• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Kaedah pengajaran koperatif
 

Kaedah pengajaran koperatif

on

  • 4,533 views

 

Statistics

Views

Total Views
4,533
Views on SlideShare
4,533
Embed Views
0

Actions

Likes
5
Downloads
197
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Kaedah pengajaran koperatif Kaedah pengajaran koperatif Document Transcript

    • Keberkesanan Kaedah Koperatif Dalam Pengajaran Menulis Karangan Fakta Dan Naratif Dalam Kalangan Pelajar Bukan MelayuBAB 1PENGENALANLatar Belakang KajianProses menulis karangan merupakan kemahiran yang paling sukar untuk dikuasai (NikSafiah Karim, 2004; Abdul Shukor Shaari, 2001) berbanding dengan kemahiran-kemahiran bahasa yang lain dan banyak orang tidak mahir menulis (Ahmad Khair Mohd.Nor, 2005). Kemahiran mengarang juga dikatakan kemahiran tertinggi dalam peringkatkemahiran bahasa dan paling sinonim dengan mata pelajaran Bahasa Melayu (NawiIsmail, 2002). Oleh yang demikian, proses menulis memerlukan aktiviti pemikiran iaitupemikiran sebelum menulis karangan, semasa menulis karangan, dan proses pemikiranyang dialami selepas karangan dihasilkan (Suppiah Nachiappan, 2006). Ismail Ahmad(2004) menegaskan bahawa penulisan adalah aktiviti kognitif yang dilakukan oleh orangyang berilmu serta menekankan penyebaran ilmu. Untuk menguasai tujuan tersebut,pengajaran bahasa memerlukan masa dan peluang yang sesuai bagi menjadikan muridpenulis terbaik. Dalam penghasilan penulisan karangan, murid-murid mengalami duaproses iaitu proses dalaman dan proses luaran (Siti Zaleha M. Hashim, 2005). Justeru,proses pengajaran dan pembelajaran kemahiran menulis seharusnya dilaksanakan denganberkesan (Roselan Baki, 2003).Penguasaan kemahiran menulis bukan hanya bergantung kepada bakat semata-matamalah dipengaruhi juga oleh pengajaran menulis yang bersistem dan berkesan (YahyaOthman, 2005; Ahmad Khair Mohd. Nor, 2005). Oleh itu, dalam pengajaran kemahiranmenulis, penguasaan peringkat asas adalah dimulakan dengan menulis huruf, perkataan,ayat dan akhirnya sebuah wacana yang dapat difahami apabila dibaca (Yahya Othman,2005). Dalam penghasilan sesebuah penulisan, pengarang juga perlu menyampaikan ideasecara jelas, tepat, dan berkesan. Pemilihan kata perlu disesuaikan dengan tujuankarangan sama ada untuk tujuan perbahasan, memujuk, memberi pendapat, atau untukbercerita. Perkembangan isi dan huraian juga dibuat dalam bentuk perenggan yangmencirikan kesatuan sesebuah karangan. Oleh itu, murid perlu mendapat pendedahan danmengetahui teknik menulis yang baik semasa di bangku sekolah. Penguasaan kemahiranmenulis juga dapat membantu memantapkan penggunaan bahasa yang mengandungi nilaiestetika seperti yang terdapat dalam penulisan karangan fakta, naratif, sajak, pantun dansebagainya. Namun, kegagalan dalam menguasai kemahiran menulis mengakibatkanpelajar sukar hendak menyatakan mesej dalam bentuk tulisan.Haron (1990) dalam Yap Kim Fatt (1991) berpendapat bahawa penulisan melibatkankemahiran menyampaikan maklumat, idea, perasaan, dan pandangan yang terdapat dalampemikiran penulis melalui bahasa dan bukan sekadar menyusun atau menggubahperkataan, frasa dan ayat. Kemahiran mengarang mampu dikuasai oleh sesiapa sahajasekiranya terdapat pengubahsuaian kurikulum dan juga penyediaan bahan pengajaranyang sesuai (Faridah Serajul Haq dan rakan-rakan, 2001). Proses pengajaran danpembelajaran kemahiran menulis juga perlu diberi perhatian bagi menjamin
