Minii shulguud
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Minii shulguud

on

  • 10,058 views

 

Statistics

Views

Total Views
10,058
Views on SlideShare
9,999
Embed Views
59

Actions

Likes
0
Downloads
16
Comments
1

4 Embeds 59

http://ankhaaa.blogmn.net 37
http://it-zavkhan.blogmn.net 15
http://www.ankhaaa.blogmn.net 6
http://www.blogmn.net 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Minii shulguud Document Transcript

  • 1. ¯Ү¿ëñ ñ¿ëýëäñýí òýíãýðèéí óÿí öýíõýð àãààðò¯äýø á¿ðèéí õîñ õóí íèñýí ºíãºð÷ îäíî¯ñãýí ñàðíû òóíãàëàã ãýãýýí ãýðýë äîð¯íñìýýð ñàéõàí á¿ñã¿é íàìàéã õàðæ ìèøýýíýÃàíöààð ãàíäàõ öýöýãíèé îéð òîéðîí õ¿ðýýíäÃóíèãàà ìàðòñàí ýðâýýõýé íàâ÷ áàðààäàí ýðãýëäýíýÕýëæ ÷àäààã¿é ¿ãíèéõýý ¿íý öýíèéã ìýäðýõ ãýæÕîíãîð õººðõºí á¿ñã¿é íàìàéã òîñ÷ èíýýíýÌàíàí õºâºõ óóëñûí ýíãýð çàäãàé áèäýðòÌàðàë ãîî áóãà èæëýý äóóäàí á¿ä÷èíýÓðóóë çºð¿¿ëæ ¿íññýí àíõíû ó÷ðàëàà ñàíàõàäÓõààëàã íýãýí á¿ñã¿é íàìàéã øèðòýæ áàÿñàíà. 2005.02.01Ìèíèé ñýòãýëèéí ÷èíàäààñ ¿ðãýñýí øóâóó̺íõèéí çàëóó õàéðûã ¿¿ðýíäýý íóóí îäæýý.̺÷èð äýðë¿¿ëæ íàâ÷ààð õó÷èí ¿ëäýýñíèéãÌèíèé ñýòãýëèéí ÷èíàäààñ ãàíöõàí ÷è ë îëëîî.Òýãýõýä õî¸ð íàìàð öóâàð÷ óäààí óäààí ºíãºðñºíÒýíãýðèéí ñàðààð ºâñ õ¿ðòýë õàäàæ ¿çñýíÒàëûí ÿãààí öýöýã ãàíäàæ ºãºëã¿é óäñàíÒýíä ë áè òýñýëã¿é õàéðààí àëä÷èõñàíÎí öàã ºíãºð÷ øóâóó ýðãýæ èðýýäÍóóñàí õàéðàà çºí人 õàéæ ñóðàãëààä×àìàéã àâñíûã íýãë ºäºð ÿàõûí çàâäàëã¿é ìýä÷èõýýäÇ¿ðõýíä ÷èíü õîðãîä÷èõîîä õýçýý ÷ íèñýõýýí áîëüñîí 2005.02.05Òàëûí áîð áîëæìîð ýðãýæ èðñýí øºíºÒýíãýðèéí ãàíö í¿äíýýñ ñóë íóëèìñ àñãàðíà.Íàâ÷èí äîðîî õîðãîäîõ ìºíãºí öàãààí öýöýãÍýã ë ºã뺺íèé íàðàí äîð òóÿàã òîñ÷ óðãàíà.Öàëèí öàãààí ø¿¿äýð äýðýíä áóóñàí ¿¿ðýýðÃàíöààðäñàí íýãýí òîãîðóó ÷àìòàé õàìò íîéðñîíî.Áîäëûí öýíõýð áîðîî ç¿¿äýíä öàéðàõ àëñàäÁàÿñàë ãèéñýí õàðö ðóó ÷èíü øóâóóä íèñëýý.Ãàíäñàí øàðãàë ºâñººð ¿¿ðýýí çàññàí áÿëçóóõàéÃóíèãèéí íýãýí äóóíààð ÷àìàéã òîéðîí ýðãýëäýíý.Ó÷ðàë õàãàöëûí ýðõ öàãààí öýöãýí äýýðÓõààðàë õàéëñàí á¿ñã¿é íºìãºí ñóóõ þì.
  • 2. ÄýíñÎð÷ëîí õîðâîî õóâü òàâèëàí õ¿í òºðºëõòíèé äýíñÎãòîðãóé òýíãýð ýðõýñ ãàðиã åðòºíöèéí äýíñ×è áèäíèé öýýæèíä öîõèëîõ õîíãîð ç¿ðõ õàéðûí äýíñ×èìýýã¿é ÿâàõ òýíãýðëèã çàëóó íàñ àìüäðàëûí äýíñ¯õýë àìüäðàë ýðõ ÷ºëºº ÿíàã àìðàã äîòîîä äýíñ¯¿ëíèé öààíà àìãàëàíãèéí îðîí áóðõàí ìèíü ñýòãýëèéí äýíñ¯íýíäýý õóóðòàãäàæ ñîõîð àìüäðàõ àâúÿàñ áèëýã îþóíû äýíñ¯éëèéí ¿ð óðìûí ¿ã ãóíèã ñýðýõ òýðòýý õîëûí äýíñßðóó íàéðàã èòãýë á¿õíýý äèéëæßëàãäàøã¿é òóãèéí äî𠺺ðèé㺺 ºðãºñºíßàõûí àðãàã¿é àìüäðàëûã ºíãºðººõßëãóóí ñýòãýë íàäàä áàéíà.