Koala ervaringen: verandert de dienstverlening aan de cliënt? Doelmatigheid en doeltreffendheid van telethuiszorg

Koala ervaringen: verandert de dienstverlening aan de cliënt? Doelmatigheid en doeltreffendheid van telethuiszorg Liesbeth van Rijkom * Marjolein van Offenbeek ** Albert Boonstra ** * Thuiszorg Groningen ** Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie en Bedrijfskunde E-Health Congres

Opzet sessie De Koala Telethuiszorg dienst Implementatie Koala Telethuiszorg pilot Resultaten Koala Telethuiszorg pilot Conclusie en vragen

Koala biedt zorg op afstand via de tv in de huiskamer. Met een eenvoudig te bedienen camera kan de patiënt 24 uur per dag contact opnemen met het Medisch Service Centrum . Bron: www.koalaweb.nl

verpleegkundige zorg via TZG verschillende dienstverleners verschillende diensten Positionering van Koala Telethuiszorg

Zorg van TZG zonder KOALA-Care

Thuiszorg gecombineerd met KOALA-Care

Betrokkenen bij Koala Telethuiszorg pilot

Genoemde doelen van pilot telethuiszorg Veel telecare aansluitingen Leren Substitutie huisbezoek over telecare (doelmatigheid) Betere zorg/meer zorg/complementariteit

Selectie van cliënten voor Koala Telecare Welke cliënten zijn in potentie geschikt? Focus: verbetering doelmatigheid Aantal TZG cliënten 11.000 Ongeschikt: - huishoudelijke zorg (rond de 5000 cliënten) - kortdurende hulp (aansluittijd was zes weken) - alleen verzorging (zoals wassen, aankleden) - bij veel mantelzorg - complexe sociale context, psychisch, verslaving Resteert: Potentiële KOALA cliënten ruim 400

Redenen van cliënten om “Ja” te zeggen Bij n=219 (65%) werden genoemde redenen geregistreerd - 3% 5% 33% 44% 90% % 51 Sociaal 67 Optimalisering 138 Veiligheid Aantal Reden 65 Missend of leeg 5 Anders 8 Substitutie

Redenen om “Nee” te zeggen (n=148) 52% van 287 benaderde cliënten 4% 7% 11% 15% 17% 20% 26% 16 Geen reden 22 Vorm onprettig of ongeschikt 26 Nadenken/ overleg familie 30 Niet nodig, zal geen gebruik maken 6 Wil geen bezoek of thuiszorg stopt 11 Te verward of ziek om te beslissen 39 Al genoeg zorg Aantal Reden

KOALA Care: Cliënten registratie per week

Leerervaringen Thuiszorg

Voor welke cliënten is, gezien de pilot-resultaten, telethuiszorg vooral geschikt?

Hoe kunnen deze cliënten het best worden benaderd?

Aantal oproepen Telecare in 2007 en 2008 juli aug sep okt nov dec jan feb mrt

Ontwikkeling in typen care contact formulieren, n=1096

Over periode van 7 maanden:

Verdere daling in sociale contacten

Kleine stijging van zorgcontacten

Veroorzaakt door meer verpleegtechnische zorg

Hogere frequentie ‘geplande’ zorgsessies

Gemiddeld iets kortere duur werkzaamheden tele-verpleegkundige na afloop sessie

NB: significante verbanden, mogelijk response-bias

Leerervaringen Thuiszorg Waar liggen de mogelijkheden en de grenzen van telethuiszorg? Enkele voorbeelden van cliënten

Substitutie reguliere zorg door telecare 80 39 Geen 6 5 Anders 0 7 Ext.Consult 1 9 Ext.Consult + combi 0 10 Mantel+ telef. + huisb 0 22 Telef. TZG + huisb 19 23 Mantel 3 39 Mantel + huisbezoek 18 90 Telef. TZG (evt. + mantel) 26 290 Huisbezoek Sociaal n=153 Zorg n=534

Aantal sessies per cliënt in 7 maanden

14 cliënten: > 18 contacten

24 cliënten: 10<n>19

Helft heeft niet een als zorg geregistreerd contact gehad

Max. 37% sessies verving huisbezoek, bij wie?

Cliënten-evaluatie Koala Telethuiszorg februari 2008 (n= 26)

Geen toegevoegde waarde (7)

Complementaire zorg (12)

Sociaal-emotionele ondersteuning

Advies, triage en informatie (ook voor mantelzorg)

Veiligheid (alleen voor nood; onbedoelde ‘substitutie’ personenalarmering)

Substitutie van huisbezoeken (3)

Zelfstandiger, zelfredzamer, veiliger

Overleden (4)

KOALA-care: Positieve ervaringen cliënten

Toename van gevoel van veilig en vertrouwd zelfstandig thuis kunnen wonen.

Hulp kan direct ingeschakeld worden als er iets mis is of in geval van onzekerheid.

Plezierig dat meteen een gezicht verschijnt.

Gezellig, net of de verpleegkundige op de koffie is. Het is net of ze bij je in de kamer staat

De camera kan erg goed inzoomen en de verpleegkundige kan zelfs dingen lezen en kan daardoor effectief op afstand ondersteunen.

Toename eigen regie.

Zelf kunnen bepalen op welk moment hulp ingeschakeld wordt.

Meer bewustwording bij het gebruik van de zorg.

Koala Telecare: Mindere ervaringen clienten

Angst voor Big Brother, bang dat het MSC altijd kan inkijken.

Oudere denkt snel dat de techniek te ingewikkeld is.

Sommige ouderen vergelijken het met alarmering en komen tot de conclusie dat alarmering veiliger is.

Angst voor controle.

In een aantal gevallen wordt men erg zenuwachtig van het meten en bekend zijn met de waarden.

Conclusies Koala Telethuiszorg pilot Bij de overgrote meerderheid van de CARE-clienten heeft dit experiment geleid tot zeer beperkt gebruik. Derhalve geen substitutie en weinig ‘emerging use’. Goede perspectieven voor een beperkte groep binnen AWBZ zorg, in de zin van substitutie van huisbezoeken met minimaal gelijke doeltreffendheid Mogelijk andere resultaten bij inhoudelijke afstemming en organisatorische integratie met bestaande zorg. Nu werd het vooral ervaren als iets ‘erbij’. Per team waren er verschillen in gebruik. Koala Cure leidde tot andere uitkomsten: verschillen leerzaam. Financiering van de zorg is relevant. Pilot leert lessen voor succesvolle inzet van telecare in de toekomst

Leerpunten telethuiszorg

Specifieke diensten voor selecte groep cliënten zijn doeltreffend en doelmatig Zorg voor heldere doelen van telethuiszorg:

substitutie specifieke diensten?

complementaire diensten?

leren en experimenteren? (gaten in zorg? sociaal?)

generieke diensten? Wijze van implementatie hierop afstemmen (push/pull) Telecare inbedden in bredere context van digitale diensten (slide 4) Inhoudelijk en organisatorisch goed afstemmen met bestaande zorgverlening (o.a. digitaal zorgdossier)