    • kecemerlangan pencapaian penulisan dalam kalangan murid. Dalam pelaksanaanpengajaran dan pembelajaran, guru seharusnya memiliki pengetahuan kandungan,pengatahuan am, kemahiran pedagogi dan sikap yang menggalakkan pembelajaran agarpengajaran mereka berkesan (Syed Lutfi Syed Hamzah, 1994).Sukatan Pelajaran Bahasa Malaysia Semakan (2003), menegaskan bahawa tumpuandalam pengajaran dan pembelajaran Bahasa Malaysia (BM) ialah supaya murid dapatmenggunakan BM secara berkesan dalam kehidupan harian, bidang pekerjaan dansebagai bahasa ilmu untuk pembelajaran seumur hidup. Selain itu, dalam pengajaranbahasa khususnya penulisan, guru juga perlu mempertimbangkan pelbagai gayapembelajaran, minat dan kecerdasan yang berbeza antara satu sama lain dalam kalanganmurid dengan menggunakan strategi berpusatkan murid.Kementerian Pelajaran berusaha untuk menerapkan kemahiran berfikir dalam kalanganpelajar dengan memberi penekanan kepada proses kognitif dalam isi pelajaran danpengetahuan. Proses kognitif seperti yang terkandung dalam kurikulum dikembangkanmelalui isi kandungan yang dipelbagaikan dari segi pendekatan, strategi berfikir sertamempunyai kualiti intelek yang tinggi. Dalam konteks pelaksanaan KurikulumBersepadu Sekolah Menengah (KBSM), guru harus melakukan penerapan nilai murni,dan penggunaan bahan yang merentas pelbagai disiplin dalam proses pengajaran(Roselan Baki, 2003). Teknik pengajaran guru juga mestilah sesuai dengan kebolehanmurid dengan mengambil kira penggunaan kaedah pembelajaran berasaskan kajian masadepan, kecerdasan pelbagai dan konsep konstruktivisme untuk meningkatkan minatmurid terhadap pelajaran. Penggunaan pendekatan pembelajaran koperatif merupakansatu daripada ciri pembelajaran konstruktivisme yang membolehkan murid memilikilebih kemahiran sosial. Pembelajaran secara konstruktivisme juga membolehkan muridmemperoleh beberapa kemahiran seperti lebih berfikir, lebih memahami, lebihmengingati, berkeyakinan, berinteraksi dan menyeronokkan (Pusat PerkembanganKurikulum 2001).Kaedah pengajaran yang digunakan dalam kelas menjadi salah satu faktor yangmembuatkan murid menjadi pasif dan kurang berinteraksi sesama rakan dalammelakukan tugasan. Oleh itu, salah satu teknik yang dapat membantu guru dan muriddalam melancarkan proses pengajaran dan pembelajaran ialah menggunakan KaedahPembelajaran Koperatif (KPK). KPK merujuk kepada kaedah pengajaran yangmemerlukan murid yang terdiri daripada pelbagai kebolehan bekerjasama dalamkumpulan kecil untuk mencapai satu matlamat yang sama (Slavin, 1982).Sasaran utama adalah tahap pembelajaran yang maksimum bukan sahaja untuk dirisendiri, tetapi juga untuk rakan-rakan yang lain. Lima unsur asas dalam pembelajarankoperatif iaitu saling bergantung antara satu sama lain secara positif, saling berinteraksisecara bersemuka, akauntabiliti individu atas pembelajaran diri sendiri, kemahirankoperatif, dan pemprosesan kumpulan. Pembelajaran koperatif menjadi popular padatahun 1980-an kerana positifnya terhadap pencapaian iaitu yakin diri, kedinamikanpergaulan antara individu dan motivasi diri (Mahzan Arshad, 2003). Strategi ini jugamenegaskan bahawa murid seharusnya tidak dibezakan dengan warna kulit, keturunan,agama, jantina mahupun mental masing-masing (Kamaruddin Tahir, 2005). Semangatkerjasama, tolong menolong dan bertindak sebagai satu pasukan perlu dibajai dalam diri