Çîâëîíãèéí òºëºº ç¿ðõ äýíñýëæ æàðãàëàà õàéÿǺí ñîâèí èòãýë ¿íýìøèë ìèíèé òºëºº äýíñëýãÎäîî áè õîëûã õàðàõ, ¿íýíèéã ìýäýõ èòãýëòýé òóëÎëäñîí äýýðýý åðòºíöºä ººðèé㺺 ¿ëäýýå2007.08.20-ä /Çàìûí-¿¿ä/Òàëä øºíº áýë÷èæ ñàð õóóðàé óéëàãíàõÒýíä ÷è äóðëàæ ñýòãýë íóëèìñàíä õóóðòàãäàõÑààðàë øóâóó ÿâæ ìîä ãàíöààð ¿ëäýõýäÍàâ÷ í¿¿äëýí íèñýëäýæ ìº÷èð ýçã¿éðýí ¿ëäýõ íüÞóíûõ âý? Îí öàã òýíãýð òýìòðýí àõèõäàà ìº÷ áîëîí õîíîãøèíî. Ýðâýýõýé íàäààð òîãëîæ òýíä öýöýã áèäýðòýíý. Öýýæ õºíä¿¿ðõýí îðãèæ ç¿ðõ õààÿà ãàíöààðäàíà. Öààñàí øóâóó íèñãýæ õ¿ñýë á¿õíýýí øèâíýíý. Ç¿¿äýíä õÿðóó óíàæ óóëàíä öýöýã óðãàíà. Ç¿ðõýíäýý ÷àìàéã ñàíàæ äîòóóð íóëèìñòàé õîöîðíî. Õýëýýã¿é ¿ãýý õýëæ õ¿íèé ñýòãýë ºâòãºíº. Õýýðèéí øóâóó áóöàæ íàìàð íàäààñ õîëäîíî.Íèìãýí öîîõîð àë÷óóðààñ àëãàíû õýý òîäðîõÍ¿äýíäýý ãóíèã õóðààæ äîãîëîí íóëèìñ òîðîõÀëèìàí ÿãààí óðóóë ç¿¿ä 纺ëëºæ ¿íñýõÀðààñ äàãàõ ñàð ÷àìàéã õàðàìëàí ¿ëäýõ íüÃóíèã ÷ þì óó? 2005.02.22
  • 3. ªã뺺õºí óðãàñàí ÿðãóéÖýíõýð ºíãºòýé áàéñàíÎí îíû ñàëõèíäÕ¿ðýý àëäàæ ãàíäñàí ª÷èãäºðõºí èðñýí øóâóó Áîðîîíû ¿íýðòýé áàéñàí Íîéòîí ãóíèãòàé àÿëãóó Ñýòãýëä õîíîãøèæ õîëäñîí×àìààñ àâñàí àë÷óóðÀëãàíû õýýòýé áàéñàíÌàðòàæ áîëîõã¿é æèë¿¿äØ¿ëãèéí ìºðòºíä ¿ëäñýí Ñàÿíû õàðñàí á¿ñã¿é Õîíãîð õººðõºí áàéñàí Ñàíàæ áýäýðòñýí ç¿ðõ ªí÷èí áîëæ õîöîðñîí…2005.02.02Íàâ÷íààñ òººðñºí íàâ÷Øóâóó áîëîí õóâèðñàíÍèìãýí øàðãàë ñýòãýë̺÷èð áîëîí ¿ëäñýíÕàà íýãòýé á¿ñã¿é õ¿íÌèíèé òóõàé ÿðüñàíÕýýðèéí ãàíö íàìðûãÕýçýý ÷ áè ìàðòäàãã¿é þì.Øóâóóäààñ ¿ëäñýí øóâóóÍàâ÷ áîëîí ãàíäàæÆèðãýõ öýãýýí õîîëîé íüÑàëõè áîëîí èñãýðñýíÕàéðûí öàãààí àÿëãóóÕàà ñàéã¿é ýãøèãëýñýíÕà÷èí ãî¸ íàìðûãÕýçýý ÷ áè ìàðòäàãã¿é þì2005.02.01
  • 4. ×àìä áàðüñàí ãàë óëààí ñàðíàé×èí ç¿ðõíèé òàëä õàéðûí áîðîîíä óðãàæ¯åñ ¿åñ ñýòãýëä ººðèéí ýðõã¿é õîíîãøèõªíãºðñºí îí æèë¿¿ä ÷èíèé ¿íýðòýé áàéñàíÕàöàð 纺ëëºæ ø¿ðãýñýí àíõíû øèâíýýíäÕýýðèéí öýöýãñ áèåñýý 纺ëºí äýðëýíý.Õýëýõ ¸ñòîé ¿ãýý äàõèí äóðñìààð ñàíàãäàõÕîëäîæ îðîéòñîí æèë¿¿ä íýã ë ¿íýðòýé áàéñàí 2005.02.01Ç¿¿íýýñ íèñýõ øóâóó ¿¿ë ç¿ñýí îäîõîäÇýñ øàðãàë àëñ ðóó ãóíèãààð øèðòýí õàðâàëÑýðæ õºð⺺ñºí øºíº ñàð õàðàíõóéëñíûã ìýäýýäÑýòãýë ãóíäóóõàí íóëèìñ öèéëýãí¿¿ëýí õîöîðëî人 ÿâñàí æèë¿¿ä ç¿¿ä õîîñîí ¿ëäýý䪺𺺠ºí÷èð÷ ýíä ãàíöààð ¿ëäñíýý áîäîîäÍàäàä õàéðòàé á¿ñã¿é ººð õ¿íèéõ áîëñíûã ñîíñîîäÍèìãýí 纺ëºí ãóíèã öýýæ õºíä¿¿ð îðãèëîîÄýðãýä óðãàñàí öýöýã íàäààñ çàéäóó áºõºëçºæÄýýðýýñ ýðãýëäñýí ýðâýýõýé ºìíººñ ìèíü õàðààä ãîìäâîëÍàâ÷èí ãàíäìàë íàìàð ãàäíààñ áóöñíûã äóóëààäÍýðýëõýæ òóíèðõñàí ãóíèã àðààñ íü íýõýí îäëîî.2005.02.21Õýí íýãýíä äóóëæ ºãñºíÕàéðûí öýãýýí àÿëãóóãÕýýðèéí ãàíö áîëæìîðÑàðíû äîð äóóëàõ þìÕýçýý ÷ äóðëàë àìñààã¿éÌèíèé íýãýí ç¿ðõÕýí íýãýíä òýì¿¿ëýýäÄîãäîëæ ÿäàõ þì.̺÷èðò íü ãóíèã óðãàñàíÌîäíû ñ¿¿äýðòñýí ýíãýðòÁè ÷àìàéã õ¿ëýýæÁîëæìîðûí äóóã ñîíñîõ þì 2003.05.01
