Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 1
Giaùp Ngoï
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 2
Hội Ái Hữu Trà Vinh nhiệm kỳ 2012-2016
Hội Đồng Điều Hành
Hội Trưởng. : Ông Văn...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 3
BAN THỰC HIỆN ĐẶC SAN TRÀ-VINH 2014
XUÂN NHÂM TH ÌN– THÀNH THẬT TRI ÂN
Quý Học ...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 4
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014
STT Tựa Bài Tác Giả Trang
1 Câu đối TẾT Ban ...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 5
36 Sư Tử Nhà Tôi Phạm Chinh Đông 81
37 Ngày Xưa Thân Ái Văn Tường 87
38 Bỏ lại ...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 6
Kính gởi quý đồng hương hội viên Trà Vinh thân mến
Thêm một mùa Xuân ấm áp nữa ...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 7
Báo cáo của Táo Trà Vinh
Khải tấu NgọcHoàng
Quý Tỵ sang trang
Giáp Ngọ trở về
T...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 8
Rộng đường suy xét !
Nhân dịp Tết nầy
Thầy Vui tổ chức
Ngày Tết Con Ngựa
Tại Em...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 9
MINH TRIẾT VIỆT TRONG SỰ TÍCH ÔNG TÁO
Mỗi khi Tết đến thì nhà nhà Việt
Nam theo...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 10
xong, người ta sẽ hóa vàng đồ lễ, nếu có cá sống
thì sẽ đem thả xuống sông, hồ...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 11
Ngày 23 tháng Chạp, Ông Táo về trời
Sách cổ chỉ ghi nhận mùng 5, 14, 23 là
ngà...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 12
Lucky Nguyễn
Thời gian một năm thấm thoát trôi qua
mau, năm Quý Tỵ lại phải nh...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 13
chân trước lên cao, cất tiếng hí lên từng hồi để báo
động cho đồng bọn chú ý đ...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 14
em trai Menelaus cai quản Sparta, một hải cảng
quan trong của Hy Lạp, thường t...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 15
của người Hồi giáo lúc bấy giờ cho là cao sang thì
phải ăn ngon mặc đẹp, giàu ...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 16
luyện thành đội binh tinh nhuệ bắn tên trên lưng
ngựa, gây khiếp đãm cho nhiều...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 17
đánh chọc thủng phòng tuyến quân thù và càn quét
đối phương, công dụng như thi...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 18
dân chúng tranh nhau xin nhà vua phong tước Hầu
cho mình. Sợ dân chúng sinh lò...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 19
không đẹp mấy, có ác cảm với quí vị phái nữ,
chúng tôi xin miển nói ra.
Lời Bà...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 20
Lời khai bút
“Mã đáo thành công” chúc bạn hiền
Rắn lui Ngựa tới thảy bình yên
...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 21
Tết ở đây vào hè nắng gắt
Không ấm lòng héo hắt tim côi
Hướng về quê, thầm gọi...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 22
Trần Thế Phong
Tàu đi qua chầm chậm
Chiều ba mươi một mình
Khe gió lòn lành lạ...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 23
Xe về thành phố đến ngã ba
Nguyệt Hoá ngày xưa đã mất xa !
Quẹo phãi Sâm Bua q...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 24
ÁI HỮU TRÀ VINH HỌP MẶT HÈ 2013
Lucky Nguyễn
Hơn 350 đồng hương Trà Vinh và th...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 25
cát trắng, bánh bò rể tre đường nâu, bánh bột khoai
mì nướng thơm chi là thơm,...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 26
thưởng mà các đạt được do các cuộc tranh tài hom
nay, và hâm hở nói rằng sẽ th...
Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 27
Thời gian trôi qua, không gian đổi khác,
khi định-cư ở nước Mỹ nầy, các “ Ông ...
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.

476 views
383 views

Published on

Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.

Published in: Entertainment & Humor
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
476
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Dac san Tra Vinh 2014 1 of 2.

  1. 1. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 1 Giaùp Ngoï
  2. 2. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 2 Hội Ái Hữu Trà Vinh nhiệm kỳ 2012-2016 Hội Đồng Điều Hành Hội Trưởng. : Ông Văn Tường Phó H T Ngoại Vụ : Ông Nguyễn Văn Thành : Ông Từ Phinh One Phó H T Nội Vụ : Ông Nguyễn Văn Vui, : Ông Thạch Bông Tổng Thư Ký : Anh Dương Việt Văn Phó Tổng Thư Ký : Ô. Nguyễn Văn Nhựt Thủ Quỷ : Ô. Nguyễn Văn Thành Trưởng Ban Liên Lạc : Ô. Ngô Thiết Hùng Trưởng Ban Xã Hội : Ô. Hà Phi Hùng Đặc trách về Phụ Nữ : Bà Bùi T. Hải Đường. Trưởng Ban Thể Thao : Ô. Nguyễn Cao Thượng Trưởng Ban Tài Chánh : Ô. Trương Bạc Xuổl. Trưởng Ban Giáo dục : Ô. Nguyễn Văn Vui Trưởng Ban Y-Tế : Ô. Kiều Trương, Trưởng Ban Trật Tự : Ô. Hà Kim Danh Hỏa đầu Vụ : Ô. Thạch Tạo. Trưởng Ban Văn Nghệ : Ô. Tạ Thành Tiến : Ô. Trần Sinh Trưởng Ban Báo Chí : Ông Võ Trung Tín Ban Quảng Cáo : Ô. Trương Bạc Xoủl : Ô. Ngô Văn Thành : Anh Kiên Phi Bằng Web Master : Ông Ngô Đế : Anh Dương Việt Văn Hội Đồng Cố Vấn : Các Cụ Trần Xiều, Hàng Công Thành, Nguyễn Văn Cung, Nguyễn Ánh Nhựt,Võ Trung Tín, Võ Văn Diệu, Tăng Đông Sanh, Nguyễn Lưu Viên, Huỳnh Văn Lang. Các Anh Trần Hửu Quang, Huỳnh Kim Tiến, Trịnh Hảo Tâm, Chị Trần Thị Phụng Hội Đồng Sáng Lập : Cụ Trần Xiều, Các Anh Hà Kim Danh, Văn Tường, Huỳnh Kim Tiến, Võ Văn Diệu, Nguyễn Văn Vui, Lâm Vĩnh Hiếu, Nguyễn Văn Thành, Nguyễn Tấn Tài, Thạch Tạo, Võ Trung Tín. Đại Diện Các Nơi : Phần Lan : Ông TRẦN MINH CẢNH Hòa Lan : Chị THÁI KIM NGUYỆT Australia : Ông TRẦN ANH KIỆT Norway : Ông PHẠM QUANG TRỨ Germany : Ông HÀ PHƯỚC THẢO Canada : Ông HUỲNH CÔNG ÂN San Diego : Ông TRẦN TRỌNG LÀNH Los Angeles : Ông NGÔ VĂN THÀNH Florida : Ông TRƯƠNG DƯỜNG Indoo : Ông HỒ VĂN PHONG Texas : Ông KIM HỮU PHƯƠNG Michigan : Chị LÊ THỊ DUNG Kansas : Ông HỒ VĂN MỪNG Georgia : Ông ĐOÀN LÝ ĐÁNG : Ông LÊ NGỌC ĐIỆP, Oregan : Ông LÝ TUẤN HIỀN Ohio : Ông HUỲNH NGỌC CÔN Connecticut : Ông HUỲNH THÀNH BÁ. Missouri : Ông HỒ VĂN ẨN Newyork : Ông TIÊU NHƠN LẠC. Utah : Ông NGUYỄN V. XUÂN CẢNH.
  3. 3. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 3 BAN THỰC HIỆN ĐẶC SAN TRÀ-VINH 2014 XUÂN NHÂM TH ÌN– THÀNH THẬT TRI ÂN Quý Học Giả, Văn Thi Hữu gởi tác phẩm tô điểm cho Đặc San Trà Vinh SOÁ 14 - Xuân Giáp Ngọ - 2014 Quý Đọc Giả viết thư, điện thoại góp ý kiến và khuyến khích chúng tôi, Quý Mạnh Thường Quân, Doanh Gia, Thân Chủ , đã và đang ủng hộ Đặc San Trà Vinh Nhờ sự yểm trợ quý báu của tất cả quý vị trên, chúng tôi mới có đủ phương tiện và giữ vững tinh thần để hình thành các quyển Đặc San nầy Tòa soạn: 9242 Bolsa # B Westminster CA 92683 Tel: 714-856-9202 Trang Web: aihuutravinh.com or Travinhhaingoai.com Email: pvotin@gmail.com Đặc san Trà-Vinh số 14 được phát hành tại California trong dịp mừng Xuân Giáp Ngọ do Hội Ái Hữu Trà-Vinh chủ trương với các tiêu chuẩn như sau: * Đặc san Trà-Vinh chỉ lưu hành trong Hội Ái Hửu Trà-Vinh và không bán ra ngoài. * Các tác giả chịu hoàn toàn trách nhiệm về bài viết của mình. * Những bài không đăng, tòa soạn sẽ không gởi trả lại bản thảo. * Các bài gởi đăng xin dùng Font Unicode hoặc VNI và gởi về email: Pvotin@gmail.com * Mỗi tác giả sẽ được chọn đăng hai bài trong mỗi số báo. ngoài ra sẽ dành cho các số tới. * Tòa soạn sẽ dành ưu tiên cho quý đồng hương mới đến với Hội lần đầu. * Những bài gởỉ cho Đặc San Trà-Vinh xin đừng gởi các nơi khác đăng trước. * Tòa soạn dành quyền từ chối những bài vở ngoài chủ trương và đường lối của Hội cũng như văn hoá nước nhà. * Nếu muốn trích đăng một đoạn hay toàn bài xin liên lạc với tác giả hay tòa soạn và xin đề trích từ Đặc San Trà- Vinh
  4. 4. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 4 Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 STT Tựa Bài Tác Giả Trang 1 Câu đối TẾT Ban Báo Chí 1 2 Ban Chấp Hành Niên Khóa 2012- 2016 Hội AHTV 2 3 Điều Lệ ĐS Trà Vinh Ban Báo Chí 3 4 Mục Lục ĐSTV 2014 Ban Biên Tập 4 5 Thư Đầu Năm của Hội Trưởng HT Văn Tường 6 6 Sớ Táo Quân Táo Quân Trà Vinh 7 7 Minh Trìết Việt trong Sự Tích Ông Táo NguyễnVũ TuấnAnh 9 8 Năm Ngọ Nói Chuyện Ngựa Lucky Nguyễn 12 9 Bài viết cho ĐSTV Xuân Giáp Ngọ 2014 Dương Chieu Anh 20 10 Bóng đổ thềm xuân ( mấy vần thơ ) Trần Thế Phong 22 11 Người Về ( mấy vần thơ ) Huỳnh Tâm Hoài 22 12 Giả biệt Trà Vinh ( mấy vần thơ ) Lê Võ 22 13 Trở lại Trà Vinh ( mấy vần thơ ) KimChung HoàngVũ 23 14 Gặp Bạn Xứ Người ( mấy vần thơ ) Lâm Thanh 23 15 Dáng Xưa (mấy vần thơ) Lâm Thanh 23 16 Hội Ái Hữu Trà Vinh Họp Mặt Mùa Hè Lucky Nguyễn 24 17 Học Lóm Bạn Già Thanh Nguyễn 26 18 Hoàng Sa Trường Sa là của Việt Nam Vĩnh Trường 33 19 Đòi Nợ Bác Hồ ( 2 ) Huỳnh Khắc Sữ 44 20 Tôi Thương Em (thơ) Anh Ba Phước Hưng 47 21 Sài Gòn Nóng Anh Ba Phước Hưng 48 22 Tình Mẹ Của Rắn Kiên Lý 52 23 Nhớ Tiểu Cần (Thơ) Chu Tiểu Trà 53 24 Nhớ Hòn Thơm (Thơ) Nguyễn Minh Cần 53 25 Tình Việt Miên Hoa Kien Rem Steven 54 26 Có ai về Trà Vinh ? KimChung HoàngVũ 56 27 Chia Sẻ nỗi lòng Chiêu Anh 57 28 Trang Hí Dõm BBC 58 29 Trà Vinh Tân Xuân Hội Ngộ BBC 60 30 Trường Xưa Thầy Cũ Thái Lai 62 31 Một chuyến đi… về. Huệ Tường 66 32 Mai Tôi chết xin mang tôi ra biển (thơ) Hoàng Vũ 73 33 Ô Chữ Tiền Anh Nhi 74 34 Thư Đồng Hương BBC 75 35 Một Thoáng Hoài Niệm Về NS Trúc Phương Uông Thị Hồng Yến 79
  5. 5. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 5 36 Sư Tử Nhà Tôi Phạm Chinh Đông 81 37 Ngày Xưa Thân Ái Văn Tường 87 38 Bỏ lại sau lưng (thơ) Lâm Thanh 89 39 Quái Kiệt Trần Văn Trạch Trần Quang Hải 90 40 Một thời Chinh Chiến điêu linh Nguyên Nhung 96 41 Soi Gương - Chân Dung Tự họa Chu Tiểu Trà 100 42 Tô Canh Nắm Mối Huỳnh Tâm Hoài 101 43 Vũ Điệu, Vũ Khúc qua Tiếng Đàn (thơ) Tú Sinh 104 44 Xin trả tôi về tuổi ấu thơ (thơ) KimChung HoàngVũ 104 45 Trường Cũ BS Nguyễn Lưu Viên 105 46 Đố vui - Đối đáp Chiêu Anh 108 47 Tình cuối mùa Thu (thơ) Tructhanhan 110 48 Lịch sử Lập Quốc của Tổ Tiên Việt Nam Vĩnh Thuận 111 49 Về Vườn Huỳnh Tâm Hoài 123 50 Hai Cha Con và Con Lừa Steven Rem Kiên 127 51 Muộn Phiền - Trái Tim Hoảng Hốt (thơ) Truc Thanh An 128 52 Bếp Nhà Ta Nấu: Bánh Xèo Món ăn dân dã Ông Xã Năm 129 53 Thư Cho Một Bác Sĩ Trẻ - Tom Dooley Từ Văn Thọ (dịch) 133 54 Anh nhớ về thăm Em Hoàng Yến 140 55 Dưới Chân Núi Tuyết (Du ký) Tiền Vĩnh Lạc 141 56 Cô Bán Hàng Bông - Hương Tình Phụ (Vọng Cổ) Trương Thái Hòa 150 57 Tản Mạn Về Ngựa Tiền Lạc Quan 152 58 Hạt CHIA, thức ăn qúi giá trong tương lai BS Trường Xuân 158 59 Cô gái quá giang trong đêm mồng một Tết Phạm Tín An Ninh 163 60 Hai Người Bạn TCN 171 61 Thi Nhân và Vận Nước (thơ) Phương Nam 177 62 Chặng Cuối Con Đường đấu tranh (thơ) Phương Nam 177 63 Đồng Hương Trà Vinh Quy Tiên trong năm 2013 Hội AHTV 178 64 Danh Sách Đồng Hương Trà Vinh TTK 179 65 Báo cáo Tài Chánh 2013 Ban Tài Chánh 187 66 Hoa Kỳ Phát Hành giấy bạc $100 BTC 189 67 Trang Quảng Cáo BBC 190 68 Ban Biên Tập BBC 199