    • murid agar menjadikan murid lebih faham, yakin dan seronok untuk belajar (Johnson &Johnson, 1989).Pernyataan MasalahDalam proses penulisan, masalah yang sering dihadapi oleh seseorang ialah untukmemulakan penulisan. Memulakan penulisan bukanlah sekadar persoalan kebolehansemata-mata atau soal pengetahuan tentang sesuatu kerana pakar yang berpengetahuandan berkemahiran pun turut menghadapi masalah yang serupa (Flower, 1985 dalamRoselan Baki, 2003).Kelemahan dalam menulis karangan adalah salah satu punca murid gagal mencapaikeputusan yang baik dalam peringkat Peperiksaan Menengah Rendah (PMR) mahupunpeperiksaan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM). Penguasaan bahasa yang lemah dalamkalangan murid Cina menyebabkan pencapaian mereka dalam bidang akademik rendahkerana mereka tidak dapat menyatakan sesuatu dengan baik dan berkesan melalui tulisan.Penutur bahasa Melayu keturunan Cina adalah yang paling banyak menghadapi masalahgangguan bahasa ibunda dan pengaruh dialek tempatan dalam penguasaan bahasa (Abd.Aziz Abd. Talib, 2000). Hal ini disebabkan struktur bahasa Cina berbeza dengan BahasaMalaysia.Selain itu, terdapat juga murid yang lemah dan berada pada tahap minimum dalampenulisan. Murid kurang mampu untuk mengarang dengan baik tanpa bantuan guru. Iniberlaku terutamanya bagi karangan berbentuk fakta dan karangan berbentuk naratif.Pemeriksaan terhadap beberapa buah karangan yang ditulis oleh murid dalam ujian disekolah memperlihatkan bahawa pencapaian dalam penulisan karangan murid-muridtersebut tidak mencapai tahap yang memuaskan. Mereka kekurangan idea untukmenghasilkan karangan. Kemahiran penulisan dalam kalangan murid bukan Melayukurang memuaskan dari segi ejaan, pemilihan kata (diksi), kosa kata, struktur ayat, jenisayat dan sebagainya.Kelemahan murid dalam penulisan karangan juga tidak dapat dinafikan dengan kaedahyang digunakan oleh guru semasa mengajar menulis dalam kelas. Kaedah pengajaranyang digunakan dalam kelas menjadi salah satu faktor yang membuatkan murid menjadipasif dan kurang berinteraksi sesama rakan dalam melakukan tugasan (Roselan Baki,2003). Cara dan gaya pengajaran guru dalam kelas lebih kepada memberi pendedahansecara menyeluruh tentang sesuatu tajuk dan mengamalkan pendekatan membincangkanisi untuk menghabiskan sukatan pelajaran. Tambahan pula, suasana dalam kelas lebihberorentasikan peperiksaan iaitu memberi penekanan kepada pencapaian akademiksemata-mata.Kebanyakan guru memainkan peranan utama dalam pengajaran kemahiran penulisankhususnya dalam memberikan isi-isi karangan. Murid-murid kurang dilatih untukmeneroka maklumat sendiri melalui pelbagai bahan sumber. Selalunya guru mengawal
    • dari segi isi, bukan berperanan membantu menyaring dan menyusun maklumat yang telahditerokai oleh mereka. Kawalan begini sebenarnya akan mendorong murid terlalu banyakbergantung kepada guru. Keadaan ini seterusnya menyebabkan murid kurangberkemahiran untuk mengarang.Objektif KajianKajian ini dijalankan untuk meneliti keberkesanan Kaedah Pembelajaran Koperatif(KPK) dalam pengajaran aspek kemahiran menulis karangan fakta dan karangan naratifdalam kalangan murid bukan Melayu . Objektif kajian ini seperti di bawah:Mengenal pasti pencapaian penulisan karangan jenis fakta dan naratif dalam pra ujian.Mengenal pasti pencapaian penulisan karangan jenis fakta dan