• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Seni kanak kanak
 

Seni kanak kanak

on

  • 12,486 views

 

Statistics

Views

Total Views
12,486
Views on SlideShare
12,486
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
344
Comments
3

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel

13 of 3 previous next Post a comment

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Seni kanak kanak Seni kanak kanak Document Transcript

    • TOPIK 1 PERKEMBANGAN SENI KANAK-KANAK 1.4.2 Teori Perkembangan Artistik Kanak-kanak oleh Lowenfeld1.1 KANAK-KANAK DAN SENI VISUAL dan BritainKanak-kanak dilahirkan dengan mempunyai sifat yang dinamik serta (a) Peringkat Scribbling (2-4 Tahun)berkembang mengikut fitrah semula jadi proses tumbesaran Pada peringkat ini kanak-kanak menghasilkan contengan secaramereka. Hasil kerja seni visual yang dihasilkan berfungsi sebagai rawak dan tidak terkawal. mereka mula melukis dari peringkatalat komunikasi dan merupakan refleksi pemikiran kanakkanak. contengan kepada lukisan garisan lurus dan melintang kepada melukis bulatan.1.2 KEPENTINGAN PENGAJARAN MATA PELAJARAN (b) Peringkat Preschematic (4-7 Tahun)PENDIDIKAN SENI VISUAL KEPADA KANAK-KANAK Peningkatan daripada contengan bulatan kepada percubaan(a) Aspek Kognitif pertama untuk melukis objek yang terdapat di sekelilingnya denganPenganjuran aktiviti seni visual yang tersusun dan terancang dapat menggunakan garisan.melahirkan kanak-kanak yang mempunyai keupayaan (c) Peringkat Schematic (7-9 Tahun)menyelesaikan masalah serta mampu membuat penilaian dan bijak Lukisan mula dihasilkan mengikut skema atau konsep tertentu.membuat keputusan. Penekanan lebih diberikan kepada cara penyusunan objek dalam(b) Aspek Fizikal imej selain daripada imej manusia dan objek yang terdapat diPenggunaan alat dan bahan memberikan satu bentuk latihan sekelilingnya. lukisan yang dihasilkan adalah spontan, bebas danberkesan kepada otot tangan (psychomotor) dan koordinasi tangan berskala besar.serta mata. (d) Peringkat Dawning Realism atau The Gang Age (9-12 Tahun)(c) Aspek Kreativiti kanak-kanak terus melukis dengan mengekalkan konsep dan skemaLatihan dan projek yang bersifat terbuka dapat membantu murid tertentu. imej yang dilukis secara realistik dan teliti. Imej lukisanuntuk mengembangkan aspek kreativiti mereka. Aktiviti dan projek mula mengecil dari segi saiz dan kanak-kanak mula menunjukkandi dalam pendidikan seni visual mengutamakan proses, berbanding sifat kritikal dengan hasil karya sendiri. Mereka muladengan hasilan akhir. membandingkan karya dengan karya rakan sebaya dan ini(d) Aspek Persepsi menjadikan mereka berhati-hati dan sedikit individualistik sertamurid boleh mempertingkatkan dan menajamkan penggunaan menitikberatkan kualiti karya yang dihasilkan.pancaindera dan deria melalui proses penghasilan dan hasilan seni, (e) Peringkat Pseudonaturalistic atau Reasoning (12-14 Tahun)produk dan objek yang terdapat di sekeliling mereka. Pada peringkat ini, kanak-kanak mula peka dengan konsep realistik(e) Aspek Sosial dan Emosi di dalam menghasilkan lukisan. Mereka menitikberatkan konsepMurid boleh berinteraksi dan meningkatkan keupayaan bersosial kedudukan dan saiz rasional imej. Mereka lebih gemar untukselain meningkatkan keyakinan diri. Mata pelajaran pendidikan seni melukis melalui konsep peniruan atau melalui objekjuga menganjurkan semangat bekerjasama di dalam aktiviti di hadapan mata berbanding dengan lukisan menerusi imaginasi.berkumpulan yang dibentuk. (f) Peringkat Period If Decision atau Adolescent Art in High School (14-17 Tahun)1.3 KANAK-KANAK DAN SENI LUKIS Peringkat ini merupakan peringkat penekanan terhadap proses(a) Melukis sebagai Medium Komunikasi penghasilan karya seni dan penciptaan objek. Peringkat iniLukisan merupakan bentuk komunikasi awal kanak-kanak sebelum memperlihatkan kematangan di dalam membuat keputusan danmereka berupaya untuk bertutur. Ianya dijadikan alat perhubungan pemilihan bahan yang sesuai untuk menghasilkan karyayang berkesan untuk berinteraksi. seni.(b) Melukis sebagai Cara Mencapai Kepuasan DiriMelukis merupakan aktiviti yang mampu memberikan kepuasan 1.4.3 Teori Perkembangan Artistik Kanak-kanak oleh Georges-kepada kanak-kanak. Melalui lukisan, kanak-kanak dapat Henri Luquetmeluahkan perasaan dan emosi selain dapat membina kekuatan (a) Peringkat Fortuitous Realismotot. Aktiviti sebegini juga dapat membantu menajamkan daya intuisi Peringkat ini ialah peringkat awal lukisan kanak-kanak di manakanak-kanak. imejan yang cuba dihasilkan pada peringkat contengan telah(c) Melukis untuk Meningkatkan Daya Penguasaan Kendiri (Self membentuk imej dan objek yang hampir sama dengan objekEsteem) sebenar.Aktiviti melukis dapat memberikan kepuasan kepada kanak-kanak (b) Peringkat Failed Realismdalam meluahkan apa yang dilihat lalu dipindahkan semula dalam Imej yang diperolehi secara tidak sengaja diperbaiki dan diperhalusibentuk dan rupa imej yang unik mengikut tahap pemahaman bagi mendapatkan imej sebenar. Lukisan yang hampir samamereka.Melalui aktiviti melukis, kanak-kanak dapat meningkatkan dihasilkan berulang kali.daya sensitiviti pancaindera. (c) Peringkat Intelectual Realism Pada peringkat ini kanak-kanak mula melukis mengikut apa yang1.4 PERKEMBANGAN ARTISTIK KANAK-KANAK mereka tahu dan apa yang mereka lihat. Bentuk lukisan yang lebih1.4.1 Teori Perkembangan Artistik oleh Hurwitz dan Day ringkas namun dilukis dengan agak baik.