  • 5. ÕàðóóñàëÅðòºíöèéí àíèðã¿é àñàõ ò¿¿äãýíäÖó÷èë áîëæ èðýýäÅðòºíöèéí àíèðã¿é àñàõ ò¿¿äãýíýýñÖîã áîëæ áóöñàí àíä ìèíü ñîíñÓéòãàð ãóíèã óéìàðñàí ñýòãýëèéí õàëóó øàòàæÓéëàõ ñàíàõûí äóóíààð çóë ºðãºëºº áè..Òýíãýðýýñ îä õàðâàõàä ÿâëàà ãýæ õýëýýã¿éÒýíäýõèéí ìîä ãàíäàõàä íàâ÷èñ íü øàðëààã¿éÒîîíîí äýýã¿¿ð øóâóóä áóöàõàäÑ¿¿äðèéã íü ÷ òîîëæ àìæààã¿éÕàæóóõàíä íîõîé ãàñëàõàäÑîâèí òàòàæ ìóó þì ñàíààã¿éÕ¿éòýí øºíº í¿öãýí ñóóõäààÑàðàíä äóëààöààä îãò æèíäýýã¿éÍàñíû ýðòýä íàìàéã îðõèñíûãÌýäýëã¿é èõ óäàæ,Íàìðûí ìîäîä ãàíäààã¿é áàéõàä×è ãóíäàæ,Íîöîîñîí ãàë àñàõã¿é áàéñàíÁóðõàí òýãýõýä óéëæ áàéæÍýã ºã뺺 îðîéòîæ íàð ìàíäñàíÕîðâîî ÷àìä ãàøóóäàæ áàéæÍýã ë îðîé íàð ýðòõýí æàðãàñàíÕîðâîî ÷àìàéã ¿äýæ áàéæÅðòºíöèéí àíèðã¿é àñàõ ò¿¿äãýíäÖó÷èë áîëæ èðýýäÅðòºíöèéí àíèðã¿é àñàõ ò¿¿äãýíýýñÖîã áîëæ áóöñàí àíä ìèíü ÷àìäÍàð ñàð õî¸ð ãàë óñààð óéëæØàð öýöýã ãàçàðò óðãàõ ìº÷èäÍàéç íü ÷àìä ñ¿¿ë÷èéí ø¿ëãýý áè÷ëýý.2003.04.19ªäºð õîíîã øàð íàðûã õ¿ëýýæÇ¿ã áóðóóëæ õîëûã ÷èãëýí õºâºõÍýã ë õýâèéí ãóíèã óðñãàëÕààøàà èíãýæ ÿàðíà âý? Õàíóéªâñ ç¿ëýã áîð ñàëõèéã îðõèæÇ¿¿íèéã ç¿ñýæ àëñàä ãàðàõ îí æèëÁ¿äãýð÷ õîëäîõ àíãèðûí äóóòàé öóãÖàã õóãàöàà þóíä ÿàðíà âý? Õàíóé
  • 6. 2005.07.16Íîäíèí íàìðààð áóöñàí øóâóóäÍóóðàíäàà èðýëã¿é æèë ºíææýý.Ýðãýí òîéðîí ÷èìýý àíèðòààäÄýðñýí äóíä òýð ë íóóð íîéðñîíî.Òýíãýðèéí õàÿàíä õºøèã òàòàãäàæÒîëãîäûí äýýã¿¿ð ¿¿ëñ õóðàõàäÄýðñíèé íºìºðººñ òóóëàé áîñ÷Äýíæèéí íîãîîòîé õàëèóð÷ õîëäæýý.Íóóðàíäàà ãóíèã ¿ëäýýãýýä ÿâñàíÍîäíèí íàìðûí øóâóóäèéãÍýã ë õàâðûí ºäºð ãýæ õàðñààðÍýã õýñýã õàâðûã ¿äæýý.Òàë äóíä öàéðàõ ýçýíã¿é öàãààí íóóðÒýíãýðèéí õàÿàã áàðààäàæ îí öàãèéã ¿äæýý.ª÷ òº÷íººí øóâóóä ìàíäàë äýýã¿¿ð ºíãºðºõºäªºðèéí õýäýí øóâóóä àëãà ë áàéëààÖàã õóãàöààíû àÿíä äàéðàãäàæÖàãààí òàëàà äàãààä ÿâàõ áîëæýý.Õ¿ëýýæ ÿäñàí ñýòãýë äóñàë á¿ðýý àðãàäààäÕàëèóðñàí òýð çýãñýý õóóðàé áîëãîæ îðõèæýý.Õºíäèé õîîñîí ñàëõèí òàëä áîäîë ãóíèãøèæÕºíãºí áîðîî õààÿà íàìèðàõ áîëæýý.Õàòàæ îìðóóòñàí òîéðìûí óëààí øàâàðÕààÿà ÷ áîëîâ 纺ëºðäºã áîëæýý.¯¿ëòýé óðàëäàí õýñýã ãàíäìàë øóâóóä¯ä äóíä íàðòàé çýðýãöýí дэрñ äóíä áóóæýý.Õàðüä áàéñàí çîâëîíã õýí ÿàæ õóâààëöàõ âýÕ¿ëýýæ áàéñàí íóóð íü õýäèé íü øèðãýæýý.2002 îí
  • 7. Ãóíèã òóíèðõàë öàã õóãàöàà ºíãºðºõ òóñàìÃóíäñàí ñýòãýë èòãýë õàéð àëäàð÷Áîäîëäîîí óéëæ îí æèë¿¿äèéã áýäýðòýë äóóëàõÁóñäàä øàðõëàãäñàí ç¿ðõ õýí ð¿¿ öîõèëíî âý?Çîðèã á¿õýí ÿëàãäàæ íàäààñ àëñëàãäàõ á¿ðǺí íóëèìñ õàãàöàë á¿õýí ð¿¿ óðñàõààí áîëüæÄóóã¿é áàéìààð ºäºð á¿õýí íàäààñ õîëäîëã¿éÄýðãýä áàéæ õîðâîîãîîñ óéäàõ íü þóíûõ âý?Õàãàöàë çîâëîíã óñ àãààð ãýæ ñàíàëã¿éÕ¿íä ãîìäñîí øàíàëàà ø¿ëýã áîëãîí ¿ëäýýåÓóðààð öîõèëîõ ç¿ðõíèé õóó÷èí ãóíèã àÿëãóóãÓðüä íü áè èíãýæ õààíà ñîíñîî âý?2005.05.28Íàä ðóó èðñýí ÷èíèé øóâóóÁóöàæ íèñýõ ãýýä áàéõààð íüÁè ÿâóóëäàãã¿é þì.