naratif dalam pasca ujian.Mengenal pasti sama ada wujud perbezaan pencapaian dalam penulisan karangan jenisfakta.Mengenal pasti sama ada wujud perbezaan pencapaian dalam penulisan karangan jenisnaratif.Mengenal pasti sama ada wujud perbezaan pencapaian dalam penulisan jenis fakta dannaratif dalam pra ujian dan pasca ujian.Persoalan KajianSejauh manakah tahap pencapaian penulisan karangan dalam pra ujian?Sejauhmanakah tahap pencapaian penulisan karangan dalam pasca ujian?Adakah terdapat perbezaan yang signifikan tahap pencapaian penulisan karangan jenisfakta antara pra ujian dengan pasca ujian?Adakah terdapat perbezaan yang signifikan tahap pencapaian penulisan karangan jenisnaratif antara pra ujian dengan pasca ujian?Adakah terdapat perbezaan yang signifikan tahap pencapaian penulisan karangan antarajenis fakta dengan naratif dalam pra ujian dan pasca ujian?Kepentingan kajianKemahiran menulis memberi peluang kepada murid menyampaikan buah fikiran merekadengan berkesan kepada pembaca (Liew Siew Lin, 2003 dalam Yahya Othman 2005).Sekiranya kemahiran menulis tidak dikuasai sebaik-baiknya, tidak mustahil bahawawalaupun perkembangan teknologi maklumat bergerak dengan pantas, namun kita akantertinggal Tanpa keupayaan menulis yang tinggi, kemahiran dan kepakaran seseorangakan tenggelam kerana tidak dapat disebarkan, dibuktikan dan dikaji (Maharom Mamat,2000). Justeru, kajian ini diharap dapat memberi maklumat tentnang keberkesanankemahiran menulis karangan fakta dan karangan naratif kepada murid, guru-guru danjuga para penyelidik pada masa akan datang.
    • Hasil kajian ini penting untuk membantu para murid yang mempunyai masalah tidakberminat untuk belajar, prestasi merosot, murid tidak aktif dalam proses pengajaran danpembelajaran dan pelajar yang sering menimbulkan masalah disiplin dalam bilik darjah.Oleh yang demikian, kajian ini dijalankan untuk mengenalpasti masalah-masalah yangdihadapi oleh pelajar-pelajar bukan Melayu, di sebuah Sekolah Menengah Kebangsaan didaerah Klang, Selangor dalam penguasaan kemahiran menulis karangan fakta dankarangan naratif.Kepada guru-guru BM, kajian ini mendedahkan kaedah pengajaran koperatif yang bolehdicuba dalam pengajaran menulis karangan BM. Justeru, kajian ini diharap akan menjadisatu amalan kepada guru-guru BM dan mencuba kaedah baru dalam pengajaranpenulisan. Dengan cara ini, pengajaran dan pembelajaran BM menjadi lebih menarik.Kajian ini juga diharap dapat menambah koleksi bahan rujukan tentang penyelidikanyang dijalankan dalam bidang penulisan pada masa akan datang yang boleh dijadikansumber rujukan kepada para penyelidik.Batasan KajianKajian ini memberi penekanan kepada keberkesanan KPK dalam penulisan karanganfakta dan karangan naratif BM dalan kalangan murid tingkatan dua. KPK digunakankerana kaedah ini lebih menekankan pembelajaran secara kumpulan yang bersesuaiandengan saranan agar aktiviti kumpulan dititikberatkan dalam proses pengajaran danpembelajaran. Kajian ini menggunakan kaedah eksperimental satu kumpulan eksperimen(KE). Kumpulan eksperimen ini ditadbirkan dua jenis ujian iaitu praujian dan pasca ujianbagi membandingkan tahap penguasaan menulis karangan fakta dan karangan naratif.Kajian ini melibatkan sampel yang terdiri daripada 40 orang murid bukan Melayutingkatan dua di sebuah sekolah menengah di daerah Klang, Selangor. Data dianalisismenggunakan perisian “SPSS” Versi 