O Poboamento Urbano

846 views
749 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
846
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
14
Actions
Shares
0
Downloads
41
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

O Poboamento Urbano

  1. 1. O espazo urbano
  2. 2. O POB0AMENTO URBANO <ul><li>É o poboamento das cidades. </li></ul><ul><li>A cidade é: </li></ul><ul><ul><ul><li>Un espazo heteroxéneo no que se mesturan diversos elementos naturais, económicos, sociais, políticos e culturais. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>É un conxunto de rúas e edificios. </li></ul></ul></ul><ul><li>Criterios </li></ul><ul><ul><ul><li>Cuantitativos </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Número de habitantes. En España o núcleo que teña máis de 10.000 hab. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Consídérase semiurbano entre 10.000 e 2.000 hab. e menos dun 25 % da súa poboación traballando no sector primario. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Densidade: a densidade urbana é maior que a rural. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Cualitativos </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Morfolóxico : Disposición da paisaxe urbana, as formas e os tamaños das rúas e edificios. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Funcional : Actividade económica centrada nos sectores secundario e terciario. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Espacial: a cidade que articula un espazo máis amplo. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Sociolóxico: As formas de vida da poboación urbana, tipo de familia, relacións sociais, ámbitos de sociabilidade, redes de axuda, etc.. </li></ul></ul></ul></ul>
  3. 3. O proceso de urbanización Urbanización preindustrial industrial postindustrial Orixes Ideade media Ata mediados do S. XIX Idade moderna Cidades gregas E fenicias Romanización Espazo musulmán Espazo cristián Crecemento no S. XVI Estancamento no S. XVII Primeira modernización S. XVIII Mediados do XIX-1936 1939-1959 Desnvolvemento 1959-1975
  4. 4. A urbanización preindustrial <ul><li>FACTORES </li></ul><ul><li>Estratéxicos e militares </li></ul><ul><li>Políticos e administrativos </li></ul><ul><li>Económicos </li></ul><ul><li>Relixiosos </li></ul><ul><li>Etapas </li></ul><ul><li>Orixes: fenicios, gregos e romanos </li></ul><ul><li>A cidade medieval </li></ul><ul><ul><li>Cristiá </li></ul></ul><ul><ul><li>Musulmá </li></ul></ul><ul><li>A cidade moderna </li></ul><ul><ul><li>Crecemento no s. XVI </li></ul></ul><ul><ul><li>Estancamento no s. XVII </li></ul></ul><ul><ul><li>A racionalización da cidade na ilustración </li></ul></ul>
  5. 5. A urbanización industrial <ul><li>Factores </li></ul><ul><li>División administrativa do Estado español (provincias, 1833) </li></ul><ul><li>Económicos: focos de industrialización e recepción do éxodo rural. </li></ul><ul><li>Fases </li></ul><ul><li>Ata mediados do século XIX: crecemento escaso, menos do 10% da poboación urbana </li></ul><ul><li>Dende mediados do XIX ata a guerra civil: crecemento intenso ata o 40% </li></ul><ul><li>Guerra civil e autarquía: reruralización e creación dos eixos urbanos (Madrid, Barcelona, Bilbao, Valencia…) </li></ul><ul><li>Desarrollismo (1960-1975) </li></ul>
  6. 6. Proceso de urbanización <ul><li>A urbanización postindustrial: </li></ul><ul><li>En España a partir da década de 1980 </li></ul><ul><ul><li>A industria perde protagonismo como factor de urbanización </li></ul></ul><ul><ul><li>Terciarización da cidade </li></ul></ul><ul><ul><li>Inicio da desurbanización </li></ul></ul><ul><ul><li>Dispersión da urbanización </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Medran a cidades de mediano tamaño e as grandes cidades comenzan a deter o seu crecemento. </li></ul></ul></ul>
  7. 7. Vigo crecemento urbano <ul><li>Trazado da antiga calzada romana </li></ul>
  8. 8. Crecemento urbano Vigo <ul><li>Caso Vello, século XVIII </li></ul>
  9. 9. Crecemento urbano Vigo <ul><li>Vigo no século XVIII </li></ul>