Ñàð ëóó õàðàõëàà𠺺人ñ óéëàõ ãýýäªðºâäºë äýðëýäýãÑýòãýë ð¿¿ ºíãèéõ뺺ð ÷àìàéã íýõýýäÇ¿ðõ öýýæèíäýý áàãòäàãã¿éÑàëõèä ÿðãóé ãàíä÷èõààä õàâàð õîëä÷èõäîãÑàíààíä ø¿ëýã áóóõààí áîëüæ öààñ õîîñîí îðãèäîãÀëñàä áîðîî øèâýðõýä ýíä íàâ÷èñ ãàíääàãÀëàã öýöýãíýýñ ýðâýýõýé õ¿ðòýë äàéæäàãÕîëûí õ¿¿õýíä äóðëà÷èõ ãýýä áàéäàã áîëîõîîðÑýòãýëýýí áàðüäàãÕýýðèéí ºâñ á¿äýð÷ ç¿ðõ íîðäîãÍàâ÷èñ íèñýëäýæ íàìàð áîëäîãÒýäíèéã äàãààä íèñýõ ãýýä áàéäàã þìÁè ãàíöààðäìààðã¿é áàéíà.Øºíº ÷àìàéã áîäîõëîîð íîéð õóëæäàãØ¿¿äýð õàòàõëààð öàã çîãñîæ ºã뺺 áîëäîãã¿éÕºõºë õÿçãààð îð÷ëîíãèéí ãóíèã á¿õýí äóóëæÕýí íýãíèé ºìíººñ áàðüö àëäàõàäÍèñ÷èõ ãýýä áàéäàã þìÁè ÿâóóëäàãã¿é þì.2005.04.01
  • 8. Öýöýã áºõºëçñºí àð ºâºðèéí äóëààí øºíºÖàãààí õýýðýýñ çºí øóâóó ñàðàíä õîðãîäîõîîðǺºëºí íèñýæ õààíààñ èðñýí íü ìýäýãäýõã¿éÇ¿¿äýí äóíä ÷èìýý àíèðòàí áóóâ.Ñýòãýë ãýãýëçýæ ç¿ðõíýýñ óðñàõ õàéðûí àÿëãóóãÑîíñîõ á¿ðäýý îð÷ëîíã ìàðòàæ õºð⺺æ õýâòýõäýýÌèíèé àìüäðàëûí æàðãàë á¿ð ýíäýýñ ýõýëæ̺ðººäºë á¿ðèéã õóóäàñ áîëãîíä ¿ëäýýëýýÁîäîë áèäýðòýæ áóäàí òàòñàí öýýæèí ãóíèãÁ¿ñã¿éí áîð í¿äýíä áóñäûí ºìíººñ îðøèæÍàìàéã áýòãýð÷ õ¿ëýýñýí áóðóó äóðëàëûí òóõàéÍýãë óäàà äóðñààä ºíãºðºõ îí öàã áàéíà.2005.07.18 Íàâ÷ íºìºð÷ õîíîñîí øºíºÑýòãýëèéí ÷èíàäàä øèðãýñýí äàëàéí òîéðîìäÑàð õ¿ðýýëòýë ãàíöõàí õóí ýðãýëäýíýÑàëõèíä õ¿ðòýë ñààðàëòàõ òîéðìûí òýð çàõàäÕàéðûí öàãààí öýöýã ãàíöààð óðãàõ þì.Ãèéñýí õàðöíààñ ÷èíü øóâóóä íèñýýä îäîõîäÃýãýëçñýí í¿äíýýñ ìèíü íóëèìñàí ø¿¿äýð óðîñàíàÃóíèãèéí áîðîî øèâýðñýí äóðëàëûí òýð åðòºíöºäÖýöýã äýðëýæ õîíîñîí øºíº õ¿éòýí áàéëààÍàìðûí õÿðóóòàé ìîäîä óéëãàíñàí ¿äýøÍàâ÷èí çàâü ñàðíû ãýðýëä ãîëûí çàõààð õºâíºÍîéòîí õºíæèëòýé íîéðñîí áàéãàà ãóíèã ìèíüÎð÷ëîíãèéí çàõ ðóó õ¿ñëèéí øóóðãàòàé õàíüñàí îäíîÁîäëîî äýâñýí õýâòýõäýý áè óéëæ áàéñàíÁóóðàë ñààðàë íàâ÷èñ ýíãýð äýýð ìèíü èðýýä áóóõ øèãÁàÿð áàÿñãàëàí õàëãèæ öàëãèñàí ãýãýýí àÿëãóóòàéÒýð ë ñàéõàí îðîé áè ç¿¿ä ç¿ðõ õî¸ðòîéãîîÍîéðñîæ õîíîñîí áèëýý.2002.01.14
  • 9. Ýðñýí õàéñàí á¿õýíªºðèé㺺 ºðººëèéí ÷èíýý áîäîõªí㺠á¿äýãõýí àðàíøèíªíãºðñíèéã ñàÿ ë þì øèã ñàíàõªíº õÿçãààðã¿éí òºëººÕýëñýí õèéñíýý ìàðòàæÕýçýýä óéëäãèéíõàà òóõàéÄàéðààä ãàðñàí áîëãîíÝðãýæ èðäýãã¿éí òóõàéÝðñýí õàéñàí á¿õýíÝíäýýñ ýíý áèåýñ îëäîõã¿é ìºðò뺺Ýíýëýí øàíàëàí ãóíèã óéòãàðààðÁàÿí áàéäãèé㪺ðèé㺺 ºðººëèéí ÷èíýý áîäîõ çóóðªíãºðñíèéã äºíãºæ ñàÿ ñàíàæªíº õÿçãààðã¿éí òºëºº àìüäàð÷ªí㺠ãàíäìàë îð÷ëîí áîãèíîõîí áàéäãèé㪺𺺠áè ìýäñýí ìºðò뺺Õýíä ÷ äóðñàãäààã¿é íóóãäìàë ÿâñíûãÒýíãýðýýñ íóóãäñàí îä ñàðíû äîð á¿ãýõýäÒýíä ë ìèíèé õàéñàí á¿õýí áàéñàí2003.05.08 Õàíü ìèíü àìàðæèõäàà õýëñýí ¿ãÀðûí öàãààí ñàð òýíãýðò óéë毿ëíèé öààíà íóóãäàí õ¿ëýýíý.¯éëýý ìàðòààã¿é ÷àìààñ áèÆàðãàë ýðæ õ¿ëýýíý.Õ¿é ñ¿¿ õî¸ð çàíãèð÷ ýð÷èëæ ºâäºõºäÕ¿ñýë õÿñàë ýðæ äîãäîëæ ñóóëàà.Õ¿í òºðºëõòíèé òîîã íýãýýð íýìýõ ãýæÕîëáîî õî¸ð áèåý çîâîîæ ñóóëàà.ªºðºº ýýæ áîëîõûí æàì ¸ñûã áîäîæª÷èãäºðèéí òóõàéä îí öàãèéã ìàðòàæªëãèéòýé äóóãààð ÿðãóé õ¿ðòýë ñýðæÕºõ ÷èíýð÷ ºâäñíºº õ¿íä õýëýëã¿é íóóæÌîäîíä äóóëàõ íàâ÷ õààÿà íýã ãóíèæÍóóðûí àíãèð õºâºëã¿é õóóðàé á¿¿âýé ñîíñîæÖýöýã íàõèàëæ îð÷ëîí óéëàõ àãøèíäÖýýëõýí äóó õàäààæ áè òºð뺺 õ¿¿ òºð뺺.2005.05.29
