng katawan at saka ilipat ang mga ito sa utak. Ang mga inpormasyon ay iniipon 44 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1ng mga sensor tulad ng mga mata, at mga proprietors o dulo ng mga ugat (nerves),Pagkatapos, ang mga utos ay ipinadadala sa effectors tulad ng mga kalamnan at mgaglandula upang bilang tugon ay kumilos ang katawan. Binibigyan nito ng kakayahan angisang tao na makapag-isip, lumikha, makatanda, at makadama. Ito rin ang siyangnangangasiwa sa pag-aayos ng mga panloob na pagbabago tulad ng tibok ng puso attemperatura ng katawan.Two (2) main parts of the Nervous System:Dalawang pangunahing bahagi ng Nervous System:a. The Central Nervous System (CNS) The Central Nervous System (CNS) is made up of the brain and spinal cord. They form the command center of the nervous system and carry out the roles of processing and integration. • Ang CNS ay binubuo ng utak at utak ng gulugod. Sila ang sentro ng pagbibigay ng direksyon ng nervous system at ginagampanan nila ang tungkulin ng pagsasa- ayos at pagsasama-sama  Brain- The brain receives sensory information, process it and sends out motor signals in response. It is inside the skull or the cranium. It is the seat of intelligence. o Utak – Ang utak ay tumatanggap ng pandamdam na impormasyon, nagsasa-aayos nito at bilang tugon ay nagpapadala ng hudyat sa dapat ikilos. Ito ay nasa loob ng bungo. Sentro ito ng karunungan.  Spinal cord - This is a very large bundle of nerve fibers connected to the brain. It extends from the foramen magnum at the base of the skull to the upper part of the lumbar region. It is surrounded and protected by the bony vertebral column. It is the major trunk line carrying information to and from the brain o Utak ng gulugod – Ito ay isang napakalaking bulto ng mga himaymay ng mga ugat (nerves) na nakaugnay sa utak. Umaabot ito mula sa foramen magnum sa puno ng bungo hanggang sa itaas na bahagi ng panlikod na rehiyon. Ito ay napapaligiran at binibigyang proteksyon ng mabutong gulugod. Pangunahing linya ito na nagdadala ng impormasyon patungo at mula sa utakb. The Peripheral Nervous System (PNS) 45 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1The Peripheral Nervous System (PNS) consists of nerves that arise from the CNS andconnect to the other parts of the body. Sensory nerves sends messages to the brain andmotor nerves carry responses coming from the brain. There are two parts: • Ang Peripheral Nervous System (PNS) ay binubuo ng mga ugat (nerves) na galing sa CNS at umu-ugnay sa iba pang bahagi ng katawan. Ang pandamdam na mga ugat ay nagpapadala ng mga mensahe sa utak at ang motor nerves naman ang nagdadala ng kasagutan mula sa utak. May dalawang bahagi:  Somatic Nervous System (SNS) - connects the CNS to the skin and muscle. The somatic nervous system is the portion responsible for voluntary body movement and for sensing external stimuli. All five senses are controlled by the somatic nervous system as well as all the skeletal muscles, used for voluntary movement. It is also responsible for conscious activities like standing, walking and running. o Somatic Nervous System (SNS) - Ito ay nag-uugnay ng CNS sa balat at kalamnan. Ang SNS ay bahaging may kinalaman sa kusang paggalaw ng katawan at sa pagdama sa mga udyok mula sa labas. Lahat ng limang organ na pandamdam ay kontrolado ng SNS, gayundin ang lahat ng mga kalamnang pambuto, na ginagamit para sa kusang paggalaw. Ito rin ang dahilan sa mga gawaing may kamalayang ginagawa ng tao tulad ng pagtayo, paglakad, at pag takbo.  Autonomic Nervous System (ANS) - Connects the CNS to the viscera and controls unconscious or involuntary activities. The Autonomic Nervous System regulates certain body processes, such as blood pressure and the rate of breathing. This system works automatically (autonomously), without a persons conscious effort. o Ang Autonomic Nervous System (ANS) - Ito ay nag-uugnay ng CNS sa tiyan at kumukontrol sa walang kamalayan o di sinasadyang pagkilos. Ang ANS ang nag-aayos sa ilang mga proseso sa katawan tulad ng presyon ng dugo at bilis ng paghinga. Kusang gumagawa ang sistema nang walang kamalayan ang tao. 46 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Fig. 14. Nervous System Pathway of Impulses Ang Tinatahak na landas ng udyok ng Nervous System TABLE 10. THE NERVOUS SYSTEM 1. Central Nervous System (CNS) Brain - Utak Spinal Cord - Gulugod 2. Peripheral Nervous System (PNS) Somatic System , Autonomic System7.RESPIRATORY SYSTEM - Sistema ng Panghinga The respiratory system takes air into the body. It facilitates the entry of oxygen intothe bloodstream. Blood carries oxygen to all body cells. The system consists of the lungsthrough which oxygen enters, and carbon dioxide leaves the bloodstream. The airways arethe nose, pharynx (throat), larynx, trachea, and bronchi. Air is carried by the bronchibetween the lungs and the atmosphere. When breathing air is sucked into and pushed out ofthe lungs, the respiratory system removes carbon dioxide from the body and expels it intothe atmosphere. It would poison the body if carbon dioxide is allowed to accumulate inside.  Ang Sistema ng Panghinga ay nagdadala ng oxygen sa loob ng katawan. Pinadadali nito ang pagpasok ng oxygen sa daluyan ng dugo. Ang dugo naman ang nagdadala ng oxygen sa lahat ng selula ng katawan. Ang sistemang panghinga ay binubuo ng mga baga kung saan pumapasok ang oxygen at kung saan lumalabas naman mula sa daluyan ng dugo ang carbon dioxide . Ang mga daanan ng hangin ay ang ilong, lalamunan, larynx, lagukan at bronchi na nagdadala ng hangin sa pagitan ng mga baga at ng kapaligiran. Ang hangin ay hinihigop at ibinubuga palabas ng mga baga sa pamamagitan ng paghinga. Ang sistemang ito ang nag-aalis ng carbon dioxide mula sa katawan at naglalabas nito sa kapaligiran. Malalason ang katawan kapag pinabayaan ang carbon dioxide na maimbak sa loob ng katawan. The organs of the respiratory system are Mga organ ng Sistemang Panghinga: a. Nose – Ilong One of the most visible organs of the body is the nose. It has two holes called nostrils. They are responsible for reception and expulsion of air for respiration purposes. The nose cleans the air of dust and other impurities. It warms the air it passes through nasal sinuses if it is too cool, and moistens the air if it is dry. The nose is also the organ of smell.  Isa sa pinakalantad na organ ng katawan ay ang ilong. Ito ay may dalawang butas na tinatawag na nostrils. Tungkulin nila ang pagtanggap at pagpapalabas ng hangin para sa paghinga. Nililinis ng ilong ang hangin mula sa alikabok at iba 47 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 pang mga dumi. Pinaiinit nito ang malamig na hangin habang ito ay dumadaan patungo sa nasal sinuses at binabasa kung tuyot. Ang ilong ay organ din ng pang- amoy.b. Pharynx -It is the area at the back of the throat that serves both the digestive andrespiratory systems. It is a 5" long passageway for air and food.Lagukan o Lalaugan (Pharynx)  Ito ang bahagi sa likod ng lalamunan na nagagamit ng sistemang pangtunaw at ng sistemang panghinga. Ito ay 5 pulgada ang haba na daanan para sa hangin at sa pagkain.c. Trachea – Tatagukan Trachea - It is also called the wind pipe. It is a membranous tube. It hascartilaginous rings that keep it open at all times. It descends from the pharynx tothe level of the lungs where it branches to the left and right bronchi.  Tinatawag din itong windpipe. Isa itong tubo na malamad at parang singsing na cartillage na nagpapanatili dito na laging bukas. Bumababa ito mula sa lalaugan (pharynx) hanggang sa kapantay na mga baga kung saan ito ay nagsasanga sa kaliwa at kanang bronchi.d. Bronchi, Bronchioles The bronchi are small tubes in the lungs. They subdivide repeatedly into smallerairways called bronchioles.  Ang bronchi ay maliliit na tubo sa mga baga. Naghihiwalay ito ng ilang beses para maging mas maliliit na daanan ng hangin na tinatawag na brionchioles. 48 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1e. Lungs - Mga baga Lungs - These areFig. pair The organs of respiration in the thoracic cavity. The a 15. of Respiratoryfunctional units of the lungs are the alveoli, tiny sacs attached to the ends of smallestbronchioles. Oxygen from inhaled air passes readily to the blood in capillaries. At thesame time, carbon dioxide passes from the blood into the air spaces of the alveoli and isexhaled. Oxygen and carbon dioxide exchange takes place between these and capillaries.  Ang mga baga - ay magkaparehas na organ ng panghinga sa loob ng dibdib. Ang yunit sa mga baga na kumikilos ay ang mga alveoli, maliliit na mga supot nakakabit sa mga dulo ng pinakamaliliit na bronchioles. Ang oxygen mula sa nalanghap na hangin ay madaling nakakaraan sa dugo na nasa capillaries. Sa oras ding iyon naglalagos ang carbon dioxide mula sa dugo patungo sa puwang ng hangin sa alveoli at inilalabas sa hininga. Ang pagpapalitan ng oxygen at carbon dioxide ay nagaganap sa pagitan ng alveoli at ng mga capillaries.f. Diaphragms - Dayapram This is the muscular partition separating the abdominal and thoracic cavities. It isan accessory muscle for respiration. 49 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1  Ito ay kalamnang naghihiwalay sa tiyan at dibdib. Isa itong dagdag gamit na kalamnan para sa panghinga.TABLE 11. RESPIRATORY SYSTEM STRUCTURE, ORGAN AND FUNCTIONSSistemang Panghinga: kayarian, organ, gawainSTRUCTURE ORGAN FUNCTIONS Kayarian Mga Gawain1. Upper Respiratory Nose Where air passes; organ of smell TractItaas na bahagi ng Ilong Daanan ng hangin at organ ng pang-amoyPanghinga Pharynx Serves both digestive and respiratory system Lagukan Parehong ginagamit ng pangtunaw at /Lalaugan Panghinga2. Lower Respiratory Trachea Wind pipe; transport air to and from lungs Tract WindpipeIbabang bahagi ng Nagdadala ng hangin patungo at palabas ngPanghinga baga Bronchi, Allows the exchange of air and waste gases Bronchioles between the alveolar ducts and the terminal bronchioles. Nagbibigay daan sa pagpapalit ng hangin at maruming Gases sa pagitan ng alveolar duct at dulo ng mga Bronchioles Lung Transport air to alveoli for gas exchange Baga Nagdadala ng hangin sa alveoli para sa pagpapalit ng gas3. Accessory Diaphragm Muscular partition that separates abdominal and thoracic cavitiesDagdag gamit Dayapram Kalamnang naghihiwalay sa tiyan at dibdibPHYSIOLOGY OF RESPIRATION Breathing is more that just taking air in and letting air out.Its a process.  Physiology ng Panghinga - Ang paghinga ay mas higit pa sa paglanghap at paglabas ng hangin. Ito ay isang proseso o paghahandaMechanics of Ventilation - Paraan ng paghinga 50 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Ventilation, or breathing, is the movement of air through the conducting passages betweenthe atmosphere and the lungs.  Pagpapasok ng sariwang hangin , o paghinga - ito ay pagdaan/kilos ng hangin sa mga daanan sa pagitan ng kapaligiran at ng mga baga.The air moves through the passages because of pressure gradients that are produced bycontraction of the diaphragm and thoracic muscles.  Ang hangin ay kumikilos sa pamamagitan ng mga daanan dahil sa iba-ibang pwersa na nagpapagalaw sa dayapram at mga kalamnan ng dibdib. TABLE 12. RESPIRATORY RATE CHART: BABIES TO ADULT AGE BREATHS PER MINUTE (RR) 0–1 30 - 40 1+ – 3 23 - 35 3+ – 6 20 - 30 6+ – 12 18 - 26 12+ – Adults 18 - 20Pulmonary Ventilation - Pagpasok ng Sariwang Hangin sa mga BagaPulmonary ventilation is commonly referred to as breathing.  Ang pangkaraniwang tinutukoy na paghingaIt is the process of air flowing into the lungs during inspiration (inhalation) and out of thelungs during expiration (exhalation).  Pulmonary Ventilation - Ito ay ang proseso ng pagpasok ng hangin sa mga baga sa panahon ng paglanghap ng hangin at sa paglabas nito mula sa mga baga sa panahon naman ng pagbuga.Air flows because of pressure differences between the atmosphere and the gases inside thelungs.  Ang hangin ay gumagalaw dahil sa pagkakaiba ng pwersa sa pagitan ng kapaligiran at ng mga gas sa loob ng mga baga.Air, like other gases, flows from a region with higher pressure to a region with lowerpressure.  Ang hangin, tulad ng ibang mga gas ay dumadaloy mula sa isang rehiyon na may mas mataas na pwersa patungo sa rehiyon na mas mababa ang pwersa. 51 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Muscular breathing movements and recoil of elastic tissues create the changes in pressure.The result is ventilation.  Ang paggalaw ng mga kalamnang panghinga at ang pagbalik sa dati ng mga nababanat na tisyu ay lumilikha ng pagbabago sa pwersa. Ang resulta ay paghinga.Inspiration (inhalation) is the process of taking air into the lungs. It is the active phase ofventilation. It is the result of muscle contraction. During inspiration, the diaphragmcontracts and the thoracic cavity increases in volume. This decreases the intra alveolarpressure so that air flows into the lungs. Inspiration draws air into the lungs.  Ang paglanghap - ay pamamaraan ng pagdadala ng hangin sa mga baga. Ito ay aktibong bahagi ng paghinga (ventilation). Resulta ito ng pag-urong sulong ng Kalamnan. Habang lumalanghap ng hangin, ang dayapram ay umu-urong , at ang dibdib ay lumalaki. Binabawasan nito ang pwersa sa mga pagitan ng alveoli kaya ang hangin ay dumadaloy sa baga. Ang paglanghap ay nagdadala ng hangin sa mga baga.Expiration (exhalation) is the process of expelling air out of the lungs. During expiration,the relaxation of the diaphragm and elastic recoil of tissue decreases the thoracic volumeand increases the intra alveolar pressure. Expiration pushes air out of the lungs.  Ang pagbuga ng hangin - ay pamamaraan ng pagbuga ng hangin mula sa mga baga. Habang nagbubuga ng hangin, ang pagrelax ng dayapram at ang pag-igkas ng lastikong tisyu ay nagbabawas sa laki ng dibdib at nagdadagdag sa pwersa sa pagitan ng mga alveoli. Ang pagbuga ay nagtutulak ng hangin palabas ng baga. Fig. 16. The Breathing 52 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 8.DIGESTIVE SYSTEM - Ang Sistemang Pangtunaw The digestive system is responsible for the digestion and absorption of food andwater. It includes the digestive tract and its accessory organs. The digestive tract, alsocalled the alimentary canal or gastrointestinal (GI) tract, consists of a long continuous tube.It extends from the mouth to the anus. It includes the mouth, pharynx, oesophagus, stomach,small intestine, and large intestine. The digestive system process food into molecules thatcan be absorbed and utilized by the cells of the body. Digestion is the breaking down ofcomplex nutrients into simple substances that can be absorbed by the body. • Ang sistemang pangtunaw ay nangangasiwa sa pagtunaw at sa pagsipsip ng pagkain at tubig. Ito ay binubuo ng daanang pangtunaw (digestive tract) at mga dagdag na bahagi nito. Ang digestive tract na tinatawag ring alimentary canal o gastrointestinal tract (GI) ay isang mahabang tuloy tuloy na tubo mula sa bibig hanggang puwit. Kasama dito ang bibig, lalaugan/lagukan, lalamunan, tiyan, maliit na bituka at malaking bituka. Tinutunaw ng sistemang pangtunaw sa maliliit na molecule ang pagkain upang masipsip at magamit ng mga selula ng katawan. Ang pagtunaw ay ang pagpipirapiraso ng mga komplikadong mga sustansya sa maliliit na sangkap na masisipsip ng katawan. The organs of digestive system are:  Mga organ ng sistemang pangtunaw a. Mouth - Bibig Mouth - The cavity behind the lips. The initial mechanical breakdown of food takes place by chewing. Enzymes of the saliva begin the mechanical break.  Ito ay puwang sa likod ng mga labi. Ang pang-unang mekanikal na pagpipiraso sa mga pagkain ay nangyayari dito sa pamamagitan ng pagnguya. Ang mga enzymes ng laway ay nagsisimula sa pagpipira-piraso. b. Pharynx – Lalaugan /Lagukan The pharynx or throat is at the back of the mouth cavity. It provides the swallowing mechanism of food.  Ang Lalaugan ay nasa likod ng bibig. Ito ay nagbibigay ng paraan sa paglulon sa mga pagkain 53 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1c. Esophagus – Esopago Swallowed food passes The Digestivepharynx to the stomach through this Fig. 17. from the Systemmembranous tube  Ang nilulong pagkain ay dumadaan mula sa lalaugan patungo sa sikmura sa pamamagitan ng malamad na Esophagusd. Stomach - Sikmura The muscular pouch where digestion takes place. Involuntary muscularcontractions mix acid and digestive enzymes with the food to further break itdown. From the stomach, partially digested food is passed into the duodenum, thefirst segment of the small intestine.  Ang Sikmura ay makalamnang supot kung saan nagaganap ang pagtunaw. Ang kusang pag-uurong sulong ng mga kalamnan ay siyang naghahalo sa acid at enzymes sa mga pagkain upang mas matunaw pa ito. Mula sa sikmura, ang di pa masyadong tunaw na pagkain ay dumadaan pababa sa duodenum, ang unang bahagi ng maliit na bituka.e. Small intestine – maliit na bituka 54 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 This small diameter tube is about six meters (20 feet) long. It is composedof three sections, the duodenum, jejunum and ileum. Most digestion is completedhere and the nutrients is absorbed in the small intestine wall. The ileum emptiesinto the cecum, the first segment of the large intestine.  Ito ay maliit na tubo na anim na metro o 20 talampakan ang haba. May tatlong bahagi ito: ang duodenum, jejunum, at ileum. Halos kumpleto na ang pagtunaw ng pagkain dito at ang mga sustansiya ay nasisipsip ng maliit na bituka. Ibinubuhos ng ileum ang laman nito sa cecum, ang unang bahagi ng malaking bituka.f. Liver - Atay Liver - This large organ lies just under the diaphragm in the upper rightquadrant. It processes digested food and produces the many different materialsrequired by the body. The liver also processes various waste from cellularmetabolism. Breakdown by-products of hemoglobin are normally excreted by theliver into the bile ducts. Bile is then dumped into the small intestine where it aidsin digestion. When liver malfunction, the accumulation of bile pigments in theblood produces jaundice.  Ang Atay ay malaking organ sa ilalim ng Dayapram sa itaas na kanang bahagi ng katawan. Inihahanda nito ang natunaw na pagkain at naglalabas ng maraming iba-ibang mga sangkap na kailangan ng katawan. Pinangangasiwaan rin ng atay ang maraming dumi mula sa pagkasunog ng pagkain sa selula. Ang kakambal na produkto ng hemoglobin ay karaniwang inilalabas ng atay sa maliit na mga tubo ng apdo. Ang apdo ay itinatambak sa maliit na bituka kung saan tumutulong ito sa pagtunaw. Kapag ayaw gumana ng atay, ang pagkaka-imbak ng apdo sa dugo ay nagdudulot ng jaundice o paninilaw.g. Gall bladder – Pantog ng Apdo  A pear-shaped reservoir of bile on the lower surface of the liver. The common bile duct connects the gall bladder to the duodenum.  Ang pantog ng apdo ay hugis peras. Makikita ito sa mas mababang kinalalagyang ng atay. Ini-uugnay ng tubo ng apdo sa pantog ng apdo ang duodenum.h. Pancreas - Lapay, Pancreas - An elongated glandular structure lying under the stomach. Itproduces the digestive enzyme that enters the duodenum. Lapay (Pancreas) - Ito ay pahabang glandula na nasa ilalim ng sikmura. Naglalabas ito ng enzyme na pangtunaw na tumatagos sa duodenum. 