(a) Peringkat Manipulatif atau Zaman Awal Kanak-kanak (2-4 (d) Peringkat Visual RealismTahun) Melukis imej yang mempunyai perspektif dan kadar banding.kanak-kanak tidak mempunyai kawalan pada pergerakan tangan. Percubaan untuk melukis imej 3 dimensi di atas kertas lukisan dapatLukisan yang dihasilkan juga selalunya tidak terkawal dan banyak dilihat pada peringkat ini dan percubaan melukis imej secara 3terdapat di dinding, di atas meja dan kertas lukisan dengan dimensi dianggap satu kejayaan dan pencapaian baik.menggunakan pelbagai jenis bahan dan medium seperti krayon,pensil serta bahan-bahan lain. 1.5 KEINGINAN ASAS KANAK-KANAK-tidak bersifat realistik dan banyak menggunakan lukisan (a) Untuk Bergerak, Berjaya dan Diiktiraf, Diterima dan Disanjunggarisan bagi menggambarkan sesuatu imej. (hasil karya di[uji,dipamerkan)-terdapat empat peringkat contengan pada peringkat manipulatif (b) Untuk Bersaing, Ketangkasan Fizikal dan Memahamiiaitu contengan garisan tidak terkawal, contengan garisan terkawal, (pertandingan)contengan rupa terkawal dan contengan rupa. (c) Untuk Meneroka, Pencapaian Kreatif dan Meluahkan Perasaan(b) Peringkat Membuat Simbol (6-9 Tahun) (beri peluang meneroka dan bereksperimentasi.kanak-kanak mula beralih ke peringkat menghasilkan simbol. Padaperingkat ini, kanak-kanak sangat terpengaruh dengan keadaansekelilingnya.(c) Pra-Remaja (10-13 Tahun)Terdapat percubaan untuk melukis figura dengan saiz yang betul.Lukisan figura pula mula dilukis dengan menitikberatkan daya saizsebenar objek.
    • TOPIK 2 TEORI-TEORI DALAM SENI mempunyai hubungan yang rapat dengan pandangan konstruktivis2.1 DEFINISI SENI dan banyak diaplikasikan di dalam kaedah penyelesaian masalah.Seni boleh dirujuk sebagai suatu proses dan manifestasi kepada - Di dalam konteks pembelajaran seni visual, teori Gestalt bukanekspresi diri, penilaian yang menentukan elemen-elemen yang sahaja melihat kepada produk atau hasil kerja tetapi memberikanwajar diketengahkan di dalam hasil seni, di dalam menyampaikan penekanan yang tinggi ke atas proses penghasilan produk ituidea, emosi, perasaan, kepercayaan di dalam bentuk yang sendiri.difikirkan paling efektif. 2.5.2 Teori Sosial-Interaksi Piaget(ahli epistemologi genetik di2.2 CIRI-CIRI PERKEMBANGAN dalam bidang biologi dan falsafah.)Pergerakan estetik awal kanak-kanak mempunyai kaitan langsung -Piaget merumuskan bahawa kanak-kanak kecil bukanlah tidakdengan emosi mereka kerana resepsi deria yang mengeluarkan mempunyai kapasiti untuk berfikir, cuma kanak-kanak dewasaisyarat tersebut selalunya mempunyai hubungan terus dengan mempunyai lebih pengalaman yang mengasah minda mereka.bahagian otak yang merangsang emosi. Jawapan kanak-kanak kecil berbeza daripada kanak-kanak dewasa kerana cara berfikir mereka yang berbeza.2.3 PERKEMBANGAN ESTETIK - prinsip penyelidikan biologinya :Luahan estetik kanak-kanak amat berbeza dengan pergerakan (a) Penyerapan (Assimilation) dan Ubahsuai (Accommodation)badan yang biasa. Di dalam kehidupan seharian, kita berkomunikasi Piaget menjelaskan dua proses yang digunakan oleh individusecara verbal ataupun bukan verbal. Komunikasi bukan verbal sepanjang hayat dalam menyesuaikan diri mereka denganmelibatkan pergerakan tangan, memek muka, pandangan mata persekitaran, iaitu asimilasi (assimilation) dan akomodasidan pergerakan bahagian badan yang lain. Pergerakan estetik pula (accommodation). Kedua-dua proses ini sentiasa berlaku dalam dirimenjurus kepada isyarat virtual. Isyarat virtual ini merupakan individu dan sentiasa menimbulkan ketegangan yang memerlukanjendela kepada emosi dalaman kanak-kanak dan juga jiwa dan penyelesaian. Hasil daripada penyelesaian kepada ketegangan inipemikiran mereka. akan mempengaruhi perkembangan kognitif.2.4 PERKEMBANGAN ARTISTIK (b) Refleksi, Skema, Struktur dan Hierarki(a) Faktor sosioekonomi mempunyai pengaruh yang amat terbatas Piaget juga mengemukakan hipotesis bahawa setiap bayi dilahirkandalam peringkat awal pertumbuhan kanak-kanak. Kanak-kanak dengan skema fungsi yang dikenali sebagai refleksi. Refleksi padalelaki dan perempuan didapati melukis dengan cara yang sama di bayi ini berfungsi dalam membantu menyesuaikan diri denganperingkat awal pertumbuhan. persekitaran yang baru (daripada dunia janin ke dunia sebenar).