  6. 6. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 6 Kính gởi quý đồng hương hội viên Trà Vinh thân mến Thêm một mùa Xuân ấm áp nữa đền với Hội Trà Vinh chúng ta. Xuân mang niềm tin mới, Xuân giúp lòng người dễ dàng lãng quên tất cả những nhọc nhằn , phiền muộn của tháng ngày qua để thay vào đó là sự chào đón những mong đợi, những hy vọng một đời tươi sáng huy hoàng rực rỡ hơn. Trong niềm ước muốn tốt lành nầy, người của Hội chúng ta cùng nhau đến gặp gỡ trong ngày Tân Xuân Hội Ngộ để cùng chia sẻ, cùng tâm tình và chung vui theo tập tục ngày Tết . Năm nay, buổi tiệc nầy được tổ chức sớm hơn hằng năm nên không khí ngày Tết còn rộn rã khác hẳn mọi năm trước tổ chức muộn màn nên hơi tẻ nhạt. Hôm nay, đối với thiếu nhi thì có lì xì, pháo nổ, múa lân; người cao niên thì có lễ chúc thọ; nghi thức thì có nhang đèn tưởng nhớ tiền nhân, và tất cả mọi người thì một bửa ăn thịnh soạn cùng thưởng thức văn nghệ ca hát bên bạn hè hay người thân yêu. Xuân đi, xuân đến nào ai biết Thắp nén hương lòng, ta có Xuân Vui Xuân tha hương, làm sao khỏi chạnh nhớ những mùa Xuân tại quê nhà trước 1975. Nhớ lắm vườn đào bên kia cầu Long Bình, cũng làm sao quên mùng một, mùng hai, mùng ba, ban ngày hay ban tối, thường hay tạt qua đầu chợ đặt vài tụ bầu cua cá cọp lấy hên đầu năm. Rồi lại nhớ đèo cả gia đình đi lễ chùa xin xâm, hái lộc …nhớ gương mặt mọi người ngày ấy , ngây thơ , non choẹt, dễ thương làm sao. Lúc đó mới chạc ngoài 30, giờ thì thất thập rồi. Nghĩ mình, rồi nghĩ tâm trạng của các bạn ta, rồi đồng hương xa gần, tất cả có một mẫu số chung gần giống nhau. Lòng nhũ lòng, núm níu ngày vui bên nhau được chừng nào hay chừng ấy, đấy là đáp số về sự hiện hữu của Hội Trà Vinh đến năm thứ mười bốn nầy. Đâu Xuân, thay mặt Anh Chị Em Cô Chú Bác trong nhóm chủ trương chắt mót chút tâm tình trãi lòng qua trang giấy tò bày cho vui và nhân tiện thân tình kính chúc toàn thề quý vị năm mới thành tựu như ước muốn. CA, ngày 21 tháng 10 năm 2013 Hội Trưởng Văn Tường
  7. 7. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 7 Báo cáo của Táo Trà Vinh Khải tấu NgọcHoàng Quý Tỵ sang trang Giáp Ngọ trở về Thần Táo Ca Li Đến từ vùng đất Lít Tô Sài Gòn Tục lệ hằng năm Đến ngày hăm ba Của tháng chạp ta Về chầu Thánh Đế Kể chuyện trần thế Trong năm Quý Ty Của Hội Ái Hữu Đồnghương TràVinh Trước hết Táo đây Cúi đầu kính chúc HoàngThượng vạnan Sang năm Giáp Ngọ Mọi điều như ý Sức khỏe dồi dào Tuổi cao đức trọng. Muôn tâu Thánh Hoàng Tại nước Hoa Kỳ Ái hữu Trà Vinh Thành lập đến nay Là năm mười bốn Nhân sự điều hành Cũng người năm cũ Văn phòng trụ sở Cũng chẳng đổi thay Trụ trì tại phố Sài Gòn Bôn Sa Đồng hương ở xa Khi đi du lịch Thường hay ghé Hội Tâm tình thăm hỏi Kẻ mất người còn Tung tích nơi đâu Hội mà biết được Thì rất sẵn sàng Phổ biến tin tức Để mà liên lạc. Còn như may mắn Gặp dịp Picnic Hè Trungtuần tháng bảy Hay là Tết nhứt Gần ngày Tân Xuân Thì là tha hồ Vui ơi là vui Cố nhân hội ngộ Tình cũ, nghĩa xưa Tuông trào lai láng Tiếng nói tiếng cười Mừng mừng tủi tủi Nhứt là tình cũ Không rũ mà gặp Giống truyện Phan Khôi Hai bốn năm xưa Một đêm vừa gió… ThánhHoàng đậpbàn Lạc đề lạc đề Thần Táo xin lỗi Để Thần vào đề Kính bẫm Thánh Hoàng Trong năm vừa qua Chuyện nhà chuyện nước Lắm sự đổi thay Ông già Tổng Thống Đưa ra luật mới Tên gọi Mỹ quốc Ô ba ma ke Bắt buộc mọi người Phải mua bảo hiểm Giống như xe hơi Bất tuân thì phạt Dân Chủ làm vậy CộngHòa không chịu Đôi bên giằng co Chánh phủ liên bang Đóng cửa nhiều ngày Vì thiếu ngân sách Theo dõi nhức đầu Chuyệnngười nhưvậy Chuyện Trời rối hơn Ở biển Ca Li Tự dưng nổi lên Hai xác Oarfish Ở San Diego Truyềnthông loanbáo Dấu hiệu sóng thần Bà con lo lắng Cầu cho tai qua Xin ơn Thánh Hoàng Ra tay cứu giúp Tránh nạn thiên tai Để mà vui sống Vòng quanh thế sự Trung Đông sôi sục Do Thái Palestin Chửi nhau chí choé. I-Răng vênh váo Cà khịa khoe khoang Có lò nguyên tử Thế giới làm dữ Do Thái đòi bom Xóm làng rún động… Si Ri nổi sóng Bởi lủ độc tài Truyền ngôi cai trị Dân chúng nổi loạn, Kêu cứu hoàn cầu Nhào vô giải quyết Assad đang lo Tìm đường bôn tẩu. Nhin sang Châu Á Bé Kim Chính Ân Háo ăn thích ngủ Đã làm lảnh tụ Quậy phá lung tung Xómgiềng than phiền Tìm phương đối phó Tàu Phù làm khó Huênhhoang khoehàng Vũ khí cà tàng Mẫu hạm không gian Chứngtỏ lòng tham Loè bịp thiên hạ. Cònchuyện Việt Nam Bà con hải ngoại Cùng người trong nước Yêu nước thương nòi Biểu tình phản đối Phong trào lớn dậy Cùng khắp mọi nơi Vì nổi bất bình Di sản tiền nhân Bao đời gầy dựng Từ khi lập quốc Cho đến sau nầy Lãnh thố vẹn tròn Thế mà Việt gian Cọng sản vô tâm Vì tiền vì chức Âm mưu đen tối Nhượng đất bán biển Tàukhựa bànhtrướng Lấn chiếm nhiều nơi Hoàng Sa, Trường Sa Việt Nam Cộng Hòa Đâu có để mất Vậy mà hôm nay Chủ quyền dân tộc Trong tay ngoại bang Kính bẩm Thượng hoàng
  8. 8. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 8 Rộng đường suy xét ! Nhân dịp Tết nầy Thầy Vui tổ chức Ngày Tết Con Ngựa Tại Emerald Bay Ba con lân múa Có xanh đỏ vàng Con nít khoái lắm Người lớn cũng vui Mấy cô móc ví Lấy phong bao đỏ Trao tặng ông Địa Gọi là lấy hên Chúng nó vái lạy Nhảy múa lung tung Trống đánh thùng thùng Xua tan điềm gỡ Các cụ cao niên Năm nầy đông quá Hàng tám, hàng chin Ngồi thành nhiều dãy Phúc đức hội ta Cụ cố Trần Xiều Và Bác Huỳnh Lang Cùng Dì Nguyễn Tín Thêm nhiều vị nữa Thần nhớ không hết Tất cả đều thọ Lên tới la phông Nghĩa là trăm tuổi Chắc là tuổi hạc Hay là tuổi rùa Hoặc là tuổi rắn Lột da sống đời Lâu như Bành Tổ… Nói về Hè qua Anh Thành sắp xếp Họp nhau park cũ Euclid / Warner Bà con dễ tìm Năm nầy nhộn nhịp Già trẻ bé lớn Hú nhau gặp gỡ Đông đảo vô cùng Và sự ủng hộ Rất là nhiệt tình Hy vọng năm tới Tinh thần sốt sắng Vẫn giữ như vầy Chắc rằng sẽ có Nhiều chương trình hay Tăngcường khuyếnhọc Giải thưởng đố vui Địa danh tỉnh nhà Sẽ phát triển hơn Đề thi song ngữ Cụ Vui soạn ra Thật là thích hợp Học sinh hải ngoại Biết hai thứ tiếng Chúng rất hoan hô Sáng kiến mới nầy Nhất là lại thêm Trò nào tham dự Cũng được thưởng tiền Gọi là khuyến khích Việc nhớ cội nguồn Quê hương ta đó Thần xin nói nhỏ Nhờ vậy thi đông Không khí rộn ràng Bọn chúng hứa rằng Mùa tới thi nữa Chuẩn bị kỹ càng Thi đua cùng bạn Hậu duệ Trà Vinh Mầm non nước Việt Ngoài ra còn nữa Trò chơi hấp dẫn Đó là nhảy bao Phi Bằng điều động Tu hít đeo cổ Thổi nghe quít quit Thế mà con nít Thật là vui thích Hè nhau kéo đến Ủng hộ trò chơi Tha hồ chụp ảnh Thi sinh té nhào Anh chị mẹ cha Ôm bụng mà cười Còn món khoái khẩu Bà con đem đến Nhiều kể không xuể Thức ăn thức uống Coi mòi dư dã Nhứt là Hội nhà Hổ trợ ba nồi Nước lèo Thạch Tạo Món ăn nồng cốt Thêm một heo quay Hai trăm chả giò Cộng với hai xửng Bánh mặn Trà Vinh Cùng món pizza Dành cho giới trẻ Dưa hấu, bánh ngọt Thôi thì ê hề Thần kể không xiết Bà con mình nói Kỳ nầy vui thiệt Tụi nghiệp mấy Anh Năm nào cũng gánh Lướt nhìn chạnh lòng Đầu bạc trắng xóa Tay chân gầy guộc Mà khuân đồ đạc Thấy mà cảm thương Cầu trời vái Phật Phù hộ cho họ Mọi việc tốt lành Cũng như kêu gọi Giới trẻ tiếp tay Cùng Cô Chú Bác Để lửa Trà Vinh Ở hải ngoại nầy Mãi mãi vẫn sáng Đây là ý nguyện Cũngcủa nhiều người Nhân đây Thần cũng Xin bẩm cùng Ngài Về Mạnh Thường Quân Của Hội Trà Vinh Hội viên có lòng Mỗi khi góp tiền Gọi là niên liễm Thường thường đưa thêm Nói là ủng hộ Còn cuốn đặc san Năm nào cũng vậy Tộinghiệp ThànhNgô Vận động Chị Em Là chủ Tiệm Vàng KimQuang, Kim Hoa Golden Jade với City Trangbìa trang trong Để tăng tài chánh Phụ phần in ấn Câu ký nước lọc Phát Precision Văn Bút nhà sách Cùngtrường ViệtNgữ Luật sư Anh Tú Bác sĩ Khải Tiêu Gọi xin quảng cáo Nói OK liền Chúngthần cảm động Chẳng biết nói sao Ngay cả nhà in Ông Côn ấn loát Là rể Trà Vinh Nên giá đặc biệt Báo Xuân đẹp đẻ Mà cũng rẻ tiền Nay xin ThánhHoàng Gia ơn phù trợ Các cơ sở nầy Làm ăn khấm khá Để cho Hội nhà Gọi là biết ơn Chút lòng đáp nghĩa . Chuyệncủa Trà Vinh Của năm con rắn Chấm dứt nơi đây Cúi xin ThánhHoàng Gia ân phê chuẩn Để Thần về lại Nơi chốn dương trần Kịp ngày NguyênĐán Thần xin long trọng Kínhchúc Thánh Hoàng Vạn tuế, vạn tuế… TÁO TRÀ VINH KHỐI BÁO CHÍ 26-10-2013
  9. 9. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 9 MINH TRIẾT VIỆT TRONG SỰ TÍCH ÔNG TÁO Mỗi khi Tết đến thì nhà nhà Việt Nam theo phong tục lại làm lễ cúng Ông Táo về trời. Đây là một phong tục thuần Việt có từ thời Hùng Vương dựng nước và còn giữ lại trong truyền thống văn hóa Việt đến ngày nay. Bằng chứng cho điều này là từ thời Hùng vương thứ VI, vua Hùng đã chấm giải nhất cho hoảng tử Lang Liêu là người kế vị và bánh chưng bánh dày do hoàng tử Lang Liêu được đặc biệt dùng cúng tổ tiên trong ngày Tết. Từ đó, chúng ta dễ dàng suy ra rằng: Lễ Tết Nguyên Đán có từ thế kỷ XV trước CN - tương đương thời vua Bàn Canh của Ân Thương. Từ đó chúng ta dễ dàng đặt vấn đề với lễ cúng Ông Táo về trời liên hệ đến ngày giáp Tết phải là phong tục của người Việt từ thời xa xưa. Bởi vì, khi nền văn minh Hoa Hạ tiếp quản được nền văn minh ở Nam Dương Tử, đã Hán hóa những giá trị văn hóa Việt trong hơn 1000 năm và tiếp tục duy trì đến bây giờ, ở vùng đất cũ của Văn Lang xưa, khiến không ít người ngộ nhận tục cúng ông Táo của người Hán. Truyền thuyết cổ xưa nhất về ông Táo còn lưu truyền trong văn hóa Việt như sau: Trọng Cao có vợ là Thị Nhi ăn ở với nhau đã lâu mà không con, nên sinh ra buồn phiền, hay cãi cọ nhau. Một hôm, Trọng Cao giận quá, đánh vợ. Thị Nhi bỏ nhà ra đi sau đó gặp và bằng lòng làm vợ Phạm Lang. Khi Trọng Cao hết giận vợ, nghĩ lại mình cũng có lỗi nên đi tìm vợ. Khi đi tìm vì tiền bạc đem theo đều tiêu hết nên Trọng Cao đành phải đi ăn xin. Khi Trọng Cao đến ăn xin nhà Thị Nhi, thì hai bên nhận ra nhau. Thị Nhi rước Trọng Cao vào nhà, hai người kể chuyện và Thị Nhi tỏ lòng ân hận vì đã trót lấy Phạm Lang làm chồng. Phạm Lang trở về nhà, sợ chồng bắt gặp Trọng