Paraja dhe funksionet e saj
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Paraja dhe funksionet e saj

on

  • 5,656 views

 

Statistics

Views

Total Views
5,656
Views on SlideShare
5,656
Embed Views
0

Actions

Likes
3
Downloads
86
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Paraja dhe funksionet e saj Paraja dhe funksionet e saj Document Transcript

    • Punim Seminarik: nga Lenda Tregu FinaciarProf: Agim Berisha Kandidat: Behar rrahimi Endrit Bajgora Prishtin 2012
    • Permbajtja 1. Paraja dhe funksioni i saj 2. Vetit e Paras 3. Funkisonet e paras 4. Komponentët e ofertës monetare dhe kërkesa për para 5. Kerkesa per para 6. Bankat, llojet e tyre dhe procesi i krijimit të parasë
    • Paraja dhe funksionet e saj  Me para kuptojmë çdo objekt standard përgjithësisht të pranuar, që shërben si mjet këmbimi ose pagese.  Zhvillimi historik i parasë  Ndarja shoqërore e punës bëri të domosdoshëm këmbimin e produkteve të prodhuesve të ndryshëm. Fillimisht këmbimi bëhej në formen mall – mall. Thellimi i ndarjes shoqërore të punës vështirësoi realizimin e këmbimit mall me mall, sepse kërkohej të realizohej ajo që quhej koinçidencë e dyfishtë e nevojave  Koinçidenca e dyfishtë e nevojave shpreh përputhjen e plotë për llojin dhe sasinë e mallrave që duan të këmbejnë dy prodhues.  Mirëpo sa më të specializuar të jenë prodhuesit aq më vështirë është që të arrihet plotësimi i këtij kushti. Zgjidhja e këtij problemi është bërë duke kaluar nga këmbimi mall me mall në këmbimin nëpërmjet një malli ndërmjetës që quhet para
    • Vetitë e parasëQë një mall i caktuar të përdoret si para ai duhet të gëzoj disa veti: a) duhet të jetë i transportueshëm me lehtësi, b) të jetë i ruajtshëm në mënyrë të sigurt, c) lehtësisht i ndashëm në pjesë më të vogla dhe sa më i sigurt nga mundësia e falsifikimit.
    • Funksionet e parasë1. Funksioni si mjet këmbimi. Ky esht funksioni kryesor i paras Nepermjet tij paraja luan rolin e nje luberifikuesi qe zbut dhe lehteson funksonimin e ingranazhave te shumta dhe te nderlikuara te ekonomis duke ralizuar trasanksione ne kosto shume me te ulet. Perfytyroni per nje moment se qfar hallkash do te shtoheshin ne proqesin e kombinit dhe mbi kete baze sa koh dhe shpenzime do te novitshen per te ralizuar kembimin po qe se kembimi do te behet mall me mall par pa ndermjetsimin e parase ne proqesin e kembimit perkundrazi shtrohet nevoja e persosjes se formave te saj perta lestesua sa me shumm ate.Per ralizimin e ketij funksioni paraja duhet te jete e pranushme.
    • Funksioni si mjet llogarie (matëse e vlerës)Duke u perdor si mjet kembimi paraja kryen edhe nje funksion tjeter te rendesishem ajosherben si nje mates e vleres se produkteve.Malrat dhe sherbimet e shprehin vleren e tyrene para, nepermjet qmimeve duke thjeshtuar procesin e matjes se saj.Ne te kundert perqdo mall do te kishum aq qmim sa edhe mall qe do mund te kembeshin me te .Nepermjetketij funksioni mallra dhe sherbimet me veti te ndryshem fizike , kimike etj. Vihen ne njeemrus te perbashket duke bere te munder llogaritjen e nje tregusi te vetem per te gjithasasine e tyre . Per ralizimen eketij funksioni nuk esht e domendoshme pranie a e paras.
    • Funksioni si mjet kursimi (ruajtëse e vlerës) Dukeshërbyer si mjet këmbimi, paraja mund të kryej edhe një funksion tjeter, atë të ruajtjessë vlerës ose të mjetit të kursimit. Këtë funksion e kryejnë edhe forma të tjera tëpasurisë por paraja ka një avantazh në krahasim me aktivet e tjera, sepse paraja paraqetnjë aktiv me rrezik më të vogël se aktivet tjera. Ndodhë kështu sepse çmimi i aktiveve tëtjera mund të ndryshoj, për shembull mund të ulet, duke ulur edhe sasinë e vlerës sëruajtur.
    • Komponentët e ofertës monetare dhe kërkesa për paraOferta monetare llogaritet si shumë e instrumenteve të ndryshme që, ne një shkallë tëcaktuar, shërbejnë si para dhe mund të shprehet nëpermjet disa komponentëve, që quhenagregat monetarë. Agregatet monetarë janë klasifikuar në bazë të kriterit të likuiditetit(aftësisë dhe shpejtësisë së shendërrimit në para). Oferta monetare mund të matetnëpërmjet këtyre agregatëve monetarë.Oferta monetare mund të matet nëpërmjet këtyre agregatëve monetarëM1, përfshin vetëm paranë e transaksioneve, pra ato instrumente financiare që realizojnëkëmbimin emallrave në çdo kohë pa kurrfar kushti dhe kufizimi. Këtu përfshihen monedhat dhekartmonedhat si dhe llogaritë e çekueshme dhe çeqet e udhëtarëve.M2 , quhet ndryshe edhe paraja e gjerë. Përfshin M1 dhe forma të tjera aktivesh që nuk janëpara transaksionesh por që mund të kthehen me shpejtësi në para (pra janë afersisht para) sipër shembull depozitat afatshkurtëra etj. Pra, këto aktive nuk janë plotsisht likuide por kanëlikuiditet të lartë dhe kthehen me një kosto të ulët në para transaksionesh. Me likuiditetkuptojmë lehtësinë dhe shpejtësinë e kthimit të një aktivi në para transaksioneshM3 , përfshin M2 dhe aktivet që janë likuide por me pak se ato që futen te M2 si depozitat ekursimit afatgjatë etj.L është një agregat tjeter monetar ku futen M3 dhe aktivet tjera qe kanë një likuiditet shumë tëulët ose nuk janë fare likuide. Të tilla mund të jenë bonot e thesarit etj.
