Atrivision Lerende Organisatie

3,120 views

Published on

College over de lerende organisatie en organisatieleren

Published in: Business
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
3,120
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
90
Actions
Shares
0
Downloads
129
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Atrivision Lerende Organisatie

  1. 1. De Lerende Organisatie Praktijkcollege: Theorie en P ktijk ll Th i praktijk van de Lerende Organisatie g Soesterberg, 21 april 2008 Drs. D.T. (Daan) Assen MBA Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 1
  2. 2. De Lerende Organisatie Leerdoelen Na afloop van dit college bent u in staat om: • d noodzaak voor organisaties om als L de d k i ti l Lerende O d Organisatie t opereren uit t i ti te it te leggen; • de kenmerken van een Lerende Organisatie te beschrijven; g j ; • het onderscheid tussen Lerende Organisaties en organisatieleren weer te geven; • de belangrijkste theorieën op het terrein van Lerende Organisaties globaal te begrijpen en gebruiken; b ij b ik • uw eigen organisatie te kunnen analyseren op leerstoornissen en de kenmerken van Lerende Organisaties. g Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 2
  3. 3. De Lerende Organisatie Programma • 16.00 uur: Lerende Organisaties, organisatieleren & leerstoornissen – Organisatieleren (Argyris & Schön) – De Lerende Organisatie & Leerstoornissen (Senge) – Casus: NASA • 18.00 uur: Pauze • 19.00 uur: Ontwerpen van Lerende Organisaties – The Learning Company (Pedler) – Leervermogen Analyseren (Garvin) – Casus: Oticon – Instrumenten voor de Lerende Organisatie • 20.00 uur: Afsluiting Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 3
  4. 4. De Lerende Organisatie Wat i W is een Lerende O d Organisatie? i i ? Een organisatievorm die individueel leren stimuleert om waarde te creëren in de g vorm van innovatie, efficiency, afstemming op de omgeving en concurrentievoordeel (Johnson & Scholes). Een organisatie die het leren van al haar leden (medewerkers, leveranciers, klanten) faciliteert en zichzelf continu transformeert (Pedler & Burgoyne). Een organisatie waar mensen hun capaciteiten om de resultaten te bereiken die ze ti t i wensen continu vergroten, waar nieuwe d k t denkpatronen ontstaan, waar collectieve t t ll ti ambitie de ruimte krijgt en waar mensen continu leren om samen te leren (Senge). Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 4
  5. 5. De Lerende Organisatie Uitdagingen van de 21e Eeuw • Technologische innovatie • Hyperconcurrentie H ti • Globalisering en een globale economie • Nieuwe arbeidsrelaties en werkomgevingen • Nieuwe business modellen • Kennis en leren als kritische concurrentiefactoren • Diversiteit en mobiliteit • Demografische veranderingen • E l ti iin verandering en chaos Escalaties d i h Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 5
  6. 6. De Lerende Organisatie Uitdagingen van de 21e Eeuw Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 6
  7. 7. De Lerende Organisatie Hoe leren organiseren? Externalisatie (conceptuele kennis, communicatie) Impliciete Expliciete kennis kennis Socialisatie Combinatie (ervaringen delen, (systeemkennis, mentoring) communicatie IT) communicatie, Impliciete Expliciete kennis Internalisatie kennis (operationaliseren kennis, leren door doen) Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 7
  8. 8. De Lerende Organisatie Hoe leren organiseren? Leren van andere organisaties BRON (benchmarking) Extern Leren door ontdekking Leren van eigen Leerconcept Zelf ervaring Leren door experimenteren Leren van andere Bedrijfsonderdelen (kennismanagement) Intern TIJD Verleden Heden Toekomst Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 8
  9. 9. De Lerende Organisatie Theoretisch fundament Basistheorie: • A i & S hö (1978) O Argyris Schön (1978): Organizationall L i ti Learning i • Senge (1990), The Fifth Discipline • Pedler (1997) The Learning Company (1997), • Garvin (2008), Is Yours a Learning Organization? Gerelateerde disciplines: • Strategie & leiderschap, Kennismanagement, Competentiemanagement, Organisatieontwikkeling, Organisatieontwikkeling Human Resource Development (HRD) (HRD), Kwaliteitsmanagement (TQM/CI), Innovatiemanagement Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 9
  10. 10. De Lerende Organisatie Organisatieleren is het proces van ontdekken en herstellen van fouten in de organisatie (Argyris 1977) (Argyris, Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 10