Cao nơi đây thì khó giải thích, nên Thị Nhi bảo Trọng Cao ẩn trong đống rơm ngoài vườn. Phạm Lang về nhà liền ra đốt đống rơm để lấy tro bón ruộng. Trọng Cao không dám chui ra nên bị chết thiêu. Thị Nhi từ nhà chạy ra thấy Trọng Cao đã chết bởi sự sắp đặt của mình nên nhào vào đống rơm đang cháy để chết theo. Phạm Lang gặp tình cảnh quá bất ngờ, thấy vợ chết không biết tính sao, liền nhảy vào đống rơm đang cháy để chết theo vợ. Ngọc Hoàng cảm động trước mối chân tình của cả ba người, (2 ông, 1 bà), và cũng cảm thương cái chết trong lửa nóng của họ, ngài cho phép họ được ở bên nhau mãi mãi bèn cho ba người hóa thành "ba đầu rau" hay "chiếc kiềng 3 chân" ở nơi nhà bếp của người Việt ngày xưa. Từ đó, ba người ấy được phong chức Táo Quân, trông coi và giữ lửa cho mọi gia đình, đồng thời có nhiệm vụ trông nom mọi việc lành dữ, phẩm hạnh của con người. Táo Quân, còn gọi là Táo Công, là vị thần bảo vệ cho cuộc sống gia đình, thường được thờ ở nơi nhà bếp, cho nên còn được gọi là Vua Bếp. Tranh dân gian Việt - bản khắc gỗ Theo tục lệ cổ truyền, người Việt tin rằng, hàng năm, cứ đến ngày 23 tháng Chạp âm lịch, Táo Quân lại cưỡi cá chép bay về trời để trình báo mọi việc xảy ra trong gia đình với Ngọc Hoàng. Cho đến đêm Giao thừa Táo Quân mới trở lại trần gian để tiếp tục công việc coi sóc bếp lửa của mình. Vị Táo Quân quanh năm ở trong bếp nên biết hết mọi chuyện hay dở tốt xấu của mọi người. Cho nên để Vua Bếp "phù trợ" cho mình được nhiều điều may mắn trong năm mới, người ta thường làm lễ tiễn đưa Ông Táo về chầu Ngọc Hoàng rất trọng thể. Người ta thường mua hai mũ Ông Táo có hai cánh chuồn và một mũ dành cho Táo Bà không có cánh chuồn, ba cái áo bằng giấy cùng một con cá chép (còn sống hoặc bằng giấy, hoặc cũng có thể dùng loại vàng mã gọi là "cò bay ngựa chạy") để làm phương tiện cho "Vua Bếp" lên chầu trời. Ông Táo sẽ tâu với Ngọc Hoàng về việc làm ăn, cư xử của mỗi gia đình dưới hạ giới. Lễ cúng thường diễn ra trước 12h trưa, sau khi cúng
  10. 10. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 10 xong, người ta sẽ hóa vàng đồ lễ, nếu có cá sống thì sẽ đem thả xuống sông, hồ, biển hay giếng nước, tùy theo khu vực họ sinh sống. Càng tiến dần vào Nam thì tục cúng ông Táo về trời có chút it thay đổi. Nhưng lễ cúng Táo Quân ở miền Bắc với một nghi lễ không thể thiếu là Cá Chép là mang tính nguyên thủy hơn cả. Qua truyền thuyết của dân tộc Việt truyền lại, chúng ta thấy rằng hình ảnh hai ông một bà - tức một Âm hai Dương hoàn toàn trùng khớp với quẻ Ly trong Kinh Dịch. Quẻ Ly Vết lõm trên ông đầu rau trong bếp Việt xưa Ba vị Táo quân trong phong tục Việt cũng phù hợp với thực tế cái bếp xưa của Việt tộc cũng chỉ có ba miếng đất gọi là: Ông Đầu Rau. Ba ông Đầu rau trong bếp Việt xưa Một nét độc đáo khi tạo ra ba ông đầu rau để nấu bếp là khi nặn bao giờ người thợ nặn cũng lấy ngón tay ấn nhẹ vào giữa một trong ba ông này, tạo thành một vết lõm tròn. Và ông đầu rau có vết lõm đó bao giờ cũng đặt vào giữa. Bây giờ, bếp ga, bếp dầu ầm ầm. Xưa nhất cũng là cái kiềng ba chân bằng sắt phổ biến ở thành thị. Ông Đầu rau bằng đất dù ở vùng sâu, vùng xa cũng chắc không còn nữa. Huống chi một vết nhấn tròn giữa một ông đầu rau, chắc chẳng ai còn nhớ. Cho nên, điều nầy may ra chỉ còn trong ký ức của những người cao niên, ở một miền quê xa xôi nào đó. Ý nghĩa của vết lõm này chính là dấu hiệu của tính bao trùm mà tiếng cổ Việt ngày xưa gọi là "Cái'. Tức Táo bà. Quẻ Ly thuộc Dương, nhưng lại ở phía dưới Hà Đồ, nên tính Âm mới bao trùm lên tất cả. Bởi thế tính Âm mới làm cái trong ba ông Đầu rau. Chính vì vậy, Ly là Trung Nữ. Trong bức tranh dân gian Việt mà chúng ta thấy ở trên, táo bà ngồi giữa hai ông thì trong quẻ Ly hào Âm cũng đứng giữa. Quẻ Ly thuộc Hỏa nên biểu tượng cho bếp cũng thuộc Hỏa. Biểu tượng trong truyện dân gian "cả ba người cùng chui trong đống lửa" đấy chính là hình tượng của ba ông đầu rau trong bếp mỗi nhà. Lạc Thư Chu Dịch trong phong tục cúng Táo Quân của người Việt Một hình ảnh gắn liến với lễ Táo Quân chính là con cá chép. Tại sao về trời mà Táo quân lại cưỡi cá chép? Sao không phải là cưỡi chim? Ông cha ta có lầm lẫn gì không? Hoàn toàn không! Khi mà tổ tiên người Việt đã để lại cho hậu thế một nền văn hiến vĩ đại. Con cá chép thuộc hành thủy. Trong những di sản văn hóa phi vật thể là những bức tranh dân gian Việt chúng ta thấy tranh đàn lợn với một lợn mẹ và năm lợn con. Đây chính là hình tượng của "Thiên Nhất sinh thủy - Địa lục thành chi". Chúng ta cũng thấy hình tượng này trong tranh cá chép làng Đông hồ: Một con cá mẹ với năm con cá con. Cá thuộc hành Thủy, tượng của quẻ Khảm: Và hình tượng Táo quân cưỡi cá chép, chính là biểu tượng của quẻ Hỏa Thủy Vị tế trong kinh Dịch. Đây là quẻ cuối cùng kết thúc một chu kỳ 64 từ quẻ Dịch. Biểu tượng cho chu kỳ tuần hoàn của tạo hoá trong một năm đã kết thúc và chuyển sang một chu kỳ mới và mọi việc vẫn còn tiếp tục để một năm mới tốt lành. Đó là tinh thần của quẻ Vị Tế. Tại sao Ông Táo lại về trời lại là ngày 23 tháng Chạp mà không phải là ngày 30? Theo lý học Đông phương đó là ngày Nguyệt Kỵ. Vậy Táo quân chọn đúng ngày này lên trời có sai không? Tranh Đàn Cá. Thiên nhất sinh thủy. Địa lục thành chi. Quẻ Hỏa Thủy Vị Tế. Biểu tượng Táo Quân (Hỏa) cưỡi trên lưng cá chép (Thủy).
  11. 11. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 11 Ngày 23 tháng Chạp, Ông Táo về trời Sách cổ chỉ ghi nhận mùng 5, 14, 23 là ngày Nguyệt kỵ và không một lời giải thích. Trong truyền thuyết dân gian Việt thì cho rằng “Đó là những ngày vua đi, nên kiêng ra đường”. Đây chính là phép tinh ngày, tính theo tháng. Ngày của sao Ngũ Hoàng nhập trung theo chu kỳ cửu cung. “Vạn vật qui ư thổ” hay nói theo thuyết Âm Dương Ngũ hành thì đây chính là ngày kết thúc chu kỳ của Ngũ Hành vào tháng cuối cùng trong Năm. Kết thúc chu kỳ Ngũ hành vào ngày 23, đồng thời cũng là kết thúc chu kỳ của 64 quẻ Dịch. Hành thổ thuộc trung cung thuộc ngôi Hoàng cực chi phối Ngũ Hành – Theo Lý học Đông phương – thuộc về Hoàng tộc, nên là ngày của Vua Bếp – Táo Quân về trời. Y phục của Táo Quân và Táo Quân không mặc quần? Bức tranh dân gian Việt ở trên vẽ ba vị Táo Quân, trong phong tục còn giữ lại được đến ngày nay trong dân gian Việt thì Táo Quân không mặc quần. Điều này cũng giống như hàng ngàn năm trôi qua, những con rối nước trong văn hóa dân gian Việt được vẽ cài vạt áo bên phải vậy. Vậy Táo Quân không mặc quần có ý nghĩa gì trong truyền thống Việt? Lịch sử Trung Hoa ghi lại: chính cái quần là của các dân tộc phía Bắc Trung Hoa và không thuộc về y phục Hán cổ. Vào cuối thời Xuân Thu, đầu thời Chiến Quốc, Triệu Vũ Vương mới đưa cái quần vào làm y phục chính thức của nước Triệu. Và y phục này thích hợp với các chiến binh trong các cuộc chiến liên miên giữa các quốc gia so với vải quây che phần thân dưới trước đó. Sau này chiếc quần mới phổ biến trong thất Quốc và do các chiến binh mặc và trở thánh y phục của Trung Hoa. Nhưng Người Việt, với tư cách là một nhà nước độc lập ở Nam Dương Tử, tất nhiên không thể tiếp thu một cách nhanh chóng y phục quần của các dân tộc phi Hán ở Phương Bắc Trung Quốc. Điều này cho thấy rằng: phong tục thờ Táo Quân phải có từ rất lâu, trước cả khi dân tộc Hán bị xâm nhập văn hóa mắc quần của các dân tộc phiá Bắc này và còn giữ đến bây giờ.Và điều này nó phải có trước thời Vua Hùng Vương Thứ VI quyết định dùng bánh chưng bánh dầy vào lễ Tết của dân tộc Việt. Còn nếu như thời Hùng Vương chỉ ra đời vào Thiên Niên kỷ thứ nhất trước CN và Tết Việt Nam là văn hóa Hán là chủ nhân đích thực của văn hóa Đông phương thì ông Táo Việt đã mặc quần như các bức tranh dân gian sáng tác về sau này. Hình người trên trống Đồng Lạc Việt với mũ có hình đầu rồng (bên phải) và hai dải mũ cao vút. Qua sự minh chứng và phân tích ở trên, chúng ta cũng nhận thấy rằng: đằng sau một phong tục cổ truyền của dân tộc Việt – tục cúng “Ông Táo về trời” là cả một sự minh triết liên quan chặt chẽ đến nền Lý học Đông phương – mà từ lâu thuộc về nền văn hiến huyền vĩ Việt, một thời huy hoàng ở miến Nam sông Dương Tử. Sở dĩ có sự trùng khớp hợp lý này, chính vì nó là hệ quả của nền minh triết Đông Phương thuộc về nền văn hiến Việt được đưa vào cuộc sống văn hóa Việt qua phong tục cúng đưa “Ông Công, Ông Táo về trời”. Vấn đề cũng không chỉ dừng lại ở đây. Khí chính chiếc mũ Ông Công, Ông Táo được bán đầy ở khắp kẻ chợ, thôn quê ngày nay lại là một hình tượng được cách điệu bằng giấy của chiếc mũ các vua Hùng trên trống đồng Lạc Việt: Kỳ diệu thay nền văn hiến Việt. Mong rằng các thế hệ sau đừng vội quên đi nguồn cội của thời Hùng Vương dựng nước mở đầu cho tập Việt sử trải gần 5000 năm văn hiến. Theo NGUYỄN VŨ TUẤN ANH
  12. 12. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 12 Lucky Nguyễn Thời gian một năm thấm thoát trôi qua mau, năm Quý Tỵ lại phải nhường chổ cho năm mới sắp đến là năm Giáp Ngọ. Ngựa là con vật thứ bảy trong âm lịch của người Á Đông và Việt Nam thường dùng lịch nầy. Ngựa còn được gọi là câu, là mã... Nhưng tựu trung đều chỉ con vật có bốn vó cao rất khỏe, móng đề, thân hình thon gọn có lông tơ nhuyển phủ đầy mình, bờm và đuôi có lông dài bóng mượt, đôi khi cất tiếng hí vang khi reo vui hay báo hiệu sự ngạc nhiên cho đồng loại hay cho chủ nó... Nhân thời điểm đầu năm, chúng tôi xin phép mời quí vị nhín chút thì giờ tìm hiểu thêm về loài ngựa, những câu chuyện liên quan đến loài ngựa khắp đo đây vốn dĩ có ít nhiều ảnh hưởng trong đời sống văn hóa, lịch sử của người Việt chúng ta khắp nơi qua bài viết "Năm Ngọ nói Chuyện Ngựa" hầu góp phần giải trí cho quí đọc giả gần xa trong những ngày đầu xuân. Ngựa hoang tranh hùng Lịch sử, xếp loại và sinh hoạt của ngựa Theo các tài liệu của các nhà khảo cổ thì ngựa là loài động vật được thấy xuất hiện trên trái đất nầy rất sớm độ chừng 55 đến 60 triệu năm. Thuở sơ khai, ngựa chỉ có thân mình bằng con cáo hay con dê núi ở trong các rừng hoang ở Châu Âu, Bắc Mỹ Châu, Trung Á và Bắc Phi Châu. Vào thời ấy, ngựa chỉ là loài dộng vật ăn lá cây, chân trước có bốn ngón, chân sau có ba ngón. Trải qua nhiều thế hệ tiến hóa của loài động vật nầy, cơ thể chúng thay đổi thích nghi theo thời gian và môi trường sống từ loài ăn lá cây thành loài chỉ ăn cỏ, rơm... Để thích nghi với những cuộc rược đuổi săn mồi, rình mồi, chạy trốn thú dử và sống trên đồng cỏ. Giống ngựa có một mống