55 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 i. Large intestine - Malaking Bituka This distal portion of the intestine is about 1.5 meters ( 5 feet) long. Food not thoroughly digested in the small intestine is transferred here where it is further processed by the bacteria, dehydrated and excreted as the stool. The large intestine is comprised of the cecum, the colons (ascending, transverse and descending colons), rectum, and anal canal.  Malaking Bituka - Ito ay dulong bahagi ng bituka na may limang (5) talampakan (1.5 metro) ang haba. Ang mga di masyadong natunaw na pagkain sa maliit na bituka ay inililipat dito. Ang mga pagkaing iyon ay pinoproseso ng mga bacteria, binabawasan ng tubig at inilalabas na dumi. Ang malaking bituka ay binubuo ng cecum, colon rectum at anal canal.TABLE 13. DIGESTIVE SYSTEM DIVISION, ORGAN AND FUNCTIONSAng Mga Organ ng sistemang Pangtunaw at GawainDIVISION ORGAN FUNCTIONS Mouth Chewing and breaking down of food Bibig Pagnguya at pagpapaliit sa mga pagkain Pharynx- Swallowing mechanism of food Lagukan/ Paglulon ng pagkain Lalaugan Esophagus Serves as passage of food Gumaganap na daanan ng pagkain Stomach Digestion takes place1. Alimentary Canal sikmura Pangtunaw ay nangyayari dito Small Intestine Absorption takes place Maliit na bituka Dito nagaganap ang pagsipsip ng mga selula ng mga tisyu sa natunaw na pagkain Large Intestine- Food further processed and ends up as feces Malaking bituka Patuloy na pagproseso ng pagkain at natatapos sa dumi Anus- Puwit Exit of waste products Labasan ng dumi Liver - Atay Detoxifies drugs and alcohol Pagtanggal ng lason/toxin ng alcohol at mga gamot2. Accessory Digestive Gall bladder- Serves as reservoir of bile Organs Pantog ng Apdo Imbakan ng apdoDagdag gamit na organ Pancreas Produces the digestive enzyme Naglalabas ng enzyme na pangtunaw. Lapay 56 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Fig. 18. The Digestive Process 9.URINARY SYSTEM - Sistemang Pang-ihian The kidneys maintain volume of water and balance and regulate the composition ofblood  Ang mga bato ay nagpapanatili sa dami ng tubig at nagbabalanse dito gayon din inaayos nito ng mga sangkap ng dugo 57 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Fig. 19. The Urinary Cycle Fig. 18. The Urinary System Sistemang Pang ihianThe organs of urinary system are: 58 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1  Ang mga organ ng Sistemang Pang – ihian: a. Kidneys Mga Bato The two kidneys play a vital role in homeostasis. The blood is processed to producea waste fluid of about 1 ml per minute called urine. This is expelled from the body. Thekidneys carry out two major functions. First, is excretion of unwanted and potentiallypoisonous metabolic wastes produced by cells. The second, is regulation or removal ofexcess water and salts (such as sodium and potassium salts) in order to maintain constantlevels of water and salts in the blood and other body fluids.  Ang dalawang bato ay may mahalagang gawain sa homeostasis. Ang dugo ay inihahanda upang makapaglabas ng maruming likido na mga 1 ml sa bawat minuto. Tinatawag itong ihi. Ito ay inilalabas mula sa katawan. May dalawang malaking tungkulin ang mga bato. Una ay ang paglalabas ng hindi kailangan at mapanganib na lasong inilalabas ng mga selula. Pangalawa ay ang pagsasaayos o pag-aalis ng sobrang tubig at asin (sodium at potassium) upang mapanatili ang di nagbabagong antas ng tubig at asin sa dugo at iba pang likido sa katawan. The kidneys - are two bean-shaped organs, each about the size of the fist. They arelocated in the middle of the back, just below the rib cage, on either side of the spine. Thefunctional units are nephrons which consist of a tiny ball of capillaries and associatedtubules. Some of the fluid part of the blood passes through the capillary walls into thetubules. The tubules reabsorb most of the water and whatever else the body needs. Theremainders pass out as urine. The kidney plays a vital role in maintaining mineral andacidity levels in the blood.  Ang mga bato ng tao - ay dalawang organ na hugis buto ng sitaw. Bawat isa ay sinlaki ng kamao. Makikita ang mga ito sa gitna ng likod sa ibaba ng mga tadyang, sa magkabilang panig ng gulugod. Ang gumaganang yunit ay mga nephrons na binubuo ng isang maliit na bola ng mga capillaries at nagsamang maliliit na tubo. Ang ilang likidong bahagi ng dugo ay dumadaan sa mga dingding ng capillary papuntang tubo. Muli namang sinisipsip ng mga tubo ang tubig at ano pa mang kailangan ng katawan. Ang natitira ay inilalabas na ihi. Ang mga bato ay may mahalagang tungkulin sa pagpapanatili ng antas ng mineral at pangangasim ng dugo. b. Urether Urether - These are tubular organs through which urine passes from the kidney to the bladder. Each urether is a small tube, 25–30 cm long. it carries urine from the renal 59 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1pelvis (the funnel-shaped expanded upper end of the urether) in the kidney tothe urinary bladder. Isang organ ito na parang tubo na daanan ng ihi mula sa bato patungo sa pantog. Ang bawat isang urether ay isang maliit na tubo 25-30 sentimetro ang haba. Nagdadala ng ihi mula sa renal pelvis (ang dulo ng urether na hugis imbudo) sa bato papunta sa pantog ng ihi.c. Urinary bladder - Pantog ng ihi Urinary Bladder - This is a muscular sac that serves as storage bag for the urine.The bladder expands as it fills and the muscular wall contracts when the bladder isemptied. Ito ay isang makalamnang supot na nagsisilbing ipunan ng ihi. Ang pantog ay lumulobo habang napupuno at umuurong ang makalamnang bahagi kapag wala na itong laman.d. Urethra Urethra - This is transport tube leading from the bladder to discharge urineoutside the body. In males, the urethra travels through the penis. It carries semen aswell as urine. In females, the urethra is shorter than that in the male. It is found abovethe vaginal opening. Ang Urethra - Ito ay tubong daluyan mula sa pantog upang ilabas ng katawan ang ihi. Sa mga lalaki, ang urethra ay bumabaybay sa ari (penis) ng lalaki. Nagdadala ito ng tabod (semen) at ng ihi. Sa mga babae, ang urethra ay mas maikli kaysa sa urethra ng lalaki. Matatagpuan ito sa itaas ng bungad ng ari (vagina) ng babae. TABLE 14. URINARY SYSTEM ORGANS AND FUNCTIONS Ang Sistema ng mga Organ ng Pala-ihian at ang mga Gawain ng mga ito ORGAN FUNCTIONS Gawain Kidney- bato Site of urine production Paggawaan ng Ihi Urether Connects kidney to urinary bladder Nag-uugnay ng bato sa pantog ng ihi Urinary bladder - Serves as storage for the urine Pantog 60 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Ipunan ng ihi Urethra Passage through which urine is discharged outside the body Tubong daanan ng ihi palabas ng katawan10.ENDOCRINE SYSTEM - Ang Sistema ng Endocrin The endocrine systems consist of hormones and glands. Endocrine glands orductless glands, release their secretion (hormones) into the bloodstream. The hormonesare chemical messengers. They transfer information to various parts of the body. Theyregulate the metabolic activities of cells and control processes such as growth,metabolism, and reproduction. Ang Sistema ng Endocrine ay binubuo ng mga hormon at mga glandula. Ang mga glandula ng endocrine na walang tubo ay naglalabas ng mga hormon sa loob ng daluyan ng dugo. Ang mga hormon ay mga tagapaghatid na kemikal. Inililipat nila ang impormasyon sa iba’t ibang bahagi ng katawan. Inaayos nila ang mga gawain ng mga selula at pinangangasiwaan ang mga proseso tulad ng paglaki, ng metabolismo at ng pag-aanak. 61 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Fig. 20. The Endocrine Glands TABLE 15. EXOCRINE VS. ENDOCRINE GLANDS Pagpaparis sa Exocrine at Endocrine EXOCRINE ENDOCRINEMay mga tubong nagdadala ng hormon Do not have ducts to carry hormonesHave ducts to carry hormones Walang tubong nagdadala ng hormonAng mga hormon ay inilalabas sa Katawan Hormones released inside of the bodyHormones released outside of the body Ang mga hormon ay inilalabas sa loob ng katawanMay mas mabababa pang uri Do not have sub-classificationsHave sub-classifications Walang mas mababang uriMabagal ang pagtugon. Dumadaloy kasama Response is faster as it travels directly intong dugo palabas ng katawan the bloodstreamResponse is slower. it travels through the Mas mabilis ang pagtugon habangblood then released outside dumadaloy ng diretso kasama ng dugo 62 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Ang paghahatid ay tumatagal dahil ang Transmission duration is shorter ashormon ay dumadaan pa sa bato upang hormones no longer pass through the kidneysalain ang dugo. Ang paghahatid ay mas madali dahil hindi naTransmission duration prolonged as ito dumadaan sa batohormones pass through the kidney to filterblood The major endocrine glands are the pituitary, thyroid, parathyroid, thymus, and adrenal gland. Other organs, including the testes, ovaries, and pancreas are also considered as endocrine organs.  Ang pangunahing mga glandula ng endocrine ay ang mga ito: pituitary, thyroid, parathyroid, thymus at adrenal. Ang iba pang mga organ, kasama na ang testes, mga obaryo, at pancreas ay ibinibilang din na kauri din ng endocrine organ. a. Pituitary gland (hypophysis) Pituitary Gland - As big as a marble, the pituitary gland lies just beneath the base of the brain. It is sometimes called the master gland because all other endocrine glands come under its control. Pituitary hormone regulates metabolism, growth, sexual development and immune response.  Ang Pituitary Gland – ito’y kasinglaki ng holen, at makikita sa puno ng utak. Kung minsan, tinatawag itong maestrong glandula sapagkat lahat ng mga glandula ng endocrine ay kontrolado nito. Pinangangasiwaan ng mga hormon nito ang metabolismo, ang paglaki, ang pagkabuong sexual at ang pagtugon ng immune system. b. Thyroid gland – Tiroydeo The thyroid gland is located in front of the neck above the top of the breastbone. Thyroid hormones are essential for the function of every cell in the body. They help regulate heart rate, blood pressure, body temperature, and the rate of chemical reactions (metabolism) in the body. They also help regulate the growth and development of children.  Ang Tiroydeo (Thyroid gland) ay makikita sa harapan ng leeg sa ibabaw ng itaas ng buto ng dibdib. Ang hormon nito ay mahalaga para sa gawain ng bawat selula sa katawan. Tumutulong sila sa pangangasiwa sa tibok ng puso, pwersa ng dugo, temperatura ng katawan at bilis ng metabolismo sa katawan. Pinangangasiwaan din nila ang pagbuo at ang paglaki ng katawan ng mga bata. c. Parathyroid gland Parathyroid Gland - These are four glands that lie posterior to the thyroid. Their secretion, parathyroid hormone, controls calcium levels in the blood. 63 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Ang Parathyroid Gland ay apat na mga glandula na nasa likuran ng thyroid gland. Naglalabas sila ng hormon na parathyroid hormon na nangangasiwa sa antas ng calcium sa dugo.d. Thymus This is a lymphoid organ located in the center of the upper chest just behindthe sternum (breastbone). Lymphocytes mature, multiply, and become T cells in thethymus. Thymus hormones stimulate the immune system. Ang Thymus ay isang lymphoid organ na makikita sa sentro ng itaas na bahagi ng dibdib sa medyo likod na buto ng dibdib. Ang mga lymphocyte (WBC) ay dito lumalaki, dumadami at nagiging mga T-cell. Ang mga hormon ng thymus ay siyang nag-uudyok sa immune system.e. Pancreas - Lapay This is a fish-shaped spongy grayish-pink organ about 6 inches (15 cm) long. Itstretches across the back of the abdomen, behind the stomach. Specialized cells in thepancreas produce two hormones, insulin and glucagons. These are needed to maintainstable blood sugar levels in the body. When the body needs for carbohydrate are met,insulin directs the excess carbohydrate to be converted to fat and stored. Ito ay isang organ na hugis isda at parang espongha, kulay abuhing rosas at mga anim na pulgada (15 sentimetro) ang haba. Umaabot ito sa kabilang panig ng tiyan, sa likod ng sikmura. Ang di pangkaraniwang mga selula ng lapay ay naglalabas ng dalawang hormon: insulin at glucagon. Ang mga hormong ito ay kinakailangan upang mapanatili ang matatag na antas ng asukal sa dugo sa katawan. Kapag naabot na ng katawan ang pangangailangan sa carbohydrate, ginagawang taba ng insulin ang sobrang carbohydrate at iniimbak ito.f. Adrenal or Suprarenal gland Adrenal or Suprarenal Gland - This is a small gland on the top of the kidney. It hasan outer portion called the cortex and an inner medulla. The medulla produces theadrenalin (epinephrine) and noradrenalin (norepinephrine). They activate thesympathetic nervous system. The adrenal cortex produces the hormones aldosteroneand estrogen. Aldosterone influences the balance of electrolytes and water in the body.Adrenal Glands in females produce the hormone estrogen. Ang Adrenal o Suprarenal Gland ay isang maliit na glandula sa itaas ng bato. May panlabas itong bahagi na tinatawag na cortex at ang panloob ay medulla. Ang medulla ay naglalabas ng hormon na adrenalin (epinephrine) at noradrenalin (norepinephrine). Pinakikilos nito ang Sympathetic Nervous System. Ang adrenal cortex ay naglalabas ng mga hormon na aldosterone at estrogen. May kinalaman ang aldosterone sa balanse ng electrolytes at tubig sa katawan. Ang mga adrenal gland sa mga babae ay naglalabas ng hormon na estrogen. 64 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1g. Ovary – obaryo Ovary - A pair of female organ that produce sex female hormones and ova oreggs. Ang Obaryo ay isang pares na organ sa mga babae na naglalabas ng mga sex hormon at itlog.h. Testes – Mga Bayag A pair of male organ that produce male sex hormones and spermatozoa. Ang Testes – ay isang pares ng organ ng lalake na naglalabas ng mga hormon ng lalake at semilya.TABLE 16. ENDOCRINE SYSTEM ORGANS AND FUNCTIONSORGAN FUNCTIONS - Gawain1. Pituitary gland Master gland - regulates metabolism, growth, sexual development and immune response Punong glandula - Nangangasiwa sa metabolismo, ng paglaki, ng sexual na pagtanda at ng pagtugon ng immune system2. Thyroid gland Influences the rate of body metabolism Tumutulong sila sa pangangasiwa sa bilis ng metabolismo sa katawan.3. Parathyroid Important in the control of calcium metabolism gland Mahalaga sa pangangasiwa sa metabolismo ng calcium sa dugo.4. Thymus Stimulate the immune system Nag-uudyok sa immune system5. Pancreas -lapay Secretes insulin when carbohydrates are being digested Naglalabas ng insulin kapag tinutunaw ang carbohydrate6. Adrenal gland Produces hormones that balance electrolytes and water in the body Naglalabas ng hormon na nagbabalanse sa electrolyte at tubig sa katawan.7. Ovary- obaryo Female organ which produce sex female hormones and ova Organ ng babae na naglalabas ng sex hormon ng babae at itlog8. Testes- Mga Male organ which produce male sex hormones and bayag spermatozoa Organ ng lalake na naglalabas ng sex hormon ng lalake at semilya. 65 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 11.REPRODUCTIVE SYSTEMS – Ang mga Sistema ng Pagkaka-anak The reproductive system enables the production of offspring through sexual reproduction. This involves internal fertilization. It is dependent on the integrated action of hormones, the nervous system, and the reproductive system.  Ang mga Sistema ng Pagkaka-anak ang nagbibigay ng kakayahang magkaroon ng anak. Sangkot dito ang panloob na pagtatagpo ng semilya at itlog tungo sa pagsisimula at pagkabuo ng supling. Nakadepende ito sa magkasabay na kilos ng mga hormon, ng nervous system at ng reproductive system.FEMALE reproductive organs:Ang mga Organ para sa Pagkaka-anak ng Babaea. Ovary They are located in the pelvis, one on each side of the uterus. The ovaries produceeggs (ova) and female hormones. Normally a single egg is released each month by one of theovaries. The ovaries are the main source of female hormones, which control thedevelopment of female body characteristics, such as the breasts, body shape, and body hair.They also regulate the menstrual cycle and pregnancy  Mga Obaryo Makikita ang mga obaryo sa balakang, isa sa bawat magkabilang gilid ng matres o bahay bata. Ang mga obaryo ay naglalabas ng mga itlog at mga hormon ng babae. Karaniwang isang itlog lang ang inilalabas buwan buwan ng isa sa mga obaryo. Ang mga obaryo ang pangunahing pinanggagalingan ng mga hormon ng babae. iAng mga ito ang nangangasiwa sa paglaki ng mga pambabaing bahagi tulad ng mga dibdib, hugis ng katawan at mga balahibo sa katawan. Inaayos din nila ang pagkakaroon ng regla at ang pagbubuntis.b. Oviducts or Fallopian tubes The fallopian tubes are two thin tubes, one on each side of the uterus. They guide themature egg from the ovaries to the uterus. If conception takes place, the egg is usuallyfertilized in the fallopian tube. Then, the fertilized egg, or embryo makes its way through thetube and implanted into the lining of the uterus.  Ang Fallopian tubes ay dalawang payat na tubo, isa sa bawat magkabilang panig ng matres. Sila ang daluyan ng itlog mula sa mga obaryo hanggang matres. Kapag naglihi ang babae, ibig sabihin, ang itlog ng babae at semilya ng lalake ay nagtagpo sa 66 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 fallopian tube at ito ang pangkaraniwan. Pagkatapos ang nabuong bunga na embryo ay dumadaan sa tubong ito at natatanim sa matris. f. Uterus – matris o bahay bata The uterus (womb) is a hollow, pear-shaped organ located in a womans lower abdomen between the bladder and the rectum. The narrow, lower portion of the uterus is the cervix. Fertilized egg embeds in the highly vascular uterine walls and forms a placenta. Nutrients and oxygen from the mother’s blood cross the placental membrane into the blood of the embryo. Embryonic wastes are transferred to the mother in the same way.  Ang matris ay isang hungkag, at hugis peras na organ. Makikita ito sa ibaba ng tiyan ng babae sa pagitan ng pantog at tumbong. Ang makitid na ibabang bahagi ng matris ay ang cervix. Ang nafertilize na itlog ay natatanim sa matris at bumubuo ng placenta (inunan) Ang mga sustansya at oxygen naman na mula sa dugo ng ina ay naglalagos sa bumabalot na lamad nito patungo sa dugo ng embryo. Ang mga dumi sa embryo ay nalilipat sa ina sa ganito ring paraan. g. Vagina - Ari ng babae This is the muscular canal extending from the cervix to the outside of the body. It is usually six to seven inches in length, and its walls are lined with mucus membrane Sperm are introduced here, and also menstruation and new born infants pass out through the vagina.  