  10. 10. Vigo crecemento urbano <ul><li>Vigo mediados do século XIX </li></ul>
  11. 11. Vigo crecemento urbano <ul><li>Vigo, finais do século XIX </li></ul>
  12. 12. Vigo crecemento urbano <ul><li>Vigo, 1936 </li></ul>
  13. 13. Vigo crecemento urbano <ul><li>Vigo, 1980 </li></ul>
  14. 14. Vigo crecemento urbano <ul><li>Vigo, 2000 </li></ul>
  15. 15. Vigo crecemento urbano <ul><li>Vigo, extensión do Porto de Vigo </li></ul>
  16. 16. Morfoloxía urbana <ul><li>Morfoloxía é o aspecto externo que presenta a cidade. Influída polo </li></ul><ul><ul><li>Emprazamento: espazo concreto sobre o que se asenta a cidade (topografía)- función inicial da cidade </li></ul></ul><ul><ul><li>Situación: posición da cidade con respecto a un contorno xeográfico máis amplo (rios, montañas, vías de comunicación, mar…) </li></ul></ul><ul><li>A morfoloxía da cidade é resultado da combinación de: </li></ul><ul><ul><li>Plano </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Irregular </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Radiocéntrico </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ortogonal </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>A construción </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Trama </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Compacta ou pechada </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Aberta </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Edificación </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>colectiva (bloques e torres) </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Individual (vivendas exentas ou acaroadas) </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Usos do solo </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Residencial </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Industrial </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Equipamento </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Comercial e de negocios. </li></ul></ul></ul>
  17. 17. Plano irregular Plano ortogonal
  18. 18. Plano radiocéntrico
  19. 19. A MORFOLOXÍA URBANA PLANO IRREGULAR <ul><li>Non hai planificación </li></ul><ul><li>As rúas son irregulares, estreitas e sinuosas e algunhas sen saída. </li></ul><ul><li>O trazado das rúas está condicionado pola orografía. </li></ul><ul><li>Correspóndese coa parte antiga das cidades que medraban dentro do recinto amurallado (cidades medievais cristiáns cun trazado de forma radiocéntrico a partir do castelo, mercado ou praza) e as cidades con pasado musulmán que teñen un trazado labiríntico, no que as rúas teñen un trazado irregular, onde non hai prazas nin rúas importantes que rexan a trama urbana. As casas non teñen fachadas relevantes, pero si patios interiores. </li></ul>
  20. 20. PLANO IRREGULAR. TOLEDO
  21. 21. TOLEDO
  22. 22. MORFOLOXÍA URBANA PLANO ORTOGONAL <ul><li>Hai planificación </li></ul><ul><li>As rúas son rectilíneas e cruzanse en ángulos recto formando cuadrículas (mazás) </li></ul><ul><li>É típico nas cidades romanas . Estas xurden a partir dos campamentos romanos cunha estrutura en dameiro , con rúas que se cruzan en ángulo recto é dúas rúas principais. Estaban rodeadas de unha muralla </li></ul><ul><li>É típico nas novas cidades españolas xurdidas das repoboacións levadas a cabo no s. XVIII . Ej. La Carolina (Jaén), Aranjuez. </li></ul>
  23. 23. MORFOLOXÍA URBANA PLANO ORTOGONAL <ul><li>Os ensanches das grandes cidades de finais do XIX e do XX (Barcelona, Madrid). Estes foron impulsados pola burguesía </li></ul><ul><ul><li>O enlace entre as áreas medievais e os ensanches realízase xeralmente polas prazas maiores construidas cerca das portas de entrada ás murallas. </li></ul></ul><ul><ul><li>Dende a praza “partían rúas rectilíneas”, das cales unha delas era xeralmente a rúa maior. </li></ul></ul>
  24. 24. LUGO
  25. 25. LA CAROLINA (JAÉN)
  26. 26. ARANJUEZ
  27. 27. CASTELLÓN DE LA PLANA
  28. 28. FERROL
  29. 29. FERROL
  30. 30. BARCELONA