1.5. Ujian-t digunakan untuk mengukur sama adawujud keberkesanan antara dua min iaitu pra ujian dan pasca ujian.Definisi OperasionalKajian ini melibatkan penggunaan beberapa istilah dan konsep yang perlu dijelaskan.Antara istilah dan konsep yang digunakan ialah:Keberkesanan pembelajaranPerkataan ‘keberkesanan’ berasal daripada ‘kesan’. Kamus Dewan (2002:663) ‘Kesan’membawa maksud tanda yang ditinggalkan oleh sesuatu, bekas sama ada kebaikan ataukeburukan. Manalaka ‘keberkesanan’ membawa maksud berkesannya sesuatu tindakanatau perbuatan.Dalam konteks kajian ini ’keberkesanan’ bermaksud hasil atau akibat yang terjadidaripada penggunaan kaedah pembelajaran koperatif dalam proses penulisan karanganfakta dan karangan naratif dalam kalangan murid bukan Melayu.Kaedah Pembelajaran Koperatif
    • Perkataan ‘kaedah’ mengikut Kamus dewan (1993: 513) bermaksud cara atau aturanmembuat sesuatu. Selain itu, ‘kaedah’ merupakan cara keseluruhan mengajar bahasa bagimencapai tujuan-tujuan yang tertentu melalui prinsip-prinsip yang telah ditetapkan olehsatu-satu kaedah itu (Arbak Othman, 1989:13). ‘Kaedah’ juga membawa maksudlangkah-langkah dan peringkat-peringkat yang diatur untuk mengajar sesuatu bahasa ataubahagiannya, sesuai dengan pendekatan yang dipegang (Abdullah Hassan, 1996:114).Manakala KPK ialah strategi yang diperkenalkan dalam sistem pembelajaran bestari.Dengan strategi ini, murid-murid digalakkan berdikari dalam meneroka ilmu daripadapelbagai sumber. Kaedah pembelajaran ini membolehkan pelajar yang heterogenbekerjasama dalam kumpulan kecil untuk mencapai matlamat bersama (Gan, 1999). Halini bermakna, pengelompokan murid kepada kumpulan kecil merupakan langkah awalyang mesti dipatuhi oleh seseorang guru dalam pelaksanaan kaedah ini. Langkahseterusnya diserahkan kepada kumpulan-kumpulan murid berkenaan untuk berbincangdan melantik ketua, pencatat, pelapor dan seumpamanya. Aktiviti ini memberi ruangkepada murid-murid tadi untuk berinteraksi serta menyesuaikan diri antara satu samalain. Aktiviti ini sangat penting kepada murid yang lemah menguasai literasi membacadan menulis.Dalam konteks kajian ini, KPK merujuk kepada penggunaan teknik Putaran Giliran(Round Robin) dan Meja Bulat (Round Table) kumpulan eksperimen dalam penulisankarangan fakta dan karangan naratif dalam kalangan murid bukan Melayu. Melalui KPKmurid dapat belajar secara bekerjasama untuk mencapai matlamat pembelajaran dalampenulisan kedua-dua karangan tersebut.Teknik Putaran Giliran (Round Robin) dan Meja Bulat (Round Table)Dalam teknik Putaran Giliran (Round Robin), setiap ahli dalam kumpulan akanmengutarakan pendapat masing-masing secara lisan mengikut putaran giliran mereka(Kagan, 1994; Zawiah Abd. Shukor, 2001). Matlamatnya adalah untuk memberikansetiap ahli peluang mengemukakan idea masing-masing sambil menerima dan menolakidea yang lain secara diplomasi. Melalui teknik ini berlakulah proses bertukar-tukar ideadan pandangan agar idea yang diperuntukan itu akan menjadi lebih jelas dan bermakna.Manakala teknik Meja Bulat (Round Table) pula, ahli kumpulan dapat berkongsimaklumat secara bergilir-gilir dalam mencurahkan idea yang dibincangkan. (Kagan,1994; Zawiah Abd. Shukor, 2001). Setiap ahli memerlukan tambahan idea untukmelengkapkan tugasan. Aktiviti berkongsi maklumat ini dapat dilaksanakan oleh ahlidalam kumpulan agar perkara yang dibincangkan itu menghasilkan satu