Ito ay makalamnang kanal na umaabot mula sa serviks hanggang sa labas ng katawan. Karaniwang 6-7 pulgada ang haba nito at nalalatagan ito ng madulas na lamad. Dito inilalagak ang semilya ng lalaki. Dito rin dumadaan ang regla at ang isinisilang na sanggol.Fig. 21. Female Reproductive System 67 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1MALES reproductive organs: - Mga organ ng Lalaki a. Testes - These paired egg-shaped organs produces spermatozoa and male hormones. Ang magkapares na hugis itlog na mga sex organ na naglalabas ng mga semilya at mga hormon ng lalaki. Scrotum - bayag A pouch of skin which contains the testes, epididymides, and lower portions of the spermatic cords. Isang supot ng balat na naglalaman ng testes, epididymides at ng mas mababang bahagi ng kurdon na pambinhi. b. Vas deferens - The tube connecting the testes with the urethra. The vas deferens is the passage way of spermatozoa from the testes to the prostate, a coiled duct that conveys sperm from the epididymis. Ito ay tubong nag - uugnay sa testes at urethra. Ang vas deferens ay daluyan ng mga semilya mula sa testes patungo sa prostate, na nakapalupot na maliit na tubo mula sa epididymis. c. Prostate - accessory male reproductive organ, found below the bladder. It releases a milky liquid together with the semen. Prostate – Ito ay isang pandagdag na glandula sa reproductive organ ng lalake. Nakikita ito sa ibaba ng pantog. Ito ay naglalabas ng parang gatas na likido kasama ng semen. d. Penis Ari ng lalaki - The external male sex organ. It is used to copulate and ejaculate semen and to pass out urine outside the body. Ito ang panglabas na sex organ ng lalaki. Ginagamit ito sa pagtatalik at naglalabas ng semen. Daanan din ito ng ihi palabas ng katawan. 68 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Fig. 22. Male Reproductive SystemTABLE 17. REPRODUCTIVE SYSTEM ORGANS AND FUNCTIONSTYPE ORGAN FUNCTIONS Mga organ sa Pag-aanak at mga Gawain ng mga ito Testes Produces male hormones Naglalabas ng hormon ng lalaki Scrotum Houses the testes Bayag Naglalaman ng testes1. Male Vas deferens Passage way of spermatozoa from testes to Reproductive prostate System Daluyan ng mga semilya mula sa testes hanggang prostateOrgan ng Lalaki Prostate Prostate secretion plus spermatozoa, produces semen Likido at semilya, naglalabas ng semen Penis Copulatory organ: where urine and semen pass out Ari ng lalaki Organ sa pagtatalik, daanan ng ihi at semen palabas ng katawan Ovaries Produces the ova Mga Obaryo Naglalabas ng itlog Fallopian tubes or Where fertilization usually takes place oviducts Lugar ng pagtatagpo ng itlog at semilya2. Female Uterus Hallow muscular organ where fertilized egg Reproductive embeds System matris Hungkag na makalamnang organ, naOrgan ng Babae kinatataniman ng fertilized na itlog Vagina Passage from the uterus to the outside Ari ng babae Labasan mula sa matris hanggang sa labas ng katawan 69 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Module 2 MICROBIOLOGY AND PATHOLOGY Microorganisms are always present in the environment. Many of them causediseases that can be easily transmitted from one person to another. This is the reason whythere is a need for massage therapists to study Microbiology and Pathology. Massagetherapists should know how diseases are transmitted. This will help prevent thetransmission of diseases from client to massage therapist, from massage therapist to client,and from client to client during massage sessions; hence secure the safety of the public andthe community Ang mga mikroorganismo ay palaging nasa kapaligiran. Marami sa mga ito ay nagdadalang sakit na madaling naililipat mula sa isang tao patungo sa iba. Ito ang dahilan kung bakitkailangan ng mga masahista na pag-aralan ang Mikrobiyolohiya at Patolohiya. Dapatmalaman ng mga masahista kung paano kumakalat ang mga sakit. Ito ay makakatulongupang mapigil sa pagkalat ang sakit mula sa kliyente papunta sa masahista, mula samasahista papunta sa ibang kliyente at mula sa kliyente papunta sa iba pang kliyente sapanahon ng pagmamasahe; dahil dito masisiguro ang kaligtasan ng publiko at ngpamayanan.Basic Terminologies Mahahalagang mga Katawagan: 1. Carrier – A person who is infected with a pathogen but shows no symptoms of the disease. He can transmit the infection to others. Ang nakapagdadala –Ito ay isang tao na may impeksyon pero walang sintomas ng sakit. Pwede nyang mailipat ang impeksyon sa iba. 2. Communicable Disease – Any disease that can be transmitted from the victim to a healthy person through people, animals, air, physical contact, etc.Childhood diseases like measles, mumps, and chicken pox are communicable. Naililipat na sakit- Anumang karamdaman na pweding mailipat mula sa maysakit patungo sa isang malusog na tao sa pamamagitan ng tao, mga hayop, hangin, pisikal contact, atbp. Ang mga sakit ng mga bata tulad ng tigdas, beke, at bulutong tubig ay naililipat na sakit. 3. Contagious Disease – A disease that one gets from another person, often times, just by being close to a sick person. One also gets the disease even by touching something the sick person used or touched. 70 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Nakakahawang sakit - Ito ay isang sakit na nakukuha ng isang tao mula sa iba. Madalas nakukuha ang sakit kahit sa pagiging malapit lang ng isang tao sa isang may sakit. Nakukuha rin ang sakit kahit sa paghipo lamang ng bagay na ginamit o nahipo ng isang maysakit.4. Disease – This refers to any condition that impairs body functions. It is associated with specific signs and symptoms. It may be caused by external factors such as invading disease causing organisms or internal factors such as physiological disorder. Sakit – Ito ay tumutukoy sa anumang kalagayan na pumipinsala sa mga ginagawa ng katawan. Ito ay may tiyak na mga palatandaan at mga sintomas. Maaaring ang dahilan ay panlabas, tulad ng mga organismo na nagdadala ng sakit; o maaaring panloob ang dahilan,tulad ng sakit na pisiolohikal.5. Endemic – the occurrence of a disease in a community or a certain group of people. Ang pagkakaroon ng isang sakit sa isang komunidad o ng isang grupo ng tao ay tinatawag na endemic.6. Microbiology – This refers to the branch of biology that deals with microorganisms, such as bacteria, viruses and protozoa, and their effects on other living organisms. Mikrobiyolohiya- Ito ay sanga ng biology Na may kinalaman SA mga mikroorganismo tulad ng bakterya, mga virus, protozoa at ang mga epekto ng mga ito SA ibang buhay na organismo.7. Microbe – A very tiny form of life that can only be seen under a microscope. Examples are viruses, bacteria, fungi and protozoa. Mikrobiyo - Isang napakaliit na anyo ng buhay na maaari lamang makita kung may gamit na mikroscopyo. Halimbawa ay mga virus, bakterya, fungi at protozoa.8. Pandemic - the occurrence of a disease worldwide or over a large area. Ang pagkakaroon ng isang sakit sa buong mundo o sa isang napakalaking lugar ay tinatawag na pandemic.9. Pathology – The study of diseases. Patolohiya - Pag-aaral tungkol sa mga sakit.10. Pathogen – A microorganism or parasite that can cause disease. Pathogen -Isang mikroorganismo o parasitikona nagdadala ng sakit. 71 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Microbiology The following are common microorganisms: Ang mga sumusunod ay mga pangkaraniwang microorganismBACTERIA VIRUS FUNGI PROTOZOANS PARASITES one-celled  A  A simple  Lowest form  An organism microorganis microscopic parasitic of animal, living in and ms of the organism plant that single-celled. obtaining class that grows lack  More nourishment Schizomycete only in chlorophy complex than from another s. living cells ll. bacteria, organism. Some are of any ranging from  About 30  A facultative round (cocci), organism. unicellular kinds of parasite may rod-shaped  More than or protozoa live on another (bacilli), 200 viruses multicellular cause organism but is spiral have been organism. diseases in capable of (spirochetes), found that  It does humans. living or comma- cause not make independently. shaped diseases in its own Pinakamababang  An obligate (vibrios). humans. food, feeds uri ng hayop na parasite is one  They are on organic isa lang ang that depends Ang self-limiting, matter, selula entirely on mikro- hence depends  Mas another organismo developmen on other kumplikado organism for na isa t of life forms. kaysa its survival. lang ang resistance is  A simple bakterya. selula, the only fungus  May 30 uri ng Isang kabilang treatment. reproduce protozoa ang organismo sa grupo No s by nagdudulot na ng schizo- medications budding; ng sakit sa nabubuhay mycetes. needed many- mga tao. at  The kinds of celled kumukuhaAng ilan ay bilog, viruses are fungi ng pagkain pahaba, adenovirus, reproduce mula sa pilipit, o hugis arenavirus, by making ibang kuwit enterovirus, spores. organismo. herpesvirus,  Ang and Isang Facultativena rhinovirus simpleng parasitiko ay halamang umaasa sa 72 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 - Isang parasitiko na ibang napakaliit na walang organismo para organism na taglay na mabuhay makikita chlorophyll, subalit may lamang kung maaaring kakayahan din gamit ang may isang silang mabuhay mikroskopyo. – selula na mag-isa. Ang mga ito ay lamang o  Ang nabubuhay may Obligateparasit lamang sa loob maraming iko ay umaasa ng isang buhay selula. lamang sa na selula ng  Hindi ito ibang ibang gumagaw organismo para organismo. a ng mabuhay sariling Mahigit sa 200 pagkain. mga virus - Kinakain natuklasang nila ang nagdadala ng mga sakit sa mga bagay tao. galing sa Walang gamut ibang na kailangan. organismo Pagkakaroon  Umaasa lamang ng lang sa resistensya ang ibang panlaban. organismo May iba-ibang . uri:  Ang Adenovirus, simpleng arenavirus uri ay Enterovirus dumarami Herpesvirus sa pag- rhinovirus uusbong. Ang uri na may maraming selula ay dumarami dahil sa spore The clients and massage therapists can be protected from most pathogenicmicroorganisms in the massage setting. Bacteria, viruses, fungi, protozoan and parasites canbe transmitted through the following: 73 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Ang mga kliyente at mga masahista ay maaaring maprotektahan sa panahon ngpagmamasahe laban sa maraming mikroorganismong may dalang sakit. Ang mga bakterya,mga virus, fungi, protozoa at mga parasitiko ay maaaring magpalipat-lipat sa pamamagitanng mga sumusunod: 1. Direct or indirect contact with blood or fluids/excretions from the body. Tuwiran o di tuwirang pagkadikit, pagkadiit o kontak sa dugo o sa mga likidong lumalabas sa katawan 2. Indirect contact with contaminated surfaces Di tuwirang kontak sa nahawahang lugar. 3. Contact with droplets containing microorganisms reach the oral mucosa, nasal membranes, or conjunctivae of another person when an infected person sneezes, coughs, or talks. Kontak sa mga patak o pisik o talsik , na may mga mikroorganismo na nakarating sa bibig, sa ilong, o sa mata ng isang tao nang ang isang taong may sakit ay bumahin, umubo o nagsalita 4. Contact through inhalation with microorganisms suspended in the air for long periods. Kontak sa pamamagitan ng pagkalanghap sa mga mikrobyong matagal nang lumulutang sa hangin.Infection can only be transmitted if the following conditions exist:Ang impeksyon ay kumakalat lamang dahil sa mga sumusunod: 1. A means of access through which the pathogenic microorganism can enter the host. May isang dahilan upang makapasok ang mikrobyo sa isang tao. 2. A host who is not immune to the pathogenic microorganism May isang tao na walang panlaban sa mga mikrobyo ng sakit. 3. A method of transmission May isang paraan ng pagkalat. 4. A source that allows the pathogenic microorganism to survive and reproduce May isang pinanggagalingan kung saan ang mikrobyo ay nabubuhay at dumarami. 5. A pathogenic microorganism powerful enough and in sufficient quantity to cause disease 74 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 May isang uri ng mikrobyo na sapat ang bagsik upang makapagdala ng sakit.An effective infection control program aims at preventing transmission of diseases bybreaking the chain of cross-infection.Ang isang epektibong programa ng pagkontrol sa mga sakit ay naglalayong maiwasan angpagkalat ng mga sakit sa pamamagitan ng pagsira sa mga paraan ng pagkalat ng impeksyon.Some of the diseases that present the greatest risk for massage therapists include thefollowing:Ilan sa mga sakit na nagdudulot ng matinding panganib para sa mga masahista ay ang mgasumusunod: 1. hepatitis B virus 2. hepatitis C virus 3. Cytomegalovirus 4. herpes simplex viruses 1 and 2 5. HIV 6. Staphylococci 7. Mycobacterium tuberculosis 8. StreptococciInfection Process – Proseso o paraan ng Pagkakaroon ng Impeksyon.Infection is an invasion of the body tissue by pathogenic microorganisms. The results aresigns and symptoms as well as immunologic response. The patient’s own immune responsemay compound the tissue damage; such damage may be systemic or localized.Ang impeksyon ay isang pag-atakesatisyu ng katawan ng mga mikrobyo ng sakit. Ang resultaay mga tanda at mga sintomas, gayon din, mga reaksyon ng panlaban ng katawan. Angpaglaban ng immune system ng pasyente ay pwedeng makapagpalala sa sakit. Ang pinsalaay maaaring nasa buong katawan o sa ilang bahagi lang. The mechanism of infection includes the following: Sa mekanismo ng impeksyon ay kabilang ang mga sumusunod: 1. Infectious agent – To have an infection, there must be a causative agent or pathogen. Pathogens in humans include different types of organisms such as viruses, bacteria, protozoa and fungi. May nakapagdala ng sakit - Nagkakaroon lamang ng impeksyon, kapag may nagdadala nito. Sa mga mikrobyong nagdadala ng sakit sa tao ay kabilang ang iba’t ibang uri ng organismo tulad ng mga virus, bakterya, protozoa at fungi. 2. Reservoir – The source of the causative agent. It is the place where an infectious agent lives and reproduces, or simply exists, while waiting for the opportunity to infect 75 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 other host. Humans are reservoir for all human pathogens. These pathogens may live for a period of time in air, water, food, dust or in some other animal. May imbakan – Ang pinanggagalingan ng mikrobyo. Ito ay lugar kung saan nabubuhay at dumarami ang mikrobyo, o kaya, basta nanatili lang doon habang naghihintay ng pagkakataon na makapasok sa ibang malilipatan. Ang mga tao ay imbakan ng mga mikrobyo ng sakit pantao. Ang mga mikrobyong iyon ay maaaring mabuhay ng ilang panahon sa hangin, sa tubig, sa pagkain, sa alikabok o sa ibang hayop.3. Port of Exit – This is the route of exit of pathogen from the reservoir. Pathogens leave humans by way of blood, various body secretions (mucus, semen, vaginal secretions, etc), urine, feces, skin lesions and vomit. May daan palabas – ito ang daanan sa paglabas ng mikrobyo mula sa pinanggagalingang imbakan. Ang mga mikrobyo ay nakakalabas sa tao sa pamamagitan ng dugo, o ng iba’t ibang likido na lumalabas sa katawan(: sipon, plema, mga sangkap mula sa ari ng babae at ng lalaki, atbp.), ihi, mga dumi, katas mula sa mga sugat, at sa suka.4. Mode of Transmission – The means taken by infectious agents to move from one host to another include: Paraan ng pagkalat – Ito ang mga paraan ng pagpapalipat -lipat ng mikrobyo sa iba- ibang tao o biktima kabilang ang mga sumusunod:  Direct skin to skin contact.- When an infected person shakes hands, kisses or makes beso beso with another person. Tuwirang pagdiit sa balat - Kapag ang isang maysakit ay nakipagkamay, humalik o nakipag beso-beso sa ibang tao.  Respiratory droplets. Secretions from the respiratory tract of an infected person may be spread up to one meter during a sneeze. Droplets may also land on inanimate objects (door handles, dishes, etc.). This could be spread indirectly when someone touches the contaminated object. Droplets may be inhaled by another person. He may also come in contact with exposed mucous membranes. Ang mga patak, o pisik, o talsikng katas mula sa sistema ng hingahan -Ang mga pisik ng katas na lumabas mula sa sistema ng hingahan ng isang maysakit ay pweding makalat hanggang sa isang metrong layo kapag ito’y bumahin. Puede ring tumalsik ang mga ito sa mga bagay bagay, (katulad ng hawakan ng pinto, at mga pinagkainan) at mahawahan ang sinoman na mahahawak sa mga ito. Maaari ding makuha ang mikrobyo kapag nasinghot o nalanghap ng tao.  Airborne transmission. This is a common means of transmission. Pathogens remain suspended in the air or on dust particles. Common colds, Flu and other viral infection are transmitted this way. 76 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Pagkalat sa hangin - Ito ay pangkaraniwang paraan ng pagkalat. Ang mga mikrobyo ay nananatiling nakalutang sa hangin o nasa alikabok. Ang pangkaraniwang sipon at impeksyon ng virus ay nakakalat sa ganitong paraan (Nalanghap ng o nalagay sa biktima).  Blood transmission. Direct blood to blood transmission is rare, although it can happen during pregnancy or childbirth. In nature, insects like mosquitoes transmit pathogens from the blood of one person to another. Shared needles (drug addicts, HIV), sharp injury in hospitals and even blood transfusion have transmitted blood borne pathogens. Pagkalat sa pamamagitan ng dugo. Ang tuwirang pagkalat sa pamamagitan ng dugo sa dugo ay di pangkaraniwan, bagaman maaaring mangyari ito sa panahon ng pagbubuntis o panganganak. Sa kalikasan, ang mga insektong tulad ng lamok, ay nagkakalat ng mga mikrobyo mula sa dugo ng isang tao papunta sa iba. Ang paggamit ng karayom na pangturok na ginamit na ng iba (sa mga drug adik, HIV),mga naging sugat sa ospital at kahit ang pagsasalin ng dugo sa pasyente ay nakapaglilipat ng mikrobyong dala ng dugo.  Sexually transmitted diseases. Pathogens in body secretions or in lesions near the sex organs are transferred during sexual contact; vaginal, oral or anal. Breaks in the skin or mucous membranes enhance transmissions. Mga sakit na nakakalat sa pamamagitan ng sex. – Ang mga mikrobyong dala ng sekresyon ng katawan o ng sugat malapit sa ari ng lalaki o babae ay naililipat sa panahon ng pagtatalik, maaaring mula sa ari, sa bibig o sa dumihan. Ang mga sugat sa balat o sa mga lamad ay nakapagpapabilis ng pagkalat.  Fecal-oral transmission. Infected feces contaminate food, water and other materials (cigarettes, straws, silverware) that go into the mouth. Pagkalat sa pamamagitan ng dumi o ng bibig – ang mga pagkain, tubig at iba pang mga bagay (tulad ng mga sigarilyo, mga straw, mga kutsara at tinidor) na isinusubo ay maaaring mahawahan ng mga mikrobyo mula sa dumi ng tao (kung di maingat sa kalinisan).5. Port of Entry – The route by which a pathogen enters the body of the new host. Mucous membranes, broken skin, and blood of the new host serve as port of entry for pathogens. Pasukan – Ang daan upang makapasok sa katawan ng bagong biktima ang mga mikrobyo. Ang madulas na lamad, sira sa balat, at ang dugo ng bagong lilipatan ay nagsisilbing daanan ng mga mikrobyo. • Mucous membrane contact. Infectious materials may be inhaled into the lungs. It may also be splashed on unprotected mucous membranes in the respiratory, urinary or reproductive tracts. 