Your SlideShare is downloading. ×
გაკვეთილი № 21
გაკვეთილი № 21
გაკვეთილი № 21
გაკვეთილი № 21
გაკვეთილი № 21
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

გაკვეთილი № 21

356

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
356
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. გაკვეთილი № 21 საშინაო დავალების შემოწმება: 1. V(ლუდის)=2271,2ლ 2. V(სპირიტს)-35,5ლ 3. ცელულოზა შედგება -გლუკოზის ნაშთებისგან, სახამებელი -გლუკოზის ნაშთებისგან. ცელულოზის მოლეკულას ხაზოვანი აღნაგობა აქვს, სახამებელს როგორც ხაზოვანი ისე განტოტვილი. ამინები ამიაკის მოლეკულაში თუ წყალბადის ატომებს ჩავანაცვლებთ ორგანულირადიკალებით, მივიღებთ ნაერთებს, რომლებსაც ამინები ქვიათ. მაგ: ამინების მიღება: 1. ამინების მიღება შეიძლება შესაბამისი ნიტრონაერთების აღდგენით H – ატომური წყალბადია. სარეაქციო არეში ერთად ათავსებენ ნიტრონაერთს, რკინას და მარილმჟავას. რკინისა და მარილმჟავას ურთიერთქმედებისას გამოიყოფა ატომური წყალბადი. ამ რეაქციაში მხოლოდ ატომური წყალბადი შედის. რადგან ატომური წყალბადი ბევრად უფრო რეაქციისუნარიანია, ვიდრე მოლეკულური. 2. ამიაკის თანდათანობით ალკილირებით შესაძლებელია ამინების მიღება. რეაქციის შედეგად გამოყოფილ HI-ს ჭარბად აღებული ამიაკი იერთებს
  • 2. -2- ამინების ფიზიკური და ქიმიური თვისებები: ამინების პირველი წარმომადგენლები სპეციფიკური სუნის მქონე აირებია. წყალშიკარგად იხსნებიან. ორგანული რადიკალების სიდიდისა და რაოდენობის ზრდასთანერთად იკლებს მათი წყალში ხსნადობა და იმატებს დუღილის ტემპერატურა. ამინები ფუძე ბუნების ნაერთებია. ამინებს, ისევე როგორც ამიაკს, შეუძლიათმჟავებთან მარილების წარმოქმნა, მაგ: ამ მარილის ჩაწერა შეიძლება ასეც: ეს მარილები ტუტეებთან ურთიერთქმედებისას ისევ ამინებს წარმოქმნიან. ცხადია, რომ ამიაკის მოლეკულაში თავისუფალი ელექტრონული წყვილიადვილად იერთებს H+ იონს დონორ-აქცეპტორული პრინციპით და წარმოქმნის [NH4]+იონს. ალკილამინები ამიაკზე უფრო ძლიერი ფუძეებია, რადგან ალკილის რადიკალებიგანიზიდავენ ელექტრონებს და ამით იზრდება უარყოფითი მუხტი აზოტის ატომზე,რის გამოც ის კიდევ უფრო ადვილად იერთებს H+ იონს. კიდევ უფრო ძლიერი ფუძეებია (H3C)2NH და (H3C)3N ანილინი ანილინი ანუ ფენილამინი მიიღება ნიტრობენზოლის აღდგენით. ანილინი უფერო, სპეციფიკური სუნის მქონე სითხეა. წყალზე ოდნავ მძიმეა,წყალში ცუდად იხსნება. ჰაერზე დაჟანგვის გამო მოყვითალო ფერს იღებს, ძლიერიდაჟანგვისას ყავისფერს. მომწამლავია.
