Your SlideShare is downloading. ×
0
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Proba konstrukcji pojecia znaczenia
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Proba konstrukcji pojecia znaczenia

979

Published on

- cechy kognitywnych ujęć języka …

- cechy kognitywnych ujęć języka
- wybrane zagadnienia ujęć kognitywnych– kategoryzacje i rozwój mowy u dzieci
- próba syntezy ujęć społecznych i kognitywnych
- koncepcja Michaela Tomasello

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
979
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  1. Próba konstrukcji pojęcia znaczenia Ujęcie kognitywne Barbara Konat Zakład Epistemologii i Kognitywistyki, Instytut Filozofii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Poznań 05.11.08
  2. Struktura prezentacji <ul><li>1. Ustalenia wyjściowe </li></ul><ul><li>- cechy kognitywnych ujęć języka </li></ul><ul><li>- wybrane zagadnienia ujęć kognitywnych– kategoryzacje i rozwój mowy u dzieci </li></ul><ul><li>- próba syntezy ujęć społecznych i kognitywnych </li></ul><ul><li>- koncepcja Michaela Tomasello </li></ul><ul><li>2. Zarys projektowanej rozprawy doktorskiej </li></ul><ul><li>- wspólne a osobiste obszary znaczeń </li></ul><ul><li>- zastosowanie koncepcji Tomasello </li></ul>
  3. Punkt wyjścia <ul><li>Znaczenie komunikatu jako kompleks poznawczy Próba syntezy na podstawie wybranych koncepcji z językoznawstwa kognitywnego </li></ul>
  4. Językoznawstwo kognitywne a wybrane koncepcje filozofii języka <ul><li>Podstawy semantyki Gottloba Fregego a językoznawcze ujęcie znaczenia </li></ul><ul><li>Koncepcja języka w „Traktacie logiczno-filozoficznym” Ludwiga Wittgensteina </li></ul><ul><li>Teoria podobieństw rodzinnych oraz pragmatyczna koncepcja znaczenia w późnej filozofii Ludwiga Wittgensteina jako inspiracje dla językoznawstwa kognitywnego </li></ul>
  5. Językoznawstwo kognitywne a formalne Nabywanie mowy u dzieci, metafory a poznanie, kategoryzacje… Syntaks, językoznawstwo komparatywne (poszukuje wspólnych wzorców) Najważniejsze dla badań Oparta na ogólnych zdolnościach poznawczych Wrodzony moduł językowy (LAD) Akwizycja języka Nie przesądza się o istnieniu „rdzenia” językowego. Możliwa do opisania – to zespół reguł (i reguł przepisywania) Istota języka Związek języka z procesami poznawczymi, konieczność współpracy z naukami o poznaniu Autonomia języka (oraz wzajemna niezależność syntaktyki i semantyki) Język a poznanie Językoznawstwo kognitywne (Lakoff, Langacker, Tomasello) Gramatyka generatywna (Chomsky)
  6. Ogólne założenia językoznawstwa kognitywnego <ul><li>Teza generalizacji ( Generalization Commitment ) </li></ul><ul><li>Teza kognitywna ( Cognitive Commitment ) </li></ul>
  7. Teza generalizacji <ul><li>Definiuje nurt językoznawstwa empirycznego </li></ul><ul><li>Zakłada możliwość wskazania ogólnych zasad rządzących wszystkimi aspektami języka ( w syntaktyce, pragmatyce, semantyce, fonetyce itd… ) [Lakoff] </li></ul>
  8. Teza kognitywna <ul><li>Uzupełnienie tezy generalizacji o założenie związków języka z poznaniem </li></ul><ul><li>Wynika z niej konieczność uzgadniania wyników badań nad językiem z badaniami z dziedzin zajmujących się poznaniem </li></ul>
  9. Językoznawstwo a kognitywistyka <ul><li>Tak jak powstanie kognitywistyki łączy się ze stwierdzeniem, iż procesy poznawcze są tak skomplikowane i wielowymiarowe, że potrzeba współpracy wielu nauk, aby podjąć próbę ich opisu, tak językoznawstwo kognitywne narodziło się ze stwierdzenia, że język jest tak złożonym procesem, że opisanie go w dziedzinie jednej nauki jest niemożliwe. Stąd konieczność współpracy wielu nauk, wzajemne uzgadnianie i kontrolowanie wyników. Przyjmuje się, że osiągnięty w ten sposób efekt synergii istotnie przyczyni się do rozwoju językoznawstwa kognitywnego w ogóle, a semantyki kognitywnej w szczególności. </li></ul>
  10. Wybrane obszary badań <ul><li>Kategorie w ujęciu kognitywnym (od Eleanor Rosch) </li></ul><ul><li>Metafory w ujęciu Lakoffa i Johnsona (rozwijane np. przez Gibbsa i Colstona w eksperymentach) </li></ul><ul><li>Badania nad akwizycją języka u dzieci (od Piageta do Tomasello) </li></ul>
  11. Wybrane obszary badań <ul><li>Kategorie w ujęciu kognitywnym (od Eleanor Rosch) </li></ul><ul><li>Metafory w ujęciu Lakoffa i Johnsona (rozwijane np. przez Gibbsa i Colstona w eksperymentach) </li></ul><ul><li>Badania nad akwizycją języka u dzieci (od Piageta do Tomasello ) </li></ul>
  12. Kategoryzacje <ul><li>Pojęcie „kategorii” w ujęciu kognitywnym </li></ul><ul><li>Zasady rządzące kategoryzacją </li></ul><ul><li>Wymiar pionowy kategorii </li></ul><ul><li>Wymiar poziomy kategorii </li></ul>