(b) Lukisan kanak-kanak dapat memberi lebih banyak maklumat Apabila bayi mula biasa dengan persekitaran yang baru, refleksi initentang perkembangan mereka daripada catan kerana ianya akan digantikan dengan skema tersusun.menggunakan krayon, pensil dan pen. Alatan ini lebih mudahdikawal oleh kanak-kanak daripada berus dan warna. Perkembangan Kebolehan Kognitif(c) Terdapat pertindihan yang agak ketara di antara peringkat- (a) Peringkat Deria-Pergerakan (0-2 Tahun)peringkat perkembangan. Lukisan kanak-kanak mungkin Kanak-kanak masih belum dapat menguasai simbol ataupun bahasamempunyai elemen dua peringkat serentak dan tidak semestinya untuk menamakan objek di sekitarnya. Satu-satunya cara interaksielemen satu peringkat perkembangan sahaja. dengan persekitaran ialah melalui kesan deria dan gerak-gerinya. Apabila umur bayi meningkat 10 bulan, bayi tersebut mula2.5 TEORI-TEORI KOGNITIF memahami konsep ‘kekal’ (permanence) iaitu kesedaran bahawa2.5.1 Teori Gestalt- Prinsip asas teori ini menitikberatkan walaupun sesuatu objek hilang daripada pandangannya, objekkeseluruhan daripada sebahagian. Dalam erti kata lain, melihat tersebut tidak ghaib begitu sahaja.sesuatu objek secara keseluruhan (contohnya rumah) memberi (b) Peringkat Pra-olahan (2 – 6 Tahun)makna yang lebih mendalam daripada melihat komponen- Di peringkat ini, kanak-kanak telah mula menguasai bahasa dankomponen individu (tiang, lantai, dinding, pintu, tangga). Proses menggunakan nama untuk panggilan objek di sekelilingnya.melihat secara keseluruhan melibatkan proses kognitif – minda Walaupun begitu, penguasaan ini masih baru dan terbatas dan akanmembuat anjakan daripada memahami setiap komponen dalam berkembang sepenuhnya sehinggalah kanak-kanak tersebutmenghasilkan makna daripada pandangan yang menyeluruh. mencapai peringkat pengolahan formal.Hukum-hukum Teori Gestalt (c) Peringkat Pengolahan Konkrit (7 – 11 Tahun)(a) Hukum Pragnanz Kebolehan kanak-kanak menguasai konsep pengekalan tentangHukum Pragnanz menyatakan bahawa apabila individu berhadapan paduan, nombor, berat dan padatan. Kebolehan ini membantudengan pengalaman yang baru, persepsi individu tersebut adalah mereka memahami konsep lain yang lebih rumit seperti susunantidak teratur. angka, pengklasifikasian bahan mengikut sifat, serta kemampuan(b) Hukum Persamaan (Similarity) melihat sesuatu perkara daripada pelbagai perspektif.Konsep hukum persamaan adalah lebih mudah untuk difahami. d) Peringkat Pengolahan Formal (12 Tahun ke Atas)Individu akan lebih cenderung untuk mengklasifikasikan rangsangan Kanak-kanak ini mencapai tahap kemuncak kecerdasan mental diyang mempunyai persamaan di dalam kumpulan yang sama. penghujung zaman remaja, namun kekurangan pengalaman(c) Hukum Keintiman (Proximity) mengehadkan pengetahuan dan kebolehan mereka untukMengikut hukum keintiman, pengklasifikasian setiap rangsangan menggunakan apa yang mereka tahu. Di peringkat ini juga,adalah berdasarkan elemen jarak dan hubungan. Rangsangan- perkembangan fizikal kanak-kanak adalah lebih pantas berbandingrangsangan yang mempunyai hubung kait di antara satu sama lain perkembangan mental apabila mereka mula melangkah ke awalakan diletakkan di dalam kumpulan yang sama. alam remaja.(d) Hukum Lengkap (Closure)Hukum lengkap menganjurkan bahawa individu cenderung untuk Pendekatan Teori Sosial-Interaksi Piaget dalam Pembelajaranmeletakkan rangsangan yang telah lengkap di dalam kumpulan (a) Peringkat Pra-olahan (2-6 Tahun)yang sama. Imaginasi kanak-kanak adalah sangat tinggi pada peringkat pra-(e) Hukum Kesinambungan Positif (Good Continuation) olahan, iaitu apabila kanak-kanak mencapai umur dua hingga enamHukum ini menyatakan bahawa sifat sesuatu rangsangan tidak akan tahun. Adalah penting bagi guru-guru prasekolah ataupun ibu bapaberubah, dan pada masa yang akan datang sifat yang sama akan menggalakkan kanak-kanak untuk berimaginasi kerana secaradikekalkan. Contohnya, garis yang lurus dilihat sebagai akan tetap tidak langsung ia juga akan menggalakkan daya cipta kanak-kanak.lurus pada masa yang akan datang dan tidak akan berubah sifatnya. (b) Peringkat Pengolahan Konkrit(f) Hukum Ciri-ciri Bahagian (Membership Character) Di peringkat ini, kanak-kanak mempunyai kepetahan bercakap yangDi dalam hukum ini, individu akan mentafsir sesuatu berdasarkan sangat tinggi dan sentiasa ingin bertutur untuk menarik perhatian.pandangan mereka secara keseluruhan terhadap sesuatu objek Namun begitu, di dalam kelas yang samatersebut, dan bukannya melihat setiap bahagian daripada mungkin ada sebilangan kanak-kanak yang sangat petah bertuturkeseluruhan objek tersebut. dan sangat aktif, manakala sebilangan lagi lebih suka mendiamkan diri.- Teori Gestalt juga