77 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Kontak sa madulas na lamad – Ang mga bagay na may dalang impeksyon ay maaaring masinghot o malanghap patungo sa baga. Maaari din itong tumalsik sa madulas na lamad ng sistema ng panghinga, sa ihian at, o sa daanan ng panganganak. • Ingestion. Contaminated food, water or even cigarettes can be ingested. Paglulon – Ang mga pagkain, tubig at kahit mga sigarilyo na nahawahan ng sakit ay maaaring malulon. • Break in the skin. Insect vectors such as mosquitoes create break in the skin when they feed. Many pathogens are transmitted in this way (dengue, malaria, etc.) Existing cuts or sores are potential point of entry. Sira sa balat- Ang mga insekto, tulad ng lamok, ay sumisira sa balat kapag kumakagat. Maraming mikrobyo (tulad ng dengue, malaria, atbp) ang naililipat sa iba sa ganitong paraan. Ang mga hiwa o sakit sa balat ay daanan din ng mikrobyo. 6. Susceptible Host – Not all hosts are susceptible to a particular pathogen. Strong natural defenses of the possible hosts may prevent pathogens from causing diseases. Factors such as age, genetics, nutritional status, personal hygiene and stress level may significantly contribute to the person’s susceptibility to pathogenic organism. Immunization against a specific pathogen protects possible host. Ang Madaling Kapitan ng Sakit -Hindi lahat ng tao ay maaaring kapitan ng isang uri ng mikrobyo. Ang malakas na panlaban o resistensya ng katawan ng ilang tao ay makakapigil upang hindi sila magkasakit. Ang edad, minanang likas, pagkain ng pangkalusugan, pansariling kalinisan at antas ng pandamdam (sa emosyon, sa pisikal, at sa mental) ay malaki ang nagagawa sa kakayahan ng isang tao na maiwasan ang pagkapit ng mikrobyo na nagdudulot ng sakit. Ang bakuna laban sa isang tiyakang sakit ay pananggalang ng mga tao. *Note to massage therapist: Acute localized infections contraindicate a circulatory massage. A systematic infection, as in influenza, is also a systemic contraindication at least in the acute stage. Paalaala sa masahista: Ang malubhang mga impeksyon sa isang bahagi ng katawan ay hindi dapat bigyan ng circulatory massage. Gayundin kapag may impeksyon na apektado ang buong katawan, halimbawa kung may influenza, ay di rin dapat masahihin ang tao, kahit man lamang sa panahong matindi ang karamdaman.C. Signs and Symptoms of InflammationMga Palatandaan at Mga Sintomas ng pamamaga 78 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 The body reacts to microbial invasion by producing an inflammatory response. The inflammatory response is controlled by chemical, cellular and vascular functions. It has the remarkable ability to adjust that response to the severity of the threat. Other body responses include fever, malaise, nausea, vomiting and purulent discharge (from wounds). Ang katawan ay lumalaban sa pag - atake ng mikrobyo sa pamamagitan ng pamamaga. Ang ganitong reaksyon ay kontrolado ng mga kaganapan sa katawan na kemikal, cellular at vascular. May pambihirang kakayahan ang katawan na maglapat ng panlaban ayon sa tindi ng panganib. Ang mga sumusunod ay ang iba pang panlaban ng katawan: Lagnat, masamang pakiramdam, pagduduwal, pagsusuka, at matinding pagnanana (ng mga sugat).The classic signs and symptoms of inflammation are the following:Ang mga kilalang mga palatandaan at mga sintomas ng reaksyon ng katawan sa sakit: a. Heat (calor) Init b. Loss of function (function laesa) di paggalaw o di paggana c. Pain (dolor) - pananakit d. Redness (rubor) - pamumula e. Swelling (tumor) - pamamaga (bukol) The typical treatment for inflammation is anti-inflammatory drugs. These can besteroidal, like cortisone or non-steriodal like aspirin. Regardless of their chemical impact onthe body, anti-inflammatory drugs may have significant impact on massage. They may hidethe results of over-treatment. In this case, the risk that massage could cause injury is high.If a client is taking anti-inflammatory drugs for a condition that does not contraindicatemassage, it is best that she/he make her/his appointment just as her/his dose is wearing off.This way, it will be possible to get much more accurate information about what massage isactually doing to her/his body. Ang mga panlaban sa mga sintomas ng sakit (pamumula, pamamaga, at pananakit) ay ang mga nakaugaliang gamot. Ang mga ito ay maaaring steroidal ulad ng cortisone, o maaring nonsteroidal, tulad ng aspirin. Kahit ano pa ang epekto ng kemikal sa katawan, ang mga gamot laban sa mga sintomas ng sakit ay may matinding epekto sa masahe. Maaari nitong itago ang bunga ng sobrang masahe.Sa ganitong kaso, mataas ang panganib na pweding idulot ng masahe. Kung ang kliyente ay umiinom ng gamot para sa isang kondisyong hindi kontra sa masahe, pinakamabuti na magpamasahe siya kapag hindi na siya umiinom ng gamot. Sa ganitong paraan posibleng magkaroon ng mas malinaw na kaalaman tungkol sa nagagawa ng masahe sa kanyang katawan. Inflammation does not always imply the presence of infection. Sprains and dermatitisare two examples of such condition. When inflammation is present without infection thegeneral rule for circulatory massage is to wait for the sub-acute stage. During this stagebringing more fluid to the area will not make matter worse. Lymph draining techniquesmay be safe and appropriate in earlier stages of non-infectious inflammation 79 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Ang pamamaga sa katawan ay hindi palaging nangangahulugan ng impeksyon. Ang pilay at dermatitis ay dalawang halimbawa ng ganitong kondisyon. Kapag may pamamaga na wala namang impeksyon, ang pangkalahatang tuntunin para sa pagmamasaheng pang sirkulasyon ay ang maghintay hanggang sa hindi na malala ang mga sintomas. Sa ganitong estado, ang pagdadala ng dagdag na likido sa bahagi na may sintomas ay hindi makakasama. Ang pamamaraan ng pagpapatuyo salymphay maaaring ligtas at bagay sa mas maagang yugto ng walang impeksyong pamamaga at pananakit. During the post-acute stages of infection and inflammation, bodywork may be helpfulin flushing out debris. This will also improve the sluggish and congested circulation in thebody. Sa panahon na lagpas na ang malalang estado ng impeksyon at pamamaga, ang masahe sa buong katawan ay makakatulong sa pagpapadaloy palabas ng tila mga basura sa katawan. Ito ay makakapagpasigla rin sa mabagal at masikip na pagdaloy ng dugo sa katawanPathology of Systems Relevant to the practice of Massage Therapists Ang mga Karamdaman sa mga Sistema ng Katawan na May Kaugnayan sa Pagmamasahe 1. Musculoskeletal System Ang Sistema ng Kalamnan at KalansayCONDITION NAME WHAT IS / ARE HOW IT IS IS MASSAGE THEY? RECOGNIZED? INDICATED ORPangalan ng Ano ang mga ito? CONTRAINDICATEDKalagayan Paano kikilalanin? Kailangan ba o Hindi ang Masahe? 80 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Dislocations Dislocations are Acute (New) Massage is indicated in traumatic injuries dislocations are the sub-acute stage of to joints. The extremely painful. dislocation, as long as articulating bones The bones may be massage is applied are forcefully visibly separated. within pain tolerance. separated. The joint is totally As the area heals, not functioning. massage may be usefulPagkalinsad ng buto Ang pagkalinsad ng for managing scar buto ay masakit na Ang (bago) tissue accumulation pinsala sa malubhang and muscle spasm kasukasuan. Ang pagkalinsad ay around the affected magkadugtong na napakasakit. joint. mga buto ay Maaaring sapilitang nakalantad ang Pwede ang masahe sa nagkahiwalay nagkahiwalay umpisa ng pagkalinsad namga buto. Ang kung kayang tiisin ang kasukasuan ay sakit. Habang guma- lubusang hindi galing, maaaring nagagamit. makabuti ang masahe sa pag-aayos ng pag- hilom at pagkirot ng kalamnan sa bahaging napinsala.Fatigue Fatigue is a state of A person suffering In the absence of other extreme tiredness. from mental or contraindicatedPagkahapo The body has had physical fatigue conditions, massage is inadequate rest and feels tired, move systemically indicated time to recover inefficiently and for fatigue. strength. may be more prone to injury. Kung walang ibang Ang pagkahapo ay mga kondisyon na kalagayang Ang taong hindi dapat ang sukdulan ang dumaranas ng masahe, ipinapayo ang pagka- pagod. Ang mental at pisikal masahe sa pagkahapo. katawan ay kulang na pagkahapo ay sa pahinga at nakakaram- dam panahon upang ng pagod, di makabawing lakas. makakilos nang maayos at maaring mas madaling mapinsalaFibromyalgia Fibromyalgia is a Fibromyalgia is Massage is indicatedPananakit ng katawan condition that diagnosed when for fibromyalgia. Care involves chronic other diseases must be taken not to muscle pain, trigger have been ruled over treat. Patients points, tender out and seven to are extremely 81 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 points and non- ten active trigger sensitive to pain. They restorative sleep. points are may have identified. accumulations of Ang pananakit ng waste products in the katawan ay isang Kapag nakita sa tissues that cannot be kalagayan na pagsusuri na flushed out sangkot ang walang ibang adequately. nagtatagal na sakit karamdaman ang ng kalamnan, mga pasyente, at may Ang masahe ay trigger points, at natukoy na 7-10 ipinapayo para sa may mga matindi trigger points ang fibromyalgia. Mag- ang sakit at walang matindi ang ingat lang na hindi tulog na pananakit, masobrahan. Ang nakakapagpapani- fibromyalgia ang pasyente ay lubhang bago ng lakas. tawag sa sakit. sensitibo sa sakit. Maaring mayroon sila ng mga naipong dumi sa mga tisyu na hindi lubusang natatanggal. A fracture is a Most fractures are Massage is locallyFractures break or crack in a painful and contraindicated for bone. involve loss of acute fractures. But function at the work done on the rest nearest joints. of the body can yield Ang isang bali ay Some fractures reflexive benefits. ang basag o ang may be difficult to Massage is indicated lamat sa isang buto. diagnose without for people in later an stages of recovery x- ray. from fractures.Nabaling buto. Karamihan sa mga Ang masahe ay hindi nabaling buto ay ipinapayo sa bahagi na masakit at hindi may malalang bali ang maigalaw ang buto. Ngunit ang pinakamalapit na masahe sa ibang kasukasuan. Ang bahagi ng katawan ay ilang nabaling makakatulong. buto ay mahirap Ipinapayo din ang masuri kung masahe sa mga taong walang x-ray gumagaling na sa mga nabaling buto. Gout is an acute Acute gout causes Massage isGout - Gota arthritis that cause joints to become systematically severe pain and red hot, swollen, contraindicated for swelling in the shiny and gout in the acute stage joints. It is caused extremely painful. and locally by deposits of It usually has a contraindicated for 82 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 urate crystals (uric sudden onset. gouty joints at all acid) in and around times. joints especially in Ang malalang gout the feet. ay dahilan na ang Ang masahe ay hindi mga kasukasuan ipinapayo sa malalang Ang goutay ay maging mainit gout at laging hindi malalangarthritis na mamula-mula, rin pwede sa mga na dahilan ng namamaga, kasukasuan na matinding sakit at makintab at napinsala na ng gout. pamamaga sa mga napakasakit. kasukasuan. Ang Pangkaraniwan dahilan ay ang mga ang biglang pag- deposito ng uric atake nito. acid sa loob at sa paligid ng kasukasuan lalo na sa mga paa. A herniated The symptoms of Massage is indicatedHerniated disc discisapainful nerve root for the sub-acute stage rupture of the pressure include of herniated discs.Sumabog na fibrocartilage of the referred painfibrocartilage sa disc between spinal along the Ipinapayo ang masahepagitan ng bertebra vertebrae; occurs dermatome, kapag hindi pa malala(mga buto ng gulugod) most often in the specific muscle ang herniated discs. lumbar region. It is weakness, a situation in which paresthesia and the nucleus numbness. pulposis or the surrounding Ang mga sintomas annulus fibrosis of ng pwersa sa puno an intervertebral ng ugat ay ang disc protrudes on pananakit sa nerve roots or on bahagi ng katawan the spinal cord na may mga dulo itself. ng sensory nerve, pangangalay ng Ang herniated disc kalamnan, at ay masakit na pamamanhid. pagsabog ng disc sa pagitan ng mga buto sa gulugod. Kadalasan nangyayari ito sa rehiyon ng puwitan. Isang kalagayan ito na ang nakapaligid na buto sa gulugod ay umusli sa puno 83 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 ng mga ugat o sa utak ng gulugodOsteoarthritis This joint Affected joints are Massage is locally inflammation is stiff, painful and contraindicated in the brought about by occasionally acute stage. In the wear and tear palpably inflamed. subacute stage, causing cumulative osteoarthritis massage is indicated damage to articular most often affects when it can contribute cartilage. knees, hips and to muscular relaxation distal joints of the and mobility of the Ito ay pamamaga fingers. affected joint. ng kasukasuan dahil pagkagasgas Ang mga Ang masahe ay hindi (sa katandaan) na napinsalang ipinapayo para sa mga pumipinsala sa kasukasuan ay bahagi ng katawan na ibabaw o panlabas naninigas, masakit lubhang naapektuhan. na bahagi ng at paminsan Sa mga hindi pa kartilago minsan ay malala ang sintomas, namamaga. Ang ang masahe ay madalas na maaaring gawin kung apektado ay mga makapagbibigay ng tuhod, balakang at pagluluwag ng mga dulong kalamnan at ng kasukasuan ng ginhawa sa pagkilos mga daliri. ng kasukasuan.Spasms, cramps Spasms and cramps Cramps are Massage is locallyPasma, pulikat are involuntary extremely painful contraindicated for contractions of with visible acutely cramping skeletal muscle. shortening of muscle bellies. Spasms are muscle fibers. Although work on considered to be Long term spasms origin/insertion can low grade, long are achy and cause trick the lasting inefficient proprioceptors to contractions. movement, but respond. Sub-acute Cramps are short- may not have cramps respond well lived, very acute acute symptoms. to massage, which can contractions. reduce residual pain Ang pulikat ay and clean up chemical Ang pasma at napakasakit na waste. Underlying pulikat ay natural may nakikitang cramp causing na pag-urong ng pag-urong ng pathologies must be 84 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 mga kalamnang himaymay ng ruled out before pambuto. Ang kalamnan. Ang massage is applied. pasma ay matagal na Massage is indicated itinuturing na pagkapasma ay for long term spasm mababang uri, at may pananakit at because it can break mas matagal. Ang nagdudulot ng through the ischemia, pulikat ay biglaan hindi maayos na a spasm pain cycle to at sandali lang. paggalaw, ngunit reintroduce maaaring walang circulation to the area, malubhang mga as well as reduce sintomas. muscle tone and flush out toxins. Ang masahe ay hindi ipinapayo sa malubhang pulikat. Bagaman ang pagmasahe sa pinagmulan ng kalamnan ay mag- uudyok sa proprioceptors upang kumilos. Ang hindi malubhang pulikat ay tinatablan ng masahe na nakakabawas sa natitirang sakit at nag- aalis ng mga duming kemikal. Dapat alamin ang karamdamang maaaring dahilan ng pulikat bago magmasahe. Sa pangmatagalang pasma, ipinapayo ang masahe sapagkat mapuputol nito ang pag-uulit-ulit ng pasma at maibabalik ang sirkulasyon sa lugar: mababawasan din ang paninigas ng kalamnan at tatanggalin din ang mga lason (toxins).85 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Sprains Sprains are injured In the acute stage, Massage is indicatedPilay ligaments symptoms include for sub-acute sprains. pain, redness, It can influence the Ang pilay ay heat, swelling and healthy development napinsalang mga loss of joint of scar tissue. It can litid. function. In the reduce swelling and sub-acute stage damage due to these symptoms edematous ischemia. could be abated, Care must be taken to although perhaps rule out bone not entirely fractures. absent. At all stages pain is Ang masahe ay present on passive maaaring gawin sa di stretching of the malalang pilay. affected ligament. Matutulungan nito ang malusog na pagbuo ng Sa malubhang napinsalang tisyu. pagkapilay, ito ang Mababawasan nito ang mga sintomas: pamamaga at pinsala pagsakit, bunga ng manas dahil pamumula, pag- sa baradong ugat. init, pamamaga at Kailangang tiyakin na di paggalaw walang baling buto. ngkasukasuan. Sa di malalang kalagayan, maaaring kumalma ang mga sintomas, bagaman hindi lubusang mawala. Sa lahat ng bahagdan ng kalagayan, palaging may pananakit sa marahang pag- unat ng litid na napinsala.Strains Strains are injured Pain, stiffness and Massage is indicatedPagkapuwersa muscles. occasionally for muscle strains, to palpable heat and influence the Ang pagkapuwersa swelling are production of useful ay ang present. Pain is scar tissue, reduce pagkakaroon ng aggravated by adhesions and edema napinsalang stretching or and reestablish range 86 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 kalamnan. resisted exercise of motion. of the injured muscle Ang masahe ay ipinapayo para Mga sintomas: kalamnang Pananakit, napuwersa, upang paninigas at matulungan ang paminsan minsang paglikha ng nararamdamang mahalagang tisyu ng init at pamamaga. peklat, mabawasan Ang pananakit ay ang pagdirikit ng mga pinalalala ng pag tisyu, at ang iinat o tinitiis na pamamanas. Layun din ehersisyo ng ng pagmasahe na napinsalang muling maabot ang kalamnan. normal na saklaw ng pagkilos.Tendinitis Tendinitis is There are pain and Massage is locallyPamamaga ng litid inflammation of a stiffness. , In acute contraindicated for tendon, usually due stages, palpable acute tendinitis. to injury at the heat and swelling Massage is indicated tenoperiosteal or are present. Pain is for tendinitis in the musculotendinous aggravated by sub-acute stage. This is junction. resisted exercise to influence the of the injured production of useful Ang tendinitis ay muscle tendon scar tissue, reduce pamamaga ng litid, unit. adhesions and edema na pangkaraniwan and reestablish range ay dahil sa pinsala May pananakit at of motion. sa pinagsangahan paninigas. Kung ng mga litid at mga malala, may Ang masahe ay hindi kalamnan. nararamdamang ipinapayo sa bahagi na pag-iinit at may pamamaga. Ang malalangtendinitis. sakit ay pinalalala Pwede lang ang ng tinitiis na masahe kung bahagya ehersiyo ng lang ang sakit. napinsalang mga Makakatulong ito sa kalamnan at litid. paglikha ng mahalagang tisyu ng nakakatulong na peklat, mababawasan ang pagdirikit ng mga tisyu, gayundin ang pamamanas. Ito rin ay para muling maabot ang dating saklaw ng 87 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 pagkilos.Tenosynovitis Tenosynovitis is the Painful swelling, Massage is locally inflammation of a heat and stiffness contraindicated in tendon and or during the acute tenosynovitis during surrounding stage. In the sub- the acute stage and synovial sheath. It acute stage, only very much indicated happens whenever stiffness and pain during the subacute tendon passes may be present. stage. through these The tendon may sheaths. It is feel or sound Ang masahe ay hindi especially common creaky (crepitis) ipinapayo para sa in the forearm, as it moves malubhang kalagayan. particularly in the through the Mas mabuti ang extensor muscle. sheath. It is masahe para sa difficult to bend kalagayang bahagya Ang tenosynovitis ay fingers with lang ang