бие даалтаар унших материал

2,652 views
2,481 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,652
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
46
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

бие даалтаар унших материал

  1. 1. Бие даалтаар унших материал Шүдний технологийн 2р дамжаа
  2. 2. БТҮ БУЙЛ НЬ ШҮДНИЙ ХӨНГӨН ЦӨГЦНИЙ 1/3 БҮРХСЭНБУЙЛ НЬ ШҮДНИЙ ЦӨГЦНИЙ 1/2 ДУНД БҮРХСЭН БУЙЛ НЬ ШҮДНИЙ ХҮНД ЦӨГЦНИЙ ½-С ИЛҮҮ БҮРХСЭН
  3. 3. Эмчилгээний зарчимҮүсгэгч шалтгааныг тодорхойлохШүдний өнгөр, чулууг цэвэрлэхЭмийн уусмалаар зайлах 0.06% хлоргексидиний уусмалХавант хэлбэрийн үед үрэвслийн эсрэг,судасны нэвчилтийн эсрэг эм хэрэглэхШирхэглэг хэлбэрийн үед үрэвслийнэсрэг эмчилгээ хийхгүй
  4. 4. Буйлны томролтын эсрэг эмийн болонмэс заслын арга хэрэглэхБуйлны томорсон хэсэгт эмтэйэлектрофорез эмчилгээ хийх Гепарин, кальцийн бикарбонат, иллэгГингивоэктоми-буйлыг тайрч авахХэсгийн эмчилгээ үүсгэгч хүчинзүйлээс хамааран хийх
  5. 5. БУЙЛНЫ ШАРХЛААТ ҮХЖИЛТ ҮРЭВСЭЛ GINGIVITIS ULCERONECROTICA ЯЗВЕННО-НЕКРОТИЧЕСКИЙ ГИНГИВИТ БШҮҮ нь улайлтат үрэвслийн суурин дээр бий болдог. Венсаны өвчин гэж нэрлэдэг. Буйлны ихэнх хэсгийг гэмтээдэг, архаг үрэвслийн голомт болдог.Гол шалтгаан нь НЯН, БИЕМАХБОДИЙН ЕРӨНХИЙ БАЙДАЛ.
  6. 6. • Ерөнхий бие махбодийн дархлааны байдал өөрчлөгдсөнийг шүлсэн дэх Иммуноглобулин A ба G багассанаар мэдэж болдог. Хоолой өвдөх Олон тооны Ханиад хүрэх цоорсон шүд Даарах Өнгөр, чулуу ихтэй Сэтгэл санааны Амны хөндийн БШҮҮтогтворгүй байдал эрүүл ахуй муу Хоол тэжээлийн Тамхи, архи дутагдал
  7. 7. БШҮҮ
  8. 8. Эмнэл зүйн шинжүүдБШҮҮ үед буйл өвдөж, юм идэхэд хөндүүрлэдэгБуйл шархалсан, зарим хэсгээр үхжсэнАм эвгүй үнэртэйШүлс их хэмжээгээр ялгардагЭрүүн доорх тунгалагын булчирхай томорсон, өвдөлттэйТолгой өвдөхХоолны дуршил багасахҮе мөч, булчин өвдөхБиеийн халуун ихсэхХордлого өгөх
  9. 9. Цус гарах, өвдөх зэрэг шинж тэмдэгээсболон шүдээ угаахаа болидогХатуу төрлийн хоол хүнсийгхэрэглэдэггүйЦусны өвчин, ДОХ болон бусад биемахбодийн өвчний үед тохиолддог учрааслабораторийн шинжилгээгээр оношлохшаардлагатай
  10. 10. Эмчилгээний зарчимШалтгааныг арилгахБуйлны эмгэг үйл явцыг амны хөндийн бусадхэсэгт тархахаас сэргийлэхБиеийн эсэргүүцлийг сайжруулж буйлныүхжлийг зогсоохАмны хөндийг халдваргүйжүүлэх уусмалаарцэвэрлэхНэвчүүлэх байдлаар мэдээ алдуулалт хийснийдараа зөөлөн өнгөр, чулууг цэвэрлэх, үхжсэнбуйлыг авах
  11. 11. Шүдээ угаасны дараа 0.06%-ийнхлоргексидины уусмалаар өдөрт 2-3 удаа 2-3мин зайлахС амин дэмийг 500 мг-р хэрэглэхХэт мэдрэгшилийг бууруулахБиеийн халууныг бууруулах шаардлагатайАмин дэмээр баялаг, цочроогчгүй хоол хүнсхэрэглэхШингэн зүйл сайтар уух
  12. 12. Үрэвслийг намжаахХурц үрэвсэл намдсаны дараа шүд цоорох өвчин батүүний хүндрэлийг эмчлэхХалуун хоол, кофе, архины төрлийн ундаа, тамхитатахыг хориглохХүнд хэлбэрийн буйлны үрэвслийн үед ажил болонхичээлээс чөлөөлөхАмны хөндийн эрүүл ахуй сахихСалстын нөхөн төлжилт нь үрэвслийн зэрэг,тархалтаас хамааран 3-7 хоногийн дараа явагддаг
  13. 13. Oriol de la Mata
  14. 14. ШҮДНИЙ ТУЛГУУР ЭДИЙН ҮРЭВСЭЛ PARODONTITIS ПАРАДОНТИТ• ШТЭҮ нь биеэ даасан өвчин бөгөөд буйл шүдний эмгэг хөндийн гүн, ясны шимэгдлийн гүнээр тодорхойлогддог.