đề là còn tồn tại, cơ thể của chúng cũng biến đổi cao hơn để thích hợp với đời sống trên những đồng cỏ thưa thớt và có răng hàm để ăn cỏ... Con người bắt đầu thuần dưỡng ngựa vào khoảng 4000-4500 trước Công Nguyên. Trước tiên bắt ngựa rừng đem về nuôi để lấy thịt hay dùng chúng trong việc di chuyển, chuyên chở hàng hóa và phụ giúp công việc đồng áng. Người ta tin rằng ngựa đã được nuôi phổ biến ở Âu Châu vào khoảng 3000-2000 trước công nguyên. Sau đó, ngựa được sử dụng rộng rãi trong chiến tranh, nên có danh từ Ngựa Chiến, nhiều nhất là trong các cuộc chiến tranh thời thượng cổ, người ta biết dùng ngựa trong các cuộc giao chiến. Hầu hết những con ngựa hiện nay đều là thứ có chân ngón lẻ, chỉ một ngón có móng đề. Ngựa có giác quan rất bén nhạy, răng to, mắt tinh và có tầm nhìn xa rộng, nhưng lại kém xác định về màu sắc; ngựa chỉ phân biệt có bốn màu: đỏ, vàng, xanh lá cây, xanh da trời. Tai ngựa khá to và dài, có thể cử động riêng rẻ dễ dàng để phân biệt từ hướng phát ra tiếng động chính xác. Mũi ngựa phân biệt mùi rất giỏi, nó có thể phân biệt được hơi của kẻ lạ hay người quen trong vòng 100 thước. Toàn thân ngựa phủ lớp lông tơ mịn, lông tơ ở cổ (bờm), sau gáy và đuôi lông rất dài. Màu sắc có thể thuần một màu hay pha trộn các màu với nhau: trắng hồng, vàng, nâu, hoặc những vằn trắng đen hay tím chen lẫn nhau. Đặc biệt ngựa vằn chỉ phát sinh ở vùng Nam Phi Châu. Ngựa Vằn Phi Châu Nơi hoang dả, ngựa sống thành đàn và biết bênh vực lẫn nhau khi gặp phải thú dử tấn công, khi phát hiện điều gì lạ, chúng nghểnh cổ cao lên để nghe ngóng, một tai vểnh lên phía trước và tai kia hướng về phía có tiếng động. Khi tức giận thì ngựa nhe răng hàm dưới ra, ngẩng cổ cao lên, hí vang và khi phát hiện điều chi lạ, chúng dựng hai
  13. 13. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 13 chân trước lên cao, cất tiếng hí lên từng hồi để báo động cho đồng bọn chú ý để trốn tránh hay nghênh cảng việc săn đuổi của thú dử. Khi ngựa tìm được nguồn nước thì dùng một chân trước gỏ xuống đất rồi cất tiếng hí lên để báo hiệu đồng bọn chạy về hướng có thức ăn hay nguồn nước nó mới vừa khám phá được v.v... Ngựa chạy với vận tốc trung bình 25 đến 40km/giờ trong thời gian dài. Khi phải chạy với vận tốc cao chúng có thể đạt được 65 đến 70km /giờ suốt nhiều giờ. Ngựa Bạch trên bãi biển Con ngựa trưởng thành khi được bốn tuổi mới có khả năng giao phối. Ngựa cái mang thai khoảng 335 đến 340 ngày mới đẻ con, ngựa vằn phải mang thai lâu đến 370 đến 375 ngày mới đẻ. Thường thì mỗi lần có mang, ngựa chỉ đẻ một con. Sau khi lọt lòng mẹ độ chừng một tiếng dồng hồ, ngựa con có thể đi lại được và chúng biết ăn cỏ sau một tuần. Ngựa mẹ chỉ cho con bú độ một năm mà thôi. Ngựa con khi được hai tuổi rưởi đến bốn tuổi rưởi thì chúng có thể nhập vào nhóm riêng. Tuổi thọ trung bình của ngựa vào khoảng 18 đến 40 năm, có con cũng sống đến 60 năm. Liên hệ Ngựa với đời sống con người Từ thời tiền sử xa xưa, con người chỉ biết săn thú lấy thịt, hái trái cây rừng làm thức ăn để nuôi thân, lấy da thú để mặc che ấm lạnh cho thân, làm lều trại trú ẩn chống chọi với thiên nhiên và thời tiết khắc nghiệt. Loài người với trí thông minh còn biết chinh phục thú rừng, bắt thú về nuôi, biến chúng thành gia súc để khiển dụng và cũng là nguồn dự trử lương thực, trong số những con thú được thuần hóa ấy có cả loài ngựa, bên cạnh những chó với mèo hay các thú vật khác... Kể từ khi loài ngựa được sống gần gũi với con người, đến nay có hơn năm hay sáu ngàn năm. Người ta dùng ngựa làm phương tiện chuyên chở cho vua chúa và các nhà quyền quí hoặc người giàu có, và còn dùng ngựa để làm thay con người những công việc nặng nhọc của đồng áng, trong việc chuyên chở vật gia dụng, đưa tin. Người Ai Cập cổ đại, qua những hình ghi lại trong các kim tự tháp lăng mộ vua chúa từ thời xa xưa, đã biết sử dụng xe ngựa kéo như một dạng chiến xa, trước khi sáng chế ra một yên cương và bàn đạp giúp cho tăng hiệu năng chiến đấu của chiến mã, giữ cho người cưỡi thêm nhanh nhẹn và an toàn hơn. Các hiệp sĩ mặc áo giáp trên lưng ngựa với một thanh kiếm dài hoặc các loại vũ khí đánh xa khác có thể gây nguy hiểm cho đối phương trên chiến trường. Từ việc sáng chế ra yên ngựa để thế ngồi được thoải mái đến việc đóng cái bàn đạp để chân đã giúp cho phép người chiến binh có thể tấn công và bắn tên hiệu quả từ trên lưng ngựa... Sự ích lợi của loài ngựa được kể đến trên nhiều phương diện, từ lâu người ta biết dùng huyết thanh ngựa để trị bịnh cho con người trong các ngành y khoa: dùng huyết thanh ngựa để tiêm ngừa các bệnh truyền nhiểm. Trong kỷ nghệ và các nhà máy, người ta lấy công xuất của con ngựa làm tiêu chuẩn sản xuất cho sức làm việc cho các máy móc trong kỷ nghệ, như một động cơ có sức hoạt động bằng phân nửa sức ngựa, (1/2 horse power) cho máy xay đồ gia dụng trong nhà bếp, sức kéo của chiếc ô tô đến mấy trăm mã lực (100 horses powers), hay hàng ngàn mã lực của phi cơ phản lực hoặc nhanh hơn nữa với sức phóng cực nhanh của các hỏa tiển mang vật liệu lên các trạm không gian. Thịt ngựa và các thực phẩm chế biến từ thịt ngựa rất được người dân các nước Bắc Âu ưa dùng rất được ưa thích... Ngựa Cổ Thành Troy Con ngựa Gổ Thành Troy (Troie) Hơn 3200 năm trước Tây Lịch, vua Agamemnon của xứ Mycenal thống nhất các lân bang trong liên minh của Hy lạp. Chỉ còn xứ Thessaly nằm ngoài vòng kiềm tỏa, nhưng không lâu sau Agamemnon nhờ có chiến tướng Archiller tài ba mà thôn tính được Thessaly nốt và giao cho
  14. 14. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 14 em trai Menelaus cai quản Sparta, một hải cảng quan trong của Hy Lạp, thường thông thương qua lại với thành Troy, thành trì phồn thịnh vùng Tiểu Á Tế Á (nay thuộc Turkey). Vua Menelaus có người vợ rất xinh đẹp nổi tiếng là nàng Hellen, một công chúa của vùng Sparta. Ngày nọ, vua Priam trị vì xứ Troy, đề cử hai hoàng tử Hector và Paris sang Sparta đàm phán để cũng cố mối giao hảo với vua Menelaus. Nhưng khi đến nơi, Paris và bà Hellen có tình ý vụng trộm với nhau, trong khi vua Menelaus cùng phái đoàn hai bên đang đàm phán, và đôi tình nhân nầy thề nguyền gắn bó, trong lúc phái đoàn đôi bên đang trao đổi lời chúc tụng cho cuộc thương nghị được thành công... Khi phái đoàn thương thảo xong, Hellen trốn theo phái đoàn về thành Troy sống với Paris. Thế là có mầm móng chiến tranh xảy ra!.. Menelaus quá tức giận, ông phân bua sự việc cùng vua Agamemnon và các vua anh em trong vùng: Diomodus, Ajax, Odysseur và Archiller, và kêu gọi sự giúp đở quân binh đi đánh thành Troy để đòi lại Hellen, vợ của mình về. Cuộc chiến có hơn ngàn chiến thuyền trong vùng biển Egée của Hy Lạp. Menelaus công khai thách thức Paris là nếu ai thua thì Hellen thuộc về kẻ chiến thắng. Nhưng khi Paris bị thương và chết đi mà thành Troy vẫn không trao trả nàng Hellen cho kẻ chiến thắng, vì nàng bây giờ lại phải lòng ông anh của Paris là hoàng tử Hector, nàng ta ung dung sống với người tình mới. Quá uất hận cho cuộc chiến gian khổ gần 10 năm mà không cách nào phá được thành Troy, một hôm, theo kế hoạch của tướng Odysseur, quân Hy Lạp làm một con ngựa bằng gổ thật lớn và kéo đến trước cổng thành Troy tiếp tục chiến đấu. Nhân cơ hội Archiller bị thương, quân Hy lạp giả thua, kéo hết binh thuyền ra khơi về nước. Quân lính thành Troy mở cửa thành thu dọn chiến trường, kéo con ngựa gổ vào thành làm chiến lợi phẩm và khao quân mừng chiến thắng rất trọng thể. Đến giửa đêm, quân Hy Lạp ẩn trong mình ngựa gổ tràn ra giết hại quân lính thành Troy và mở cửa thành cho quân Hy Lạp trở lại ở bên ngoài tràn vào giết hại quân dân thành Troy và bắt hết đàn bà với trẻ con làm nô lệ. Chỉ có dũng sĩ Aeneas dẫn được một ít quân của thành Troy chạy thoát được để rồi thành lập nên đế quốc vửng mạnh ở La Mả sau nầy. Con ngựa của Alexander Đại Đế Con ngựa nổi danh thế giới là con Bucephalas của vua Alexander đại đế đến được với ngài là một ngẩu nhiên hiếm có. Chuyện kể rằng, một người lái buôn Ba Tư dắt con hắc mã đến bán cho vua Philippos II của Macedonia (vua cha của Alexander) nhưng tất cả các tay kỵ mã tài giỏi nhất đều không thể nào điều khiển nổi con ngựa bất kham này. Bucephalas của vua Alexander đại đế Hoàng tử Alexander lúc đó hãy còn là cậu bé mới mười hai tuổi, khám phá là con ngựa nầy sợ cái bóng của chính nó, nên cậu ta đi chậm rãi đến bên con ngựa, dịu dàng đưa tay vỗ nhẹ vào cổ nó và khẽ lái con thần mã hướng về phía mặt trời để không thấy bóng của nó và cuối cùng đã thuần hóa được con vật dữ tợn. Sau đó vị vua trẻ và con chiến mã đã cùng nhau tung hoành khắp chiến địa, chinh phục cả quốc gia Ba Tư rộng lớn và dựng lên một đế quốc mới bao la ở Châu Á. Sứ giả Plutarchus đã chứng kiến sự kiện trên cũng kể lại rằng, khi con Bucephalas qua đời tại Ấn Độ, Alexander buồn bã trước cái chết của người bạn thân yêu đã cho lập thành phố Bucephalia để tưởng nhớ nó. Nòi giống của nó được tồn tại mãi đến ngàn năm sau tại các xứ châu Á. Nhà thám hiểm Marco Polo kể rằng, vua Badasan thấy cậu mình có một chuồng ngựa thuộc dòng Bucephalas, xin ông này một con nhưng không được, liền ám sát ông cậu để cướp ngựa. Nhưng bà mợ đã sai người đi giết hết cả bầy ngựa quý đó để trả thù. Vụ này xảy ra vào năm 1280, và từ đó dòng Bucephalas tuyệt diệt . Con Ngựa chiến Á Rập và ngựa chiến Âu Châu Người Á Rập theo Hồi giáo rất trân quí loài ngựa chiến của họ, đối với họ trong cuộc sống