  • 10. Áîòãîí áîð á¿ñã¿é̺ðººäñºí àìüäðàëûí õèë õÿçãààðã¿éÀç æàðãàëÌèíèé ýíãýðò ýðãýæ èðñýí ãàíö ãî¸ øóâóóÕàìò áàéõ ¿åèéí ãîìäîë òóíèðõàëÝìçýã ñýòãýë ìèíüÕîâîð ¿åäýý ç¿¿äýíä óðãàñàíÕàâðûí õºõ ÿðãóé ìèíüÇàëóó íàñ îðãèë õàëóóí õ¿ñýëÁàÿð áàÿñãàëàíǺð öýöãýíä ýðõëýí íèñýõ õîëûí ãàíö ýðâýýõýéÁóñäààñ ººð õî¸ð èòãýë èæèëã¿é ñàéõàí àìðàãÁîòãîí áîð á¿ñã¿é íàäààñ àðãàìæëàãäñàíÄóðëàë ìèíüÍàäààð ãî¸æ íàñààð ÷èìýõ ñ¿¿í öàãààí õàéðÍóëèìñààð àðãàäóóëæ çîâëîíã ìàðòñàíÕýëòãèé õîðâîîÝíãýð çàäãàéëæ öýýæèí äîð íàõèàëñàí öýöýãÝð áèåíä áàãòàõã¿é õàòóó ñýòãýëèéí æàðãàë ìèíü×àìäàà áè õàéðòàé.2005.07.21
  • 11. Õ¿¿ãýý òºðºõºä ààâ íü õýëñýí ¿ãÀàâûíõ íü íóòàãò áîðîî øèâýð÷ Öàã ººð÷èëæ òºð뺺.Àíüñàãàíä ìèíü íóëèìñ õóðæ Ñýòãýë ä¿¿ðãýæ òºð뺺.Ýíäýý öàñ áóäðààæ Óëèðàë ñîëüæ òºð뺺.Ýýæèéãýý ºâ人æ áàÿðëóóëæ Æàì äàãàæ òºð뺺.Áóÿíò öàãààí ñàð òàë ýíãýðòýý Á¿¿âýé àÿëàæ òýâýðëýý.Áàÿí õàð óóë äóëààí ýíãýðòýý Õºë òýíö¿¿ëæ ò¿øëýý.Àëñààñ àéñóé øóâóóä èòãýë òýýæ Àç æàðãàë ºã뺺.Àëñûí àìüäðàëä õàðàà àëäàæ Æàðãàë çîâëîí òýíöëýý.Õàéðûí õºðñºíä ¿ð óíàæ Ìèíèé ýíãýðò óðãàëàà.Õîæìûí òóõàé ãàíöààð ÿðüæ Õ¿¿äýý ø¿ëýã áè÷ëýý.Óõààðàë õàéðëàñàí íóãàí ãýæ Õºõ òýíãýðò çàðëàëàà.Óéëæ çîãñîæ ÿàðàí òýì¿¿ëñýí Äóëààí îðîé áàéëàà.Ààâûíõ íü íóòàãò áîðîî îðæ áàéíà ãýæ Õ¿íýýñ äóóëààä áàÿðëàæ çîãññîí þì.Àíüñàãàíä ìèíü íóëèìñ õóðààä Çàíãèð÷ ìýäñýí þì.Ýíäýý õàðèí öàñ áóäðàõûã Öîíõîîð õàðñàí þì.Ýýæýýñýý óéëæ òºðºõèéã ÷èíü Áè õàðæ çîãññîí þìÕîðâîî òýãýõýä ÷àìàéã äààæ ÿäàí òîñîõîäÕàéðûã áè áàãòààæ ÿäàí òýâýðñýí þìМиний хүү тэр цагт аавдаа ирсэн юмМонголоор нэг хадааж унагатай цуг төрсөн юм. 2005.07.15
  • 12. Ç¿¿íèéã ÷èãëýñýí øóâóóä – Îí öàãÈõ çàìûí äóíä ñààòàæÕ¿ðýýëæ òàòñàí Ìàíàí – Æàðãàë çîâëîíÒýð äóíä òººð÷ Àìüäðàëûí ç¿ã áóäèëæ ÿâíàÇ¿ðõýíä õîñëîõ öýöýã – Õàéð ñýòãýëÀëãàí äóíä íàõèàëæǺºëëºæ õàðñàí õàðö- Áîäîë ãóíèãÍ¿ä øèðòýí ¿ã¿éëæ Áè ÷àì ðóó àëõàæ ÿâíà.2005.05.30Àéñóé ÿâàà îí öàãèéã õàøààíû ñ¿¿äýðò õ¿ëýýæÀëñûã øèðòýíãýý õóó÷èðñàí ìîäíû õîëòîñ õóóë檺ðòºº ø¿ëýã áè÷èæ áîëîõã¿é áîë ãîëæ ñóóòàëÕàæóóãààð, õàðàëã¿é ºíгөрхөд òýð á¿õýí ãóíèã áîëæ õîöðîâ.Өнгөрч холдох цаг бүхнийг хашааны сүүдрээс харжӨөдөөс эргэн харахыг хүлээж холтос цуулж байхадБичсэн шүлгээ цаастай нь урж уур хүрээдНамайг орхиж байгаа он жилүүдийн араас ганцаар дуудлаа.2005,07,16Мөрөөдөлгүй эл хуль сэтгэлМөнгөн сарны дэргэд дүн эзгүйрнэ.Бурханд ч байхгүй хайрын зүрхЦээжний цаана хэн нэгнийг нэхнэ.Гунигаас зугатах он цагийн бүсгүйГанцаар аз жаргалыг хайна.Цэцэрлэг дундаас инээд хөөрийг олсон чБүүр ч гунигтай харагдана.