    • (c) Peringkat Pengolahan Formal (12 Tahun ke Atas) sekeliling objek, atau jarak antara dua objek.Di peringkat ini, pelajar telah mula faham konsep-konsep abstrakdan mula membentuk identiti diri. Mereka mula memahami warna ialah pigmen pewarna kimia yang bertindak balas padakepentingan falsafah hidup dan prinsip, politik dan konsep agama. sesuatu permukaan. warna terbahagi kepada tiga kumpulan utamaGuru boleh membantu dengan mengadakan perbincangan dalam iaitu warna asas, warna sekunder dan warna tertier. Warna asastopiktopik ini agar dapat dijadikan panduan oleh pelajar. Antara terdiri daripada warna biru, merah dan kuning; dan ianya bolehbentuk perbincangan ialah membantu dalam menentukan hala tuju menghasilkan warna sekunder dan warna tertier. Warna sekunderpelajar, persediaan yang perlu dilakukan serta menetapkan pula terdiri daripada warna hijau, jingga dan ungu; dan dapatmatlamat. dihasilkan daripada campuran dua warna asas. Sementara itu, warna tertier terhasil daripada percampuran warna asas danPendekatan Konstruktivis sekunder.Pendekatan Konstruktivis dalam PengajaranBruner telah menggariskan tiga prinsip utama di dalam konteks PRINSIP-PRINSIP REKAANpembelajaran menggunakan pendekatan konstruktivis. -Harmoni wujud di alam sekeliling apabila munculnya susunan atau1. Pengajaran perlu menitikberatkan pengalaman pelajar serta ulangan unsur-unsur seni mengikut cara atau gaya yangmengikut konteks kesanggupan pelajar untuk belajar (kesediaan). tertentuTujuan menghasilkan kesan harmoni adalah untuk menarik2. Pengajaran perlu mengikut struktur atau urutan yang mampu perhatian pada sesuatu gubahan, objek atau imej.difahami oleh pelajar dengan mudah (organisasi).3. Pengajaran perlu dirangka untuk memudah cara penghasilan ilmu - Kontra wujud apabila salah satu daripada unsur-unsur seni(melangkaui maklumat yang dibekalkan guru). mempunyai ciri-ciri yang bertentangan di antara satu sama. Ianya bertujuan untuk menimbulkan kesan yang menarik pada sesebuahKaedah ini mengaplikasikan empat cara tertentu di dalam karya seni. Kontra berkait rapat dengan penegasan (semakin tinggipenyampaian sesuatu topik. kadar kontra semakin jelas penegasan).1. Menekankan perbezaan iaitu melatih pelajar agar bijakmembezakan jenis dan sifat maklumat yang diterima. - penegasan ialah sesuatu yang boleh menarik perhatian dan2. Menstruktur maklumat agar lebih mudah diterima dan difahami tumpuan kepada pemerhatian tampak. Ianya berfungsi sebagai3. Susunan paling berkesan di dalam menyampaikan material daya penarik, pemusatanpengajaran karya, mengelak kebosanan dan menjadikan gubahan lebih4. Sifat dan bentuk ganjaran (reward) atau hukuman (punishment) dramatik.yang akan dikenakan sekiranya pelajar berjaya atau gagalmelakukan sesuatu. Imbangan ialah keadaan gubahan yang sama sempadan, sama berat dan graviti, sama kecerahan warna, sama padan danTOPIK 3 BAHASA TAMPAK (ASAS-ASAS SENIREKA) sama gaya penampilan.- Unsur-unsur seni reka terdiri daripada enam elemen asas yang Terdapat tiga jenis imbangan iaitu imbangan simetri, imbangan tidakpenting dalam simetri dan imbanganpenggubahan sesuatu karya seni visual iaitu: semua arah.• Garisan• Rupa Pergerakan wujud apabila terdapatnya keadaan yang bergetar,• Bentuk bergoyang, bergegar, berayun, bersinar-sinar dan sebagainya.• Jalinan Pergerakan bertujuan untuk memberi ‘nyawa’, rupa dan bentuk• Ruang visual dalam seni tampak dua dimensi.• Warna Kepelbagaian merupakan keadaan penggabungan pelbagai gaya,- Garisan ialah cantuman dari satu titik ke titik yang lain dengan nilai dan idea yang berbeza. Susunan atau ulangan unsur-unsurmempunyai jarak-jarak tertentu. Aplikasi berbagai jenis garisan seni yang bertentangan arah dan berbeza saiznya akandapat mencipta rupa, jalinan, ton, corak serta menimbulkan mewujudkan kepelbagaian.gambaran bentuk, ruang dan gerakan dalam seni visual. Kesatuan merupakan olahan motif atau ulangan unsur-unsur seni- Rupa secara sistematik, berpandukan grid berdasarkan tema atau ideaRupa mesti mempunyai garisan luar (outline) dan sempadan yang sesuatu hasil karya. Susun atur yang kemas, teratur, lengkap danmengelilinginya. Ianya dapat dikategorikan kepada rupa geometri sempurna dapat mewujudkan kesatuan.dan organik. Rupa geometri lebih kepada rupa yang mempunyaisudut dan penjuru. Rupa organik pula yang mempunyai rupa bebas ORGANISASI REKAANdan tidak terikat pada bentuk yang khusus. Rupa ialah sesuatukawasan yang berbeza dari ruang di sekeliling dan bersifat 2-D Komunikasi visual merujuk kepada pembelajaran yang(tidak berjisim). Merupakan hasil pertemuan antara penghujung membolehkan pelajar berkomunikasi secara visual melalui hasilgarisan dan permulaannya. kerja seni. Komunikasi visual terdiri daripada dua tumpuan utama iaitu; reka bentuk grafik dan multimedia. Reka bentuk grafik meliputiBentuk mempunyai struktur jisim dan isipadu. Terdapat 2 jenis pengenalan reka bentuk grafik, poster, simbol, logo dan maskot,bentuk iaitu bentuk konkrit dan bentuk ilusi. Bentuk dapat dihasilkan kaligrafi, tipografi, pembungkusan, grafik persekitaran, ilustrasi, danmelalui lukisan, catan, arca, komputer dan kraf tradisi. Bentuk komputer grafik.konkrit ialah bentuk sebenar yang bersifat 3 dimensi. Bentuk ilusiialah bentuk yang dilihat