  15. 15. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 15 của người Hồi giáo lúc bấy giờ cho là cao sang thì phải ăn ngon mặc đẹp, giàu sang có nhiều người vợ hầu hạ, và ngựa quí mới thì mới đúng là cuộc sống lý tưởng. Người Ả Rập vào thế kỷ thứ 7 đến thế kỷ 11 là thời điểm họ đi chinh phục thế giới bởi họ có những đội kỵ mã tài ba chiếm trọn vùng Trung Đông, Bắc Phi. Chiến mã Ai Cập Những con ngựa chiến của họ được lựa chọn rất kỷ, chúng có thể băng qua sa mạc nóng bức mà không cần nghỉ ngơi. Giống ngựa Á Rập nầy có thể chạy liên tục 250 km suốt ngày đêm trong những điều kiện rất khó khăn. Người Á Rập chỉ chọn ngựa cái cho đội kỵ binh của họ, lý do là ngựa cái khi phi nước đại rất êm hơn ngựa đực; ngựa cái không thường ít đòi ăn như ngựa đực, và lý do chọn ngựa cái rất tiện cho việc hành quân truy kích của họ, bởi ngựa cái không gây tiếng động nhiều, tự động hí vang như ngựa đực, rất ưu điểm cho việc phục kích. Đội quân kỵ mã Hồi giáo nầy có tham vọng chiếm toàn thề Âu Châu, nhưng họ bị chận lại ngay ở trên đất Thổ Nhỉ Kỳ và sự kháng cự quyết liệt của người Tây Ban Nha ở eo biển Gibralta phân chia Phi Châu và Âu Châu bởi biển Địa Trung Hải. Sau cuộc chiến nầy đưa đến sự yếu kém thế lực của thế giới Á Rập trước các đội quân của đế quốc mới nổi lên như đế quốc Anh, đế quốc Pháp, đế quốc Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hòa Lan v.v... với những đội hàng hải có hải quân tân tiến và hùng hậu yễm trợ, đã ngự trị trên đại dương và thuộc địa của họ khắp cả hoàn vũ qua hàng thế kỷ dài. Ngược lại với sự chọn lựa ngựa của người Á Rập, các chàng Hiệp Sĩ Âu Châu thời Trung cổ lại thích tuyển chọn ngựa đực cho đội kỵ mã của họ vì lý do ngựa đực chạy khỏe hơn, họ chọn những con ngựa nhanh nhẹn khỏe và bền sức để đem đến thành công dễ dàng khi giáp trận mà còn phải mang những vật dụng nặng nề và cồng kềnh. Ngoài ra, người ta còn dùng ngựa trong việc nặng nhọc cày xới nặng nhọc thay sức người của nông trại và đồng ruộng. Ngựa còn dùng để vận chuyển hàng hóa đi nhiều nơi xa và thông tin liên lạc cho chính quyền rất tiện lợi thời bấy giờ... Những con Ngựa nổi Tiếng ở Á Châu Nói đến những con ngựa nổi tiếng ở Á Châu, trước hết chúng ta hảy nói về ngựa nổi tiếng ở Trung Hoa, vua Hán Cao Tổ vẫn thường tự phụ là nhờ mười năm sống trên lưng ngựa mà thu phục được giang sơn lập ra nhà Hán. Nhưng cuối đời nhà Hán, quốc gia ly tán, đất nước bị chia làm ba, đó là thời Tam Quốc, nơi Đông Hán, đội kỵ binh của Mã Siêu rất hùng hậu đã gây trở ngại cho Bắc Ngụy không ít. Đối lại, Tào Tháo cũng tổ chức đội kỵ binh mang tên là Hổ Báo Kỵ để đối đầu với kẻ thù của Bắc Ngụy. Con ngựa Đích Lư là loại ngựa tốt, nó đã nhãy qua suối Đàn Khê mà cứu Lưu Bị trong lúc khẩn cấp trong khi bị Thái Mao truy đuổi. Con Xích Thố trong truyện Tam Quốc, nguyên là của Đổng Trác, sau Đổng Trác dùng Xích Thố để chiêu dụ được Lử Bố để cùng ông tạo nên nhiều công lao hiển hách. Sau đó, Tào Tháo giết Lử Bố và cướp đi Xích Thố, rồi đem tặng nó lại cho Quan Vủ hay còn gọi là Quan Vân Trường, khi Quan Vủ chết nó cũng nhịn đói chết theo chủ... Quan Vũ cởi ngựa Xích Thố cầm Thanh Long Đao Nói đến ngựa Á châu ta không thể bỏ qua ngựa Mông Cổ, vào thế kỷ 13 sau Thiên Chúa Giáng sinh, vó ngựa Mông Cổ tung hoành khắp Á Châu và tận trời Âu cũng đều khiếp sợ. Ngựa Mông Cổ là giống nhỏ con, chân ngắn, bờm dài và đuôi rậm. Chúng có ưu điểm ít đòi hỏi chăm sóc nhưng lại có sức chịu đựng dai ở sức nóng sa mạc và khí hậu nhiệt đới, đời sống chúng rất thích hợp ở những đồng thảo nguyên, vùng núi cao. Chúng được Thành Các Tư Hản khéo tổ chức và huấn
  16. 16. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 16 luyện thành đội binh tinh nhuệ bắn tên trên lưng ngựa, gây khiếp đãm cho nhiều nơi với chiến dịch tốc chiến tốc thắng. Chúng đã chiếm hầu hết các xứ Nam Á, Tây Bá Lợi Á, và tràn sang đến Áo, Hung Gia Lợi ở Âu Châu. Nhưng sau đó, ngay trong nước họ có chính biến mà họ phải rút hết các đạo quân về và thế giới có cơ mai thoát được đại họa Mông Cổ thống trị. Con Ngựa nổi tiếng Trong Lịch sử Việt Nam Phù Đổng Thiên Vương - (Thánh Giống) Lịch sử Việt Nam cũng nói đến con ngựa sắt thần kỳ của Phù Đổng Thiên Vương, cao lớn có khả năng phi nhanh, phun lửa và có thể bay lên trời. Theo huyền sử thì vào đời Hùng Vương thứ sáu, có giặc nhà Ân bên Tàu tràn vào xâm lược nước Văn Lang và gây nhiều tội ác. Hùng Vương rất lo và cho sứ giả đi khắp nơi để tìm người tài ra cứu nước. ở Kẻ Dỏng, làng Phù Đổng thuộc bộ Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh, có cậu bé tên Giống đã lên ba tuổi mà không biết nói, không biết cười. Nghe sứ giả đến loan tin, thì bỗng dưng cất tiếng nói: " Xin Mẹ ra mời sứ giả vào đây". Bà mẹ vui mừng quá đỗi nên cũng ra mời sứ giả vào. Khi sứ giả vào, đứa bé bảo: "Ngài về tâu với đức vua đúc cho con ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt và chiếc nón sắt mang đến cho ta để ta đi đánh giặc Ân". Sứ giả rất ngạc nhiên, vội về lại tâu vua, nhà vua truyền lệnh ngày đêm làm gắp những gì cậu bé dặn. Càng lạ hơn nữa, sau ngày gặp sứ giả, cậu bé ăn rất nhiều và lớn mau như thổi. Hai ông bà làm bao nhiêu cũng không đủ sức lo cho con ăn, thành thử phải chạy nhờ bà con hàng xóm. Nhiều người vui lòng giúp đở ông bà góp gạo thóc nuôi cậu bé vì ai cũng mong chú bé giết được quân giặc để cứu nước. Giặc tràn đến núi Trâu, thế nước rất nguy. Vừa khi sứ giả đem ngựa sắt, roi sắt, giáp sắt và nón sắt đến. Cậu bé bây giờ là một chàng trai cao lớn, kiểm điểm mỗi thứ đều thấy hài lòng, bèn vươn vai một cái thành một tráng sĩ mình cao lớn dị thường, oai phong lẫm liệt. Tráng sĩ mặc áo giáp, đội nón sắt, nhảy lên ngựa sắt, vổ vào mong ngựa hí dài mấy tiếng vang vội, cằm roi sắt mà thúc ngựa ra đi. Trên chiến trận, ngựa phun lửa phi thẳng vào địch quân, thiêu đốt cháy quân giặc chết như rạ. Giặc tan vở, đám tàn quân giẫm đạp lên nhau mả chạy thoát thân. Dẹp giặc xong, tráng sĩ lên đỉnh núi Sóc Sơn mà bay về trời. Hùng Vương nhớ ơn Ngài bèn cho lập đền thờ ở Kẻ Dỏng thuộc làng Phù Đổng và phong cho Ngài là Phù Đổng Thiên Vương. Trong dân chúng vẫn gọi tên Ngài là Thánh Giống. Hàng năm đến tháng tư âm lịch, dân chúng Bắc Ninh trẩy hội để nhớ ơn Ngài suốt một tháng. Đến đời vua Lý Thái Tổ phong cho Ngài là "Xung Kích Thiên Vương". Trong thời Việt Nam Cộng Hòa, ngài được tôn vinh là "Thánh Tổ" của ngành Thiết Kỵ Binh trong Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa. Hiện nay tôn tượng của Ngài vẫn còn đứng vững ở ngả sáu giửa Sài Gòn cho người người ngưởng mộ. Tượng Phù Đổng Thiên Vương Kỵ Binh và thế trận Liên Hoàn Giáp Mã Trong binh pháp phương Đông việc sử dụng chiến mã và đánh trận bằng kỵ binh chủ yếu dựa vào sự linh động của đội ngựa chiến với làm phương châm đánh nhanh, rút lui nhanh và tận dụng yếu tố bất ngờ. Dùng ngựa để chiến đấu (Mã Chiến) thì có thể phát huy thế mạnh ở đồng bằng, đường giao thông thuận lợi, nhiều ngả đi và đến có thể dùng cùng một lúc, và rất kỵ chốn nê địa, tức địa hình khó khăn, hiểm trở, nhiều đầm lầy. Trong phép dùng mã chiến có phép: “liên hoàn giáp mã”, theo phép đánh này thì người ta cho ngựa mang giáp sắt phủ kín hết thân mình, chỉ hở có đôi mắt, và cứ từ 5 đến 10 giáp mã thì sắp thành một hàng chữ “Nhất”. Trước ức ngựa có mang một đòn cản gắn những cây đại đao nhọn hoắt. Trên lưng mỗi con ngựa có một chiến binh mặc áo giáp, cầm đao hoặc cầm thương, mang cung tên. Khi xông trận thì cho ngựa xông càn vào quân địch khiến cho đối phương hoảng loạn, tan rã hàng ngũ, thế rồi dùng đao thương, cung tên tiêu diệt địch. Phép “liên hoàn giáp mã” chủ yếu uy hiếp tinh thần địch,
  17. 17. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 17 đánh chọc thủng phòng tuyến quân thù và càn quét đối phương, công dụng như thiết giáp xa thời nay. Tuy nhiên phép “liên hoàn giáp mã” cũng có chỗ yếu của nó, là sự xoay chuyển khó khăn, di động chậm chạp. Để phá thế trận “liên hoàn giáp mã” phải dùng câu liêm thương phối hợp với đại pháo lớn làm cho ngựa phải kinh hoàng phóng chạy rối lên, khi ấy chỉ dùng câu liêm thương móc vào chân ngựa. Cũng có thể dùng phép “lăn khiên” mà lăn tròn dưới mặt đất rồi dùng mã tấu chặt đứt chân ngựa, khi một con ngựa trong "liên hoàn giáp mã" bị liệt thì cả toán của phép nầy trở nên chậm chạp vô hiệu năng, chỉ trừ khi gở bỏ con ngựa bị liệt, nhưng rất hiếm khi làm được việc nầy trên trận chiến gắp rút... Vó Ngựa Mông Cổ Đại Việt và tượng Ngựa đá Vào thế kỷ 13 sau Công nguyên vó ngựa quân Mông Cổ gieo nỗi khiếp sợ cho con người từ Á sang Âu. Quân xâm lược Mông Cổ đã tung hoành khắp nơi. Với sức mạnh quân xâm lược Mông Cổ đã bành trướng xuống phía Nam, ngựa Mông Cổ có thể nói là phương tiện duy nhất để di chuyển đại quân từ Á sang Âu. Vó ngựa Mông Cổ đi đến đâu thì cỏ không mộc được, đến đâu thì bình địa đến đó, máu chảy đầu rơi, xơ xác. Song đoàn quân Mông Cổ ba lần đưa quân xuống phương Nam xâm lăng nước Đại Việt của chúng ta thì cả ba lần chúng đều chuốc lấy thảm bại ê chề! Nguyên nhân chiến thắng vẻ vang ấy nhờ sự đoàn kết của quân dân ta một lòng quyết đẩy lui kẻ thù và nhờ tài dùng binh thao lược của Đức Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn cùng toàn thể các tướng sĩ quyết liều chết đánh đuổi quân xâm lược. Một phần đem đến thất bại cho chúng là do địa hình ở nước ta không thuận lợi để phát huy sở trường tác chiến của kỵ binh Mông Cổ, bởi đất nước ta có nhiều sông rạch nên đoàn kỵ binh của chúng không phát triển khả năng được như trên các đồng cỏ hay sa mạc. Trong lịch sử Việt Nam còn đề cập đến chuyện tượng những con ngựa đá nơi Lăng Miếu Tiên Triều đời nhà Trần, chỉ riêng đời vua Trần Nhân Tôn không thôi, phải hai lần hứng chịu quân Mông xâm lược, nên trong lúc tế lễ ở Lăng Miếu Tiên Triều, sau khi chiến thắng quân Mông Cổ, vua Trần Nhân Tông nhìn thấy các tượng ngựa đá dính đầy cát bụi vì trong thời chiến bị bỏ hoang phế, trước cảnh điêu tàn ấy vua liền cảm khái hai câu thơ bằng chữ Hán: Xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã Sơn hà thiên cổ điện Kim âu (Xã tắc hai phen bon ngựa đá Non sông nghìn thuở vững âu vàng) Về phía quân Đại Việt, trong chiến tranh với Mông Cổ, bên cạnh voi, tàu thuyền thì ngựa cũng được sử dụng rộng rãi, đặc biệt là dành cho các viên tướng dùng kỵ binh tử chiến với địch: viên tướng Lê Phụ Trần trong một trận kịch chiến đã một mình một ngựa lao vào trận địa kỵ binh của quân Mông Cổ và sắc mặt vẫn thản nhiên như không. Tướng Vũ Vương Hiến (Trần Quốc Hiến) dùng kỵ binh truy kích và bắn chết tướng A Bát Xích của Mông Cổ. Kỵ Binh nhà Trần tấn công quân Nguyên Mông Nguyễn Bỉnh Khiêm và bia ngựa Đá "Bao giờ ngựa đá qua sông Thì dân Vĩnh Lại quận công suốt làng". Có ý nghỉa là:"Khi nào ngựa đá qua sông được, dân làng Vĩnh Lại được phong Hầu". Câu chuyện làng Vĩnh Lại là nơi quê nhà của cụ Trạng Trình Nguyễn Bĩnh Khiêm, dân chúng trong làng thấy thiên hạ đồn ông là người tiên tri giỏi và biết trước mọi việc xảy ra, nên yêu cầu ông đoán cho biết tương lai của dân chúng ở làng Vĩnh Lại một quẻ. Trạng Trình nhiều lần chỉ nói xa nói gần từ chối mà không nói rỏ, viện cớ là "thiên cơ bất khả lậu". Nhiều người không hài lòng, cho rằng ông có thâm ý. Thấy vậy, ông liền cho đắp một con ngựa đá đặt ở bờ sông làng Vĩnh Lại và cho khắc hai câu trên vào bia của ngựa đá. "Bao giờ ngựa đá qua sông Thì dân Vĩnh Lại quận công suốt làng". Lâu ngày, đất cát bồi bên kia sông giống y như con ngựa sang sông thật. Dân trong làng Vĩnh Lại nhớ lại hai câu sấm truyền khi thấy như con ngựa sang sông, họ rất vui mừng, cho rằng hồng phúc trời phú cho dân làng đã đến và ngày đêm mong đợi sự ứng nghiệm. Về sau, khi vua Lê Chiêu Thống lánh nạn Tây Sơn, trốn qua làng Vĩnh Lại, dân chúng đều một lòng ủng hộ nhà vua chống lại Tây Sơn. Vua Lê sẳn ấn tín đem theo bên mình, liền phong tước Hầu cho người cầm đầu làng. Tin ấy truyền lan ra,