  • 3. -3- ფენილის ჯგუფის გავლენით მისი ფუძე ბუნება შესუსტებულია, ამიტომ ისმარილებს მხოლოდ ძლიერ მჟავებთან წარმოქმნის. თავის მხრივ ამინოჯგუფის გავლენის გამო 2, 4, 6 მდგომარეობაშიგაადვილებულია ჩანაცვლების რეაქციები. მაგ: ანილინის გარდაქმნით ბევრი მნიშვნელოვანი ნივთიერება მიიღება, მათ შორის ე.წ.სულფამიდური პრეპარატები, რომლებიც ძალიან ფართოდ გამოიყენებოდამედიცინაში ანტიბიოტიკების აღმოჩენამდე. დიდი რაოდენობით ანილინიგადამუშავდება საღებრების მისაღებად. ამინომჟავები ამინომჟავები ამინო და კარბოქსილის ჯგუფების შემცველი ნაერთებია. უმარტივესი ამინომჟავაა ამინოძმარმჟავა შემდეგი ამინომჟავებია კარბოქსილის ჯგუფის მიმართ ამინოჯგუფის ადგილმდებარეობისაღსანიშნავად იყენებენ ბერძნულ ასოებს. და ა.შ. ასე რომ მიღებულ ამინომჟავას ქვია ამინომჟავების მიღებასა და თვისებებს გავეცნობით ამინოძმარმჟავას მაგალითზე. მიღება: კარბომჟავას ქლორირებით და მიღებული ნაერთის ამიაკთანურთიერთქმედების შედეგად წარმოიქმნება ამინომჟავა. ამინომჟავები ამფოტერული ნაერთებია. მჟავას თვისებებს განაპირობებსკარბოქსილის ჯგუფი (-COOH), ხოლო ფუძე თვისებებს ამინო ჯგუფი (-NH2). წყალში გახსნისას ადგილი აქვს შემდეგ პროცესს.
  • 4. -4- დისოციაციის შედეგად მიღებულიწყალბადის კათიონი უერთდება ამინოჯგუფსდა წარმოიქმნება დიპოლი. (დიპოლი ისეთ სისტემებს ეწოდებათ, რომლებსაცბოლოები საწინააღმდეგოდ აქვთ დამუხტული). ამინომჟავებს ახასიათებთ კარბონმჟავების მსგავსი რეაქციები. მაგ: აგრეთვე როგორც ფუძეები რეაგირებენ მჟავებთან გარკეულ პირობებში შესაძლებელია ამინომჟავას რამოდენიმე მოლეკულადაუკავშირდეს ერთმანეთს. მაგ: ეს პროცესი შეიძლება გაგრძელდეს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ე.წ. ამინოკაპრონმჟავას პოლიკონდენსაციისრეაქცია. უფრო მოსახერხებელია თუ პოლიმერს ჩავწერთ ასე (ამიდური ბმის საჩვენებლად): მიღებული პოლიმერიდან მიიღება პოლიამიდური ბოჭკო კაპრონი, რომელსაცფართო გამოყენება აქვს. ასევე ფართო გამოყენება აქვს პოლიამიდურ ბოჭკოს,რომელსაც ნაილონი ქვია. ის მიიღება ჰექსამეთილენდიამინის H2N-(CH2)6-NH2 დაადიპინის მჟავას HOOC-(CH2)4-COOH პოლიკონდენსაციით.
  • 5. -5-საშინაო დავლება:1. რამდენი გრამი ანილინი შეიძლება მივიღოთ 20გ ბენზოლისგან ნიტრირების და ნიტრობენზოლის აღდგენის გზით?2. არსებობს უჯერი ამინი H2C=CH-CH2-NH2. დაწერეთ ამ ამინისა და წყალბადის, ბრომის, ქლორწყალბადის, ქლორწყალბადის ორი მოლეკულის ურთიერთქმედების რეაქცია.3. დაწერეთ ამინპროპიონმჟავას ურთიერთქმედების რეაქციები: კალიუმის ტუტესთან, მარილმჟავასთან, მეთილის სპირტთან, ასევე შესაბამისი პოლიკონდენსაციის რეაქცია.

×