  15. 15. ШТЭӨ ангилалхэлбэрээр хөнгөн дунд хүнд
  16. 16. явцаар цочмог архаг сэдрэлт зогсонги
  17. 17. байршилаар хэсгийн тархмал
  18. 18. ШТЭӨ илрэх шинж тэмдэг
  19. 19. 20-с ээш насны хүмүүст ихэвчлэн тохиолддог.Асуумжаар нилээд хэдэн жил буйлнаас цусгарсан гэж хариулдагШүд буйлны эмгэг хөндийтэйБуйлны улайлтат, шархлаат үрэвсэлдавамгайлсанШүд хоорондын түүшин сэртэн шимэгдсэнШүд хөдөлгөөнтэй, шилжсэн байх ба өвдөлттэйЗажлах үйл ажиллагаа хямарсанШТЭӨ сэдэрсэн үед халуурна
  20. 20. ШТЭҮ-хөнгөн хэлбэрШүд буйлны эмгэг хөндий үүсч 3.5 мм хүртэл гүнтэй болноШүд хоорондын таславч 1/3 хүртэл намссанШүд хөдөлгөөнгүй, шилжилтгүйЕрөнхий байдал хэвийн
  21. 21. ШТЭҮ- дунд хэлбэр Шүд буйлны эмгэг хөндий 4-5 мм гүнтэй Шүдний завсрын түүшин сэртэнгийнорой ½ хүртэл намссан Ясны сийрэгжилтийн голомттой Шүдний I зэргийн эмгэг хөдөлгөөнтэй Шүд шилжсэн байж болдог Шүд буйлны эмгэг хөндийд идээхуримтлагдсан
  22. 22. ШТЭҮ- хүнд хэлбэрШүд буйлны эмгэг хөндий 5-6 мм гүнтэйТүүшин сэртэнгийн шимэгдэл ½-с ихШүдний II болон III зэргийн эмгэг хөдөлгөөнтэйШүд байрнаасаа шилжиж нүүсэнЭмгэг хоршилт үүссэнШүд буйлны эмгэг хөндийд идээ хуримтлагдсан
  23. 23. ШТЭҮ-Цочмог хэлбэрХовор тохиолддогГоломтот хэлбэрээр тохиолддогБүрээс хэт гүн суулгах, илүү тавьсан ломбо зэргээс болж үүсдэгНэг ба хэд хэдэн шүдний ойролцоо буйл улайсанШүд угаах, юм идэхэд буйлнаас цус гарнаШүд буйлны холбоос гэмтсэн
  24. 24. ШТЭҮ-архаг хэлбэрийн хөнгөн үеШүд буйлны эмгэг хөндий үүссэнШүд угаах болон юм идэхэд буйлнаас цус гарнаБуйлны хөхлөг, ирмэгийн буйл хөхөлбөр туяатайШүдний I зэргийн хөдөлгөөнтэй
  25. 25. ШТЭҮ-архаг хэлбэрийн дунд үеАм эвгүй үнэртэйЮм хазах, шүд угаахад буйлнаас цус гарнаБуйлны өнгө өөрчлөгдсөнШүд хооронд зай үүсэхБуйлны хөхлөг, ирмэгийн буйл, түүшийн буйл улайж хавагнасан
  26. 26. Буйлны хөхлөг шүднээс хөндийрч хэлбэр нь өөрчлөгдсөнЭмгэг хөндийн гүн 4-6 мм.Шүд II, III зэргийн хөдөлгөөнтэйЗаримдаа шүд байрнаасаа шилжсэн.Эмгэг хоршилттойЭрүүний үений эмгэгтэй байж болно
  27. 27. ШТЭҮ-архаг хэлбэрийн хүнд үе• Буйл өвдөж зажлах үйл алдагдсан• Шүд хөдөлгөөнтэй, шилжсэн, зарим тохиолдолд шүд унасан• Ам эвгүй үнэртэй• Хоншоор ба эрүүний шүднүүд дэвүүр хэлбэртэй болсон• Их хэмжээний өнгөр чулуу буйлан доор их хуримтлагдсан• Эмгэг хөндийн гүн 6мм-с илүү• Буйл улайж хавагнасан, цус гарамтгай• Шүдний II, III зэргийн хөдөлгөөнтэй
  28. 28. Эмчилгээний зарчимШТЭҮ-ийн өвчний үе шат, хэлбэрээсхамаарч эмчилгээний арга, эмийн бодисыгсонгоноГэмтээгч хүчин зүйлийг арилгахАмны хөндийг халдваргүйжүүлэх уусмалаарзайлуулан (фурацилин, устөрөгчийн хэтисэл, хлоргексидин)өнгөр, чулууг авахӨнгөр хуримтлагдахаас сэргийлэх
