Doświadczeniowe podstawy języka
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Doświadczeniowe podstawy języka

on

  • 882 views

 

Statistics

Views

Total Views
882
Views on SlideShare
882
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
3
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Doświadczeniowe podstawy języka Doświadczeniowe podstawy języka Presentation Transcript

  • Doświadczeniowe podstawy języka Barbara Konat Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 2 Krakowska Konferencja Kognitywistyczna, Kraków 25 – 27. IV. 2008
  • Creative Commons: NonCommercial-ShareAlike
    • You are free:
    • to Share — to copy, distribute and transmit the work
    • to Remix — to adapt the work
    • Under the following conditions:
    • Attribution — You must attribute the work in the manner specified by the author or licensor (but not in any way that suggests that they endorse you or your use of the work).
    • Attribute this work: Credit the author: Barbara Konat, Adam Mickiewicz University, Poznan, Poland
    • Noncommercial — You may not use this work for commercial purposes.
    • Share Alike — If you alter, transform, or build upon this work, you may distribute the resulting work only under the same or similar license to this one.
    • http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/
  • Plan referatu
    • 1) Metafory a schematy wyobrażeniowe
    • 2) Właściwości schematów wyobrażeniowych – przykłady eksperymentów
    • 3) Konkluzja
  • 1.Wszystko zaczęło się…
    • … od odkrycia (kulturowo relatywizowanej) koherentności i niesprzeczności systemu metafor
    • „ Metafory w naszym życiu”, George Lakoff, Mark Johnson,
  • Poziom1 Wyrażenia języka: Liczba drukowanych książek co roku wzrasta. On ma wysoki numer poborowy. Moje dochody wzrosły w ubiegłym roku. Poziom2 Metafory pojęciowe : WIĘCEJ TO W GÓRĘ; MNIEJ TO W DÓŁ Poziom3 Schematy poznawcze: GÓRA/DÓŁ Poziom4 Baza doświadczeniowa : Ciało ludzkie posiada osie (wertykalną i horyzontalną), somatyczne korelaty stanów emocjonalnych, wpływ grawitacji
  •  
  • 1. Systematyczność?
  • 1. Systematyczność?
  • 1. Schemat wyobrażeniowy - pojęcia
    • The term „image” in image schema is equivalent to the use of this term in psychology, where imagistic experience relates to and derives from our experience of the external world. Another term for this type of experience is sensory experience, because it comes from sensory-perceptual mechanism(…)
    • Evans, Green 2007
  • 1. Co to jest schemat wyobrażeniowy?
    • Image schemas can generally be defined as dynamic analog representations of spatial relations and movements in space.
    • Gibbs, Colston 2006
  • 1. Własności schematów wyobrażeniowych
    • Dynamiczne
    • Są narzędziami, za pomocą których porządkujemy świat dookoła
    • Jednak nie są „pojemnikami” do których „wlewamy” doświadczenie
    • Image schemas can generally be defined as dynamic analog representations of spatial relations and movements in space.
  • 1. Własności schematów wyobrażeniowych
    • Analogowe
    • nie symboliczne i nie propozycjonalne
    • Tym różnią się od schematów poznawczych rozumianych jako wiedza
    • Przed – pojęciowe ( pre-conceptual)
    • Image schemas can generally be defined as dynamic analog representations of spatial relations and movements in space.
  • 1. Własności schematów wyobrażeniowych
    • Emergentne
    • Multimodalne
    • Powstają wskutek rozlicznych, powtarzalnych interakcji ze światem
    • Np. RÓWNOWAGA
    • Image schemas can generally be defined as dynamic analog representations of spatial relations and movements in space.
  • 1. Własności schematów wyobrażeniowych
    • Mogą podlegać przemianom i transformacjom, oraz być wewnętrznie złożone
    • ŹRÓDŁO – ŚCIEŻKA - CEL
  • 2. Eksperymenty – cechy obrazów wyobrażeniowych
    • The cognitive psychological reality of image schemas and their transformations
    • Raymond W. Gibbs, Herbert L. Colston
  • Eksperyment 1 - multimodalność
  •  
  •  
  •  
  • Jaka była ostatnia pozycja figury?
    • a)
    b)
  •  
  • Eksperyment 1 - multimodalność
    • 1.
    • 2.
    • 3.
  • Eksperyment 2 - dynamiczność
    • Klasyczny eksperyment Gunnara Johanssona (1973)
    • Ubrana na czarno osoba przytwierdzonymi z lampkami
  • Eksperyment 3: pre-conceptualność
    • Schematy wrażeniowe, w swej naturze nie są symboliczne ani propozycjonalne, jednak mają stanowić podstawę określonych konceptualizacji i wyrażeń językowych
    • Gibbs (1994) – eksperyment potwierdzający tę zależność
  • Eksperyment 3: pre-conceptualność
    • Część 1: uczestnicy wykonują proste ćwiczenia fizyczne (stanie na palcach, wstawanie i siadanie itp.), pozwalające im skupić świadomie uwagę na fizycznych aspektach czynności stania .
  • Eksperyment 3: pre-conceptualność
    • Część 2: Poproszono uczestników o oszacowanie stopnia w jakim podane schematy wyobrażeniowe odnoszą się do ich doświadczenia stania.
    • Wynik: najistotniejsze dla ludzkiego doświadczenia stania są schematy - RÓWNOWAGA, PIONOWOŚĆ, CENTRALNOŚĆ/PERYFERYJNOŚĆ, OPÓR, POWIĄZANIE
  • Eksperyment 3: pre-konceptualność
    • Część 3: Poproszono badanych o pogrupowanie według podobieństwa znaczenia 35 wyrażeń takich jak:
    • Please stand at attention He wouldn’t stand for such a treatment The clock stands on the mantle. The law still stands. The part stands for the whole. She had a one-night stand with a stranger.
  • Eksperyment 3: pre-conceptualność
    • Wynik: Uczestnicy nie grupowali odrębnie wyrażeń, w których stand występowało w roli opisu stanu fizycznego (jak w The clock stands on the mantle.) oraz tych, w których wyrażenie to było użyte „przenośnie” (jak w The part stands for the whole)
  • Eksperyment 3: pre-conceptualność
    • Przykład grupy wyrażeń stworzonej przez uczestników:
    • To stand at attention (opis stanu fizycznego) To let the issue stand To stand the test of time (wyrażenia figuratywne)
  • 3. Konkluzja
    • Image schemas can generally be defined as dynamic analog representations of spatial relations and movements in space.
    • Gibbs, Colston 2006
    • Istnieje możliwość doświadczalnego badania konstruktów teoretycznych.
  • … zatem jest nadzieja!
    • Dziękuję za uwagę
  • Literatura
    • Evans Vyvyan, Green Melanie, Cognitive Linguistics. An Introduction , Edinburgh University Press, Edinburgh 2007
    • Gibbs, Raymond W. Jr., Colston Herbert L.; The cognitive psychological reality of image schemas and their transformations ; [w:] Cognitive linguistics: basic readings , Berlin/Nowy Jork 20 06
    • Dirven Rene, Verspoor Marjolijn, Cognitive Exploration of Language and Linguistics, John Benjamins Pub Co, Londyn 2004
    • Knowles Murray, Moon Rosamund; Introducing Metaphor, London/New York 2006
    • Klawiter Andrzej, Powab i moc wyjaśniająca kognitywistyki, Nauka nr 3/2004
    • Lakoff George, Johnson Mark Metafory w naszym życiu, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1988