  18. 18. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 18 dân chúng tranh nhau xin nhà vua phong tước Hầu cho mình. Sợ dân chúng sinh lòng phản trắc có hại cho mình, nhà vua liền phong tước Hầu cho cả dân làng. Vua Lê Chiêu Thống trú ngụ ở Vĩnh Lại một thời gian, nhận thấy không thể nhờ dân mà khôi phục nghiệp cả được, liền bỏ trốn sang Tàu để cầu viện với vua nhà Thanh. Tướng Tây Sơn là Vủ Văn Nhậm nghe tin vua Lê trốn tại làng Vĩnh Lại, nhưng chậm mất. Biết được dân làng Vĩnh Lại chống Tây Sơn nên được phong tước Hầu, liền hạ lệnh cho binh sỉ giết hại dân làng rất nhiều. Dân làng Vĩnh Lại vì khát vọng công danh nên chịu thiệt mạng oan uổng. Những câu thơ văn, thành ngữ, tục ngữ, ca dao về ngựa Chuyện "Con Ngựa Khôn Ngoan":Trong sách "Quốc Văn Giáo Khoa Thư" lớp Sơ Đẳng có câu chuyện "Con Ngựa Khôn Ngoan" như sau: "Một người Mường cứ mỗi tháng hai phiên đem các đồ vật ra chợ bán. Người ấy cưỡi ngựa, hai bên mình con ngựa đeo hai cái giỏ đựng hàng, đàng trước cổ đeo một cái bị, hể bán được đồng tiền nào lại bỏ ngay vào đấy. Một hôm, người Mường qua nhà kia, bán được ít mộc nhĩ (nắm mèo) rồi nhảy lên mình ngựa đi, nhưng thúc thế nào con ngựa cũng không đi. Người ấy lại phải nhảy xuống, để xem con ngựa làm sao. Khi nhìn đến cái bị thì sực nhớ ngay rằng bán mộc nhĩ quên chưa lấy tiền. Chắc con ngựa biết thế vì nó chưa nghe thấy tiếng tiền bạc bỏ vào bị. Quả nhiên, lúc đòi tiền bỏ vào bị rồi, thì con ngựa lại rảo bước đi ngay. Thế nó có khôn ngoan không?" Thành ngữ "Việt Điểu Sào Nam Chi, Hồ Mã Tê Phong Bắc" do điển tích: Ngày xưa ở phía Nam nước Tàu có nước Việt (không phài nước Việt Nam ngày nay) sinh sản một loài chim mà dù bay đi đến xứ nào cũng chỉ chọn cành cây phía Nam mà làm tổ (vì nước Việt ở phương Nam). Trong khi đó ở phía Bắc sông Hoàng Hà có nước Hồ sinh sản một loài ngựa mỗi khi nghe gió thổi từ phương Bắc thì cất tiếng hí vang (vì nước Hồ từ phương Bắc) từ đó phát sinh thành ngữ: "Việt Điểu Sào Nam Chi, Hồ Mã Tê Phong Bắc" để chỉ tấm lòng tưởng nhớ đến quê hương xứ sở, lòng thương yêu đất nước. Thành ngữ về Da Ngựa Bọc Thây Ngày xưa, mỗi khi xuất binh ra trận, các tướng sĩ thường làm lễ xuất quân tế cờ, thề nguyền đem thân nầy hy sinh cho đất nước với thành ngữ "Da Ngựa Bọc Thây" để tỏ lòng trung thành với vua, trung thành với đất nước, và để tăng khí thế cho đoàn quân ra trận, tướng lảnh đều thề nguyện "mã đáo thành công" hay lấy "da ngựa bọc thây" một khi đã chết. Trong "Chinh Phụ Ngâm Khúc", bà Đoàn Thị Điểm có viết: "Chí làm trai dậm nghìn da ngựa Gieo Thái Sơn nhẹ tựa hồng mao" cũng không ngoài mục đích nói lên chí khí của người trai sẳn sàng lên đường làm phận sự, trong hoàn cảnh đất nước có chiến tranh, dù cho tấm thân nầy có phải gian truân khổ cực hay phải hy sinh tấm thân nầy để báo đáp ơn vua và nợ nước đã cưu mang cho họ. Thẳng ruột ngựa: thành ngữ chỉ những người có tánh hay bộc trực, có sao nói vậy, không biết lời kiểu cách văn hoa. Thành ngữ "Ngựa quen đường củ" ám chỉ những người có khuyết điểm lỗi lầm mà không sửa được, không từ bỏ được vẫn chứng nào tật ấy, những người ghiền cờ bạc; biết cờ bạc xấu mà vẫn cứ theo cờ bạc để đi đến tán gia bại sản... Ngựa chàng đi trước võng nàng theo sau: tục lệ của vua ban thưởng cho các quan tân trạng nguyên về làng, người đổ đầu khóa thi tiến sĩ tại kinh đô, có lính hầu với cờ xí đi trước, quan tân trạng nguyên ngồi trên lưng ngựa có người cầm lộng che nắng che gió, đi theo là sau võng của quan trạng phu nhân, hay là võng của người con gái mới được vua tác hợp thí cho tân quan trạng, và đi theo sau cùng là các lính hầu phục dịch, mang những hành lý của quan trạng nguyên; ngày nay, hình ảnh nầy chỉ còn in trên các thiệp mời đám cưới mà thôi. Ngoài ra các cụ ngày xưa thường nói "Trường Đồ Tri Mã Lực" thì có nghỉa là "Có đi đường xa mới biết là ngựa tốt, ngựa giỏi". Ngựa non háo đá là thành ngữ mà các cụ thưởng ám chỉ cho những người trẻ tuổi thiếu kinh nghiệm thường hay huênh hoang phát biểu chống đối đủ thứ, nhưng thực chất chưa có đáng giá trong lời nói hay việc làm của họ không hiệu quả. Còn rất nhiều thành ngữ nói về ngựa, nhưng phần lớn những lời
  19. 19. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 19 không đẹp mấy, có ác cảm với quí vị phái nữ, chúng tôi xin miển nói ra. Lời Bàn về tiên đoán của Trạng Trình "Mã đề dương cước anh hùng tận" Nếu năm rồi đất nước được yên ổn vì câu "Long vỷ xà đầu khởi chiến tranh" chưa ứng nghiệm rỏ, và cũng không thấy "Can qua xứ xứ khởi đao binh" trực tiếp nơi biển Đông. Nhưng cái họa xăm lăng từ phương Bắc không có phút giây nào ngưng với đất nước ta, khi ẩn khi hiện, họa xăm lăng bắc phương chúng bao giờ có buôn tha đâu!.. Chúng xích gần với chúng ta, chúng không cần động binh đao vì tất cả mọi thứ đều nằm trong tầm tay của chúng, vì bọn bán nước biết nghe lời chúng. Nhìn chung thì hai câu" Long vỳ xà đầu khởi chiến tranh, Can qua xứ xứ khởi đao binh" vẩn có thể đúng với cuộc diện thế giới ở Trung Đông, ở Phi Châu: tiếng súng có bao giờ êm ở Syria, Iraq, Yamen, Congo, Kenya. Ở Á Châu thì ngòi nổ của Pakistan, Afghanistan có bao giờ lắng dịu xuống, ngày nào cũng gần trăm người chết do bom tự sát... Rồi thần chiến tranh có bao giờ nghỉ tay, luôn rình rập ở Biển Đông, Việt, Nhật Phi đều luôn ở bị động. Bọn ma đầu tàu khựa, chúng luôn khuấy động với tiềm tàng chuẩn bi cho cuộc chiến có cơ bùng nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Lời bàn về bài sấm của Trạng Trình " Mã đề dương cước anh hùng tận" tiên đoán cho năm nay (năm con ngựa) và năm tới nữa chúng ta cần phải cảnh giác cao độ. Chiến tranh có thể nổ ra trong tình huống bất ngờ, hay trong hoàn cảnh không ngờ tới nên mới có "Mã đề Dương cước" đấu đá nhau để cho cảnh "Anh Hùng" lâm cảnh tận số... Bói quẻ Năm Con Ngựa Những người sinh năm con ngựa thường có cá tính phóng khoáng, rất cởi mở, thường có quyết định theo trực tính và ít khi có gì trong lòng mà không tìm người để bày tỏ tâm sự. Gặp việc gì họ cũng thường bắt tay làm ngay, không chần chừ do dự. Nhưng chính sự nhanh nhẹn tháo vác đó dể cho người ta thấy những điểm yếu của người tuổi ngọ vì vội vàng và thiếu kiên nhẫn… Tính cách và tài năng của Tuổi Ngọ Do cá tính thẳng thắn, nên có chuyện gì người tuổi Ngọ thường hay bộc lộ ngay. Họ không thích những ai tính tình lắm mưu mẹo. Họ chỉ thích sống vui vẻ, lạc quan, và tự do, có chí tiến thủ. Hết mình trong công việc, nhiệt tình thân với mọi người. Họ luôn được nhiều người yêu mến. Nhìn bề ngoài họ có vẻ ung dung tự tại, song bên trong họ lại hay nóng vội, thiếu kiên nhẫn. Hay phán đoán sự việc bằng trực giác, song điều kỳ lạ là trực giác của họ rất ít khi sai. Nghề nghiệp thích hợp Người tuổi Ngọ không thích hợp với các công việc đơn điệu, trùng lặp, thiếu biến hoá. Nếu phải làm việc một nơi cố định, lặp đi lặp lại, họ sẽ dễ nản lòng, không phát huy được hết tài năng của họ và cảm thấy đó là điều bất hạnh không sao chịu nổi. Cho nên, tốt nhất hãy cho họ làm các công việc mang tính sáng tạo như nghệ thuật, văn hoá, học thuật, tôn giáo, xuất bản, biểu diễn, phục trang... Trong kỷ nghệ, họ là những nhân viên giỏi, chủ xưởng tốt với óc tổ chức và sáng tạo... Tài vận Do trời phú cho họ cuộc sống lạc quan, năng động, ứng biến nhanh nên người tuổi Ngọ không phải lo lắng nhiều về mặt tài chánh, luôn có người giúp đở khi hoạn nạn, thái độ sống tích cực nên tiền bạc cũng luôn đến với họ. Người cầm tinh con ngựa nếu muốn làm nên nghiệp lớn, cần phải có một quyết sách đúng đắn, đạo đức và ổn định, nếu không mọi cố gắng đều là vô ích. Sức khoẻ Nhìn chung họ là những người năng động, hoạt bát, sức khoẻ tốt, song dễ vì sơ xuất nhỏ mà mắc những bệnh về đường tiêu hoá. Bản tính ung dung tự tại, nên tâm thần thoải mái, Nên tạo phước thì sẽ được lộc tốt ở tuổi già… Lời Kết chuyện năm con ngựa Nhân dịp đầu năm, chúng tôi xin cầu nguyện cho khắp nơi thế giới đưọc yên bình, nhà nhà hạnh phúc. Nhất là dân tộc và đất nươc Việt Nam thân yêu được sớm thoát được đại họa cộng sản độc tài luôn hèn với giặc mà ác với dân, để dân Việt chúng ta hiên ngang sánh vai thi tài cùng thế giới trong hòa bình dân chủ, người người sống đúng giá trị đạo đức của tổ tiên lưu truyền, để xứng đáng là cháu con nòi giống Rồng Tiên. Có thế mùa xuân của dân tộc sớm về với quê hương Viết Nam thân yêu. Chúng tôi kính chúc tất cả bà con đồng hương một năm mới phước lộc thọ tràn đầy, nhà nhà yên vui, cháu con đầy nhà vui đón mừng xuân mới.
  20. 20. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 20 Lời khai bút “Mã đáo thành công” chúc bạn hiền Rắn lui Ngựa tới thảy bình yên Cháu con thành đạt nên danh vị Dâu rể thảo hiền trọn phước duyên Du ngoạn gần xa vui cảnh trí An nhàn hôm sớm thú điền viên Tân niên mừng thọ lời khai bút Mai nở đón chào Xuân mãn thiên. Xuân Giáp Ngọ 2014 Chiêu Anh Ra uy sấm sét, nửa chiều giặc tan Ngựa Thần Phù Đổng Ngựa Thần Phù Đổng đã về đây Roi sắt vung lên diệt sói bầy Xua bọn xâm lăng ra khỏi nước, Trừ loài tham nhũng phải kiêng oai Dẹp xong mối loạn yên bờ cõi Giục vó tìm vui thú cỏ cây Bỏ lại công danh hai chữ hảo Sóc Sơn về núi lánh trần ai. Xuân Giáp Ngọ 2014 Chiêu Anh Hùng binh Ngựa Thần Giáp Ngọ xuất hùng binh Quý Tỵ Rắn lui rút ẩn mình Động thẳm độc xà cam tuyệt tích Vùng cao tuấn mã hiển oai linh Vung roi Phù Đổng điều quân ngũ Giục vó Thiên Vương thượng lộ trình Dẹp loạn biên cương lừng chính khí Hồn thiêng Thánh Gióng sức nghê kình. Xuân Giáp Ngọ 2014 Chiêu Anh Tôi ở đây ... Tôi ở đây quê người xứ lạ Đón Tết về không đúng vào Xuân Cùng đồng hương họp mặt chúc mừng Như thường lệ lên chùa lễ Phật. Đón Giao Thừa gió mưa hiu hắt Ngày đầu năm nắng gắt oi nồng Mưa từng cơn mây cuộn chập chùng Gieo nhung nhớ lòng người xa xứ ... Gót phong trần trải thân cô lữ Nương xứ người đất khách tha phương Mỗi năm về thầm nhớ cố hương Làng quê cũ ruộng vườn xanh ngát.