  31. 31. MORFOLOXÍA URBANA PLANO RADIOCÉNTRICO <ul><li>As rúas parten dun punto central como se foran radios dunha circunferencia. </li></ul><ul><li>É propio das cidades de orixe medieval. Ej. Vitoria </li></ul>
  32. 32. VITORIA
  33. 33. BETANZOS
  34. 34. MORFOLOXÍA URBANA PLANO LINEAL <ul><li>Xurden ao longo dunha vía de comunicación. Ej. Logroño </li></ul><ul><li>Nalgúns casos existe unha planificación teórica como a cidade lineal de Arturo Soria en Madrid </li></ul>
  35. 35. NORTE DE LUGO
  36. 36. MOGOR-BARES
  37. 37. CIUDAD LINEAL ARTURO SORIA-MADRID
  38. 38. CIUDAD LINEAL ARTURO SORIA - MADRID
  39. 39. Estrutura urbana <ul><li>O casco antigo </li></ul><ul><ul><li>A herdanza de época preindustrial </li></ul></ul><ul><ul><li>A herdanza da primeira época industrial </li></ul></ul><ul><ul><li>Industrialización: deteriorización e renovación do casco antigo </li></ul></ul><ul><ul><li>Postindustrial: política de rehabilitación integral </li></ul></ul><ul><li>O ensanche urbano </li></ul><ul><ul><li>O ensanche burgués: progresiva densificación </li></ul></ul><ul><ul><li>Zonas industriais e barrios marxinais </li></ul></ul><ul><ul><li>Barrios axardinados </li></ul></ul><ul><li>Perifería urbana </li></ul><ul><ul><li>Franxa urbana e periurbana </li></ul></ul><ul><ul><li>Barrios marxinais e infravivenda </li></ul></ul><ul><ul><li>Barrios de vivendas de protección oficial </li></ul></ul><ul><ul><li>Polígonos de vivenda de promoción privada </li></ul></ul><ul><ul><li>Áreas de vivenda unifamiliar e de segunda residencia </li></ul></ul>
  40. 40. A ESTRUCTURA URBANA CENTRO HISTÓRICO <ul><li>Coñecese como CASCO ANTIGO </li></ul><ul><li>Reflicte como era a cidade antes da revolución industrial. </li></ul><ul><li>Soen ser os depositarios dun rico patrimonio cultural –edificios, murallas- que lembran nalgúns casos ao mundo romano ou medieval (casco antigo de Barcelona, Santiago de Compostela, Lugo...) En moitos casos foron modificados de xeito irreversible. </li></ul><ul><li>A paisaxe correspóndese co plano irregular. </li></ul><ul><li>Os edificios son antigos, de plantas baixas e abondan as edificacións destruídas ou abandonadas. </li></ul><ul><li>Actualmente soen ser barrios residencia de inmigrantes </li></ul><ul><li>En moitos casos están sendo rehabilitados para novas funcións, ben como como residencia dos grupos sociais acomodados , ben para locais administrativos (concellos e as súas dependencias, delegacións de institucións públicas) ben como centros de ocio e cultura... </li></ul>
  41. 41. Estrutura urbana
  42. 43. Casco Vello de Vigo
  43. 44. CASCO ANTIGO VIGO-CASA ALMEIDA
  44. 45. CASCO ANTIGO VIGO - CESTEIROS
  45. 46. CASCO ANTIGO VIGO – CALLE REAL
  46. 47. CASCO ANTIGO VIGO
  47. 48. ESTRUTURA URBANA ENSANCHE <ul><li>Constrúense a finais do s. XIX ou principios do XX por e para a burguesía ante o aumento da poboación nas cidades e pola industrialización. </li></ul><ul><li>Teñen unha estrutura planificada, adosados ao casco antigo, pero cunha estrutura ben diferenciada. </li></ul><ul><li>O plano é ortogonal e responde plenamente ás necesidades da cidade de dispoñer de máis espazo. </li></ul><ul><li>Os edificios son de varios pisos, de varias vivendas, con patios interiores, escaleiras comunitarias e ascensor. A planta baixa destínase para o comercio ou obradoiros industriais. </li></ul><ul><li>Constitúen os barrios centrais das cidades </li></ul><ul><li>Os edificios soen estar rehabilitados e só en parte manteñen os seu carácter residencial para as clases medias e altas. </li></ul><ul><li>Son zonas de grande actividade comercial e de negocios </li></ul>
  48. 49. ENSANCHE VIGO-MARQUES DE VALLADARES
  49. 50. ENSANCHE VIGO – GRAN VÍA
  50. 51. ENSANCHE VIGO – PLAZA CONSTITUCIÓN
  51. 52. ENSANCHE VIGO – POLICARPO SANZ
  52. 53. ENSANCHE VIGO-PRINCIPE
  53. 54. MORFOLOXÍA URBANA AS AREAS DE NEGOCIOS – CBD - <ul><li>Son espazos dedicados a albergar oficiñas e as principais actividades financeiras e comerciais. </li></ul><ul><li>Están situados nos ensanches (Vigo) ou alrededores, cerca das grandes vías de comunicación (Madrid). Poden estar tamén no casco histórico </li></ul><ul><li>Son edificios de nova construción e bastante altos, debido a que o prezo do solo é moi elevado </li></ul>