  • 13. ӨөртөөАнхны үнсэлт анхны хайрАнхны юм бүхэн давтагдашгүйМартагдашгүйӨнөөдөр гишгэж маргааш алдана.Өнгөрсөн бүхнийг ухаарчХарамсаж үзнэ.Эцэст нь хорвоод уур хүрнэ.Ингэлээ гээд юу ч өөрчлөгдөхгүйГомдол гунигаар эзгүйрсэн сэтгэлХарамсалГөрөөстэй цахилсанХээрийн он жилүүдӨчигдөрөө санаж нөгөөдрийг мөрөөднө.Бусдаас орхигдуулахгүйн тулдӨөрийгөө уучилна.Эцэст нь өөртөө дургүй хүрнэ.Тэглээ гээд хэнч өрөвдөхгүйНадаас түрүүлж хөгшрөхНасаар холдож явахЦаг хугацаандБи итгэхгүйБи итгэхгүй 2005,11,04ЗориулалХүний хүсэл навч болж хавраар нахиалагХүүшлэх энгэрээснамар буцаж шувууд чуулагҮрийн чинь сэтгэлээр таньд шүлгэн цацал өргөеОн цаг бүхэнд тэнгис далай шиг амьдраарайАйсуй яваа жилүүдээс жаргал бүхнийг угтагЭлээсэн нас болгоноос сайн сайхныг мэдэрЭнгэр тоорцог орчлон таниар дутах юм байлгүйЭвийлж хайлаад уйлж харагдах юм.Зогсоож болдоггүй цаг хугацаанд түрүүлж харамсагЗалбирал шивнэсэн амьдралд төөрч явахаа болигХалтар нарны дор ядарсан гэж бүү ярьХүн төрөлхтөн таньд багадах юм шиг яваарай.2005,11,05
  • 14. Хөлчүү сарГандмал цаг хугацаа аль хэдий нь үе мултарчГомдол тунирхалаа мартахын тулдГанц хундага сархад сөгнөснийхөө ар дээрСогтуу Ли байг үгүйлж суугаа нь тэр гэнэ.Он цагийн эрхэнд хөгширч тэнгэрт цайрч үлдсэн чОлон зууны өмнөх тэрний сүнсийг дуудаж ханьсаадГэрэл муутай талд хамтдаа хөлчүү дуу аялажГэрээ ололгүй будилж яваа нь тэр гэнэ.Хүн зоны ертөнцөөс надтай архи хуваачихСонгодог хүн байна уу? гараад ир гэжЛи Байгийн яваад эргэж ирээгүй замдХөлчүү сар тэндээс агсам тавьж байна.2005,11,17ЗориулалСарьдаг өндөр оргилд хөх алим бий гэнэ.Сайн явж хүрвэл аз жаргалыг өгдөг гэнэ.Хүний өмнө хайрлах ижийгээсээ асуужХорвоод чи тэр жаргалыг хайрлаж яваарай.Саарал далайн гүнд цагаан сувд бий гэнэ.Сайн сэлж хүрвэл хүсэл мөрөөдөл биелдэг гэнэ.Муу болгоныг мартаж хийсэн болгондоо эзэн суувалМаргаашийн өмнө чи эгэл хүн болно оо.Сар гандмал тэнгэрт өөр нэг од бий гэнэ.Санах тоолондоо ажвал алдар нэр олдог гэнэ.Асгаж болдог залуу нас оргилуун учраасАлдаж болохгүй жилүүдийг хайрлаж яваарай.2005 он
  • 15. Чамдаа хэльеХайрын үг бичсэн цаасан шувуугХамтдаа тэнгэрт хөөргөжХолыг зорих цаг хугацаанаасУрьтаж би олъё.Бусдаас нууцалдаг хүсэл мөрөөдлөөБидэн хоёр шивнэжБусдаас өрсөж бие биедээ хэльеБи чамд хайртай.Хамт цохилох зүрхний цохилтыгЭнгэр цээжнээсээ чагнажХэлж мэдэхгүй маргаашын өмнөХоеулаа зүүдэндээ жаргаяӨөдрөг амьдралын аз жаргалӨнгө бүхнийг хүлээжӨрөөлөөс түрүүлжӨөрсийгөө хайрлая2006,01,16Ирээдүй рүү алхах замд он жилүүд гээгдэжЭргэж харах мөргүй болохоор буцах хэрэггүйОлдсон болгоныг хүрээ тойрондоо мартагдашгүй үлдээжОрчлонд би ганцхан удаа мөнхөрмөөр байна Зах хязгааргүй аянд цувах цуваанаас хоцорчЗүүнээс тэмүүлэх бусдыг гүйцэж чадахгүй болохоорХэлсэн хийсэн бүхнээ өөрөөсөө гаргаж болохгүй Хорвоод би нууц байдлаар явмааргүй байнаБуцсан газрынхаа энтэйд аз жаргалаа орхижБуруу замаар тэнээд олохгүй байж мэднэ хайсангүйЦаг хугацаа алдаж бусдаасаа хоцорч байнаЦаадах амьдрлын төлөө тэмцэж байна 2006.0108