  29. 29. Хүнд болон дунд хэлбэрийн үед мэс заслын аргаар мөхлөнгөр эд, чулууг хусаж авах Үрэвслийн эсрэг эмчилгээ Нөхөн төлжүүлэх эмчилгээ• Хамгийн гол эмчилгээний үе шат: АМНЫ ХӨНДИЙН ЭРҮҮЛ АХУЙ САХИХ, ТҮҮНИЙГ ХЯНАХ
  30. 30. ШТЭХатингаршил Пародонтоз Parodontosiso ШТЭ тэжээлийн дутагдлын улмаас үүсдэгo Өвчний эхэн үед өвчтөнд зовиургүй, өвдөлттгүй байдаг учир эмчид ханддаггүйo Хожуу үед БҮ, ШТЭҮ хүндэрч оношлогддог
  31. 31. ШТЭХ дараах онцлогтой:Буйл үрэвсээгүй цайвар ягаан өнгөтэйБуйлны шамрах, шүдний хүзүү, сурвалж ил гарахБуйл шүдний эмгэг хөндийгүйӨнгөргүйИхэнхдээ цоорлын бус гаралтай ШХЭЭ хавсран тохиолдоноШүд хоорондын түүшин сэртэн жигд намссан
  32. 32. Эмчилгээний зарчим• Шинж тэмдэгийг эсрэг эмчилгээ Хатуу эдийн хэт мэдрэгшлийг бууруулах ШХЭЭ ломбодох Эмгэг элэгдлийн улмаас үүссэн шүдний хурц ирмэгийг дарах Амны хөндийн эрүүл ахуйд сургах, хяналтанд авах• Тулгуур эдийн бичил эргэлтэнд нөлөөлөх, хүчил төрөгчийн дутагдлыг арилгах, тулгуур эдийн цусан хангамжийг сайжруулахад чиглэгдэнэ.
  33. 33. Шүдний тулгуур эдийн уусалт Пародонтолиз ParodontolysisЭнэ нь ховор тохиолддог, бага судлагдсан өвчинБүх ТЭ гэмтээдэг, эргэлтгүй, давшингуй явцтай- буйл, холбоос эд, ясны эд 2-4 жилийн дотор гэмтэж шүд унахҮрэвсэл үүсч, шүд буйлны эмгэг хөндий гүнзгийрч, ясны эдийн шимэгдэл давшингуй явцтай, богино хугацаанд ууснаЧихрийн шижин болон нейтропени өвчний шинж тэмдэгтэй хавсран тохиолдоно
  34. 34. Ариутгал, халдваргүйтгэл
  35. 35. • Нүүр амны үзлэг, эмчилгээг хийхэд халдвар, хамгаалалын дэглэм сайтар баримтлах ѐстой. Дахин ашиглагддаг багаж, тоног төхөөрөмжийг сайтар угааж цэвэрлэн ариутгасны дараа халдваргүйжүйлэх байх шаардлагатай байдаг.• Ариутгалын хэд хэдэн арга байх бөгөөд үүнд: Уураар ариутгах арга Хуурай халуун агаараар ариутгах Буцалгаж ариутгах Химийн бодисоор халдваргүйжүүлэх
  36. 36. УУРААР АРИУТГАХ• Уураар (автоклавт, autoclave) ариутгах аргыг зүү, тариур зэрэг дахин ашиглагдах багаж, хэрэгсэлийг ариутгахад хэрэглэдэг.Тэдгээрийг автоклав болон даралттай буцалгагчид ариутгахдаа 121 хэмд хүрсэнээс хойш наад зах нь 20 мин байлгах хэрэгтэй. Энэ нь 1 атмосферийн даралттай тэнцүү байдаг. Автоклавт ариутгах багажийг хэт шахуу хийснээс дотоод даралт үүсгэх уур жигд тархах боломжгүй болдог. Тиймээс хэтэрхий их багажийг нэг дор хийхээс зайлсхийх хэрэгтэй. Автоклавыг орлох, хямд төсөр багажийг ДЭМБ, НҮБ санаачлан “даралттай буцалгагч”-г бүтээсэн байна.