pamamaga ng litid tenosynovitis, but nararamdamang sakit. at ng nakapaligid even harder to na synovial sheath. straighten them. Nangyayari ito kapag ang litid ay May masakit na dumadaan sa mga pamamaga, pag- synovial sheath. iinit at paninigas Madalas itong kapag malubha mangyari sa bisig, ang atake. Kapag lalo na sa di malala, kalamnang mayroon lang napapahaba. paninigas at pana nakit. Ang litid ay parang mapupunit kapag gumagalaw. Mahirap ibaluktot ang mga daliri at mas mahirap ituwid.Osteoporosis Osteoporosis is a Osteoporosis- disease affected bones characterized by have more bones that have pronounced become very hollow spaces porous, weak and within them. They fragile due to loss of break more calcium from the frequently and bone matrix. They more easily. Such 88 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 are subject to fractures happen fracture and heal in situations slowly. where healthy Osteoporosis people would not occurs in women normally get a following fracture. menopause. It often leads to Ang mga butong curvature of the may osteoporosis spine due to ay may malinaw na vertebral collapse. guwang sa mga puwang nito. Ang Osdteoporosis Madalas at madali ay isang sakit na itong mabali. Ang nakikilala dahil sa ganitong bali ay mga buto na na nangyayari sa mga nagkaroon ng kalagayan kung maraming maliliit saan ang mga na butas, mahina at taong malusog ay marupok dahil sa hindi kawalan ng calcium pangkaraniwang mula sa molde ng nababalian ng buto. Madali itong buto. mabali at matagal gumaling. Ang osteoporosis ay nangyayari sa mga kababaihan kasunod ng menopause. Madalas itong nagdudulot ng pagbaluktot ng gulugod dahil sa pagbagsak ng buto sa likod. Myofascial pain Myofascial pain syndrome has Some people believe syndrome is a muscle pain that that a new form of chronic form of persists or complementary muscle pain. The worsens. therapy called pain of myofascial Myofascial pain myofascial release is pain syndrome caused by trigger beneficial and pain-Myofascial Pain centers around points has been relieving. Thissyndrome sensitive points in linked to many therapy uses gentle the muscles called types of pain, fascia manipulation trigger points. The including and massage, trigger points can headaches, jaw 89 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 be painful when pain, neck pain, May mga taong touched. And the low back pain, naniniwala na isang pain can spread pelvic pain, arm bagong paraan ng throughout the and leg pain. therapy na pangontra affected muscle. sa myofascial pain Ang myofascial syndrome na Ang Myofascial Pain syndrome ay may tinatawag na Syndrome ay isang pananakit ng myofascial release ay matagalang uri ng kalamnan na mabuti at pananakit ng nananatili o nagpapaginhawa mula kalamnan. Ang lumalala. Ang sa sakit. Ang therapy sakit ay nakasentro pananakit na ito na ito ay gumagamit sa paligid ng mga dahil sa trigger ng banayad na sensitibong trigger points ay nag- pagmamasahe sa points na uugnay sa iba pang kalamnan. maaaring masakit maraming uri ng din kapag sakit kabilang na nahawakan. Ang ang sakit ng ulo, sakit ay kumakalat sakit ng panga, ng sa naapektuhang leeg, likod, kalamnan. balakang, braso at binti.90 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 12. Integumentary System - Sistema ng Balat IS MASSAGE INDICATED OR HOW IT ISCONDITION NAME WHAT IS IT? CONTRAINDICATE RECOGNIZED? D?Acne Acne is a bacterial It looks like raised Massage is locally infection of the inflamed pustules contraindicated for sebaceous glands. on the skin, acne. The This is usually sometimes with application of an found on the face, white or black tips. oily lubricant neck and upper during massage back. It is closely Ang acne ay parang may increase the associated with namamagang risk of spreading adolescence or pantal sa balat na infection, causing liver dysfunction may nana, kung pain and that results in minsan ay may puti aggravating the excess testosterone o itim sa ibabaw. symptoms. (.http://encyclopedia Ang masahe ay in the system. Ang acne ay isang .thefreedictionary.co hindi ipinapayo sa impeksyon sa m/Acne+vulgaris - mga bahaging may sebaceous gland na cite_note- acne. Ang dala ng bakterya. . Simpson_2004-14) pagpapahid ng Pangkaraniwan langis kapag itong nakikita sa nagmamasahe ay mukha, leeg at itaas makadadagdag sa ng likod. Madalas pagkalat ng itong iniuugnay sa impeksyon, na kabataan o sa nagdudulot ng problema sa atay pananakit at na nagbubunga ng lumalalang mga sobrang testosteron sintomas. sa sistema.Boils - pigsa Boils are bumpy Boils look like Massage is locally red lumps around acne, too, except contraindicated for a hair follicle. They that the lesions are boils. Care should are tender, warm, bigger. They be taken to make and very painful. usually occur singly sure that infection They vary in size. A rather than being is not systemic yellow or white spread over a large (screen the client point at the center area. for other symptoms of the lump can be They are also more such as swelling, seen when the boil painful than typical fever or discomfort is ready to drain acne lesions. other than at the discharge site of the lesion). pusUsually, the Ang pigsa ay The bacteria that 91 HiMAS Asian Wellness is Spa Academy | Manila | Davao | Gensan boils are cause & parang acne cause
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 staphylococcus maliban sa mas extremely virulent bacteria that are malaking bukol and communicable. present on the skin. nito. Kadalasan The sheets of a nag-iisa lang ito sa client with boils Ang mga pigsa ay isang bahagi ng should be washed matambok na katawan. Mas immediately. namumulang bukol masakit ito kaysa sa paligid ng isang sa acne. Ang masahe ay follicle ng buhok o hindi ipinapayo balahibo. para sa pigsa. Ang mga ito ay Dapat tiyakin na malambot, mainit ang impeksyon ay at napakasakit. hindi pang buong Iba-iba ang laki ng katawan. Alamin mga nito. May kung ang kliyente dilaw o puting ay may ibang umbok sa gitna sintomas tulad ng kapag malapit pamamaga, lagnat nang pumutok ang o paghihirap sa pigsa. ibang lugar bukod Pangkaraniwang pa sa bahagi na bakteryang kinaroroonan ng staphylococcus na pigsa. nasa balat ang Ang bakteryang sanhi ng pigsa. may dala ng pigsa ay tunay na mas mabagsik at nakakahawa. Ang kumot na gamit ng kliyenteng may pigsa ay dapat labhan agad.Burns -pagkasunog Burns are caused First degree burns Massage is locally by damage to the involve mild contraindicated in skin that causes the inflammation. all burns (except cells to die. They Second degree perhaps mild can be caused by burns include sunburns) in theFIRST DEGREE fire, overexposure blistering and acute stage. In the to the sun, dry heat, damage at the sub-acute and post- wet heat, deeper levels of the acute stages, electricity, and epidermis. Third massage may be radiation, extreme degree burns performed around cold and toxic penetrate the the damaged areaSECOND DEGREE chemicals. dermis itself and within pain often shows white tolerance of the Ang pagkasunog ay or black charred client. dala ng pinsala sa edges. In the post balat na acute stage, serious Ang masahe ay 92 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 pumapatay sa burns often hindi ipinapayo sa selula. Dulot ito ng develops shrunken lahat ng apoy, sobrang contracted scar pagkasunog pagkalantad sa tissue over the areamaliban sa konting araw, tuyong init, of affected skin. pagkasunog saTHIRD DEGREE basang init, araw. Sa mas elektrisidad,radiatio Ang unang antas ng mababang antas ng n, sobrang lamig, at pagkasunog ay may pinsala, ang mga kemikal na konting pamamaga. masahe ay lason (toxic). Ang ikalawang maaaring gawin sa antas ay may paligid ng kasamang paltos at napinsalang lugar pinsala sa mas na kayang tiisin ng malalim na lebel ng kliyente ang sakit. epidermis. Ang ikatlong antas ng sunog ay nanunuot sa dermis at kadalasan ay nagpapakita ng puti o itim na tutong sa gilid. Kasunod ng malubhang estado ang malalang pagkasunog ay nagkakaroon ng nakalubog na naghilom na tisyu sa lugar ng nasunog na balatDermatitis/ Eczema Dermatitis is the Dermatitis The general term for presents itself in appropriateness of inflammation of various ways massage depends the skin. Eczema is depending on what completely on the a type of atopic type of skin source of the dermatitis. It is a reactions are problem and the noncontagious skin elicited. Exposure condition of the rash usually to poison oak or skin. If the skin is brought about by poison ivy results very inflamed, has an allergic in large inflamed blisters and otherSakit sa balat na may reaction. Contact wheals. Metal lesions, massage ispangangati at dermatitis is a allergies tend to be a least locallypamumula. related but slightly less inflamed and contraindicatedPamamaga ng balat. different type of more isolated in until the acute hypersensitivity area. stage has passed. If reaction. Eczema usually signs indicate a 93 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 appears as one of rash could spread Ang dermatitis ay two varieties; very (e.g. with poison isang dry and flaky skin oak) massage is pangkalahatang (seborrheic systemically salita para sa eczema) or blister contraindicated pamamaga ng weepy skin while the irritation balat. (dyshidrotic is present. Dry, Ang eczema ay eczema) flaky eczema isang uri ng atopic indicates massage. dermatitis. Hindi May iba-ibang uri If the skin is not ito nakakahawang ang dermatitis itchy and the pantal sa balat depende sa uri ng affected area is dahil lamang ito sa reaksyon ng balat. highly isolated as allergy. Ang contact Ang pagkalapit sa with a metal dermatitis naman nakakalasong puno allergy to a watch ay kahawig nito sa ng oak o ivy ay band or earrings, reaksyon ng naglalabas ng massage is only maselang balat malalaki at locally pero may kaunting mapulang pantal. contraindicated. kaibahan lang. Ang allergy sa Ang metal ay hindi pangangailangan masyadong ng masahe ay namamaga at ilang depende sa dahilan bahagi lamang ng ng problema at sa katawan ang kalagayan ng balat. apektado. Ang Kung ang balat ay eczema ay lubhang lumalabas na may namamaga, dalawang uri. Ang nagtutubig at may isang uri ay tuyo at iba pang mga natutuklap na sugat, hindi balat. Ang isa pa ay ipinapayo ang nagtutubig na masahe hangga’t pantal sa balat. hindi bumubuti ang kondisyon. Kapag may palatandaan na ang pantal ay maaaring kumalat, ang masahe ay hindi dapat gawin. Maaari ang masahe sa tuyo at nagbabalat na eczema. Ipinapayo ang masahe sa mga lugar lamang na hindi makati at ang apektadong bahagi94 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 ay kaunti lamang, tulad ng allergy sa metal o sa relo .Hives Hives is a kind of They can be small Massage is skin rash notable red spots or large systemically for pale red, raised, wheals that are contraindicated for itchy bumps. It is itchy and warm to the acute stage. It frequently caused the touch. They is locally by allergic generally subside contraindicated in reactions; or within a few hours. the subacute stage emotional stress. of hives. By Maaari itong bringing even more Ang hives ay isang maging maliliit na circulation to the uri ng pantal sa butlig, o skin, massage balat na kapansin- malalaking pantal would only worsen pansin ang medyo na makati at mainit a bad situation. pamumula, naka sa hipo. umbok, at makati. Pangkaraniwang Ang masahe ay Ito ay madalas na nawawala ito sa hindi ipinapayo dulot ng allergy o loob ng ilang oras. para sa malubhang matinding sakit ng kalagayan. damdamin. Hindi rin ito ipinapayo sa di masyadong malalang kalagayan ng allergy sa isang bahagi ng katawan. Ang pagpapalakas ng sirkulasyon sa balat sa pamamagitan ng masahe ay lalong makakasama sa kalagayang ganito.Lice and Mites Lice and mites are The mites that Massage isMga kuto at mite tiny arthropods cause scabies are contraindicated for that drink blood. too small to see, all three They are highly but they leave itchy infestations, until contagious and trails where they the infestation has spread through burrow under the been completely close contact with skin. They prefer eradicated. If a skin or infested warm moist places massage therapists sheets or clothing. such as the axillae is exposed to any of or between fingers. these parasites, 95 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Ang kuto at mga Head lice are easy every client he or hanip ay napakaliit to see, but they can she subsequently na hayop na hide. A more works on will also sumisipsip ng dugo. dependable sign is be exposed even Masyadong their eggs. Nits are before the nakakahawa ang small, white, rice – therapist shows mga ito at shaped flecks that any symptoms kumakalat sa cling strongly to Parasitic pamamagitan ng hair shafts. infestations are pagdaiti sa balat at Pubic lice look like something every sa mga itchy white crabs. massage therapist nahawahang kumot All three of these fears. Therapists o damit parasites create a are very lot of itching. vulnerable to whatever is Ang mga hanip na crawling around dahilan ng galis ay the client’s skin. napakaliit para Their best defense makita ngunit nag- is client’s honest iiwan sila ng declaration of makating bakas infestation. kung saan sila nagtatago sa ilalim Ang masahe ay ng balat. Mas gusto hindi ipinapayo nila ang mga lugar para sa kati na na mainit at bunga ng tatlong namamasa-masa parasitiko hanggat tulad ng kili-kili at hindi lubusang ng pagitan ng mga nawawala ang mga daliri. ito. Kapag ang Ang kuto ay isang masahista ay madaling makita nagkaroon ng ngunit nakaka- kliyente na may pagtago. Ang mas mga parasitiko, mapagkakatiwalaa lahat ng mga ng palatandaan ay kliyenteng susunod ang kanilang mga ay maaaring itlog o lisa. Ang mahawahan kahit mga lisa ay maliit, wala pang sintomas puti na parang ang masahista. Ang bigas na nakadikit pagkakaroon ng sa hibla ng buhok. parasitiko ay kina Ang kuto sa may tatakutan ng bawat singit ay parang masahista. Ang makating puting mga masahista ay alimango. Lahat ng mas madaling tatlong mahawa sa mga parasitikong ito ay gumagapang sa96 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 sanhi ng balat ng kliyente. pangangati. Ang pinakamabuting kalasag nila ay ang matapat na pagsasabi ng kliyente tungkol sa mga parasitiko sa kanilang katawan.Open wounds and sores These include any A crust or scab Massage is locallyMga hiwa at sugat injury to the skin appears at the site contraindicated for that has not healed of the injury any existing skin . This is vulnerable Ang pagbabalat o injury where to infection if langib ay bleeding has exposed to bacteria lumalabas sa occurred. When the or other bahaging underlying microorganism. napinsala. epidermis has been Skin injuries are completely vulnerable as long replaced, the scab as there is a visible will no longer be at crust or scab. risk of infection. However, massage Kabilang sa mga may be hiwa at sugat ay systemically anumang pinsala contraindicated if sa balat na hindi pa there is an gumagaling at underlying walang laban sa condition such as impeksyon kung diabetes. nakalantad sa mga bakterya at iba Ang masahe ay pang mikrobyo. hindi ipinapayo Ang mga pinsala sa para sa bahagi ng balat ay walang katawan na laban habang may napinsala at nakikitang nagkaroon ng pagbabalat o pagdurugo. Kapag langib. lubusan nang napalitan ang epidermis, ang langib ay wala nang panganib na magka impeksyon. Gayunman ang masahe ay hindi ipinapayo kung may 97 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 pinagbabatayan pang kalagayan tulad ng diabetes.Scar tissue – Scar tissue is the Scar tissue on the Massage is locallyTisyu ng peklat growth of new skin often lacks contraindicated tissue, skin or pigmentation and during the acute fascia after injury. hair follicles. stage of any injury Ang tisyu ng peklat in which the skin ay tumubong Ang tisyu ng peklat has been damaged. bagong tisyu o sa balat ay In the sub acute manipis na patong kadalasang walang stage, massage may ng balat kulay at follicle ng improve the quality pagkatapos balahibo. of the healing mapinsala. process. Ang masahe ay hindi ipinapayo sa apektadong bahagi sa panahong malala pa ang pinsala. Kapag medyo magaling na, nakakatulong ang masahe sa mabilis na paggaling.Warts Warts are small, Typical warts Massage is locallyKulugo rough tumor, (verruca vulgaris) contraindicated in typically on hands look like hard, warts. The virus is and feet. Warts are cauliflower-shaped contained in the common, and are growths. They blood and shedding caused by a viral usually occur on skin cells. This is a infection, that the hands. They can possible way to arise from the affect anyone. But transfer warts from keratinocytes in teenagers are another person. the epidermis. especially prone to them. Ang masahe ay Ang kulugo ay hindi ipinapayo maliit at Ang karaniwang para sa mga magaspang na kulugo (verruca kulugo. Ang virus tumor sa balat, vulgaris) ay parang ay nasa dugo at karaniwan sa mga matigas na hugis naglalaglag ng kamay at mga paa. cauliflower na selula ng balat. Ito Ito ay impeksyon na kuntil. Karaniwang ay posibleng dala ng virus na tumutubo ito sa paraan para nabubuo mula sa mga kamay. mailipat sa ibang keratinocytes sa Maaaring tao ang mga 98 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 epidermis magkaroon nito kulugo. ang sinuman. Ngunit ang mga kabataan ang mas madaling mahawahan. Psoriasis is a Psoriasis is chronic, non- reddish,Psoariasis contagious disease. scaly rash .The It is characterized commonly affected by inflamed lesions areas are surfaces covered with of the elbows, silvery-white scabs knees, scalp, and of dead skin. around or in the Psoriasis ay isang ears, navel, genitals matagalan, ngunit or buttocks. hindi nakakahawang Ang psoriasis ay sakit. Nakikilala ito pantal na mapula, dahil sa mga parang kaliskis. namamagang Ang karaniwang pantal na apektado ay balat natatakpan ng sa siko, tuhod, anit, nangingintab na at paligid ng mga puting langib ng tenga, pusod, singit patay na balat. at puwitan. 