melalui gambar atau ilustrasi. Ianya bersifat Poster merupakan reka bentuk komunikasi yang berfungsirata dan boleh dihasilkan melalui lakaran, catan dan menyampaikan mesej dan intipati daripada gubahan idea. Ianyalukisan berkomputer 3 dimensi. juga merupakan elemen dalam promosi, kempen dan sebagainya.Jalinan merujuk kepada kesan yang terdapat pada permukaan Simbolsesuatu objek. Ia dapat menunjukkan kesan rasa dan ekspresi Ialah reka bentuk grafik yang diringkas dan dipermudahkansesuatu objek kepada kita. Jalinan terbahagi kepada dua iaitu; daripada imej sumber alam semula jadi dan alam buatan manusia.jalinan sentuh dan jalinan tampak. Jalinan sentuh ialah jalinan yang Simbol terdiri daripada flora dan fauna serta benda-benda yangdapat dirasai melalui sentuhan, contohnya kulit buah durian (alam terdapat di sekeliling manusia. Ianya lebih ringkas dan mudahsemula jadi) dan jahitan sulaman (alam buatan manusia). Jalinan daripada tanda yang menggunakan teks.tampak pula jenis jalinan yang hanya dapat dilihat tetapi tidak dapat Logodirasa melalui sentuhan. Logo ialah visual grafik yang menjadi identiti kepada firma perniagaan, kelab, persatuan, organisasi dan bandan-badanRuang merupakan kawasan yang dikelilingi oleh garisan, atau tertentu.kawasan kosong di
    • Maskot selesa, selamat dan sesuai dengan cita rasa pemiliknya. RekaMaskot pula digunakan untuk menarik minat pada sesuatu sambil bentuk ruang dalaman terhasil daripada kombinasi beberapamenampilkan ciri-ciri kemesraan. elemen asas seni bina seperti tiang, dinding, lantai, siling dan atap.Tipografi (Muka Taip) Kategori reka bentuk hiasan dalaman terbahagi kepada dua iaituTipografi merupakan seni menyusun atur atau merekaletak reka bentuk ruang kediaman dan reka bentuk ruang awam dansesebuah muka surat dengan menggunakan huruf untuk komersil.mendapatkan hasil yang menarik. Terdapat 3 kumpulan mukataip yang diaplikasikan dalam rekaan grafik iaitu muka taip serif, san REKABENTUK PERSEKITARANserif dan hiasan. Lanskap Lanskap merupakan pemandangan yang boleh dilihat secaraPembungkusan boleh dibahagikan kepada dua jenis iaitu semula jadi ataupun buatan manusia. Ianya boleh dibahagikanpembungkusan jenis lembut dan pembungkusan jenis keras. kepada beberapa kategori yang merangkumi lanskap, kediaman,Pembungkusan seni lembut terdiri daripada beg plastik, kertas, komersial, institusi, pinggir jalan dan kemudahan awam.plastik pembalut dan kertas pembalut. Manakala pembungkusan Jenis-jenis Lanskapjenis keras terdiri daripada kotak, tin, botol dan sebagainya. Lanskap lembut merangkumi penggunaan tumbuh-tumbuhan yang meliputi pelbagai jenis pokok, tumbuhan renek dan tumbuhan tutupGrafik Persekitaran bumi. Satu lagi jenis lanskap ialah lanskap keras atau kejur.Ialah reka bentuk grafik yang ada pada alam sekeliling. Ianya Peranan dan Fungsi Lanskapberkonsepkan pengiklanan untuk menyampaikan maklumat di Secara umumnya, lanskap mempunyai beberapa fungsi dansamping mempromosi kepada pembaca dan pengguna. peranan utama.Ilustrasi (a) Fungsi Fizikal Tumbuhan LanskapIlustrasi merupakan seni yang menggambarkan idea dan kata-kata • mengawal hakisan tanahdalam bentuk gambar. Pada zaman dahulu, ilustrasi digunakan • memberi perlindungan dan teduhanuntuk merakamkan legenda dan peristiwa bersejarah. Kini ianya • meredakan iklimlebih bersifat komersial dan berkembang pesat seiring dengan • mengawal pencemaran alampenemuan teknik percetakan. • menjadi tirai dan dindingKomputer Grafik • mengarah pergerakan atau petunjuk arahKomponen grafik dalam perisian menggunakan komputer grafik • imbangan ekologi dan kehidupan faunaialah teks, warna, bentuk, ilustrasi dan garisan yang boleh (b) Fungsi Estetik Tumbuhan Lanskapmembantu pelajar. Penggunaan komputer grafik membantu pelajar • membentuk ruangmeningkatkan mutu hasil kerja kerana komponen grafik telah • merangka pemandangantersedia dalam pelbagai perisian. • melembutkanMultimedia • mengikat bangunan dan struktur dengan permukaan bumiMultimedia ialah penggunaan komputer untuk sesuatu • menjadi penyatu pelbagai elemenpersembahan dengan menggunakan sokongan teks, grafik, audio (c) Fungsi Ekonomi Tumbuhan Lanskapdan video. Ianya menggunakan rangkaian hubungan dan alat untuk Selain daripada yang dinyatakan di atas, tumbuhan lanskap mampumembolehkan pengguna melayari, berinteraksi, mencipta dan menyediakan pemandangan yang baik dan indah serta memberikanberkomunikasi. faedah kepada masyarakat dan negara dari segi rekreasi, kesihatan, pendidikan dan pelancongan.KRAF TRADISIONAL DAN DIMENSI BARUTembikar/Seramikmerupakan hasil kraf tradisional yang paling awal dapat dikesan TOPIK 4 MENINGKATKAN DAYA IMAGINATIF KANAK-KANAKoleh tamadun manusia. Ia menggunakan tanah liat yang didapati dikawasan persekitaran atau tepian sungai, sawah dan sebagainya. 