  21. 21. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 21 Tết ở đây vào hè nắng gắt Không ấm lòng héo hắt tim côi Hướng về quê, thầm gọi “cố hương ôi !” Trong im vắng lời vang không tiếng đáp ... Bắc Úc, Xuân Giáp Ngọ 2014 Chiêu Anh Niềm đau Kỷ niệm ngày 30 tháng 4 ... Tưởng niệm anh linh những Anh hùng Liệt sĩ vị quốc vong thân đã ngã xuống trên khắp chiến trường lịch sử, trong các trại tù cải tạo và anh linh những thuyền nhân đã bỏ mình trên đường đi tìm lối thoát ... Tôi đã khóc âm thầm, đêm quạnh quẽ Niềm đau nào bóp nát trái tim tôi Ôi ! Quê hương trong bóng tối đêm dầy Thầm mong đợi ngày mai trời lại sáng ! Hơn sáu mươi năm rời làng quê cũ Rời mái trường, xa thầy bạn thân thương Hai cuộc chiến kéo dài bao tang tóc Nơi xứ người nay là khách tha phương Ôi ! Tuổi trẻ với biết bao hoài bão Niềm tự hào yêu lý tưởng tự do Còn gì đây ! Ở cõi đời hư ảo Mái đầu xanh sớm nhuộm một màu tro Bầu nhiệt huyết phí hoài bao sức trẻ Cho ai đây ? Quyền lợi để vì ai ? Tiếng gọi thiêng liêng, đáp lời sông núi Trọn niềm tin cùng sánh bước chen vai Xếp bút nghiên, Lên đường, đầy ngạo nghễ Một thuở nào vang dội bản hùng ca Yêu Quê hương xả thân vì Tổ quốc Nguyện một lòng xây dựng nước non nhà ... Mái trường xưa, chuỗi ngày thơ trong sáng Tuổi học trò đầy ắp mộng tương lai Yêu lẽ sống, yêu đời say lý tưởng Học đòi gương Trưng, Triệu lừng oai Bài vỡ lòng, ngay đầu trang Việt sử Mẹ Âu Cơ sanh bọc trứng trăm con Cha Lạc Long Quân, Rồng Tiên phối hợp Niềm tự hào là con cháu Tiên Long Ngót tám mươi năm gót giày thống trị Ngàn năm dài : Tàu đô hộ đến Tây Sao cho khỏi nỗi tủi hờn ray rứt Phất cờ lên vùng dậy buổi hôm nay ... Ba mươi năm trên chiến trường đẫm máu Tàn cuộc rồi nhuộm đỏ cả quê hương Nỗi thảm nào hơn ! Tù đày ngược đãi Không chút tình người, chẳng dạ xót thương ! Mẹ Âu Cơ, cha Lạc Long dòng dõi Hẳn rất đau lòng tình mẹ trăm con Nửa đã băng rừng, nửa kia vượt biển Và bây giờ tản mác khắp năm châu ... Vết thương đau mãi âm thầm rỉ máu Nước mắt nào xoa dịu nỗi hờn căm Ruột bỏ ra để rước voi giày mả Lòng dạ nào xin tự hỏi lương tâm Dỡ trang sử thẹn lòng khi đối bóng Thẹn cùng trăng nghe tiếng gió thở dài Sầu cô lữ chạnh nỗi niềm thao thức Mảnh tình chung Tổ quốc có riêng ai ! ... Bắc Úc, Thu Mậu Tý, 30/4/2008 Chiêu Anh
  22. 22. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 22 Trần Thế Phong Tàu đi qua chầm chậm Chiều ba mươi một mình Khe gió lòn lành lạnh Phố vắng ga buồn tênh Tàu đi qua vô tình Ngược xuôi đường hai lối Người về đâu biết hỏi Sợi nắng tàn lung linh Ba mươi, năm rồi hết Ba mươi năm, rồi qua Đường tàu đi vẫn lạ Heo hút nẻo quê nhà Gió lùa lên tóc rối Hiên ngoài chiếc lá bay Trái tim vừa muốn hỏi Xuân tịch mịch đêm dài Chiều ba mươi một mình Thêm một lần thất lạc Hồn quê về nẻo khác Bóng đổ thềm chênh vênh Trần Thế Phong Người về-người hát cùng cơn gió Thổi những lời ngơ ngát phố xưa Cát bụi mù… mấy tần cổ độ Hồn miên mang vô lượng cơn mưa Người về...từ dạt như cơn sóng Âm hồn xưa đồng vọng những triều dâng Rong rêu thức giấc dòng phủ động Nắng nhã phương Đông khởi sắc hồng Người về người hát cùng tiếng dế Tỉnh giấc đời hèn nơi ngỏ hang Bừng vỡ mặt trời cơn khát vọng Đánh thức cuộc đời những bại vong Người về-người hát lời luân vọng Ngó lại một thời xưa bể dâu Đếm những cơn buồn... gom bèo dạt Uống chén tàn canh khải mạc sầu Đưa tay cố níu vòng nhật nguyệt Một sợi sắc không đổi vạn màu Đi-đến-quay về-cùng hữu hạng Loanh quanh đợi mãi những không chừng Huỳnh Tâm Hoài Ngồi ở sân bay thấp thỏm chờ Tinh thần bấn loạn nghĩ vu vơ Trà Vinh để lại lòng tê tái Nước Việt rời xa dạ thẩn thờ Đất khách gian nan nhiều bở ngở Quê người vất vả lắm mây mờ Thôi thì phó mặc cho phần số Giả biệt Trà Vinh thoả ước mơ... Lê Võ 11/15/2012 Ba mươi năm trỡ lại Trà Vinh Cãnh vật Quê hương thật hữu tình Phố xá ngày nay xa lạ quá ! Lạc lõng nơi quê có một mình !
  23. 23. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 23 Xe về thành phố đến ngã ba Nguyệt Hoá ngày xưa đã mất xa ! Quẹo phãi Sâm Bua qua Hoà Lạc Bến xe toạ lạc cạnh Chùa Hang ! Muốn về thị xã qua Tri Tân Những đường thân thương xa lạ dần Nhận ra cãnh củ qua phố chợ Cãnh vẩn còn đây, đâu bạn thân ? Tin y Bòn ơi! Uông tâu na ? Anh ơi mua chi? Em đi đâu ? Mời bún nước lèo với bánh giá Xin mời lữ khách ở phương xa Phất phơ áo trắng giữa ban trưa Con đường hàng me chịu nắng mưa Đâu Trần Trung Tiên, đâu Công Lập ? Chỉ còn dỉ vãng, mái trường xưa ! Vườn dừa Thanh Lệ nay đổi tên Cãnh củ người xưa ? thấy buồn tênh! Bóng ngã giáo đường vẩn in bóng Nhớ mái Thánh Gioan thấy ruột mềm ! Cầu Long Bình soi bóng nước êm Nước sông Phú Vinh chảy êm đềm Bước qua Đầu Bờ sao lạ quá ? Đồng ruộng biến mất, nhà hai bên ! Ao Bà Om vẩn buồn trơ vơ ! Ao sen hoa nỡ, lặng như tờ Hàng rể cao, già theo năm tháng Tuổi thơ kỷ niệm, lệ mắt mờ ! Đình Long Đức chỉ còn giấc mơ Sắc chỉ Đình thần đã xoá mờ ! Cát bụi rêu phong nay phủ kín Đền thờ tôn nghiêm chỉ bóng mờ ! San bằng tru sở Xã Phú vinh Xoá sổ mang tên Tỉnh Vỉnh bình Còn đâu vang bóng Đình Long Đức ? Kỷ niệm tàn phai sau chiến chinh ! Xin trã tôi về với ấu thơ Tung tăng cắp sách tuổi mộng mơ Bạn củ, trường xưa nay vắng bóng ! Con nước Long Bình chảy lững lờ ! Kim Chung Hoàng Vủ Gaëp Baïn Xöù Ngöôøi Gặp mầy tao ngở chiêm bao, Gặp mầy bổng thấy trăng sao ngọc ngà, Gặp mấy tao tưởng gặp ma Từ trong mộ tối chui ra hồi nào!!! Tên mầy chẳng phải mũi dao, Gọi tên mầy bổng thốn đau đáy lòng, Gặp mầy vừa tủi vừa mừng, Bầy chim lạc tổ xa rừng đã lâu. Gặp mầy tao lại gặp tao, Tao moi kỷ niệm, tao đào tuổi thơ, Gặp mầy nhớ mẹ nhớ cha, Gặp mầy, tao thấy nhớ nhà sao đâu!!! Lâm Thanh. Daùng Xöa Trời càng lạnh cho tim anh càng nóng. Mây xuống gần cho ước vọng thêm cao, Gió phơn phớt khơi bùng bao kỷ niệm. Không có em, anh thờ thẩn... chiêm bao. Nhớ hồi đó, gặp nhau em ngoảnh mặt, Vừa thấy em, anh ngỡ lạc bồng lai. Có gì đâu, chỉ đôi lần liếc mắt Mà về nhà, hồn nửa tỉnh nửa say. Rồi đông ấy, ta thôi yêu bằng mắt, Những hẹn hò, riu ríu bước chân em. Dáng nho nhỏ, theo tiếng lòng dẫn dắt Lạc vào đời, lạc mất cõi thần tiên. Đông những đông, ấm men nồng hạnh phúc Góp hình hài cùng đốt chảy tuyết băng, Nêm yêu đương bằng ái ân ngọt ngất, Tiết đông già, mà ngờ ngợ đang xuân! Ở bên đó chiều nay Em có lạnh? Anh bên này đun kỷ niệm thành thơ, Trời lạnh giá, lòng anh như hạ nắng, Càng nhớ em, càng dậy lửa hương xưa./ Lâm Thanh. Mùa đông Sydney 6/2005
  24. 24. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 24 ÁI HỮU TRÀ VINH HỌP MẶT HÈ 2013 Lucky Nguyễn Hơn 350 đồng hương Trà Vinh và thân hữu từ khắp nơi trên đất nước Hoa Kỳ và cùng nhiều gia đình từ tận trời Ấu và Úc Châu đã lấy chuyến bay về Westminster từ nhiều ngày trước, tập trung tại Miles Square Park vào trưa ngày 14 tháng 7 năm 2013, họp mặt đông đảo để có dịp gặp lại nhau hàng huyên tâm sự và vui chơi hàng năm mỗi khi hè đến. Từ sáng sớm Ban Tổ Chức đã sắp xếp bàn ghế và trang trí rất công phu cho địa điểm họp mặt thành một thành phố Trà Vinh thu nhỏ gọn với hình ảnh đầy đủ các góc cạnh của toàn tỉnh Trà Vinh: từ Chùa Ông Mẹt cổ kính, nhà lồng Chợ Trà Vinh, các đường phố thân quen của Trà Vinh năm nào mà chân đi chưa mõi thì đã giáp vòng thành phố, hình chiếc cầu Long Bình thuở xa xưa đang cất đầu lên cho tàu thuyền lớn đi qua. Một Ao Bà Om vuông vứt xinh xắn bao quanh với những cây cổ thụ, lồi những gốc rể sần sù tạo cho cảnh quan ngộ nghĩnh rất thu hút du khách ở miền Tây Nam Phần. Hình ảnh vị trí tỉnh Trà Vinh với những cánh đồng lúa chín vàng ôm ấp bởi sông Cổ Chiên và Hậu Giang; Nào là địa danh thân quen với Ba Động biển xanh cát trắng phơi mình ra biển Đông. Quang cảnh buổi lể chào cờ khai mạc buổi sinh hoạt mù Hè 2013 của Hội Ái Hữu Trà Vinh Sau phần nghi thức đơn giản của buổi lễ chào quốc kỳ và quốc ca Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa nhưng cũng rất trang nghiêm với giây phút tưởng niệm anh linh các chiến sĩ vị quốc vong thân, anh linh của đồng bào trong chiến cuộc ở mọi nơi trên quê hương Việt Nam, anh linh của đồng bào đã bỏ mình trên bước đường tìm tự do. Anh Văn Tường, Hội Trưởng Hội Ái Hữu Trà Vinh, ngỏ lời chào mừng và cảm ơn tất cả đồng hương nhín chút thời giờ về tham dự buỗi họp mặt hè thật đông đảo như hôm nay,giới thiệu tất cả đồng hương từ phương xa về. Sau đó, chụp hình lưu niệm tất cả đồng hương có mặt và mời đồng hương thoải mái thưởng thức các món ăn do chính đồng hương đem tới cũng như những món ăn do Ban Tổ Chức tổ khoản đải: Bún nước lèo Trà Vinh, Bánh mặn Trà Vinh, heo quay, Chả giò, để cho xứng đáng công lao đồng hương từ xa về hảnh diện với câu người Trà Vinh thường nói: "Trà Vinh có bún nước lèo, Có chùa ông Mẹt ao đào Bà Om" Thật là một điều vinh hạnh cho Ban Tổ Chức lần nầy, tính đến giờ khai mạc thì đã có trên 300 đồng hương về tham dự với đủ mọi thành phần với nhiều thế hệ và nhiều lứa tuổi khác nhau. Đặc biệt năm nay có rất nhiều đồng hương từ phương xa về như: Nam Bắc California, Arizona, Oregon, Texas, Pennsylvania, Georgia, Florida, New York, Massachusetts; từ Montreal và Vancouver của xứ Canada; từ Châu Âu có Pháp, Thụy Sỉ, Hòa Lan,và Đan Mạch, và ở Australia có người từ Sydney về tham dự rất là vui vẽ. Đồng hương từ phương xa về tham dư Picnic 2013 Dòng người lũ lượt trong giờ thưởng thức các món ăn đã tăng trên 350 người hiện diện để cho tất cả ba nồi Bún nước lèo, ba xửng bánh mặn, con heo quay 50 pounds đều sạch láng. Đó là chưa kể hơn 15 món ăn khác do đồng hương đem đến như gỏi tôm thịt, mì xào, xôi, bánh mặn, chả giò, bánh béo nhân tôm thơm phức với nước mấm ớt pha sẵn, khô cá lồng tông chiên (hay khô cá cơm chiên),15 phần Pizza cở lớn, bánh bò rể tre đường