  54. 55. CENTRO DE NEGOCIOS VIGO – POLICARPO SANZ
  55. 56. AREA DE NEGOCIOS - MADRID
  56. 57. ESTRUTURA URBANA – OS BARRIOS PERIFÉRICOS <ul><li>Xorden na segunda metade do século XX como consecuencia do rápido crecemento económico que se reflicte na rápida urbanización. Son barrios que xorden na bisbarra das cidades ou ao redor dos primeiros ensanches. Presentan varias etapas: </li></ul><ul><ul><ul><li>1950-1970 o característico foi a construción de grandes promocións inmobiliarias en polígonos de viviendas con bloque en altura, alta densidade de población, e unha calidad de construcción e entorno deficiente. Construidos para albergar aos inmigrantes </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>A partir de 1980 o crecimiento caracterízase pola construción de zonas residenciais, cunha baixa densidade de poboación , vivendas illadas ou adosados e cada vez máis lonxe do centro urbano. Están ocupadas por clases medio altas. </li></ul></ul></ul>
  57. 58. BARRIOS PERIFERICOS VIGO
  58. 59. BARRIOS PERIFERICOS VIGO
  59. 60. BARRIOS PERIFÉRICOS VIGO
  60. 61. BARRIOS PERIFÉRICOS VIGO - NAVIA
  61. 62. BARRIOS PERIFÉRICOS VIGO - COIA
  62. 63. BARRIOS PERIFERICO VIGO - CANIDO
  63. 64. ESTRUTURA URBANA – O CHABOLISMO <ul><li>Coñocidas como áreas de urbanización marxinal ou infraviviendas </li></ul><ul><li>O chavolismo caracterízase `por una urbanización mínima ou inexistente, con déficit de servizos, e vivendas autoconstruídas, de moi baixa calidade onde vive unha poboación marxinal, excluíada das redes de integración social. </li></ul><ul><li>Os concellos intentan solucionar este problema coa construción de polígonos de viviendas. </li></ul>
  64. 65. CHABOLISMO
  65. 66. ESTRUTURA URBANA. POLIGONOS INDUSTRIALES <ul><li>Localízanse nas bisbarra das cidades. </li></ul><ul><li>Neles ubícanse as industrias e os centros comerciais. </li></ul><ul><li>Están ben comunicados coa cidade. </li></ul>
  66. 67. POLIGONOS INDUSTRIALES VIGO
  67. 68. As aglomeracións urbanas <ul><li>Área metropolitana </li></ul><ul><ul><li>Cidade central </li></ul></ul><ul><ul><li>Relacións económicas, sociais e espaciais entre a cidade central e as cidades satélites </li></ul></ul><ul><ul><li>Fundamental o deseño da rede de comunicación </li></ul></ul><ul><ul><li>Estilo de vida urbano </li></ul></ul><ul><ul><li>Problemas: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>necesidade de planificación e integración no ámbito rexional máis amplo (competencia das CC.AA </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ordenar as actividades económicas, os espazos non urbanizados e o transporte </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Estrutura espacial </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Coroas concéntricas </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Modelo sectorial ou radial </li></ul></ul></ul><ul><li>Conurbación </li></ul><ul><ul><li>Área urbana continua formada pola crecemento paralelo de dúas ou máis cidades ata unirse </li></ul></ul><ul><li>Rexión urbana </li></ul><ul><ul><li>Área discontinua integrada por cidades dispersas (forma de nebulosa) </li></ul></ul><ul><li>Megalópole </li></ul><ul><ul><li>Urbanización de escala suprarexional (Barcelona, Valencia, Alacant) </li></ul></ul>
  68. 69. AS AGLOMERACIÓNS URBANA área metropolitana
  69. 70. Área metropolitana de Vigo
  70. 71. Conurbación Eixo comunicación
  71. 72. Conurbación
  72. 73. Rexión urbana
  73. 74. Rexión urbana
  74. 75. Megalópole
  75. 76. Megalópole
  76. 77. Problemas das cidades españolas <ul><li>A cuestión da vivenda </li></ul><ul><li>Problemas de abastacemento e equipamento </li></ul><ul><li>Tráfico </li></ul><ul><li>Problemas medio ambientais </li></ul><ul><ul><li>Creación de microclima urbano </li></ul></ul><ul><ul><li>Contaminación atmosférica </li></ul></ul><ul><ul><li>Ruído </li></ul></ul><ul><ul><li>Produción de residuos urbanos e a súa eliminación </li></ul></ul>