4.1 kanak-kanak perlu dibekalkan dengan alatan yang bersesuaianobjek ini berfungsi sebagai bekas kegunaan harian, hiasan dan untuk dapat merangsang daya imaginasi mereka. Kreativiti dapatdalam kematian. dihasilkan dengan memanipulasikan objek alam.Anyamanadalah warisan yang terkenal di kawasan luar bandar terutamanya 4.1.1 Pelbagai Jenis Alat dan Mediadi negerinegeri Terengganu, Perak, Melaka dan Kedah. Anyaman (a) Alatan Asasbukanlah produk tetapi lebih merupakan kemahiran dalam Alatan-alatan asas seperti kertas lukisan, berus, warna dan krayon.penghasilan produk. Biasanya produk yang dianyam diperbuat (b) Gambardaripada daun mengkuang atau pandan, dan dijadikan sebagai Gambar-gambar foto ini bolehlah digunakan daripada imej yangperkakas atau objek harian seperti tikar, tudung saji dan pelbagai, contohnya gambar keluarga, haiwan, bangunan,sebagainya. pemandangan dan pelbagai lagi objek alam yang lain. pelajarUkiran meniru imej di dalam foto untuk dimanifestasikan di dalamMerupakan sejenis seni warisan yang menerapkan unsur-unsur karya lukisan mereka.alam sekitar yang menjadi identiti ukiran mereka. Antara motifnya (c) Rakaman Video dan Penggunaan ICTialah awan larat yang mempunyai unsur-unsur flora dan fauna, guru boleh menggunakan rakaman video dan menayangkan kepadakosmo, geometri dan lain-lain. para pelajar di bilik media atau bilik pandang dengar yang terdapatTekat di sekolah-sekolah.Tekat lebih dikenali sebagai tekat bersuji atau sulaman timbul. Iamerupakan seni sulaman benang pada kain dasar dan dibentuk Penggunaan ICT merujuk kepada penggunaan alatan digital dandengan menggunakan kertas yang diliputi benang emas. elektronik dengan memanipulasikan perisian-perisian yangBatik ada. penggunaan komputer, pengimbas, kamera digital,Produk batik mempamerkan kreativiti dan kehalusan seni tekstil pencetak dan Internet pembelajaran yang lebih kreatif danyang tinggi. Tidak hairanlah ia menjadi salah satu produk menyeronokkan.pelancongan yang terlaris. Di antara jenis-jenis batik termasuklahbatik tulis/lukis, terap/blok, pelangi, skrin dan sebagainya. Motif yang 4.2 PENGALAMAN DERIAdigunakan adalah seperti flora dan fauna, geometri dan sebagainya.Tenunan Setiap insan normal mempunyai lima deria iaitu deria rasa,Tenunan adalah proses menjalinkan sehelai benang sehingga deria bau, deria dengar, deria lihat dan deria sentuh.menjadi sebidang kain. Tenunan merupakan hasilan jalinan benang Penggunaan deria yang baik akan dapat melahirkan kanak-kanaklosen (benang dasar) dengan benang pakan (benang sisip). yang mampu membuat pemerhatian secara aktif, dan ianya menggalakkan interaksi yang kritis dan kreatif dengan alam, alatREKA BENTUK DALAMAN DAN LANSKAP dan bahan.Salah satu cara peningkatan kehidupan dalam kediaman atau ruang 4.2.1 Cara Belajarawam supaya dapat meningkatkan status ruang tersebut agar
    • 4.2.1.1 Belajar Secara Visual (a) Peringkat RangsanganPelajar visual, secara amnya, dapatlah diklasifikasikan sebagai Pemikiran kreatif dirangsang dengan apa, mengapa, siapa,pelajar yang gemar menggunakan deria penglihatan lebih daripada bagaimana dan sebagainya. Guru perlu merangsang minda pelajarderia yang lain untuk mendapatkan maklumat semasa proses denganpembelajaran berlaku. Pelajar di dalam golongan ini lebih pelbagai soalan kritikal.cenderung menggunakan maklumat bertulis, nota, diagram dan (b) Peringkat Penerokaangambar. Peringkat rangsangan telah berjaya merangsang murid untuk4.2.1.2 Belajar Secara Auditori berusaha menjawab persoalan yang dikemukakan oleh guru atauPelajar auditori mendengar dengan tekun untuk memahami, dan permasalahan yang timbul.proses menulis nota dilakukan kemudian. Adakalanya pelajar (c) Peringkat Perancanganauditori tidak memahami maklumat bertulis dan perlu mendengar Peringkat ini menggalakkan pemikiran kreatif untuk merancang dandengan sendiri penjelasan guru. memetakan semua aktiviti dan merekodkan segala kemungkinan.4.2.1.3 Belajar Secara Kinestetik Aktiviti pada peringkat ini akan dilakukan melalui 3 cara iaitu:Pelajar golongan ini dapat belajar dengan lebih efektif melalui • Perancangan secara verbal iaitu perancangan melaluisentuhan dan pergerakan. golongan ini memerlukan aktiviti yang perbincangan,lebih berbentuk hands-on. pemerhatian, interaksi dan sebagainya. • Perancangan secara visual dilakukan melalui visual, graf, imejTOPIK 5 KREATIVITI DAN KANAK-KANAK lukisan dan sebagainya.5.1 KREATIVITI (d) Peringkat AktivitiLowenfeld (1975) percaya bahawa setiap kanak-kanak dilahirkan Pemikiran kreatif bermula dengan set idea. Justeru melahirkankreatif. Penyataan ini disokong dengan sifat semula jadi kanak- pemikiran kreatif melalui tindakan setelah merencana segala aktiviti.kanak yang gemar meneroka, dan penuh dengan perasaan ingin Pada peringkat ini segala perancangan dibantu melalui persoalan-tahu. persoalan seperti ‘’Bagaimana harus kita mengambil tindakan ke atas cadangan tersebut?’’5.2 PENGERTIAN KREATIVITI (e) Kajian SemulaKreativiti berasal daripada perkataan Latin iaitu “creare” yang Peringkat ini menilai keberkesanan tindakan yang telah diambil bagimembawa maksud “membuat”. Manakala daripada perkataan proses penambahbaikan selain melihat pencapaian objektif kerja.Greek pula “creare” bermaksud “memenuhi’. Kamus Dewan, Murid-murid digesa untuk memberikan pendapat dan komen(2002) mentakrifkan kreativiti sebagai satu kemampuan terhadap apa yang telah dilalui sebagai satu bentuk refleksi diri.