99 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 13. CIRCULATORY SYSTEM - Sistema ng SirkulasyonCONDITION NAME WHAT IS IT? HOW IT IS IS MASSAGE RECOGNIZED? INDICATED OR CONTRAINDICATEDAtherosclerosis Atherosclerosis is a Atherosclerosis has Circulatory massage condition in which no symptoms until it is systemically the arteries become is very advanced. contraindicated for partially or However it is advanced completely occluded connected to several atherosclerosis. due to other types of atherosclerotic circulatory problems Ang masaheng pang plaques. including sirkulasyon ay hindiPagtigas ng mga hypertension, ipinapayo saarterya o ugat. Ang pagtigas ng mga arrhythmia, coronary malalang kaso ng artery o ugat ay isang artery disease, atherosclerosis. kalagayan na ang cerebro vascular mga artery ay disease and bahagya o lubusang peripheral vascular nabarahan dahil sa disease. tumigas na artery. Ang atherosclerosis ay walang sintomas hanggang ito ay lughang malala na. Kaugnay ito sa ilang problema sa sirkulasyon kabilang na ang mataas na presyon, arrhythmia, sakit sa ugat sa puso, ugat sa ulo at sa mga ugat sa paligid ng puso. 100 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Edema - Pamamanas Edema is an Edematous body Massage is abnormal organ is puffy or contraindicated for accumulation of fluid boggy. Retention of most edemas, beneath the skin or fluid is associated particularly pitting in one or more with local infection edema, where the cavities of the body. or obstruction of tissue does not The retention of lymphatic vessel immediately spring interstitial fluid may from local back from a touch. be caused by circulation. Indicated edemas electrolyte or protein include those due to imbalances or Ang katawang may sub acute soft tissue mechanical manas ay mapintog. injury or temporary obstruction in the Ang pananatili ng immobilization circulatory or tubig ay ini-uugnay caused by some lymphatic systems. sa impeksyon sa factor that does notDi-pangkaraniwang apektadong bahagi o contraindicatedami ng tubig sa mga Ang pamamanas ay baradong lymphatic massage.himaymay ng isang hindi normal na vessel mula sa localkatawan, gaya ng sa pagdami ng tubig sa na sirkulasyon. Ang masahe ay hindimga binti at mga ilalim ng balat o sa ipinapayo para sabukung-bukong. isa o mga cavity ng manas, lalong lalo na katawan. Ang sa lugar na ang tisyu pananatili ng tubig ay ay hindi muling maaaring dala ng bumabalik sa dati electrolyte o hindi kapag diniinan ng balanseng protina o daliri. Maaari ang mekanikal na bara sa masahe sa sirkulasyon o sa pamamanas na dala sistema ng limpatiko. ng di gaanong malalang pinsala sa mga malalambot na tisyu. Maaari din ito sa pamamanas gawa ng pansamantalang di pagkilos sanhi ng mga dahilan na kung saan ang pagmasahe ay hindi makasasama . 101 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Embolism or Thrombi are Venous emboli lands Massage isThrombus stationary clots; in the lungs, causing systematically emboli are clots that pulmonary contraindicated in travel through the embolism. The the presence of circulatory system. symptoms of PE diagnosed thrombi Emboli are usually include shortness of or emboli. The same composed of blood breath, chest pain applies to any but may also be and coughing out disorders involving fragments of plaque, sputum that is potential blood clots. A mass, such as an fat globules air streaked with blood.air bubble, detached bubbles, tumors or In the brain an Ang masahe ay hindiblood clot, or foreign bone chips. embolism can cause a ipinapayo kapag maybody, that travels in Ang thrombi ay stroke. In arteries an nakitang thrombi othe bloodstream, namuong dugo sa embolism causes emboli, at para salodges in a blood isang lugar. Ang a heart attack. The lahat ng sakit na mayvessel, and obstructs emboli ay namuong symptoms are kinalaman saor occludes it. dugo na dumadaloy altered vision, chest pamumuo ng dugo. sa sirkulasyon. pain, fainting, karaniwan ang sweating, emboli ay binubuo ng palpitations, dugo na may difficulty of kasamang mga breathing. piraso ng plaque,fat globules,air bubble, Ang venous emboli ay mga tumor o mga bumabara sa baga at piraso ng buto. nagiging pulmonary embolism. Ang mga sintomas ay hirap sa paghinga, pananakit ng dibdib, pag ubo na may plema at konting dugo. Ang embolism sa utak ay maaaring maging sanhi ng stroke. Sa artery naman, ang embolism ay maaring maging sanhi ng atake sa puso. Ang mga sintomas ay panlalabo ng paningin, pananakit ng dibdib, pagkahilo, pagpapawis, pangangatal, at hirap sa paghinga. 102 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Heart Attack A heart attack or Symptoms of heart Massage isAtake sa puso myocardial attacks include contraindicated for infarction (MI) is the sudden chest patients recovering interruption of blood painangina, from heart attack. supply to a part of shortness of After complete theheart, causing breath,nausea, recovery, heart heart cells to die. It vomiting, palpitation attack patients may is caused by a clot or s sweating, a feeling be good candidates cholesterol plaque of great pressure on for massage provided fragment getting the chest. There is there is clearance lodge somewhere in pain around the left from a cardiologist. a coronary artery. shoulder left arm, jaw and back. Ang masahe ay hindi Ang atake sa puso ay ipinapayo para sa pagtigil ng pagdaloy Ang sintomas ng mga pasyenteng ng dugo sa isang atake sa puso ay gumagaling pa lang bahagi ng puso, na biglaang sakit sa mula sa atake sa dahilan ng dibdib, di makahinga, puso. Pagmagaling pagkamatay ng selula pagduwal, pagsuka, na ang pasyente, ng puso. Nangyari ito kabog sa dibdib, makakabuti ang dahil sa pamumuo pamamawis, masahe. Kailangan ng dugo o cholesterol pakiramdam na lang ang pahintulot na bumara sa artery parang may ng doctor sa puso. . sa puso. nakadagan sa dibdib. May pananakit sa paligid ng kaliwang balikat, kaliwang braso, panga at likod.Hematoma A hematoma is a Superficial Massage is locally deep bruise (leakage hematomas are contraindicated in of blood) between simple bruises. Deep acute hematomas. muscle sheaths. bleeds may not be There may be visible, but they will blood clots and pain. Ang hematoma ay be painful and if During the sub acute isang malalim na extensive bleeding is stage (at least two pasa present, the affected days later), the (tagas ng dugo) sa tissue will have a surrounding blood pagitan ng mga characteristic gel – vessels have been patong ng kalamnan. like feel. sealed shut. The bodyPamumuo ng dugo sa is in the process ofmga himaymay ng Ang mababaw na breaking down andtisyu. hematoma ay reabsorbing the simpleng pasa. Ang debris. Gentle malalim na pagdugo massage may be ay maaaring hindi applied within pain nakikita. Ngunit ito tolerance around the ay masakit. Kung may perimeter of the sobrang pagdurugo, area. Hydrotherapy 103 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 ang apektadong tisyu may be helpful. ay parang gel ang Watch for signs of hipo thrombophlebitis or deep vein thrombosis. If there is any doubt, consult a doctor. Ang masahe ay hindi ipinapayo para sa malalang hematoma. Maaaring may namuong dugo at pananakit. Sa panahong medyo malala ang kalagayan (pagkatapos ng dala wang araw) ang paligid ng mga ugat ay nabarahan. Ang katawan ay nasa proseso ng pagsira at muling pagsipsip sa dumi. Ang malumanay na masahe ay maaaring gawin sa paligid kung matitiis ang sakit. Ang hydrotherapy ay maaring makatulong. Bantayan ang palatandaan ng thrombophlebitis or thrombosis sa malalim na ugat . Kung may pag- aalinlangan, kumonsulta sa doctor.104 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Hypertension Hypertension is the High blood pressure For borderline or technical term for has no dependable mild high blood high blood pressure. symptoms. The only pressure, massage It is a chronic medical way to identify it is may be useful as a condition in which the by taking several tool to control stress systemic blood pressure and increase general arterial blood measurements over health, but other pressure is elevated. time. It is associated pathologies related Persistent with headache, to kidney or hypertension is one of drowsiness, cardiovascularPagtaas ng presyon the risk confusion, vision disease must beng dugo. factors for stroke, disorders, nausea, ruled out. High blood myocardial and vomiting. pressure that infarction, heart requires medication failure and arterial Ang mataas na usually aneurysm. presyon ay walang contraindicates sintomas na circulatory massage, Hypertension ang mapagtitiwalaan. but under some tawag sa pagtaas ng Ang tanging paraan circumstances, presyon ng dugo. Ito para matukoy ito ay massage may be ay isang pang- sa pamamagitan ng appropriate with a matagalang ilang beses na doctor’s approval. kalagayangmedical pagkuha sa pwersa kung saan mataas ng dugo sa loob ng Para sa di masyadong ang pwersa ng dugo isang panahon. Ito ay mataas na presyon, sa artery. ini-uugnay sa sakit ng makakatulong ang Ang pananatili ng ulo, pag-aantok, masahe upang ma- hypertension ay isa sa pagkalito, pagkasira kontrol ang stress at mga mapanganib na ng paningin, mapaganda ang dahilan ng stroke, pagduduwal at pang- kalahatang myocardial pagsuka. kalusugan ng infarction, kliyente. Ngunit atake sa puso at dapat na walang aneurysm sa artery. makitang mga karamdaman sa kidney o sa puso. Ang may hypertension na nanga ngailangan ng gamutan ay hindi dapat bigyan ng masaheng pang- sirkulasyon. Ngunit sa ilang pagkakataon, maaari ang masahe kung sang-ayon ang doctor. 105 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Thrombophelibitis or Thrombophlebitis Symptoms for Massage is strictlydeep vein thrombosis and deep vein thrombophlebitis systemically thrombosis (DVT) may or may not contraindicated in are inflammations of include pain, heat, thrombophlebitis or veins due to blood redness, swelling, deep vein clots. local itchiness and a thrombosis. Deep venous hard cord-like feeling thrombosis (affects at the affected vein. Ang masahe ay deeper, larger veins). Symptoms for DVT mahigpit na Risk factors include are often more ipinagbabawal sa prolonged sitting and extreme. There may kalagayang ito.Pagbabara ng isang disorders related to be pitting edemadaluyan ng dugo blood clotting distal to the site.dahil sa pagkakaroon Often there isng pamumuo. Thrombophlebitis at discoloration and deep vein thrombosis intermittent or ay mga pamamaga ng continuous pain that ugat dahil nabarahan is aggravated by ito ng namuong activity or standing dugo. Pag may deep still for a long period venous thrombosis of time apektado ang mas Ang sintomas ng malalim at mas thrombophlebitis ay malaking ugat. Sa maaaring may roon o mga bagay na walang pananakit, nagiging panganib ay init, pamumula, kasama ang pag- upo pamamaga, ng matagal at iba pangangati sa lugar pang karamdaman at pakiramdam na na may kinalaman sa may matigas na pamumuo ng dugo. parang lubid sa ugat na apektado. Ang sintomas para sa DVT kadalasan ay mas grabe. Maaaring may pamamanas na kapag nadiinan ay lumulubog ang dalari. Kadalasan ay may pamumutla at paudlot udlot o tuloy tuloy na pananakit na pinalalala ng mga gawain o ng pagtayo ng matagal. 106 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Varicose veins Varicose veins are Varicose veins are Massage is locallyUgat na bukol- bukol swollen veins,.They ropey,slightly bluish, contraindicated for have become elevated veins. Seen extreme varicose enlarged and frequently on the veins and anywhere tortuous. They are medial side of the distal to them. Mild usually found in the calf, and on the varicose veins legs. The swelling is posterior aspects of contraindicate deep, caused by valves that the calf and thigh. specific work, but are do not work. This There is redness, otherwise safe for allows blood to flow dryness, and massage. backwards and they itchiness of areas of enlarge even more. skin and ankle Ang masahe ay hindi swelling. ipinapayo para sa Ang varicose veins ay malalang uri ng namamagang mga Ang varicose veins ay varicose vein at kahit ugat. Lumaki na ang parang lubid, medyo saang lugar malapit mga ito at liko liko. asul ang kulay ng dito. Para sa di Karaniwan ang mga naka -umbok na ugat. malalang uri ay hindi ito’y nakikita sa mga Karaniwang nakikita rin ipinapayo ang binti. Ang pamamaga ito sa gitnang bahagi malalim na masahe ay dulot ng balbula ng kalamnan ng binti bagaman ligtas na hindi gumagana. at sa alak-alakan. naman ito kung Dahil dito, ang dugo May pamumula, malumanay lang ang ay dumadaloy panunuyo at masahe. pabalik kaya lalo pa pangangati sa lugar itong lumalaki. ng balat at pamamaga sa bukong bukong.4. NERVOUS SYTEM - Sisteme ng mga Ugat (Nerve)CONDITION WHAT IS IT? HOW IS IT RECOGNIZED? IS MASSAGENAME INDICATED OR CONTRAINDICATE D?Carpal Tunnel Carpal Tunnel CTS will cause pain, Massage isSyndrome Syndrome (CTS) is tingling, numbness and indicated with irritation of the weakness in the part of the extreme caution median nerve as it hand supplied by the for CTS. Work passes under the median nerve. around the wrists .http://encyclopedia.thefreedi transverse carpal must stop ligament into the immediately if any 107 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 wrist. it has several ctionary.com/Carpal+tunnel+ symptoms are different causes. syndrome - cite_note- elicited. Some It is considered a Walker_2010-2The types of CTS compression of numbness usually occurs at respond well to the median night . Pain also develops massage. It is nerve traveling in the arm and shoulder necessary to get a through the carpal and swelling of the hand, medical doctor’s tunnel. which increases at night. diagnosis in order to know what type Ang CTS ay pagkagalit Ang CTS ay nagdudulot ng of CTS’s is present. ng median nerve sakit, habang dumadaan ito Pamimitig, pamamanhid at Ang masahe ay sa ilalim ng litid na panghihina sa bahagi ng ipinapayo na may transverse carpal sa kamay na dinadaanan ng matinding pag- pulso. Itinuturing median nerve. Ang iingat para sa CTS. itong pagkaipit ng pamamanhid ay Ang masahe sa median nerve na karaniwang paligid ng pulso ay tumatahak sa carpal nararamdaman sa gabi. dapat tunnel. Ang sakit ay nadarama sa Itigil agad kapag braso at balikat at may may sintomas. Ang pamamaga ng kamay na ilang uri ng CTS ay nadaragdagan sa gabi. mabilis matulungan ng masahe. Kailangan ang pagsusuri ng doctor upang malaman ang uri ng CTS.108 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Headaches Headaches are pain Tension headaches may be Massage isSakit ng Ulo caused by a number of bilateral and generally systematically sources. Muscular painful. Vascular headaches contraindicated for tension is the most are often unilateral and headache due to common source of have a distinctive infection or CNS pain. Congestive “throbbing” pain from disturbance. headaches are less blood flow into the head. Massage is common. Headaches Headaches brought about indicated in due to serious by central nervous system vascular underlying pathology disease are extreme, severe headaches during are the rarest of all. and prolonged. they can the subacute stage. have a sudden or gradual Massage is Ang sakit ng ulo ay onset. indicated for pananakit na iba-iba tension headaches ang pinanggalingan. Ang sakit ng ulo dahil sa Ang tensyon ay maaaring nasa Ang masahe ay pinakakaraniwang magkabilang panig at hindi ipinapayo dahilan ay ang pag- karaniwang napakasakit. para sa sakit ng ulo igting ng kalamnan. Ang sakit sa ulo na kaugnay dahil sa impeksyon Bihira ang sakit ng ulo ng pagdaloy ng dugo o o problema sa CNS. na dulot ng sobrang lymph karaniwan ay isang Maaari naman ang likido sa tisyu. panig lamang. Ito’y may masahe sa sakit sa Pinakamadalang kakaibang tibok mula sa ulo na dala ng naman ang sakit ng daloy ng dugo patungo sa pagdaloy na dugo o ulong dulot ng ulo. Ang sakit ng ulo na lymph pag ito’y di malubhang dulot ng sakit sa CNS ay malala. Ipinapayo karamdaman. matindi, malala at naman ang masahe nagtatagal. Maaaring para sa sakit ng ulo biglaan o dahan dahan ang dahil sa tensyon ng pagsakit. kalamnan. . 109 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Insomnia Insomnia is the Signs of insomnia include Massage is inability to attain general fatigue, reduced systematically adequate amount of mental capacity and slow indicated in sleep healing processes. Insomnia insomnia. It is also referred to as is characterized by difficulty falling persistent difficulty falling Ang masahe ay asleep at the asleep and/or staying ipinapayo para sa beginning of the night, asleep or sleep of poor insomnia. difficulty returning to quality. sleep after awakeningHindi in the middle of the Ang palatandaan ngmakatulog. night. Waking too insomnia ay early in the morning pangkalahatang is also called pagkapagod, nabawasang insomnia. kakayahan ng isip at mabagal na proseso ng Ang insomnia ay ang paggaling. Ang insomnia ay kawalan ng nakikilala sa patuloy na kakayahan na kahirapan sa pagtulog at o makatulog nang kahirapang manatiling sapat. Tinatawag ding tulog, o ito’y ang hindi insomnia ang magandang kalidad ng kahirapang pagtulog makatulog at kahirapang makabalik sa pagtulog kapag nagising sa kalagitnaan ng gabi. Insomnia din ang tawag sa paggising ng napakaaga.Seizure Seizure Disorders are Seizure disorders are Massage isDisorders usually caused by diagnosed through CT scans contraindicatedEpilepsy neurological damage. and MRI’s. Seizure may take during seizures, It may be impossible to very different forms for but is indicated at delineate exactly what different people. They range all times. the damage is. from barely noticeable to life Epilepsy is one type of threatening. Ang masahe ay seizures disorder. hindi ipinapayo Ang sakit na may habang may Ang sakit na may pangingisay ay sinusuri sa pangingisay ngunit kasamang pamamagitan ng CT scan at maaari sa lahat ng pangingisay ay MRI. Ang pangingisay ay oras kung walang karaniwang dulot ng may iba’t ibang porma para pangingisay. pinsala sa nerbyos. sa iba- ibang tao. Ang Maaaring hindi saklaw ng pagkaka-iba-iba matiyak ang tunay na ay sa pagitan ng uring di pinsala. Ang epilepsy kapansin pansin at ng uring 110 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 ay isang halimbawa banta sa buhay. nito 5. ENDOCRINE SYSTEM CONDITION NAME WHAT IS IT? HOW IT IS IS MASSAGE INDICATED RECOGNIZED? OR CONTRAINDICATED? Diabetes Mellitus This is a group of Early symptoms of Massage is indicated for metabolic diabetes include people with diabetes as disorders frequent urination, long as their tissue is characterized by thirstiness, and healthy and they glucose increased appetite receive medical intolerance or along with weight clearance. deficiency and loss, nausea and disturbances in vomiting. Ang masahe ay carbohydrate, fat ipinapayo para sa mga and protein Ang maagang taong may diabetes metabolism. sintomas ng diabetes kung ang mga tisyu ay ay: madalas na pag- malusog at ang kliyente Ang diabetes ay ihi, pagkauhaw, at ay may pahintulot ng isang grupo ng maganang pagkain doctor. sakit sa pagsunog kasabay ng ng pagkain at pamamayat, nakikilala dahil sa pagduduwal at kalagayan ng pagsusuka. asukal sa katawan o kakulangan at kaguluhan sa metabolismo ng carbohydrate, taba at protina. 