  77. 78. Produción do espazo urbano <ul><li>Interacción dos seguintes axentes económicos e sociais </li></ul><ul><ul><li>Propietarios do solo </li></ul></ul><ul><ul><li>Promotores e inmobiliarios </li></ul></ul><ul><ul><li>Empresarios industriais </li></ul></ul><ul><ul><li>A cidadania </li></ul></ul><ul><ul><li>Os poderes políticos </li></ul></ul>
  78. 79. A planificación urbanística <ul><li>Urbanismo: o obxectivo e planficar e prever o futuro do espazo urbano a partir da realidade actual </li></ul><ul><ul><li>Teórica (teoría urbanistica) </li></ul></ul><ul><ul><li>Práctica (planeamento urbanístico): ordenar a totalidade do solo urbano e rústico dun concello, proxectando novos espazos en previsión do crecemento futuro </li></ul></ul><ul><li>Etapas do urbanismo en España </li></ul><ul><ul><li>Segunda métade do s. XIX </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Planos xeométricos </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Planos de aliñamento das rúas </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Planos de saneamento </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Mellora dos servizos e equipamentos urbanos </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Século XX ata 1975 </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>no primeiro terzo continuismo con respecto ao século XIX </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Autarquía (1939-1959) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>reconstrución </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Lei do solo e ordenación urbana de 1956. Clasificación do solo en urbano, de reserva urbana e rústico </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Elaboración de lies sobre a vivenda: vivenda protexida, vivendas sociais, arrendamentos urbanos </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Desenvolvemento 1960-1975 </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Problemas d e vivenda </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Densificación da trama urbana </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Especulación, crecemento desordenado e destrución do patrimonio </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>A partir de 1975 </li></ul></ul>
  79. 80. A planificación urbanística a partir de 1975 <ul><li>Plan xeral de Ordenación urbana </li></ul><ul><ul><li>Plans parciais </li></ul></ul><ul><ul><li>Plans especiais </li></ul></ul><ul><ul><li>Loita contra a especulación </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Plans revitalizadores </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Presión da sociedade civil </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Sensibilidade medio ambiental e reclamación de equipamento </li></ul></ul></ul>
  80. 81. A DISTRIBUCIÓN DAS CIDADES EN ESPAÑA <ul><li>Presenta as siguintes características </li></ul><ul><ul><ul><li>Desequilibrio . Zonas con altas densidades urbanas e outras moi pouco urbanizadas </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Carácter periférico . Agás Madrid, Sevilla, Valladolid e Zaragoza, o resto das grandes cidades se sitúan próximas á costa </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Disposición radial . As ciudades distribúense dende Madrid cara a periferia seguindo unha disposición radial. </li></ul></ul></ul>
  81. 82. O SISTEMA URBANO <ul><li>É un sistema XERÁRQUICO: as cidades de maior tamaño teñen servizos máis especializados e un área de influencia maior. Se poden clasificar </li></ul><ul><ul><ul><li>Metrópolis nacional </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Metrópolis rexional </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Capitais de provincia ou comarca </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Área metropolitana </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Conurbación </li></ul></ul></ul>
  82. 83. Sistema urbano en España
  83. 85. DISTRIBUCIÓN DAS CIDADES
  84. 86. O SISTEMA URBANO
  85. 87. O sistema europeo de cidades O eixo urbano en Galicia

×