(kebolehan) mencipta daya kreatif, kekreatifan manakala kreatifpula sebagai mempunyai kebolehan mencipta, menghasilkan Laura H. Chapman – 3 kaedah diperkenalkan :dan mengembangkan sesuatu idea baru dan asli. (a) Kaedah Penjanaan Idea (Inception of Idea)Kesimpulannya kreativiti adalah kebolehan dan kemampuan Di dalam menjana idea, pengkarya menetapkan objektif, haluan danseseorang menghasilkan sesuatu yang kreatif, baru dan asli. Ada tujuan penghasilan karya. guru dimestikan untuk membimbingjuga pendapat yang mentakrifkan kreatif dan kreativiti sebagai pelajar dalam menetapkan hala tuju penghasilan karya selainpenghasilan sesuatu yang tidak ada sebelumnya. menerangkan kaedah menjana idea. (b) Pengolahan dan Pemurniaan (Elaboration and Refinement) Proses pengolahan dan pemurnian idea dilakukan bagi mendapatkan kajian visual yang lebih sistematik dan tersusun.5.3 PANDANGAN TOKOH-TOKOH SENI VISUAL MENGENAI Proses ini digunakan oleh pengkarya bagi memastikan imej atauKREATIVITI visual yang hendak dihasilkan atau dipilih bertepatan dengan tema dan objektif penghasilan.Ellis Paul Torrance atau lebih dikenali sebagai Paul Torrancemerupakan penyelidik dan ahli akademik yang tersohor dalam (c) Kemahiran Menggunakan Bahan (Execution in a Medium)bidang kreativiti. Kerja-kerja penyelidikannya di dalam mendalami guru perlu membimbing murid melalui pengenalan terhadap bahanbidang ini telah berjaya mengembangkan bidang kreativiti dan dan teknik penggunaan serta penghasilan. Guru perlu menjelaskanbeliau telah melalui demonstrasi dan tunjuk cara supaya pemilihan bahan olehdiiktiraf dengan gelaran Bapa Kreativiti. murid mempunyai makna dan nilai tersendiri.June King McFee pula mentakrifkan kreativiti itu sebagai keupayaan Calvin W. Taylorseseorang mencipta sesuatu yang baru dan pada masa yang sama (a) Kreativiti Bersifat Ekspresifmampu untuk mengolah idea. Kreativiti bersifat ekspresif berlaku secara rawak dan bebas. Keadaan ini boleh dilihat melalui lukisan kanak-kanak yangCarl Rogers telah menggariskan lima faktor yang menjadi asas dihasilkan secara spontandan bebas mengikut kemampuan yangkepada individu yang sihat, yang dapat berfungsi dengan sesuai dengan perkembangan fizikal mereka yang belum stabil.sepenuhnya dalam kehidupan. Kelima-lima faktor tersebut ialah Penghasilan lukisan pada peringkat ini banyak digambarkan melaluiketerbukaan kepada pengalaman, cuba menikmati kehidupan yang garisan dan contengan mudah.dialaminya, menghargai diri sendiri, mengamalkan kebebasan dan (b) Kreativiti Melalui Penghasilanakhirnya menjadi individu kreatif. Beliau percaya bahawa individu guru membantu murid untuk menambahbaik kemahiran sedia adayang bebas dan mempunyai rasa tanggungjawab akan cuba kepada kaedah yang lebih sistematik dan tersusun.menyumbang kepada insan serta makhluk lain di persekitarannya. (c) Kreativiti Bersifat InventifSumbangan ini boleh dinyatakan dalam bentuk kreativiti di dalam Kreativiti bersifat inventif merujuk kepada keupayaan menciptabidang seni ataupun sains, benda atau objek melalui proses eksprimentasi. Peranan guru pada peringkat ini adalah memberikan motivasi dan galakan supaya pelajar tidak cepat bosan dan putus asa.Victor Lowenfeld - menjelaskan bahawa kreativiti seseorang murid (d) Kreativiti Bersifat Inovatifitu boleh diukur melalui empat omponen utama iaitu Peringkat ini melibatkan modifikasi kepada konsep-konsep asaskelancaran,( secara spontan serta pantas ) sedia ada kepada idea baru yang lebih bermakna. pelajar mulafleksibel, (mampu menyesuaikan diri dengan pelbagai keadaan dan bertindak luar dari kaedah konvensional dan menghasilkan alternatifsituasi ) bagi setiap perancangan.keaslian (mencari idea baru dan asli ) (e) Kreativiti Bersifat Emergenkepekaan. (Penggunaan deria pancaindera seperti melihat, merasa, Ini merupakan bentuk kreativiti tertinggi di mana keseluruhan prinsipmendengar, menghidu dan sentuhan digunakan secara sepenuhnya formal diterjemahkan dan muncul di dalam bentuk abstrak dansebagi proses engamatan dan merekod.) mudah. Sebagi contoh, figura manusia digambarkan tanpa menitikberatkan bentuk formal dan bentuk asalnya oleh kanak-TAHAP PERKEMBANGAN KREATIVITI kanak apabila melukis.5.4.1 Perkembangan Kreativiti Fisher