  13. Zasady rządzące kategoryzacją <ul><li>Umiejętność kategoryzowania przysługuje nie tylko ludziom </li></ul><ul><li>Jest ugruntowana ewolucyjnie (przystosowawczo, zgodnie z zasadą ekonomii poznawczej) </li></ul><ul><li>Kategorie językowe nie respektują zasady klasycznie rozumianej taksonomii, a także Arystotelejskiego zestawu cech koniecznych i wystarczających – są rozmyte </li></ul><ul><li>powstawanie kategorii językowych wykazuje wyraźne związki z procesami poznawczymi, co potwierdza zasady: generalizacji i kognitywną </li></ul>
  14. Podobieństwa rodzinne <ul><li>Zasada występowania podobieństw rodzinnych </li></ul><ul><li>Gra </li></ul>
  15. Centralność a peryferyjność Występowanie podobieństw rodzinnych w kategorii „filiżanka”
  16. Struktura pionowa kategorii Na przykładzie kategorii „zastawa stołowa” w języku angielskim.
  17. Struktura pozioma kategorii Na przykładzie kategorii „transport osób” w języku polskim.
  18. Struktura pozioma Na przykładzie kategorii „ptaki” w języku polskim.
  19. Rozwój mowy u dzieci <ul><li>Rozwój języka u dzieci </li></ul><ul><li>Hipotezy objaśniające mechanizmy rozwoju języka u dzieci </li></ul><ul><li>Hipoteza wrodzoności </li></ul><ul><li>Stadia rozwoju mowy u dziecka </li></ul>
  20. Michael Tomasello <ul><li>Podłoże biologiczno – ewolucyjne </li></ul><ul><li>Kulturowe – „dziedziczenie kulturowe przez transmisję” </li></ul><ul><li>Język rozwijany w interakcjach społecznych, rozumianych głównie jako interakcje dwóch osób </li></ul>
  21. Rozwój mowy u dzieci a koncepcje językoznawstwa kognitywnego <ul><li>Koncepcja socjo–kognitywna akwizycji języka </li></ul><ul><li>Wpływ użycia języka na semantykę </li></ul><ul><li>Udział mechanizmów poznawczych i społecznych w procesach językowych. </li></ul><ul><li>Społeczny i komunikacyjny aspekt języka </li></ul>
  22. Propozycja uzupełnionego modelu znaczenia <ul><li>Relacja między światem a językiem w ujęciu językoznawstwa kognitywnego </li></ul><ul><li>Wątpliwości i ograniczenia takiego ujęcia </li></ul><ul><li>Propozycja modelu uzupełnionego </li></ul>
  23. Syntetyczne ujęcie znaczenia - zarys
  24. Planowane rozwinięcie tematyki znaczenia <ul><li>Znaczenie wspólne a znaczenie osobiste -problem nieistniejący czy trywialny? </li></ul>
  25. <ul><li>Rysunek psów bernardynów </li></ul>
  26. <ul><li>Znaczenie wspólne a znaczenie osobiste. Biologiczne, kognitywne i społeczne poziomy tworzenia i odbioru komunikatu </li></ul>
  27. Planowane rozwinięcie tematyki znaczenia <ul><li>Takie syntetyczne ujęcie prezentuje Michael Tomasello </li></ul><ul><li>Constructing a Language. A usage-based theory of language aqusition. </li></ul><ul><li>Harvard University Press 2005 </li></ul><ul><li>Badania w Instytucie Maxa Plancka w Lipsku </li></ul>
  28. Literatura <ul><li>Tomasello Michael „Kulturowe źródła ludzkiego poznawania” </li></ul><ul><li>Tomasello Michael „Constructing a Language. A usage- based Theory of language aquisition” </li></ul><ul><li>Evans Vyvyan, Green Melanie „Cognitive Linguistics. An introduction” </li></ul><ul><li>Rosch Eleanor „ Zasady kategoryzacji ” </li></ul>
  29. Literatura cd. <ul><li>Literatura </li></ul><ul><li>1. Chomsky Noam, Current Issues In Linguistic Theory , Mouton, Paryż 1970 </li></ul><ul><li>2. Dirven Rene, Verspoor Marjolijn, Cognitive Exploration of Language and Linguistics , John Benjamins Pub Co, Londyn 2004 </li></ul><ul><li>3. Evans Vyvyan, Green Melanie, Cognitive Linguistics. An Introduction , Edinburgh University Press, Edinburgh 2007 </li></ul><ul><li>4. Fromkin Victoria, Rodman Robert, Nina Hyams, An Introduction to Language , Thomson Wadsworth, Boston 2007 </li></ul><ul><li>5. Gibbs, Raymond W. Jr., Colston Herbert L.; The cognitive psychological reality of image schemas and their transformations; [w:] Cognitive linguistics: basic readings , Berlin/Nowy Jork 2006 </li></ul><ul><li>6. Knowles Murray, Moon Rosamund; Introducing Metaphor , London/New York 2006 </li></ul><ul><li>7. Lakoff George, Cognitive versus generative linguistics: how commitments influence results, [w:] Language &Communication, tom 11, nr 1-2, s. 53-62, Pergamon Press 1991 </li></ul><ul><li>8. Lakoff George, Johnson Mark Metafory w naszym życiu , Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1988 </li></ul><ul><li>9. Rosch Eleanor, Zasady kategoryzacji , [w:] Entolingwistyka 17, Lublin 2005 </li></ul><ul><li>10. Tomasello Michael Kulturowe źródła ludzkiego poznawania , PIW 2002 </li></ul><ul><li>11. Tomasello Michael, Constructing a language. A usage-based theory of language aquisition . OUP, 2003 </li></ul>

×