  37. 37. ХУУРАЙ ХАЛУУН АГААРААР• АРИУТГАХ 170 хэмд үл гэмтэх багаж, тоног төхөөрөмжийг хуурай халуун агаараар ариутгах нь зохимжтой байдаг. Нийлэг багаж нь энэ халууныг тэсвэрлэх боломжгүй. Энэ аргаар ариутгахдаа багаж, тоног төхөөрөмжийг 170 хэмд наад зах нь 2 цаг байлгах шаардлагатай. БУЦАЛГАЖ АРИУТГАХ Автоклав байхгүй нөхцөлд өвчин үүсгэгч бичил биетэнг устгах хамгийн энгийн арга юм. Багаж, тоног төхөөрөмжийг 20-30 минут тасралтгүй буцалгах шаардлагатай.
  38. 38. ХИМИЙН БОДИСООР ХАЛДВАРГҮЙЖҮҮЛЭХ• Химийн бодисууд нь цус болон органик нэгдлийн нөлөөгөөр идэвхээ алдаж болох учраас практикт ашиглахад найдвартай бус арга юм.• Зүү, тариурыг химийн бодисоор халдваргүйжүүлж болохгүй. Хүний бие эрхтэнтэй шууд хүрэлцэж хэрэглэгддэг багажуудыг зориулалтын бодисоор, эсвэл буцалгаж ариутгах боломжгүй нөхцөлд эцсийн арга болгож химийн бодис хэрэглэж болох боловч химийн идэвхийг нь зохих төвшрүүлэгт тохируулах, уг бодист хийхийн өмнө багажны бохирдлыг сайтар угааж цэвэрлэсэн эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Зүсэх, цоолох багажнаас бусад зүйлийг химийн бодист хийхийн өмнө хуурай болтол арчина. Учир нь нойтон багаж хийснээс уусмал шингэрч, ариутгалын бодисын үйлчилгээг бууруулж болно.
  39. 39. ХИМИЙН БОДИСООР ХАЛДВАРГҮЙЖҮҮЛЭХ• Үүнд: »Гипохлорид натри »Гипохлорид кальци »Дихлоризоцианурат натри »Хлорамин »Этанол ба 2-пропанол »Иодот поливидон »Формалин »Глутаральдегид
  40. 40. Гипохлорид натри: Энэ уусмал нь 0.1%-ийн (1г/л) хлорагуулсан байдаг. » Ажлын талбай » Шинжлэгдэхүүний сав » Бээлий цэвэрлэх• Их хэмжээгээр бохирдсон тоног төхөөрөмж зэргийг халдваргүйжүүлэхэд 1%-ийн (10г/л) хлор агуулсан уусмал хэрэглэдэг. шингэлэх Гипохлорид натрийн уусмалыг (үндсэн уусмал: ус) Шаардлагатай төвшрүүлэг 5%-ийн үндсэн 10%-ийн үндсэн 15%-ийн үндсэн уусмал уусмал уусмал 0.1% (1г/л) 1:50 1:100 1:150 1% (10г/л) 1:5 1:10 1:15
  41. 41. Зарим улс оронд гипохлоридын уусмалын төвшрүүлэгийг хлорометрийнхэмээр илэрхийлдэг. Хлорометрийн 1 хэм гэдэг нь 0.3%-ийн чөлөөт хлорагуулсан байна гэсэн үе юм. » Ахуйн ариутгалд хэрэглэдэг хлорын уусмал нь 5%- ийн чөлөөт хлор агуулдаг. » 15%-ийн Жавелийн уусмал нь 5% чөлөөт хлор агуулна. » 48%-ийн Жавелийн уусмал нь1 5% чөлөөт хлор агуулна. » Хлоржуулсан кальци нь 35% чөлөөт хлор агуулна.• Уусмалаа өдөрт нь шинээр бэлтгэж байх хэрэгтэй.• Цус, уураг агуулсан материалд амархан саармагждаг.