  11. 11. De Lerende Organisatie Organisatieleren (Argyris & Schön) • Single-Loop Leren: operationeel leren door het ontdekken en herstellen van fouten waarbij doelen en beleid gelijk blijven blijven. • Double-Loop Leren: dieper leren door het ontdekken en herstellen van fouten, waarbij de fundamentele normen en doelen van de organisatie wijzigen (adaptieve organisatie). • Deutero Leren: meta-leren, waarbij ook het eerder geleerde en het vermogen tot leren binnen de organisatie subject is om b.v. leerstoornissen opheffen (duurzame organisatie) organisatie). Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 11
  12. 12. De Lerende Organisatie Organisatieleren (Argyris & Schön) Consequenties & veranderingen Huidig mentaal model Actie Ontdekken Keuze Nieuw mentaal model Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 12
  13. 13. De Lerende Organisatie Kritische incidenten • Incidenten waarvan een organisatie iets moet leren • Incidenten die een organisatie ten gronde kunnen richten • Voorbeelden: Fokker zakt door landingsgestel, verontreinigde babyvoeding, IRT-affaire, Bouwfraude, Space Shuttle. Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 13
  14. 14. De Lerende Organisatie Kritische incidenten Fase 1: Cultureel geaccepteerde overtuigingen Fase 2: Incubatie periode Fase 3: Aanleiding of trigger Fase 4: Gevolgen van de crisis Fase 5: Reddingsfase Fase 6: Leren Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 14
  15. 15. De Lerende Organisatie Vijfde Discipline (Senge) • Persoonlijk meesterschap: hoge mate van beheersing van het vak of de kunde. kunde • Mentale modellen: het kunnen blootleggen van onbewuste denkbeelden, veronderstellingen en ideeën die gedrag sturen (mindmapping & scenario’s). ) • Gemeenschappelijke visie: gedeelde visie ontwikkelen op basis van individuele visies van medewerkers. • Teamleren: vaardigheid om in teams tot synergie te komen op basis van dialoog (collectief IQ hoger dan som individueel IQ) • S d k h Systeemdenken: vermogen om samenhang van gebeurtenissen te zien en b i i op basis hiervan veranderingen te realiseren Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 15
  16. 16. De Lerende Organisatie Leerstoornis 1: Ik ben mijn positie • Ik ben mijn beroep in plaats van ik oefen mijn beroep uit • Weinig oog voor ander posities en actoren in het systeem Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 16
  17. 17. De Lerende Organisatie Leerstoornis 2: De vijand zit buiten • Externe attributie • Weinig oog voor oorzaken van problemen die binnen de organisatie zelf liggen • Buiten en binnen als afzonderlijke systemen Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 17
  18. 18. De Lerende Organisatie Leerstoornis 3: Illusie van het heft in handen • Proactief is in veel gevallen reactief • Problemen aanpakken voordat ze verder uitgroeien is een next best oplossing Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 18
  19. 19. De Lerende Organisatie Leerstoornis 4: Fixatie op gebeurtenissen • Fixatie op (schokkende) gebeurtenissen leidt de aandacht af van onderliggende patronen en structuren Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 19
  20. 20. De Lerende Organisatie Leerstoornis 5: De gekookte kikker • Wees alert op sluipende ontwikkelingen die uiteindelijk het bedrijf te gronde kunnen richten Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 20
  21. 21. De Lerende Organisatie Leerstoornis 6: Gebrek aan leren door ervaring • Ervaring geeft leereffect als consequenties worden ondervonden van beslissingen of handelingen (leerhorizon) g ( ) Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 21
  22. 22. De Lerende Organisatie Leerstoornis 7: Competenties van het Management • MT niet in staat om de leerstoornissen te verhelpen door skilled incompetence • Slechte prestaties onder druk Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 22
  23. 23. De Lerende Organisatie Casus: Space Shuttle Organisatieleren & leerstoornissen • C h van de S Crash d Space Sh ttl Ch ll Shuttle Challenger • Crash van de Space Shuttle Columbia • Gang van zaken rond Space Shuttle Discovery Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 23
  24. 24. De Lerende Organisatie Casus: Space Shuttle Conclusies • Ch ll Challenger en Columbia verongelukt door f l iin C l bi l kt d falen het systeem van de organisatie • Ruimtevluchten met tekortkomingen werden g geaccepteerd (gedeelde visie) • Patroon van incubatie periode is hetzelfde • MManagement f l t falen • Druk door aantal geplande ruimtevluchten • Ontwerpen niet begrepen en getest door engineers (persoonlijke bekwaamheid) Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 24
  25. 25. De Lerende Organisatie The Learning Company (Pedler) Strategie • Lerende benadering van strategie • Participatieve besluitvorming Intern gericht Structuur Extern gericht • Informatief • Ondersteunende • Grenswerkers als • Formatief accounting structuren omgevingsverkenners • Interne uitwisseling • Intercompany leren • Beloningsfexibiliteit Leermogelijkheden • Leerklimaat • Mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 25