idea yang sangatbermakna. Melalui penurunan idea tersebut, setiap ahli digalakkan untuk membaca danmenyemak hasil tugasan mereka agar tugasan mereka mantap dan bermakna. Akhirnya,menerusi teknik tersebut, mereka dapat menguasai kemahiran menulis dengan baik.Kedua-dua teknik ini hampir sama dengan teknik Cooperatif Integrated Reading andComposition (CIRC).CIRC merupakan program komprehensif untuk mengajarkanmembaca dan menulis pada peringkat sekolah menengah (Madden, Slavin, & Stevan,1986 dalam Stavin 2008). Para murid ditugaskan untuk berpasangan dalam kumpulanmereka untuk belajar dalam serangkaian kegiatan yang bersifat kognitif, termasuk
    • membacakan certia satu sama lain, membuat prediksi mengenai bahagian akhir berkaitancerita naratif. Mereka juga saling bekerjasama dalam menghasilkan cerita, menulis idea,dan melatih pengucapan, penerimaan dan kosa kata (Slavin, 2008 halaman 16-17)Menulis KaranganMenulis adalah menggunakan simbol visual yang berfungsi sebagai komunikasi (YahyaOthman, 2005). Huraian Sukatan Pelajaran (2003) menghuraikan kemahiran menulissebagai keupayaan murid menulis perkataan dan ayat serta mengeluarkan idea melaluipelbagai jenis penulisan kreatif yang berkaitan dengan ilmu pengetahuan dan pengalamanperibadi dengan menggunakan ayat yang gramatis, tanda baca dan ejaan yang betul, sertatulisan yang kemas.Menurut Byrne (dalam Robiah Kulop Hamzah, 1999) penulisan ialah urutan ayat-ayatyang disusun dalam susunan tertentu dan berkait rapat antara satu sama lain dengan cara-cara tertentu. Urutan ini mungkin panjang dan mungkin pendek. Walau bagaimanapun,urutan ayat-ayat ini dapat membentuk satu kesatuan yang jelas maksudnya.Menulis ialah proses memberikan simbol-simbol grafik bagi melambangkan bahasadalam menyusun perkataan, rangkai kata, ayat dan seterusnya unit-unit yang lebihpanjang mengikut peraturan-peraturan tertentu dengan menunjukkan wacana danpenglahiran idea yang jelas dan tersusun (Kamarudin Hj. Husin, 1998).Dalam kajian ini, menulis karangan adalah menulis karangan jenis karangan naratif dankarangan fakta.Karangan NaratifKarangan naratif menceritakan semula peristiwa-peristiwa yang telah berlaku menurutsusunan kronologi peristiwa-peristiwa itu terjadi (Abdd. Aziz Abd. Talib, 1989). Teksnaratif menampilkan pelbagai cerita dan disusun dalam satu pola yang mengandungibahagian pengenalan, perkembangan dan akhiran (Mahzan Arshad, 2003). Penulisannaratif boleh bersifat peribadi dan umum. Naratif peribadi merupakan peristiwa yangmelibatkan diri penulis sendiri. Naratif umum pula peristiwa yang didengar ataudiimaginasikan oleh penulis. Penulisan naratif biasanya dipaparkan mengikut urutan yangkronologi (Roselan Baki, 2003).Dalam konteks kajian ini, penyelidik membuat penilaian tentang karangan naratif umumiaitu peristiwa yang diimaginasikan oleh penulis.Karangan FaktaKarangan fakta lebih memerlukan pernyataan fakta dan huraian yang mantap. Segalatanggapan yang bertentangan tentang sesuatu isu atau perkara haruslah disokong denganhujah-hujah dan fakta sebagai pembuktian. Setiap fakta yang dinyatakan perlu diperkuatdengan huraian sokongan yang mengandungi keterangan, contoh, analogi, anekdot atauungkapan berwibawa (Roselan Baki, 2003).Dalam konteks kajian ini, karangan fakta merujuk kepada suatu tajuk perbincangan ataupendapat yang memerlukan fakta atau hujah-hujah yang konkrit sebagai bukti untuk