6. PATHOLOGY OF EXCRETORY SYSTEMCONDITION NAME WHAT IS IT? HOW IT IS IS MASSAGE INDICATED RECOGNIZED? OR CONTRAINDICATED?Kidney stones A kidney stone is a Small stones may show Massage is deposit of no symptoms at all, contraindicated for crystalline but larger stones cause someone experiencing substances inside extreme pain. This renal colic (a kidney the kidney or the may be accompanied stone attack) although it ureters. by nausea and is appropriate for people vomiting. Pain may with a history of stones, Ang sakit sa bato ay refer from the back but no current symptoms. deposito ng mala- into the groin and hips. cristal na sangkap sa Ang masahe ay hindi 111 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 loob ng bato o Ang maliliit na bato ay ipinapayo sa isang taong ureter. maaaring di nakakaranas ng renal magpakita ng colic, o atake sa bato, sintomas. Ngunit ang bagaman ito ay angkop mas malalaking crystal para sa mga taong pa- na bato ay nagdudulot ulit-ulit nang ng matinding sakit. Ito nagkakasakit sa bato, ay maaaring may ngunit walang sintomas kasamang pagduduwal sa kasalukuyan. at pagsusuka. May pananakit mula sa likod hanggang sa singit at balakang.Renal failure Renal failure is a Symptoms of acute and Massage is systematically situation in which chronic renal failure contraindicated in both the kidneys are differ in severity and acute and chronic renal incapable of type of onset. But they failure. functioning at both have reduced normal levels. it may urine output, systemic Ang masahe ay hindi be an acute or a edema and changes in ipinapayo para sa chronic problem, mental state due to malubha at matagal but it can be life the accumulation of nang problema sa bato. threatening. toxins in the blood. Ang renal failure ay Ang sintomas ng isang kalagayan na malala o ang mga bato ay pangmatagalang hindi na gumagana problema sa bato ay nang normal. nagkakaiba sa Maaaring malubha kalubhaan at uri ng o pangmatagalan na pagsisimula. Pero ang problema. magkaka-parehong Maaari itong maging may bawas sa dami ng banta sa buhay inilalabas na ihi, may pamamanas, at pagbabago sa kalagayang mental dahil sa pagdami ng mga lason sa dugo. 112 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Urinary tract infection A urinary tract Symptoms of UTI’s Circulatory massage is infection (UTI) is an include pain and systematically infection of the burning sensations contraindicated during urinary tract, during urination, acute UTI’s as it is for all usually caused by frequency, urgency acute infections. Massage bacteria that live and cloudy or blood – may be appropriate normally and tinged urine. During during the sub-acute harmlessly in the the acute stage, fever stage. Although deep digestive tract. and general malaise work on the abdomen is may also be present. still locally Ang impeksyon sa contraindicated until daan ng ihi ay isang Ang mga sintomas ng signs of infection are impeksyon dulot ng UTI ay pag-ihing may gone. bakterya na normal pananakit, may na nabubuhay at napakainit na Hindi ipinapayo ang walang dulot na pakiramdam , masahe sa malalang UTI panganib sa daanan madalas, madalian, tulad ng sa lahat ng iba ng pangtunaw. malabo o may bahid ng pang malalang dugo ang ihi. impeksyon. Maaari ang Sa malalang masahe sa panahong kalagayan, maaaring hindi pa malala. magkaroon ng Bagaman ang lagnat,at panghihina pagmamasahe sa tiyan ay ng katawan. hindi ipinapayo hanggang sa mawala ang mga tanda ng impeksyon. 7. REPRODUCTIVE SYSTEMCONDITION NAME WHAT IS IT? HOW IT IS IS MASSAGE INDICATED RECOGNIZED? OR CONTRAINDICATED?Kidney stones A kidney stone is a Small stones may show Massage is deposit of no symptoms at all, contraindicated for crystalline but larger stones cause someone experiencing substances inside extreme pain. This renal colic (a kidney the kidney or the may be accompanied stone attack) although it ureters. by nausea and is appropriate for people vomiting. Pain may with a history of stones, Ang sakit sa bato ay refer from the back but no current symptoms. deposito ng mala- into the groin and hips. cristal na sangkap sa Ang masahe ay hindi loob ng bato o Ang maliliit na bato ay ipinapayo sa isang taong 113 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 ureter. maaaring di nakakaranas ng renal magpakita ng colic, o atake sa bato, sintomas. Ngunit ang bagaman ito ay angkop mas malalaking crystal para sa mga taong pa- na bato ay nagdudulot ulit-ulit nang ng matinding sakit. Ito nagkakasakit sa bato, ay maaaring may ngunit walang sintomas kasamang pagduduwal sa kasalukuyan. at pagsusuka. May pananakit mula sa likod hanggang sa singit at balakang.Renal failure Renal failure is a Symptoms of acute and Massage is systematically situation in which chronic renal failure contraindicated in both the kidneys are differ in severity and acute and chronic renal incapable of type of onset. But they failure. functioning at both have reduced normal levels. it may urine output, systemic Ang masahe ay hindi be an acute or a edema and changes in ipinapayo para sa chronic problem, mental state due to malubha at matagal but it can be life the accumulation of nang problema sa bato. threatening. toxins in the blood. Ang renal failure ay Ang sintomas ng isang kalagayan na malala o ang mga bato ay pangmatagalang hindi na gumagana problema sa bato ay nang normal. nagkakaiba sa Maaaring malubha kalubhaan at uri ng o pangmatagalan na pagsisimula. Pero ang problema. magkaka-parehong Maaari itong maging may bawas sa dami ng banta sa buhay inilalabas na ihi, may pamamanas, at pagbabago sa kalagayang mental dahil sa pagdami ng mga lason sa dugo. 114 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1Urinary tract infection A urinary tract Symptoms of UTI’s Circulatory massage is infection (UTI) is an include pain and systematically infection of the burning sensations contraindicated during urinary tract, during urination, acute UTI’s as it is for all usually caused by frequency, urgency acute infections. Massage bacteria that live and cloudy or blood – may be appropriate normally and tinged urine. During during the sub-acute harmlessly in the the acute stage, fever stage. Although deep digestive tract. and general malaise work on the abdomen is may also be present. still locally Ang impeksyon sa contraindicated until daan ng ihi ay isang Ang mga sintomas ng signs of infection are impeksyon dulot ng UTI ay pag-ihing may gone. bakterya na normal pananakit, may na nabubuhay at napakainit na Hindi ipinapayo ang walang dulot na pakiramdam , masahe sa malalang UTI panganib sa daanan madalas, madalian, tulad ng sa lahat ng iba ng pangtunaw. malabo o may bahid ng pang malalang dugo ang ihi. impeksyon. Maaari ang Sa malalang masahe sa panahong kalagayan, maaaring hindi pa malala. magkaroon ng Bagaman ang lagnat,at panghihina pagmamasahe sa tiyan ay ng katawan. hindi ipinapayo hanggang sa mawala ang mga tanda ng impeksyon. COMPONENT OF MASSAGE THERAPY INFECTION CONTROL PROGRAM BAHAGI NG PROGRAMA SA PAGPIGIL SA IMPEKSYON SA PAMAMAGITAN NG MASSAGE THERAPY STAFF EDUCATION AND TRAINING Pag-aaral at Pagsasanay ng mga Tauhan All Massage Therapy practitioners should develop a written plan to prevent or reduce the risk of transmission of infectious diseases during massage sessions. This program should include procedures to identify and help prevent work-related cross- contamination and work-related injuries among staff and patients. A person should be assigned to coordinate the infection control program. He must provide instruction to staff regarding these procedures. Staff at risk of occupational exposure to pathogens should be educated about infection control. Education must be conducted upon employment and periodically throughout the employment history. 115 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Lahat ng mga propesyonal sa massage therapy ay dapat gumawa ng isang nakasulat na plano para sa pag-iwas o pagbawas sa panganib na pagkalat ng mga sakit na nakakahawa sa panahon ng pagmamasahe. Ang programang ito ay dapat may kasamang pamamaraan ng pagtukoy sa problema at sa pagtulong na maiwasan ang pagkakahawahan sa panahon ng pagmamasahe; gayundin maiiwasan ang iba pang mga pinsalang maaaring mangyari sa mga masahista at o mga pasyente sa panahon ng pagmamasahe. Dapat may isang taong nakatutok sa pagsasaayos at pagtiyak na maganap ang mga kinakailangang mangyari sa programang pampigil sa impeksyon. Dapat niyang turuan ang mga tauhan tungkol sa mga pamamaraan. Ang mga tauhang nanganganib sa pagkalantad sa mga mikrobyo ay dapat turuan kung paano maiwasan ang impeksyon. Ang pagtuturo ay dapat gawin sa pagsisimula ng pagtratrabaho ng bawat tauhan sa massage center at gayundin sa pana-panahon habang siya ay empleyado sa nasabing center.• STAFF IMMUNIZATION• Pagbabakuna sa mga tauhan An essential component of a massage therapy practitioner’s infection control program is staff immunization policy. Massage Therapists are considered high risk of acquiring vaccine-preventable diseases such as: Isang mahalagang bahagi ng programa ng pag-iwas na magkaroon ng impeksyon ay ang pagbabakuna sa mga tauhan Ang mga masahista ay itinuturing na nasa panganib na magkaroon ng sakit na maaari namang mapigil ng bakuna tulad ng mga sumusunod: a. Hepatitis B b. Influenza c. Rubella d. Varicella e. Measles f. Mumps Vaccination against these diseases provides immunity. It also breaks the chain of infection by eliminating a susceptible host. Massage therapists must be immunized whether employed or working independently. Administrative staff must be offered vaccinations as well. Ang bakuna laban sa mga sakit na nabanggit ay nagbibigay ng panlaban. sa sakit. Sinisira din nito ang posibleng pagdaanan ng impeksyon sa pamamagitan ng pag-aalis ng isang taong madaling kapitan ng impeksyon. Ang mga masahista ay dapat mabakunahan kahit sila ay hindi empleyado ng iba o kahit mag-isa siyang nagmamasahe. Kahit ang mga tauhang hindi masahista ay dapat ding bakunahan.EXPOSURE PREVENTIONPagpigil sa pagkakalantad 116 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 There are precautions that professional massage therapists should observe toreduce the risk of infection. First, treat every client as if they have an infectious disease.Many persons with infectious diseases do not exhibit symptoms and may appear to behealthy. Precautions should be taken with clients who deny having an infectious disease.They may not be aware that they have an infectious disease. They may be also be hidingtheir disease for fear of discrimination or being denied treatment. May mga pag-iingat na dapat sundin ng mga propesyonal na masahista upangmabawasan ang panganib na ma-impeksyon. Una, pakitunguhan ang bawat kliyente naparang sila ay may mga nakakahawang sakit. Maraming tao ang may nakakahawangmga sakit ngunit hindi nagpapakita ng sintomas at mukhang malusog. Dapat mag-ingatsa mga kliyenteng nagkakaila na sila ay may nakakahawang sakit. Maaaring hindi nilaalam na sila ay may nakakahawang sakit. Maaari din namang itinatago nila ang kanilangsakit sa takot na sila’y iwasan o hindi gamutin. Exposure to infection may happen during a percutaneous injury, when a sharpobject punctures the skin or through non-intact skin such as chapped hands. Infectionmay be transmitted when infected blood, tissues, or body fluids come in contact with themucous membranes of the eyes, nose, and mouth. Ang pagkalantad sa impeksyon ay maaaring mangyari sa panahon ngpagkakaroon ng isang pinsala sa balat, kapag nasugatan ng matalas na bagay ang balat osa pamamagitan ng nagbabalat na bahagi ng katawan tulad ng mga kamay. Angimpeksyon ay maaaring makuha kapag ang kontaminadong dugo, mga tisyu o mga likidong katawan ay nadikit sa madulas na lamad ng mga mata, ilong at bibig Although the risk of occupational exposure to infection can never be eliminatedcompletely, the following strategies could minimize exposure. These should be part of amassage practice’s infection control policy. Bagaman ang panganib ng pagkalantad sa impeksyon sa panahon ng trabaho ayhindi tuluyang maaalis, ang mga sumusunod na mga paraan ay makakabawas dito. Angmga ito ay dapat maging isang bahagi ng patakaran sa pagpigil ng impeksyon.a. Avoid contact with blood, body fluids, or tissues.Iwasang madikit sa dugo, sa mga likido o mga tisyu ng katawan.b. Always use gloves and masks during contact with non intact skin to prevent spread of viral disease.Palaging gumamit ng gwantes (gloves) at masks sa panahon na maaaring madikit sa mganaka- angat na balat upang mapigil ang pagkalat ng sakit na dala ng virus.C. Comply with the massage practice’s infection control policy.Dapat sundin ng masahista ang patakaran para maiwasan na ma- impeksyon sa trabaho.117 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 d. Vaccinate all eligible employees. Bakunahan ang lahat ng tinatanggap na tauhan. e. Facilitate prompt reporting and management of exposure incidents. Padaliin ang agarang pag -uulat at pangangasiwa sa anumang nangyaring pagkakalantad sa nakakahawang sakit. f. Employ a strict policy of work restrictions. Magbigay ng isang mahigpit na patakaran sa mga dapat at mga hindi dapat gawin sa trabaho bilang masahista. g. Train staff in infection control measures. Sanayin ang mga tauhan sa mga paraan ng pagpigil sa impeksyon. h. Wash hands thoroughly between each patient. Hugasang mabuti ang mga kamay tuwing matatapos sa bawat isang pasyente. i. Cover mouth and nose with a tissue when coughing or sneezing. Takpan ng tissue o panyo ang bibig at ilong kapag umuubo o bumabahin. j. Do not touch eyes, nose, or mouth unless hands have been washed or disinfected with an alcohol-based hand rub Huwag hipuin ang mga mata, ilong o bibig hangga’t ang mga kamay ay hindi pa nahuhugasang mabuti o nakuskos na mabuti ng alcohol.DISPOSABLE CLIENT CARE ITEMSMga Dapat Itapon na mga Ginamit sa kliyente Disposable single-use client care items should not be cleaned, disinfected, orsterilized for reuse at a later time. Such items should be used only once. Discard themimmediately. Some examples are: Ang mga bagay na pangminsan lamang na gamit sa kliyente ay hindi dapat nililinis,dinidis-empekta o pinapakuluan para muling gamitin. Ang mga ito ay dapat minsan langgamitin. Itapon agad ang mga ito pagkagamit. Halimbawa: a. Table paper - papel sa mesa b. Face rest cover – takip sa mukha c. Gloves – glabs / gwantes 118 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 d. Masks - maskara e. Disposable wear implements – mga gamit na disposable –dapat nang ibasura pagkatapos gamiting minsanWORK RESTRICTIONS - Mga ipinagbabawal sa trabaho Massage therapy practice employees with contagious disease should not be allowed in the workplace. They must be given appropriate treatment until they are deemed neither contagious nor communicable anymore. Ang mga masahista at iba pang mga tauhan na may nakakahawang sakit ay hindi dapat pinapayagang pumasok sa trabaho. Dapat silang bigyan ng angkop na lunas hanggang sa maaari na silang ituring na di na nakakahawa.POST EXPOSURE PROPHYLAXISAng paggamot na pananggalang sa sakit pagkatapos ng pagkakalantad dito All massage practices should have a written policy for management of exposures. Procedures should include prompt reporting, medical evaluation, and recording of all cases of accidental occupational exposure. Percutaneous injuries should be washed with soap and water. If the exposure was on eyes, nose, or mouth, the mucous membranes should be flushed with large amount of water. Lahat ng pagmamasahe ay dapat may nakasulat na patakaran para sa pangangasiwa ng pagkakalantad sa mga sakit. Sa mga pamamaraan ay dapat kasama ang dagliang pag- uulat, pag-susuring medikal, at pagtatala ng lahat ng kaso ng di sinasadyang pagkakalantad sa nakakahawang sakit sa panahon ng trabaho. Ang mga pinsala sa balat ay dapat hugasan ng sabon at tubig. Kung ang nalantad ang mga mata, ilong o bibig, ang madulas na lamad ay dapat linisin sa pamamagitan ng maraming tubig. A qualified health care professional should be assigned to perform a medical evaluation and provide first aid and counseling if necessary. Ang isang may kakayahang propesyonal sa pangangalaga ng kalusugan ay dapat italaga upang gawin ang medical na pagsusuri at magbigay ng pang unang lunas at pagpapayo kung kailangan. The medical evaluator should include in the chart: Dapat isama sa chart ng tagasuring medikal ang mga sumusunod: a. date and time of exposure Petsa, at oras ng pagkakalantad 119 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1b. details of where and how the exposure occurred Mga detalye kung saan at paano naganap ang pagkakalantadc. type, brand, and size of the massage device involved in the exposure Uri, brand, laki ng gamit pangmasahe na nasangkot sa pagkakalantad.d. amount of contaminant involved and type of injury Dami ng sangkap na nakakahawa at uri ng pinsala.e. details regarding the depth of the wound and any potentially infectious fluid from a body injected into the body of another. Ang mga detalye tungkol sa lalim ng sugat at anumang kontaminading likido mula sa katawan ng isang tao na maaaring naiturok sa katawan ng iba.f. estimate of the amount of potentially infectious fluid involved Ang palagay na dami ng nasangkot na kontaminadong likido.g. how long the potentially infectious material remained on the skin or mucous membranes before washing or flushing the area. Gaano katagal nanatili sa balat o sa madulas na lamad ang kontaminadong likido bago ito nahugasan o natanggal.h. infectious medical history of the patient when exposure occurred Ang kasaysayang medikal ng impeksyon ng pasyente nang mangyari ang pagkakalantad.i. vaccination history of the exposed massage therapist Ang kasaysayan ng bakuna ng masahista na nalantad sa nakakahawang sakit.j. details of any counseling, treatment, or prophylaxis performed Ang detalye ng anumang pagpapayo, paggamot o ginawang pagpigil sa impeksyon. For diseases such as hepatitis B and HIV, there are prophylactic measures that canbe taken following accidental exposure. In certain cases, anti-retroviral agents can beadministered as prophylaxis. Guidelines published by the U.S. Public Health Serviceoutline the management of occupational exposures. Para sa mga sakit tulad ng hepatitis B at HIV, may mga pampigil na hakbang namaaaring gawin kasunod ng di sinasadyang pagkakalantad. Sa ilang kaso, ang anti- 120 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1retroviral agent ay pwedeng ibigay bilang pampigil. Ang mga gabay na inilathala ng U.S.Public Health Service ay nagbalangkas ng paraan ng pangangasiwa sa posiblingpagkakalantad habang nasa trabaho. Hepatitis B virus post exposure management, includes initiation of the hepatitis Bvaccine series. This should be given to any susceptible, unvaccinated person exposed toblood or body fluid. Sa pangangasiwa sa sinuman, matapos na ito’y malantad sa hepatitis B virus aykasama ang sunod sunod na pagbibigay ng hepatitis B vaccine. Ito ay dapat ibigay sasinumang madaling kapitan at sa taong di pa nabakunahan ngunit nalantad sa dugo olikido ng katawan ng may sakit. The hepatitis B surface antigen status of the source and the vaccine-response of theexposed person should be evaluated. After which post exposure prophylaxis withhepatitis B immune globulin (HBIG) and/or hepatitis B vaccine series should beconsidered. Guidance is provided to clinicians and exposed health-care personnel inselecting the appropriate hepatitis B virus post exposure prophylaxis. Ang katayuan ng pinanggalingan ng hepatitis B surface antigenat ang reaksyon sabakuna ng nalantad na tao ay dapat suriin. Pagkatapos dapat pag-aralan ang hepatitis Bimmune globulin )HBIG at hepatitis B vaccine series bilang panlabang gamot sapagkakalantad. May Patnubay sa mga clinicians at mga health-care personnel sa pagpili ngnararapat na pampigil sa hepatitis b virus kapag sila’s nalantad sa nasabing sakit. Immune globulin and antiviral agents (e.g., interferon with or without ribavirin) arenot