  25. 25. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 25 cát trắng, bánh bò rể tre đường nâu, bánh bột khoai mì nướng thơm chi là thơm, bánh lọt, bánh kem, donut, nước cam tươi, nước ngọt soda, cà phê và nước mát giải khát v.v... Hình ảnh Tra Vinh ngày nào… Để cho đồng hương có thời giờ trò chuyện và thưởng thức từ hương vị các món ăn, hơn nửa giờ sau, Ban Tô Chức bắt đầu những tiết mục vui chơi giả trí. Bắt đầu là trao giải thưởng khuyến học đến các em cháu trong gia đình của Hội viên đã tạo đươc thành tích tốt, học hành xuất sắc có những bàng khen thưởng ở trường cùa các cháu theo học với mục đích khuyến các em phát triển tài năng cá nhân để làm điều thơm lây tiếng tốt cho cộng đồng người Việt của chúng ta và cũng để làm vẽ vang dân Việt khắp nơi. Cụ già còn gân Huỳnh Văn Lang Tiếp liền theo đó, đề mục "Đố Vui Địa Danh Trà Vinh" được các em tham gia rất đông, với 15 em ghi tên, các em được hướng dẫn nhận đinh ra bản đồ của tỉnh Trà Vinh và tên của những vùng phụ cận cho đến khi các em có thể trả lời bài thi những địa danh nầy. Bài thi được hướng dẫn cả tiếng Việt và Anh ngữ nên các em hiểu rất dễ dàng. Kết quả có được 3 em điểm cao được thưởng huy chương, bằng tưởng lục, các em còn lại được tặng một phong bì với hiện kim để khuyến khích các tham dự hiểu biết nguồn cội nước nhà Việt Nam. Trong khi đó, anh Trần Sinh đem đến mọi người thưởng thức những bản nhạc quê hương, trò chơi thuần túy quê hương với giọng điệu dí dỏm cùa cụ Vỏ Trung Tín làm rất nhiều người chăm chú theo dõi trên những tờ giấy Lô-Tô. Tiếp theo chị Cao thị Ngọc Điệp cùng anh Thomas Trung hướng dẫn rất đông giới trẻ tham giam vủ điệu "Lam Thôn Trà Vinh" được rất nhiều người vổ tay tán thưởng. Trò chơi kế tiếp là "Nhảy Bao" từ lâu được rất giới trẻ tham dự, trò chơi nầy gồm có 2 cấp, cấp một từ 11 tuổi trở xuống và cấp hai tư 12 hai tuổi trở lên, kết quả mỗi cấp có hai 2 em đứng đầu được tặng huy chương và bằng khen hạng nhất và hạng nhì. Trò chơi nhảy bao hào hứng… Tất cà những bằng khen thưởng của hội rất có giá trị cho các em việc lưu niệm, nhưng còn gia ở học đường, tăng thêm điểm ra trường của các em trong mục tham gia sinh hoạt cộng đồng và có giá trị ngang hàng với công tác từ thiện. Kết quả sau những cuộc tranh tài hôm nay, các em đều vuivẽ có những bạn mới để các em trao đổi tin tức cho nhau, vui mừng với những phần
  26. 26. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 26 thưởng mà các đạt được do các cuộc tranh tài hom nay, và hâm hở nói rằng sẽ tham dự vào năm tới. Đến bây giờ đã hơn 3:30 chiều, giờ dọn dẹp, anh Nguyễn văn Thành Trưởng Ban Tổ Chức nông trang đôn đốc việc làm sạch sẽ, mà đồng hương vẫn còn đông hơn trăm người. Mọi người bắt tay nhau nói lời từ giả, nhưng bây giờ lại thấy sự có mặt của các bạn đến trể, hy vọng gặp lại bạn hiền dẫu biết đến muộn còn hơn không đến. Chúng tôi thật sự rời nơi họp mặt khi anh Bảo và cô Rita từ Pháp quốc về, cẩn thận đẩy xe lăn của Cô Sáu My lên xe, sau cái bắt từ giả người bạn sau cùng rời nơi đây hôm nay. Chúng tôi nhìn theo với niềm vui khó tả mà Ban Tổ Chức của Hội Ái Hữu Trà Vinh đã thành công đem đến cho mọi người, tuy có chút lỗi lầm kỷ thuật trong lúc phát bằng ban khen nhưng được các anh chị phụ huynh hoan hỷ cho địa chỉ điều chỉnh cho các em sau. Lucky Nguyễn CHƯƠNG-TRÌNH BUỔI PICNIC HÈ 2013 CUẢ HỘI ÁI-HỮU TRÀ-VINH (Tại MILE SQUARE PARK, Thành phố FOUNTAIN VALLEY, CA; Ngày 14 / 7, 2013) I.- 10:00AM—11:00AM : TIẾP ĐÓN ĐỒNG- HƯƠNG II.- 11;00AM : NGHI THỨC KHAI-MẠC :  Chào quốc-kỳ HOA-KỲ & VNCH.  Hội-Trưởng ngỏ lời CHÀO MỪNG ĐỒNG- HƯƠNG TRÀ-VINH về tham-dự buổi picnic.  Giới-thiệu những đồng-hương từ xa đến.  Chụp hình chung, lưu-niệm. III.- TRAO GIẢI KHUYẾN-HỌC, niên-khoá 2012-2013. IV.- 12:00PM : ĂN TRƯA. Mời thửơng-thức pot luck do đồng-hương mang đến. Ngoài ra, BCH. Cũng có chuẩn bị sẳn những món ăn truyền-thống như BÚN NƯỚC LÈO TV, BÁNH MẶN. Đồng-hương chú ý ‘ăn nhiều món’ để sau đó tham-dự cuộc bình chọn: MÓN ĂN ĐƯỢC ƯA THÍCH NHẤT. (những món ăn do Hội cung cấp không được tính trong cuộc thi này, sẽ có thông báo riêng). V.- 01:00PM : TRÒ CHƠI & THI TÀI Dành cho các cháu thiếu-nhi và thanh- thiếu-niên. Gồm có :  ĐỐ VUI ĐIẠ-DANH TRÀ-VINH (Tham dự : Mọi lứa tuổi).  THI NHẢY BAO (Hai nhóm : (1)- Thiếu-nhi, (2)- Thiếu-niên).  CÁC TRÒ CHƠI DO ĐỒNG-HƯƠNG ĐÓNG GÓP (NẾU CÓ). Note: Các em đoạt giải Nhất, Nhì, Ba được thưởng HUY-CHƯƠNG và BẰNG TƯỠNG-LỤC. Riêng môn ‘Đố vui địa-danh TV’ mổi em dự thi còn được tặng thêm $5.00 tiền mặt. VI.- BẾ MẠC. Bài ca tạm biệt Nhạc sĩ Viết Chung http://mp3.zing.vn/bai-hat/Bai-ca-tam-biet- TTH/IW68WC86.html Gặp nhau đây rồi chia tay. Ngày vàng như đã, vụt qua trong phút giây. Niềm hăng say, còn chưa phai. Đường trường sông núi hẹn mai ta sum vầy Còn trong ta, tình bao la Cuộc tình chinh chiến, bừng lên muôn ước mơ Lòi suy tư, lời đêm qua, Dặn lòng hãy nhớ, lời yêu thương nhắn về HỌC LÓM BẠN GIÀ THANH-NGUYEN* CÀ-PHÊ NỖ ! Ngày xưa ở VN ta, không xưa lắm, thời cuả Nguyễn-công-Trứ, Nguyễn-Khuyến, TrầnTế- Xương v.v… nghe các Cụ nói về một cuộc sống, cho dù không cao sang gì (Thu ăn măng trúc, đông ăn giá…), thế nhưng các Cụ vẩn thảnh thơi, nhàn-tản (Khi rượu sớm, lúc trà trưa; Thảnh thơi thơ túi rượu bầu…) ; thậm chí còn chén thù chén tạc đến nổi “Tửu phùng tri-kỷ thiên bôi thiểu !”. Cho thấy là quý Cụ nhà ta thuở ấy hẳn cũng đả có những lúc say bí tỉ, chẳng thua gì bợm nhậu ở VN ngày nay, không thiếu kẻ nằm lăn quay bên vệ đường vì… ma men vật ! Càfê mỗi sáng, chuyện cười thế gian Mấy ai để tâm, nghe lời phàn nàn… (Bạn Thân - Việt Khang)
  27. 27. Đặc San Trà Vinh Năm Giáp Ngọ 2014 trang 27 Thời gian trôi qua, không gian đổi khác, khi định-cư ở nước Mỹ nầy, các “ Ông Già VN’ bây giờ thật sự mất đi cái thú ‘mải vui quên cả đất trời…’ theo cung cách đặc-thù VN ! Ở đất Mỹ này, vì nhu cầu phải giử bằng lái cho nên làm sao mà có thể dám ‘dô’ cho đến độ ‘Đất say đất cũng lăn quay…’. Ở đây, bọn Già chúng tôi giờ chỉ còn mổi cái thú đơn sơ vào những cuối tuần là …ới bạn bè đi Çà-phê Nổ ! Người VN mình có thói quen ‘’thấy mặt đặt tên’’, chử..NỔ nầy nó diển tả thật sát và đầy đủ cái… hiện-trường. Nói cà-phê, song có chổ cũng bán thức ăn, nhưng dù ăn hay uống, khách khứa nhà ta vẩn chuyện trò râm rang ầm ỉ, thoải mái, thậm chí có những lúc nếu mình nói với cái ‘tong’ thấp, bình thường, thì những bạn bè chung bàn có thể cũng không nghe được, vì chung quanh người ta…Nổ to quá ! Nghiả thông thường cuả Nổ, có lẻ để chỉ những ‘nhân-vật’ mà miền Nam gọi là ‘ba hoa chích choè’,miền Bắc gọi là gì nhỉ ? Khoa trương, bốc phét….Cho nên ở hiện trường cà-phê Nổ, thỉnh thoảng vẩn nghe bạn bè kê nhau “thôi đi, Nổ vừa phải thôi, cha nội !...” Nổ cũng là hình dung âm thanh tiếng súng ở chiến trường khi ‘tiếp địch’’, cho nên chử NỔ nếu hiểu theo mặt nầy, đầu tiên, có lẻ do các Bạn Già gốc nhà binh nghĩ ra ! Là hội-viên cà-phê Nổ chắc có nhiều vị cũng không tránh khỏi bị ‘quý Bà…Già’ đôi lúc càm ràm. Nào là “ Cuối tuần Ông… không lo cỏ rác, bông hoa, cây cối, nhà cửa…cứ lo đi đàn đúm…’’. Nào là “Mấy Ông Già giờ chỉ còn gặp nhau tán dóc …chớ còn tương lai sự-nghiệp gì nửa mà bàn với luận, trao với đổi…”.Nào là…v.v.. Nhưng mà mặc kệ (don’t care), dù ai nói ngã nói nghiêng, lòng ta vẩn vửng như kiềng ba chân ! Quý Bà Già ở nhà, làm sao biết được những điều hửu ích mà nhóm Bạn Già chúng tôi trao đổi và tiếp thu (nói nôm na là…HỌC LÓM nhau). Cụ thể là những vấn-đề về sức-khoẽ, như sẽ trình bày dưới đây. Với lại, cà-phê cũng năm bảy thứ cà-phê, nên nhà thơ Huy-Trâm viết :”Cà-phê có sẳn trong nhà. Cà-phê ra quán mới là cà-phê !”.Xin quý… Bà-Già đừng vội ‘liên hệ’ với câu :”Đàn Ông năm bảy lá gan…” mà chính quý Bà đã đặt ra để bêu rếu bọn Đàn Ông chúng tôi. (Câu sau: Lá ở cùng vợ, lá toan cùng người !). Lại xin mở ngoặc một chút để nói về chuyện “Bà Già càm ràm’. Cái ‘tai hoạ’ nầy có lẻ chẳng có ‘ Ông Già’ nào tránh khỏi, chỉ hoặc ít hoặc nhiều, vì đó là ‘sở-trường ‘ cuả Nàng !, nhưng theo Ông Bạn Già NGUYỄN-THƯỢNG- CHÁNH ở Canada, thì các Cụ Ông nói chung, không nên vì thế mà buồn phiền, đi vào tuổi già mà còn được người bạn đời bên cạnh thì thật vô cùng hạnh-phúc, vả lại…chuyện Bà-Già Càm Ràm thì…cũng đã quá quen rồi ! * * * * VÀI ‘MẸO VẶT’ HỔ-TRỢ CHO SỨC KHOẼ. Chúng ta phải nhận một sự thật: Vấn đề trước mắt cuả những người già là SỨC-KHOẼ. Người đời nói SỨC KHOẼ LÀ VÀNG hoặc là QUÝ HƠN VÀNG ! Bước vào tuổi già ai cũng phải nhìn nhận ‘đó là chân lý’. Giống như chiếc xe, càng cũ thì càng lọc cọc, Người càng già thì càng …lạch cạch ! Đó chỉ là quy-luật cuả tự-nhiên, cuả Đấng Tạo-Hoá, nào ai thoát được ?! Quý Bạn Già nào đã từng vào bệnh-viện nằm một hoặc vài ngày vì một chứng bệnh gì đó, chắc chắn đã “ngộ” ra rằng trong khi ta đang trở trăn lăn lộn trên giường bệnh trong tình-trạng ‘hồn bất phụ thể’, thì một đống vàng để bên cạnh cũng nào có nghiả gì đâu với bản thân ta !! (Trừ khi Bạn Ta có ý nghĩ quảng-đại rằng:”Ngộ có chế...ế..t thì cũng theo Trời, theo Phật…Thôi, để lại đống vàng cho ‘con dợ già’nó.. ăn bánh pizza!”. Anh sẽ đưa Em tới cuối cuộc đời… (1)- THỞ KHÍ CÔNG. Sinh ra, ai mà không biết thở ? Ấy thế mà lại có người mần mò ‘nghiên kíu’ để phát hiện ra có những ‘cách thở’ giúp ích cho việc duy trì sức khoẽ. Cách thở nầy đa số Bạn Già đã biết, song cũng xin trình bày để những ai chưa biết, nếu thấy thích, thì thử thực hành. Kết quả thực tế thì không ai kiểm chứng được, song như người xưa nói “có thờ có thiêng, có kiêng có lành…”.

×