    • CIRI-CIRI KREATIVITI (c) Pemerhatian(a) Bersifat Fleksibel proses pemerhatian tidak tertumpu hanya pada deria pengamatanSeseorang yang kreatif berupaya untuk menyesuaikan dirinya semata-mata malahan proses pemerhatian turut melibatkan deriadalam pelbagai keadaan dan situasi selain mempunyai keyakinan yang lain seperti deria sentuhan, dan sebagainya.optimis. (d) Percubaan(b) Sensitif dan Peka Percubaan merujuk kepada usaha berterusan bagi mendapatkanIndividu ini mempunyai daya sensitiviti yang tinggi terhadap hasil terbaik. Individu yang kreatif akan terus bereksperimentasi bagikeadaan sekelilingnya termasuk gaya hidup, keperluan, mendapatkan kesan dan hasil yang dikehendaki.persekitaran dan turut sensitif menggunakan deria. (e) Penerokaan(c) Gagasan/Idea yang Asli dan Tulen Penerokaan atau eksplorasi merujuk kepada galakan untukSeseorang yang dikategorikan sebagai kreatif sering kali memanipulasi pelbagai barangan dan alat yang terdapat dimengutarakan idea dan sekeliling.gagasan yang asli. Ini bermakna, cetusan idea bukanlah hasil (f) Memanipulasicedokan daripada murid mampu menggunakan objek dan bahan yang terdapat dimana-mana sumber. Idea mereka unik dan menarik, malah tidak sekeliling untuk dijadikan hasilan seni. Dalam konteks pendidikanstereotaip dan juga seni visual usaha ini mengajar pelajar supaya lebihtidak kovensional. Mereka ini biasanya menghasilkan hasil kerja dan berjimat dan mengelakkan pembaziran.karya mengikut (g) Aktiviti/Bermaincetusan rasa. Hasil karya yang mereka hasilkan sering kali berbeza Kreativiti boleh dirangsang melalui aktiviti bermain. Bagi kanak-daripada yang kanak, masa bermain merupakan masa yang penuh denganbiasa. keseronokan dan cabaran. Justeru, rangsangan perlu diwujudkan(d) Bersifat Terbuka melalui permainan berbentuk akademik. SebagaiMempunyai sifat keterbukaan di dalam menerima pandangan dan contoh, guru boleh menggalakkan aktiviti seperti membuat mural dipendapat orang sekolah.lain mengenai hasil karya dan kerja mereka. Mengamalkan sikapbebas serta 5.7 MENINGKATKAN MOTIVASIdemokratik. Strategi dan saranan yang boleh digunakan oleh guru bagi(e) Logik menyuburkan proses kreativiti.Murid-murid peka dan sering berfikir secara logik dan rasional. (a) Memilih Bahan dan AlatMereka tahu Murid seharusnya diberikan peluang untuk memilih bahan danmembezakan yang baik dan tidak baik. Selain menghargai masa alatan yang boleh digunakan untuk pelbagai aktiviti seni visual.mereka juga sangat (b) Masamenghormati masa. Rancang pelajaran dengan baik dan teratur supaya murid(f) Berfikiran Bebas mempunyai masa yang cukup untuk berfikir, membuatGolongan kreatif ini mempunyai daya pemikiran yang tidak eksperimentasi, dan meneroka.terkongkong pada satusatu (c) Rangsanganperkara sahaja. Golongan ini pandai dan bijak merancang agar Pamerkan hasil karya murid sebagai satu bentuk sokonganprojek dan berterusan. Pameranperkara yang dirancang selamat dan berjalan lancar. Pada hasil karya murid boleh merangsang pelajar untuk menghasilkankebiasaannya mereka ini banyak lagi hasilsangat berhati-hati dan bijak membuat keputusan. karya seni visual. (d) Pengajaran dan Pembelajaran Fleksibel5.6 STRATEGI MERANGSANG KREATIVITI Guru pendidikan perlu fleksibel dalam proses pengajaran. Mereka5.6.1 Kaedah Sumbangsaran (Brainstorming) seharusnya bersedia untuk mengubah cara mengajar mengikut(a) Kaedah Pertama minat idea dan cadangan daripada murid.Elakkan membuat penilaian, terutama semasa proses awal (e) Hormat-menghormatisumbangsaran. Ini boleh membantutkan usaha murid untuk Guru pendidikan seni visual perlu mempunyai sikap menghormatimenyalurkan idea kerana khuatir idea yang diberikan tidak mampu murid dan menghargai sumbangan dan komitmen yang ditunjukkandilaksanakan. (f) Memberikan Galakan dan Motivasi(b) Kedah Kedua Elakkan daripada mengkritik keterlaluan sehingga pelajar patahElakkan pemilikan idea oleh kumpulan dan individu. Ini kerana semangat dan tidak berminat untuk meneruskan penghasilan karya.apabila idea dan saranan dihakmilikkan oleh individu atau kumpulan (g) Penghargaanianya akan menyebabkan perasaan ego wujud lalu mengurangkan Galakkan dan berikan penghargaan kepada murid di atas usahakerjasama di kalangan murid. Keadaan ini biasanya mewujudkan dan komitmen yang mereka berikan di dalam kelas.suasana tegang kerana mereka cuba untuk mempertahankan ideadan secara tidak langsung menyebabkan kesukaran untukmemperbaiki idea tersebut.(c) Kaedah KetigaMenjelaskan kepada murid bahawa tidak menjadi kesalahan untukmeminjam idea dan cara sedia ada bagi tujuan penambahbaikandalam proses kemudiannya.(d) Kaedah KeempatMenggalakkan sumbangsaran idea yang luar biasa yangkadangkala tidak masuk akal. Galakan sebegini akan merangsangmurid untuk berfikir luar daripada kemampuan supaya muridmempunyai idea menarik, tidak bersifat konvensional dan bersifatbiasa sahaja.Teori Perkembangan Kreativiti Paul Torranceproses memupuk dan mengembangkan kreativiti para pelajar.(a) PenyoalanRangsangan melalui proses penyoalan melalui sesi kritikan seni.(b) PenemuanProses penemuan merujuk kepada usaha untuk memberikangalakan dan rangsangan oleh guru kepada murid bagimenggalakkan penemuan-penemuan terbaru melalui penyelidikandan kajian.