    • Kërkesa për para  Shkaqet dhe motivet e kërkesës për para  Njerëzit e mbajnë paranë, për të realizuar transaksionet që dëshirojnë ose për të ruajtur kursimet e tyre. Mirëpo mbajtja e parasë shoqërohet me koston e saj. Si çdo kosto tjetër edhe kosto e zotërimit të parasë është përfitimi i alternativës më të mirë, nga e cila hiqet dorë. Duke u nisur nga funksionet e parasë, dy janë motivet e mbajtjes së parasë:  Nevoja për të blerë mallra dhe shërbime  Paraja në funksion të ruajtjes së vlerës.
    • Bankat, llojet e tyre dhe procesi ikrijimit të parasë  Bankat janë institucione financiare puna kryesore e të cilave është marrja e depozitave dhe dhënja e kredive si dhe ndermjetësimi në qarkullimin e pagesave të komitentëve.  Pra banka është një firmë financiare, që kryen sherbime të caktuara, që kanë të bëjnë me kalimin e mjeteve të lira financiare nga ata që i kursejnë ato tek ata që kanë nevojë për to  Disa prej tyre janë: bankat komerciale, afariste, investive, hipotekare, etj. Mirëpo koheve të fundit është duke u shkuar drejt univerzalizimit të bankave, pra thyrjes së kufirit në mes tyre.  Aktiviteti bankar përfshin në radhë të parë, pranimin e depozitave të individëve, firmave etj. Depozitat janë të shumëllojshme por ne do të veçojmë dy llojet kryesore: depozitat në të parë dhe depozita me afat.  Depozitat në të parë,janë ato depozita që mund të përdoren në çdo kohë nga ana e zotëruesve të tyre pa kurrfar kushti dhe kufizimi.  Depozitat me afat, janë depozita që zotëruesit e tyre nuk mund t’i tërheqin para afatit të caktuar.  Në radhë të dytë, aktiviteti bankar përfshin dhënien e huave firmave dhe individëve që kanë nevojë.
    •  Për këtë shërbim banka merr interes, i cili është më i lartë se interesi që ajo jep për depozita. Këto interesa që merr banka nga huatë që jep, përfaqësojnë të ardhurat e bankës, kurse interesat që paguan për depozitat përfaqësojnë një pjesë të shpenzimeve ku futen edhe pagat e punonjësve të bankës, shpenzimet për energjinë elektrike, paisjet, qiratë etj.  Diferenca midis të ardhurave dhe shpenzimeve përbën fitimin e bankës.  Bankat po ashtu kanë një kufizim sa i përket fitimeve të tyre sepse një pjesë të depozitave të saj është e obligueshme ti ndaj në formë të rezervave të detyrueshme te Banka Qendrore, po ashtu banka për të ruajtur likuiditetin e saj ndan edhe rezervat e likuiditetit.  Bankat janë shumë të kujdesshme gjatë dhënies së kredive për shkak se ekziston rreziku i moskthimit të tyre, dhe varësisht nga shkalla e rrezikut caktohet edhe norma e kamatës. Sa më e lartë të jetë shkalla e rrezikut aq më e lartë do të jetë norma e kamatës në banka  Në mënyrë sintetike aktiviteti i bankës jepet në bilancin e bankës që përbëhet nga dy pjesë: aktivet dhe pasivet. Bilanci i thjeshtuar i bankës A Aktive PasiveRezervat 100 Depozita te çekueshme 1000
    • Huatë 4000 Dep. te kursimit dhe me afat 2800Letrat me vlerë 1800 Pasive të tjera 2100Totali 5900 Totali 5900 Në funksion të analizës le të marrim një bilanc të të ardhurave dhe shpenzimeve të bankës në formë të thjeshtuar me një shtesë të depozitave prej 2000 €, të cilat supozojmë se kanë ardhur si rezultat i kreditimit të bankës nga Banka Qendrore
    • .Banka A, Bilanci fillestar Aktive PasiveRezerva 2000 Depozita 2000Totali 2000 Totali 2000
    •  Nga tabela shihet se kemi një rritje të depozitave me 2000 €. Mirëpo dihet se qëllimi kryesor i bankës është fitimi dhe këtë banka e arrin përmes plasimit të kredive dhe punëve të tjera të saj.  Nga kjo del se qellimi i bankës tani është që këto mjete prej 2000€ ti plasoj në formë të kredive. Mirëpo banka të gjitha mjetet prej 2000€ nuk mund ti plasoj në formë të kredisë, sepse paraprakisht duhet që të ndaj rezerven e detyrueshme të cilën e cakton Banka Qendrore.  Në qoftë se supozojmë se norma e rezerves së detyrueshme është 10%, atëherë, në rastin, tonë banka mundë të japë një hua prej 1800€ (=2000 -10/100 * 2000) bilanci i bankës pas këti hapi merr këtë formë. Banka A, Bilanci përfundimtar Aktive PasiveRezervat 200 Depozita 2000
    • Huatë 1800Totali 2000 Totali 2000