recommended for post exposure prophylaxis of hepatitis C. In which case hepatitis Cvirus testing should be performed to determine occurrence of infection in exposed clientsand health personnel. Ang immune globulin at antiviral agents (e.g. interferon with or without ribavirin) ayhindi ipinapayo para panlaban sa pagkakalantad sa hepatitis C. Sa kasong ito, angpagsubok sa hepatitis C virus ay dapat gawin para malaman ang pagkakaroon ng pag-ulitng impeksyon sa mga nalantad na kliyente at tauhang pangkalusugan. Post exposure prophylaxis for HIV include a basic 4-week regimen of two drugs(zidovudine [ZDV] and lamivudine [3TC]; 3TC and stavudine [d4T]; or didanosine [ddI]and d4T). For most HIV exposures that pose an increased risk for transmission, anexpanded regimen that includes the addition of a third drug for HIV is recommended. Sa panlabang gamot para sa HIV matapos ang pagkakalantad ay kabilang ang isang‘Apat na Linggong Gamutan’ gamit ang dalawang uri ng gamot (zidovudine {ZDV} atlamivudine [3TC ]at stavudine [d4T]; didanosine [ddI] at d4T). Para sa karamihan ngpagkakalantad sa HIV na nagbibigay ng karagdagang panganib para kumalat, ipinapayoang ‘Pinalawak na Gamutan’ na kasama ang dagdag na pangatlong gamot para sa HIV. 121 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 When virus of the carrier is resistant to drugs used in the post exposure prophylaxis regimen, other drugs to which the virus of the carrier is unlikely to be resistant is recommended. Kapag ang tagadala ng virus ay lumalaban sa gamot na ginamit sa gamutan pagkatapos ng pagkakalantad, ipinapayo ang ibang gamot na hindi malalabanan ng virus.STAFF RECORDS MANAGEMENTPangangasiwa sa talaan ng mga tauhan The health status of every massage therapist should be recorded in a medical chart.This should be properly maintained according to state and federal laws regardingconfidentiality and duration of maintenance. Ang katayuang pangkalusugan ng bawat masahista ay dapat nakatala sa isang chartna medikal. Dapat maayos na ipinagpapatuloy ang pagtatala batay sa mga batas ng estadotungkol sa pagiging confidential at sa tagal ng pagpapatuloy ng gamutan. This medical chart should contain information relating to: Ang medical chart na ito ay dapat nagtataglay ng mga inpormasyon tungko sa: a. immunizations -Mga bakuna b. work-related medical examinations -Mga pagsusuring medikal na may kinalaman sa trabaho. c. initial screening tests – Ang Pangunang mga pagsusuri d. exposure incident reports –Mga Ulat sa mga insidente ng pagkakalantad e. post exposure management - Ang Pangangasiwa pagkatapos ng pagkakalantad f. work restrictions - Mga Dapat at mga Hindi Dapat Gawin kapag nasa trabaho bilang masahista 122 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1HAND HYGIENE – Kalinisan ng kamayHAND WASHING – Paghuhugas ng kamay Strict practice of hand hygiene has been demonstrated to terminate outbreaks and reduce overall infection rates. There are three methods of improving hand hygiene: traditional hand washing, hand asepsis, and surgical hand asepsis. The desired method of hand washing should depend on the level of contamination of the hands as well as the type of procedure being performed. Napatunayan na ang maghigpit na pagpapanatili ng kalinisan ng kamay ay nagpapatigil at nakakabawas sa kabuuang bilis ng pagkalat ng impeksyon. May tatlong pamamaraan ng pagpapabuti sa kalinisan ng kamay: ang nakaugaliang paghuhugas ng kamay; ang pagpatay sa mga mikrobyo sa kamay (hand asepsis) at ang pagpatay sa mga mikrobyo sa mga kamay na may matagal na epekto (surgical hand asepsis). Traditional hand washing involves the use of plain soap and water. Hand asepsis involves the use of an anti microbial soap and water or alcohol-based hand rub. Surgical hand asepsis involves the use of a broad-spectrum anti microbial soap that has long- lasting anti microbial effect. Ang nakaugaliang paghuhugas ng kamay ay gumagamit ng sabon at tubig. Ang hand asepsis ay gumagamit ng tubig at sabon na pumapatay ng mikrobyo; o pang haplos sa kamay na may alcohol. Ang surgical hand asepsis ay gumagamit ng sabon laban sa bakterya na mayroong matagal na epekto laban sa mga ito. When choosing antiseptic soap massage therapists should consider the following: Sa pagpili ng sabon laban sa bakterya, dapat isipin ng mga masahista ang mga sumusunod:  the efficacy of the product against the pathogens likely to be encountered in the workplace ang tapang ng produkto laban sa mga nagdadala ng sakit sa lugar ng trabaho.  the persistence of antiseptic activity Pamamalagi ng epekto laban sa mikrobyo  the speed at which the product takes effect ang bilis ng epekto ng produkto  the likelihood of acceptance and compliance by employees. 123 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 ang pagkakagusto at pagsunod ng mga empleyado.  a pleasing color, smell, and moisturizing property can positively influence acceptance. Massage therapists are expected to wash their hands: ang kasiya siyang kulay, amoy at kakayahan ng produkto na panatilihin angpamamasa ng balat ay makakatulong sa pagtanggap dito. Ang mga masahista ay inaasahangnaghuhugas ng mga kamay.  upon arrival at the massage facility Pagdating samassage facility (center o parlor).  when gloves are noted to have a tear or defect kapag may nakitang sira sa mga gwantes o glabs.  when hands come in contact with saliva or blood kapag nakahawak ng laway o dugo  before a patient is seen and gloves are put on bago asikasuhin ang pasyente at bago isuot ang gwantes  after a patient is seen and gloves are taken off pagkatapos magmasahe at alisin ang mga gwantes  anytime gloves are removed tuwing aalisin ang gwantes  when hands are visibly soiled kapag nakitang nadumihan ang mga kamay  before leaving the massage parlor for the day bago umalis sa massage parlor o center pauwi.Two methods of improving massage therapists’ hand hygieneDalawang paraan upang mapabuti ang kalinisan ng kamay ng mga masahista. • Traditional Hand Washing – the purpose is to remove dirt, organic material, and most transient microorganisms. Wet hands with running water and apply soap or detergent. Rub hands together vigorously for at least 10 to 15 seconds. Rinse hands thoroughly and dry. 124 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Nakaugaliang paghuhugas ng kamay – ang layunin ay alisin ang dumi, organic material at karamihan sa mga mikrobyo. Basain ang mga kamay sa dumadaloy na tubig. Maglagay ng sabon o detergent. Mabilis na pagkuskusin ang dalawang kamay sa loob ng 10 – 15 segundo. Banlawang mabuti ang mga kamay at patuyuin. • Hand Asepsis – the purpose is to remove or destroy transient microorganisms. Wet hands with running water. Apply anti microbial soap or detergent that contains antiseptic. Rub hands together vigorously for at least 10 to 15 seconds. Rinse hands thoroughly and dry. When hands are not soiled with dirt or organic material, an alcohol-based antiseptic hand rub may be used as hand antisepsis. Apply a sufficient amount of the product to the palm of one hand. Rub hands together to completely cover the surface of both hands and fingers. Continue to rub the hands together until dry. No rinsing or towel drying is required. Ang pagpatay ng mga mikrobyo sa mga Kamay – ang layunin ay alisin o sirain ang mga mikroorganismo. Basain ang mga kamay sa dumadaloy na tubig. Maglagay ng sabon o detergent na may panlaban sa mikrobyo. Mabilis na pagkuskusin ang dalawang kamay sa loob ng 10-15 segundo. Banlawang mabuti ang mga kamay at patuyuin. Kapag hindi nadumihan ng organic material, ang isang may alcohol na antiseptic hand rub ay maaaring gamitin na hand antisepsis. Maglagay ng kaunti sa palad ng isang kamay. Para kumalat pagkuskusin ang dalawang kamay. Ituloy ang pagkuskos sa dalawang kamay hanggang matuyo ang mga ito. Di kailangang banlawan o punasan ng bimpo ang mga kamay.USE OF LOTIONS paggamit ng lotion Frequent hand washing and use of antiseptic products may cause dry, chapped hands. This provides easy entry for pathogens. Hand moisturizing lotion prevents dryness associated with frequent hand washing. However avoid petroleum or oil- based lotion. It can break down latex gloves and increase permeability. Ang madalas na paghuhugas ng kamay at paggamit ng produktong antisepsis ay nakapagpapatuyo ng mga kamay. Nakapagdudulot ito ng daanan sa mga mikrobyo. Ang hand moisturizing lotion ay nakapipigil sa panunuyo na iniuugnay sa madalas na paghuhugas ng mga kamay. Gayunman, iwasan ang lotion na may petroleum o langis. Makakasira ito sa gomang gwantes (gloves) at makakadagdag sa pagkamatagusin nito. c. FINGERNAILS mga kuko sa daliri Bacterial flora is found under and around the fingernails. Keep fingernails short. Short fingernails reduce infection rates by: Sa ilalim at paligid ng mga kuko sa daliri ay may flora ng bakterya. Panatilihing maikli ang mga kuko. Nababawasan ng maikling kuko and bilis ng impeksyon sa pamamagitan ng: 125 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1  allowing easier cleaning underneath the nails. Pagpapadali ng paglilinis nito sa ilalim ng mga kuko.  decreasing the likelihood of glove punctures Pagbabawas nito sa pagkasira ng gloves. The use of artificial fingernails is discouraged. There is increased incidence of fungal and bacterial infections associated with their use. Chipped nail polish can also harbor bacteria. Ang paggamit ng artificial na kuko ay hindi ipinapayo. Dinadagdagan nito ang pagkakaroon ng impeksyon dala ng fungus at bakterya na iniuugnay sa paggamit nito. Ang nasirang nail polish ay nagtatago di ng mga bakterya. d. JEWELRY Mga alahas It is not known if wearing rings while applying massage therapy increases the risk of acquiring an infection. But it may make hand washing more difficult. It may also increase the chances of glove tears. Hindi alam kung ang paggamit ng singsing habang nagmamasahe ay nakakadagdag sa panganib ng pagkakaroon ng impeksyon. Ngunit pinahihirap nito ang paghuhugas ng kamay. Makakadagdag din ito sa posibilidad na masira ang gloves.PROTECTIVE BARRIERS – Mga pananggalang Today, practicing massage therapists can use protective barriers to reduce the risk of disease transmission. Some examples of protective gears include: Sa kasalukuyan ang mga masahista ay nakakagamit na ng mga pananggalang upang mabawasan ang panganib na makalat ang mga sakit. Ilang halimbawa ng pananggalang ay ang mga sumusunod. a. Gloves Wearing gloves prevents contamination of the hands during massage. It can prevent transmission of potentially infectious microorganisms from the hand to the clients and from the clients to the therapists. Gloves should be used only once per patient then discarded. Contamination of the hands is reduced by 70-80% by using gloves. Ang pagsusuot ng gloves ay nakapipigil sa pagdumi ng mga kamay habang nagmamasahe. Mapipigil nito ang paglipat-lipat ng mapanganib na mikroorganismo mula sa kamay patungo sa kliyente, gayundin, mula sa kliyente patungo sa masahista. Ang gloves ay dapat gamitin nang minsan lang sa isang pasyente at itapon pagkatapos. Ang pagdumi ng mga kamay ay nababawasan ng 70-80% sa paggamit ng gloves. 126 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Washing gloves may cause micropunctures invisible to the naked eye and compromise the integrity of the gloves. This may cause contaminated fluids to pass through the gloves. Ang paghuhugas sagloves ay maaaring maging sanhi ng maliliit na butas na di nakikita ng mata at makakasira nito. Maaari itong maging sanhi ng pagdaan ng kontaminadong likido . Hands should be washed thoroughly before putting on each pair of gloves and washed again once gloves are removed. If using an alcohol-based hand rub, hands must be completely dry before putting on gloves. Alcohol-based liquid on gloved hands increases the risk of glove perforation. Ang mga kamay ay dapat hugasang mabutibago magsuot ng gloves at kapag inalisna ang mga ito. Kapag gumagamit ng alcohol based na hand rub, dapat tuyong tuyo ang mga kamay bago isuot ang gloves. Ang alcohol ay nakakabutas sa gloves. To optimize glove performance and reduce infection rates: Upang malubos ang gamit ng gloves at mabawasan ang bilis ng impeksyon.  Wear gloves with the appropriate size. Magsuot ng gloves na angkop ang laki sa mga kamay  Apply gloves to completely dry hands Magsuot ng gloves kapag lubos na tuyo ang kamay  Keep fingernails short. Panatilihing maikli ang mga kuko sa mga daliri  Do not wear hand jewelry. Huwag gumamit ng alahas sa kamay  Replace visibly torn or damaged gloves immediately. Palitan agad ang mga sirang gloves. There are two forms of contact dermatitis common among massage therapists: Dalawang uri ng contact dermatitis na pangkaraniwan sa mga masahista  Irritant contact dermatitis – this is characterized by an itchy, dry skin rash around the area of contact. Generally this is a result of frequent hand washing with soaps and antiseptic products. Irritant contact dermatitis- ang palatandaan nito ay pangangati, tuyong balat, pantal sa paligid. Ito ay resulta ng madalas na paghuhugas ng kamay sa sabon at antiseptic products.127 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 Allergic contact dermatitis – this is characterized by a hypersensitivity reaction due to chemicals used in the manufacturing of gloves. The allergic rash usually becomes apparent a few hours after contact. Contact dermatitis may increase the risk of infection and transmission of pathogens. Any damage to the skin may provide entry to certain types of bacteria. Allergic contact dermatitis – ang palatandaan nito ay maselang reaksyon dahil sa mga kemikal na ginamit sa paggawa ng gloves. Ang mga pantal ay karaniwang nagiging kapuna puna ilang oras pagkasuot ng gloves. Ang contact dermatitis ay nagdadagdag sa panganib ng impeksyon at pagkalat ng mikrobyo. Anumang sira sa balat ay nagsisilbing daanan para sa ilang uri ng bakterya. Some massage therapists develop a hypersensitivity to the natural rubber proteins in latex. This condition is characterized by a systemic hypersensitivity reaction. This is far more serious than irritant or allergic contact dermatitis. Ang ilang masahista ay nagkakaroon ng maselang reaksyon sa protinang taglay ng goma ng gloves. Ang kalagayang ito ay nagreresulta sa maselang reaksyon ng buong katawan. Ito ay mas matinde kaysa irritant o allergic contact dermatitis. Symptoms range in severity and include:Ang mga sintomas ay nagkakaiba-iba sa kalubhaan at kasama sa mga ito ang mgasumusunod:  itchy burning skin – makati na nag iinit na balat  itchy eyes – nagkakating mga mata  scratchy throat - Makating lalamunan  sneezing - pagbabahin  runny nose - malabnaw na sipon  hives - mga pantal  difficulty of breathing - mahirap na paghinga  wheezing - pagtunog ng hininga  coughing – pag ubo  gastrointestinal tract irregularities – hindi regular na pagdumi  heart irregularities – hindi regular na tibok ng puso  anaphylaxis shock or death (rarely) – di makahinga o pagkamatay Latex protein attaches to the powder in gloves. It may adhere to the skin or be inhaled. When this happens, people who have allergy to the powder may develop adverse symptoms. Ang protina ng goma ay dumidikit sa pulbos ng gloves. Maaari itong dumikit sa balat o kaya’y masinghot. Kapag nangyari ito, ang mga taong may allergy sa pulbos ay magkakaroon ng di magandang sintomas.128 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 To reduce the risk of allergy to latex while using latex gloves, wear gloves that have reduced protein or powder-free. Upang mabawasan ang panganib ng allergy sa goma habang gumagamit ng glove na yari sa goma, gamitin lamang ang gloves na may kaunti lang na protina o gloves na walang pulbos.b. Surgical face masks - Surgical face masks must be worn to reduce the risk of transmission of colds or flu. Ang surgical face masks ay dapat gamitin upang mabawasan ang panganib ng pagkalat ng sipon o flu. To optimize surgical face mask performance and reduce infection rates, observe the following: Upang masulit ang epekto ng surgical face mask at mabawasan ang bilis ng impeksyon, dapat gawin ang mga sumusunod: Wash hands before putting on a mask. Hugasan ang mga kamay bago isuotang mask. Wash hands before taking off a mask. Hugasan ang mga kamay bago alisin ang mask. Make sure the surgical face mask fits snugly over the face. Siguraduhin na ang surgical face mask ay kasyang kasya sa buong mukha. Make sure the elastic bands or strings are positioned properly to keep the mask securely in place. Siguraduhin na ang goma o panali ay maayos na nakalagay upang masiguro ang pagkakasuot ng mask. Make sure the mask completely covers the nose, mouth and chin. Siguruhin na ang buong ilong, bibig at baba ay natatakpan ng mask. When taking off the mask, avoid touching the outside part of the mask as it may be contaminated. Kapag inaalis ang mask, iwasan ang paghipo sa labas na bahagi ng mask, baka ito ay nadumihan. Replace the mask when damaged, wet or visibly soiled. Palitan ang mask kapag sira na, basa o nadumihan. Do not wear the same surgical mask longer than a day. Huwag gamitin ang nag iisang surgical mask nang mas matagal ng isang araw.129 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan
  • HiMAS Supplemental Manual on 2012 DOH Massage Licensure Examinations- Volume 1 3. DISINFECTION a. ENVIRONMENTAL DISINFECTION – Disempeksyong ukol sa Kapaligiran Surfaces or equipment in the massage therapy office that are not directly touched by clients are known as environmental surfaces. These surfaces such as knobs, switches, and handles can become contaminated with microorganisms. Pang-ibabaw - mga gamit sa opisina ng massage therapy na hindi tuwirang nahihipo ng mga kliyente ay tinatawag na pang-ibabaw na kapaligiran. Ang mga ito ay hawakan ng pinto, pindutan ng ilaw, koryente at mga hawakan ay pwedeng kontaminado ng mga mikrobyo. For purposes of disinfection, environmental surfaces are classified into two categories: Para sa pagdidisempeksyon, ang mga pang-ibabaw na kapaligiran ay hinahati sa dalawang kategorya:  clinical contact – (ex. countertops, switches, door knobs). Nadidikitan o nadidiitan sa klinika – ibabaw ng counter, pindutan ng ilaw, hawakan ng pinto  housekeeping – (ex. walls, floors). Pamamahay – mga dingding, mga sahig Clinical contact surfaces are touched more frequently. They should be disinfected more rigorously than housekeeping surfaces. After treatment of each patient and at the end of the work day, environmental surfaces could be contaminated with client debris. They should be cleaned first with paper towels and a cleaning agent. Appropriate disinfection must be done after. Ang mga ibabaw sa klinika ay madalas nahahawakan. Dapat itong mas mahigpit na nadidisempeksyonan kaysa mga ibabaw sa pamamahay. Pagkatapos ng pagmamasahe sa bawat pasyente at pagkatapos ng trabaho sa bawat araw, ang mga ibabaw ay maaaring madumihan ng mga kliyente. Dapat ito ang unang linisin sa pamamagitan ng paper towel at mga panglinis na gamit. Pagkatapos, gawin ang angkop na pagdis-empeksyon.130 HiMAS Asian Wellness & Spa Academy | Manila | Davao | Gensan