  42. 42. ХЛОРАМИН• Энэ нь нунтаг болон шахмал хэлбэрээр үйлдвэрлэгддэг. Үүнийн 25%-ийн хлор агуулсан байхаар тооцож бэлтгэдэг. Хлорамин нь бусад хлорт нэгдлийг бодвол чөлөөт хлорыг маш удаан ялгаруулдаг. Тиймээс халдваргүйтгэлийг үр дүнтэй хийхийн тулд өндөр төвшрүүлэгтэй хэрэглэх шаардлагатай байдаг. Ердийн халдваргүйжүүлэлтэнд хэрэглэх уусмалыг бэлтгэхдээ 1л усанд 20 грамм хлорамин уусгана. Харин бохирдолт ихтэй багаж, төхөөрөмж, асгарсан цус зэргийг халдваргүйжүүлэхдээ 1л усанд 40 грамм бодис уусгаж хэрэглэнэ.
  43. 43. Этанол ба 2-пропанолМаш сайн халдваргүйжүүлэх үйлчилгээтэй Шинжлэгдэхүүний савны гадар Ширээний тавцанЭтанол (этилийн спирт)2-пропанол (изопропилын спирт)Эдгээр бодисуудыг халдваргүйжүүлэлтэнд 70%-ийнтөвшрүүлэгтэйгээр (70% спирт, 30% ус) хэрэглэнэ.
  44. 44. ГЛУТАРАЛЬДЕГИДДээд зэргийн халдваргүйжүүлэх үйлчилгээтэй бодисбөгөөд олон дахин ашиглах боломжтой байдаг.Халуунд амархан гэмтдэг багаж, төхөөрөмжийгхалдваргүйжүүлэхэд хэрэглэдэг.Ихэвчлэн 2%-ийн уусмал байдлаар үйлдвэрлэсэнбайдаг. Үйлдвэрээс ирсэн уусмалыгидэвхжүүлэхийн тулд түүнтэй хамт савлагдсаннунтаг ба шингэн бодисыг нэмэх шаардлагатайбайдаг.
  45. 45. Идэвхжүүлэгдсэн уусмалын нөлөөгөөр нян,мөөгөнцөр, вирусын үржил 30 минутын хугацаандбүрэн зогсоно. Харин бүрхүүлтэй нянг устгахад10 хүртэл цагийн турш үйлчлүүлэх шаардлагатай.Уусмалаар халдваргүйжүүлсэний дараа багаж,төхөөрөмжийг сайтар ЗАЙЛАХ хэрэгтэй.Идэвхжүүлсэн уусмалыг 2 долоо хоногоос илүүхугацаагаар ашиглаж болохгүй.
  46. 46. Ном зүй1. Б. Оюунбат, Ж. Үржинлхам “Шүд цоорох өвчин ба түүний хүндрэл” 20092. Х. Дашцэрэн “Нүүр амны сувилагч нарт зориулсан гарын авлага”3. http://en.wikipedia.org/wiki/Pulpitis4. http://en.wikipedia.org/wiki/Periodontitis5. http://en.wikipedia.org/wiki/Periodontal_disease6. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001059.htm7. http://www.healthcentre.org.uk/dentistry/pulpitis.html8. http://www.healthscout.com/ency/68/254/main.html9. http://dentistry.about.com/od/dentaltermsp/g/pulpitis.htm10. http://guidetodentistry.com/what-is-pulpitis/11. http://www.journal-imab-bg.org/statii-08/vol08_2_3-4str.pdf12. http://www.dentalguide.co.uk/patient_guide/pulpitis.html13. http://www.merck.com/mmpe/sec08/ch095/ch095f.html14. http://www.webmd.com/oral-health/guide/gingivitis-periodontal-disease
  47. 47. Сонсохын цоморлиг сударт: •Өрхийг бүтээсэн харанхуй гэрт •Өмнө тавьсан өнгөт эрдэнийгНом сонсохынач холбогдлыг •Харах нүд байлаа ч гэсэн эргэцүүлэхүй •Хаанаас үзэж чадах билээ • Саруул ухаан, эрүүл бие • Сайхан завшаан олдсон байлаа ч • Сануулж дуулгасан сургаалгүй бол • Сайн, мууг ялгахгүйн зовлонтой •Өрх татахад гэр гэрэлтэж •Өмнөх эрдэнэс нүдэнд тодрох шиг •Сонсож дуулсны ид эрдэм •Сохор ертөнцөд хараа оруулна.
  48. 48. Анхаарал хандуулсанд баярлалаа та нартаа.

×