    • menyokong pernyataan.BAB IISOROTAN LITERATURPengenalanBab ini membincangkan aspek yang berkaitan sorotan literatur seperti teori yangmendasari pembelajaran koperatif dalam kemahiran menulis karangan, rajahpembelajaran koperatif, ciri-ciri karangan yang bermutu, prinsip-prinsip pembelajarankoperatif, kesan pembelajaran koperatif dan kajian-kajian yang pernah dijalankanberkaitan pembelajaran koperatif.Teori Psikologi Leo S.Vygotsky dalam Proses PenulisanPelbagai perspektif mempengaruhi pengajaran kemahiran literasi amnya, dan penulisankhususnya, seperti perspektif pemprosesan maklumat, perspektif naturalis, dan perspektifVygotskian (McCathey & Raphael, 1992 dalam Roselan Baki, 2003). Teori psikologiVygotsky (1978) yang mengaitkan interaksi lisan dengan pemikiran, sejarah sosial danbudaya melahirkan perspektif baru tentang proses pengajaran dan pembelajaran (RoselanBaki, 2003). Proses pembelajaran bermula daripada konteks sosial ke konteks individual,dengan interaksi lisan sebagai medium dan alat yang menghubungkan kedua-dua konteksberkenaan. Interaksi lisan memungkinkan pembinaan pengetahuan, kefahaman danmakna berdasarkan idea dan pemikiran yang murid miliki, dan perolehi daripada oranglain. Untuk kajian ini, perspektif Vygotskian yang menghubungkaitkan proses kognitifdengan sejarah dan budaya komuniti menjadi sebahagian proses pengajaran danpembelajaran dalam bilik darjah. Proses pembelajaran bermula daripada konteks sosial kekonteks individual, dengan interaksi lisan sebagai medium dan alat yang menghubungkankedua-dua konteks berkenaan. Sehubungan dengan itu, KPK berfokuskan perbincangandalam kumpulan iaitu murid berinteraksi antara satu sama lain secara lisan untukmendapatkan idea dan bertukar-tukar pendapat dalam proses pembelajaran penulisankarangan.Harste dalam Mahzan Arshad (2003), berpendapat bahawa manusia tidak mengetahuisesuatu perkara dengan sendirinya. Segala pengetahuan adalah hasil daripadapenggabungan pengetahuan dengan orang lain yang kita kenali serta dapat membezakanapa yang kita tahu dengan apa yang orang lain tahu. Apabila guru memberi peluangkepada murid melakukan aktiviti interaksi dalam kelas, lebih banyak pembelajaranberlaku.Dalam hal ini, kanak-kanak belajar apabila mereka terlibat dengan aktiviti budaya dansosial di sekeliling mereka. Interaksi dengan orang lain di persekitaran merekaterutamanya ibu bapa dan rakan sebaya akan membantu mereka dalam proses
    • perkembangan (Vygotsky, 1978 dalam Roselan Baki, 2003). Hasil daripada interaksidengan orang lain, kanak-kanak belajar untuk memahami sesuatu atau mula mendapatpengetahuan. Pengetahuan itu akan menjadi pengalaman yang membantu prosespembelajaran.Dalam kajian Marohaini Yusoff (1999) mendapati bahawa sepanjang proses menuliskarangan, murid seringkali berinteraksi dengan kawan-kawan walaupun guru tidakmembenarkan mereka bercakap dan berkongsi pendapat ketika menulis karangan dalambilik darjah. Sauders dalam Ahmad Zaini (2000) menegaskan tentang perlunyabekerjasama dengan rakan sebaya dalam pembelajaran menulis terutamanya untukmerangka, menulis bersama, membetulkan kesilapan bersama dan menerbitkan bersama.Pendapat-pendapat di atas adalah selari dengan perspektif psikologi sosiolinguitik yangmelihat proses menulis sebagai satu proses yang melibatkan aktiviti kognitif, sosial danbahasa dalam meningkatkan pengetahuan literasi (berbahasa) murid. Hal