  26. 26. De Lerende Organisatie Leervermogen analyseren (Garvin) “Is Yours a Learning Organization?” (HBR Toolkit, 2008) • Omgeving die leren ondersteunt – Psychologische veiligheid – Waardering W d i van di diversiteit it it – Openheid voor nieuwe ideeën – Tijd voor reflectie • Concrete leerprocessen – Leerprocessen die genereren, verzamelen, interpreteren en verspreiden stimuleren • Leiderschap dat leren stimuleert p – Leiders die het belang van probleemanalyse, kennisdeling en reflectie benadrukken stimuleren het leervermogen Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 26
  27. 27. De Lerende Organisatie Leervermogen analyseren (Garvin) Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 27
  28. 28. De Lerende Organisatie Leervermogen analyseren (Garvin) Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 28
  29. 29. De Lerende Organisatie Leervermogen analyseren (Garvin) Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 29
  30. 30. De Lerende Organisatie Casus: Oticon Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 30
  31. 31. De Lerende Organisatie Casus: Oticon • Spaghetti Organisatie (hiërarchie doorbreken) • Multi-jobs (persoonlijke b k M lti j b ( lijk bekwaamheid) h id) • Mondelinge communicatie (snelheid van kennisdeling) • Papierloos kantoor (informatie snel terug te vinden) • Open werkplekken • Multidisciplinaire teams Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 31
  32. 32. De Lerende Organisatie Leiderschap en de lerende organisatie • Openheid voor alternatieve opvattingen • Creëren C ë van een cultuur van lleren ( d lt (ondernemen, risico) i i ) • Waarde van probleemanalyse, kennistransfer en reflectie benadrukken • Stimuleren van actief luisteren en doorvragen • Durven toegeven dat je iets niet weet Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 32
  33. 33. De Lerende Organisatie Corporate University Advanced Knowledge Knowledge Training Department Backbone Factory (operational) (tactical) (strategical) Goal • Efficiency • Alignment • Competitive advantage Relation • Indirect re-active Indirect, re active • Direct re active Direct, re-active • Direct pro-active Direct, pro active to strategy Activities • Coordinating training • Develop and rollout • Strategic innovation activities learning initiatives in the corporation based on corporate via learning and strategy research Source: Rademakers Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 33
  34. 34. De Lerende Organisatie Corporate University strategisch Leer concept Functies, rollen, competenties Vaktechnische Persoonlijke & tactisch Organisatie- kennis & management ontwikkeling vaardigheden vaardigheden planning & logistiek leermanagement systemen g y operationeel administratie & managementinformatie Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 34
  35. 35. De Lerende Organisatie Leerinfrastructuren: informeel leren Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 35
  36. 36. De Lerende Organisatie Leerinfrastructuren: formeel leren Learning •Employees Management System •Business Managers Business Catalog, Catalog Competency •Resource Managers Management, Ordering, Authorisation & Tracking Virtua Corpora Univer Human al E-Learning E Learning Platform Virtual Classroom, Resource AICC/IMS/ Secure Login Communities, Information Collaboration & System Assessment ate /SCORM E-Testing Platform Internet rsity Content Management System Ontwikkeling, Opslag, Conversie & Release Management Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 36
  37. 37. De Lerende Organisatie Terugblik • Organisatieleren: is het proces van leren in organisaties dat naar aanleiding van incidenten en problemen dat leidt tot correcties of fundamentele veranderingen (reactief, verbeterend) • Lerende organisatie: Een lerende organisatie is een organisatie die is ingericht om leren en kennisproductie systematisch te faciliteren om daarmee concurrentievoordeel op te bouwen (proactief, vernieuwend). • Organisatieleren vindt in ieder organisatie plaats, maar niet iedere organisatie is plaats een lerende organisatie. • Verschillende bouwstenen bepalen de mate waarin een organisatie een Lerende O Organisatie iis. i ti Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 37
  38. 38. De Lerende Organisatie Implementeren van de Lerende Organisatie? Wat W t gaat u t morgen anders doen? Lerende Organisaties www.atrivision.com Dia 38
  39. 39. De Lerende Organisatie Atrivision P.O. P O Box 545 Hengelosestraat 705 7500 AM Enschede 7521 PA Enschede The Netherlands The Netherlands t: +31 (0)53 4836360 f: +31 (0)53 4337415 e: info@atrivision.com i: www.atrivision.com www.atrivision.com Dia

×