  • 16. Өнгөрсөн амьдралааӨөдтэй бүхнийг санахдааӨөрөө би дурлалын бороо болж зүсрээдЧинийхээ нүцгэн биен дээр чинь урсмаар байнаӨр зүрхэндээӨргөстэй цэцэг тарьжӨөрөө би өргөсийг нь түүжНамайг үгүйлж гунигтай харахНүдний чинь өнгө шиг будгийгНарийхан урсах нулимсаар найруулжӨргөсгүй болсон хайрын тэр цэцгийн дэргэдӨөрийг чинь би нүцгэн зурмаар байна 03.21Гарыг чинь дэрлэж цээжээр тэврэхГунигаа мартуулж нүдэндээ үнсүүлэхНадаар дутаж насаар амьдрахНэг л жирийн бүсгүй дэргэд байнаХамаг бүхнээ элдвээр бодожХажууд чи минь тайван нойрсохХүрээлсэн орчин чимээ аниртаадХачин гунигтай шөнө байнаЧамайгаа тэвэрсэн чигтээ өглөөг хүлээжЧин зүрхэндээ зүүдээ манаж хоноеМаргаашийн өмнө бидэнд жаргал өгөхМагад үнэний хорвоо дэргэд байна03.22Өнгөтэй өөдтэй бүхнээс холӨөрөө би наран адил бүлээнӨөрийн эрхгүй уйлж суугаа бүсгүйнӨр зөөлөн нулимсанд сэтгэл шигдээд байнаЭд мөнгнөөс төдий чинээ холЭнэ л биендээ саран адил нүцгэнЯнаг амрагийн минь дуулж байгаа аялгуундЯахын аргагүй сэтгэл хөглөгдөөд байнаӨөр ертөнцийн гоо сайхан надтай айлсажӨөрсдөө салхинд илбэгддэг хацар ягаан цэцэгсӨглөө бүхэн аз жаргал болж нахиалахадӨөрийг чинь би үгүйлэн санаж байна 2006.4
  • 17. Янаг амраг хайр дурлалЯруу найраг эрх чөлөөний төлөөЯгаан уруул улаан дарстайЯмар нэгэн хүнтэй хундага тулгажЯдарсан зүрхээ ганцаардсан сэтгэлтэйгээЯдуу болгож орхиодЯалтгүй буцсанТэр эр хонгор нас хаана байнаГил хар шөнө эзгүй хоосон өрөөГэгэлзсэн тунгалаг нулимсДурлалын цагаан зовлонГалын захад би ганцаараа аниргүйЦонхны цаанаас уйтгартай борооЦэгээн хайртай ханисан шиврээдЦаг хугацаанаас түрүүлж ганцаардуулахГунигшин үлдсэн үеүүд минь хаана байна 2006.04.17 Бодлын хязгаарХэн нэгний өөдөөс чив чимээгүй алханаХаврын салхи намуухан үелзэх тэр мөчидЗүйрлэмгүй тансаг хорвоо чамайгЗүрх сэтгэлдээ би шүлэглэж бичмээр байна.Хэн нэгний өөдөөс чив чимээгүй адхалсаар...Ариун наньдин инээд хөөр баяр гунигийгСэтгэлдээ багтахгүйгээр мэдэрмээр байнаАмьдрал хэмээх их уулсын цаанаасАз жаргал нар болон мандаж байна.Өглөөхөн ургасан яргуйн цомирлогӨнө мөнхөд дэлгэрч байхыг хүснэ.Зовлон гэж байдаггүй Зөөлөн орчлонгийн цээжиндЗүгээр л жирийн амьдрал гэж байна.Бодсон бодолдоо уярах агшиндБи өөрөө хэн гэдгээ мэдэрмээр байна.Хэн нэгэн миний өөдөөс хурдан хурдан алхана.Хаврын салхи зөөлөн үелзэх тэр мөчидӨрөөний минь хаалга зөөлөн дуугарна.Өр зүрхэнд минь бодол хязгаарлан үлдэнэ.Өөр хаана ч юм өөрийгөө хайж сууна 2009 он
  • 18. 7сарын гунигСэрэвгэр уулсын цохиондСалхинд сэвшигдэн найгахСэвгүй ганц цэцгийгЭрвээхэй мэдэхгүй Өнчин заяагдаж Ганцаардлын хясланд ургасан Уртмал шар цэцэг Эрвээхэй ч гэж мэдэхгүйТал зөөллөжТал газар цайрахТэндэхийн цагаан борооЭнд ордоггүй Сэтгэл зүрх цээжиндээ Сэвгүй хайраа үгүйлж Санаа алдахын тоолонд Тэнд нулимс урсдаггүйХаа нэгтээгээс намайгХайрлан үгүйлж суугааХол газрын нэг бүсгүйгБи мартаагүй. Харь холоос намайг Хүрээд ирээсэй гэж үгүйлэх Хайрын минь эзнийг Харин би санааширна.2006,08,04Намрын гунигХолбоо хоёр мод навчсаа гөвөх цагтХэсэг шувууд хоосон мөчирт нь буунаХачин гунигтай бороонд шалба норогдоноХээрийн хонгор салхинд гандаж гунданаХааяа морьтой хүнээс дайжин нисэлдэнэХаа нэгтэй чимээнд өөрсдийгөө нуунаХээрийн ганц янзага энгэрт нь хэвтэнэХүрээ цагаан сарны гэрлээр өөрсдийгөө хучина
  • 19. Хоосон цагаан мананд бүдгэрч харагданаХэц татсан хоёр мод цайрч үлдэнэАрга ядсан шувууд цагийн эрхээрАлсыг зорин дуртай дургуй нисцгээнэҮсийг чинь имэрхэд торго шиг зөөлөн байсанҮгийг чинь сонсоход аялгуу шиг намуун байсанЦагаан сарны туяа гэзэгнээс урсаж байсанГанцаараа би чамайг бодох дуртай байсанГараас чинь хөтөлхөд салхи илбэн байсанГунигтай харахад минь намайг өрөвдөн байсанХэлэхэд хэцүү үгс сонорт чинь хүрэхгүй байсанОмруутсан уруулаараа би үнсэх дуртай байсанНадад итгэсэн нүд зүрх рүү инээмсэглэж байсанНамар учирсан болохоор намраа л үгүйлж байсанНүүдэг хөх сар тэнгэрээс над руу ирмэжНүглийн сүвээр он цаг цуварна.Нүцгэн бие цагаан хөнжлөөр халхлахНөмгөн шөнө хорвоод элэгдэнэ.Нулимс дагасан зовлонгийн үргэлжлэлНамрын шувуудтай ээн далдлан одохуйдБүсгүй хүний ялдамхан харцБүгээн гэрлээр тодрон үлдэнэ.Шүүдэр даалгүй чичрэх энхрий цэцэгсШөнөжин биесээ нөмөрлөн хөнгөн дулаацна.Шиврэх бороо алсад үүлэн нүүдлээр холдожШирхэг навч ганцхан дусалтай бөнжигнөн байна.Тэнгэр дүүрэн сувдан цагаан ододТалд унаж ганц ганцаар цөөрнө.Цайрч ирэх үүрийн гэгээн туяаЦонхны хөшиг нэвтчин над дээр тусна.Цээж дэрлэн хэвтэх эрх хонгор чинийЦагаахан булбарай гарыг атгаастай нойрсоно.Хэзээ ч салахгүй зөн совиндоо итгэсэнХөх зүүдний үргэлжлэлдээ сэрж чадахгүй жаргана. 2007,04,24
  • 20. Одод гялтганасан цагаан шөнө бидэртэжОрь чимээгүй бүдэг гэрэлтэй орны дэргэдБи чинийхээ хөнгөн гунигийг тайлах гээдБуцах цагийг түр зогсоож суулаа. Өдөн дэрэн дээр гил хар гэзэг асгарч Өргөн орон дээр нүцгэн цэцэг ургуулна. Өөрөөсөө ч харамлан энхрий тэвэрсэн Өөр хаана ч байхгүй жаргалыг үзлээ.Тэнгис далайгаас загас шүүрдэх гээдТас харанхуйгаар завьтай хөдөлнө.Мартагдашгүй үеэ хайртай холбох мөчидМөнөөх далайгаас хоосон ч сэтгэл дүүрэн ирлээ. Хөөрхөн нүднээс нь хөнгөн нулимс мэлмэрнэ. Хээлэн борооноор цонхны шил дагаж уйлна. Хөлөрсөн биендээ ууссан эр эм цогцос Хорвоогоос түр ч болов холдохыг би мэдэрнэ.2007.04.25ЗөвхөнҮүр цүүрээр алхахад хөл дөхь өвс нойтон байна.Үргэлжилсэн их шүүдэр хаа сайгүй буусан янзтайСудал татсан хэсэг өвс тэнд хуурай харагдах юм.Санасан сэтгэлийг нь бодож ижийдээ би өгнө.Чимээгүй талд хэсэг цанатсан чулуу биесээ дэрлэж харагданаЧичрүүлэх хүйтэн жавар тэнд буусан шинжтэйАтгаж үзэхэд өнгө бор чулуу бүлээн байх юмАньсаганд нь гуниг суух аавдаа би өгнө.Тэнгэр чимээд нүүдлэн айсуй холын шувууд ирлээТойрмын ганц нууранд түр бууж чуулах бололтойХарж суухад нэгийгээ орхиод нисцгээх юмХувиршгүй сэтгэлээ бодож өөртөө үлдээнэ.Талд хэсэг шар цэцэгс ойр холгүй дэвсээтэй байна.Тэдний дунд хэдхэн өөр цэцэг алаглах янзтай Түүний дээр ганцхан ягаан эрвээхэй эргэлдэх юмТэргэл саран жаргах мөчид чамдаа би өгнө.2006.0813
  • 21. Хорин таван насМиний түүхийн хуудас хорин тав эргэжМөнхөрч болдоггүй залуу нас үргэлжлэн байнаХувь заяаны хүрд хорин тав эргэжХичнээн ч орон зайны тоосонд дарагдсан байна.Цагийн дөрвөн улирал хорин тав ээлжилжЦас бороо шиг будран зүсрэн байнаНамар дагуулж шувууд хорин тав нүүдэллэжНасны энгэрт хорогдонхон нисэлдэн байна.Энэ өдөр аав маань надад үнэг хайчилжАйдсаас холдуулж хайраар хурайласанЭнэ өдөр хорвоо надад холын зам заажӨөрөө сураг тасарч чимээгүй болсонЗүрхээ шаналгаж сэтгэлээ зовоосон хайрын учралтайЗүс өөр ч цус ижил хүүтэй болохын тавилантайЗүг зүгийн уулзвар нийлсэн нэг л замтайЗовлонг мэдрэшгүй холын ангид залуу нас миньТэртээд миний ээж энэ өдөр уйлж төрөөдТэрлэгэндээ багтахгүй жаргалаа амталж байжТэр үед миний аав энэ өдөр инээж зогсохдооТэвэрт багтахгүй баяраар ээжийг минь үнэссэн байхБусдыг баярлуулж өөрөө уйлж ирсэн орчлондБи яах аргагүй хорин тав хүрлээБүх зүйлд өөртөө итгэл төрүүлж харагдаадБи хорин дөрвөн насаа яахын зуур үдлээ. Миний сэтгэлийн чинадад бороо зүсэрч, ботго ганганаж, ингэ буйлна.Миний чихний гүнд өвгөд хуучилж морьд янцгааж, эрчүүд гууглана.Миний нүдний далд нутаг харагдаж, салхи уйтайхан сийгэнэ.Миний зүрхний цаана өвгөд амьдарч