ini disebabkankanak-kanak menguasai pengetahuan literasi ketika mereka berhubung dengan orang laindan mereka dapat meningkatkan penguasaan literasi mereka jika mereka dapatberinteraksi dalam masyarakat secara bermakna.Menurut Mahzan Arshad (2003), terdapat tiga kaedah menulis dalam Bahasa Malaysiaiaitu menulis bebas, menulis berkolabratif dan menulis berkoperatif. Menulis bebas hanyamemerlukan bantuan yang minima daripada guru dan sumber lain. Tujuannya adalahuntuk menggalakkan murid bebas menggunakan kreativiti untuk menghasilkan karyayang diingini. Menulis berkolabratif dilakukan secara berpasangan secara bergilir-giliruntuk berkongsi idea seperti bergilir-gilir menghasilkan perenggan dalam karangan untukmembantu murid yang kurang bermotivasi dalam menulis. Menulis berkoperatif ialahsatu kaedah pengajaran menulis yang memerlukan guru memberi bantuan kepada murid.Guru dan murid akan sama-sama menulis di papan tulis. Cara lain ialah setiap ahli dalamkumpulan sama-sam mencari isi penting, membuat huraian dan mencari contoh yangsesuai bagi huraian.Kesimpulannya, bahasa memainkan peranan untuk menghubungkan orang yang lebihberkebolehan, iaitu guru, dan murid-murid yang lebih pintar dengan pelajar yang sedangmenjalani pembelajaran (Mercer N, 1994 dalam Roselan Baki 2003). Interaksi antaraguru dengan murid, murid dengan murid yang pelbagai kebolehan membawa memberiidea atau pendapat dalam penulisan karangan seperti yang terkandung dalam KPK.Model Pembelajaran Menulis Secara KoperatifDalam proses pengajaran dan pembelajaran (P&P) bilik darjah terdapat pelbagai kaedahdan teknik yang perlu digunakan oleh guru untuk menarik minat murid dan menjadikanP&P lebih berkesan. Salah satunya ialah Kaedah Pembelajaran Koperatif (KPK) Terdapatbeberapa model KPK telah diperkembangkan dalam P&P, misalnya Jigsaw, TGT(Teams-Games-Tournaments atau Kumpulan Pertandingan Permainan), STAD (StudentsTeams- Achievement Division atau dikenali Kumpulan Pembahagian Pencapaian Murid),Belajar Bersama (Learning Together), Permainan Panggil Nombor (Numbered Heads),
    • Round Robin (Putaran Giliran), Meja Bulat (Round Table) dan sebagainya (Kagan,1992).Berdasarkan teknik-teknik dan prinsip-prinsip KPK, pengkaji mengguna teknik RoundRobin (Putaran Giliran), Meja Bulat (Round Table) dalam penulisan karangan fakta dankarangan naratif. Dalam teknik Round Robin, setiap ahli dalam kumpulan akanmengutarakan pendapat masing-masing secara lisan mengikut putaran giliran mereka.Melalui teknik ini berlakulah proses bertukar-tukar idea dan pandangan agar idea yangdiperuntukan itu akan menjadi lebih jelas dan bermakna.Manakala dalam teknik Round Table pula, ahli kumpulan dapat berkongsi maklumatsecara bergilir-gilir dalam mencurahkan idea yang dibincangkan. Setiap ahli memerlukantambahan idea untuk melengkapkan tugasan. Aktiviti berkongsi maklumat ini dapatdilaksanakan oleh ahli dalam kumpulan agar perkara yang dibincangkan itumenghasilkan satu idea yang sangat bermakna. Melalui penurunan idea tersebut, setiapahli digalakkan untuk membaca dan menyemak hasil tugasan mereka agar tugasanmereka mantap dan bermakna. Akhirnya, menerusi teknik tersebut, mereka dapatmenguasai kemahiran menulis dengan baik. KPK yang digunakan dalam kajian ini bolehditunjukkan dalam Rajah 1.Guru memberi arahan/ tugasanPelaksanaan tugasan secara berkumpulanmengutarakan pendapat berkongsi maklumat membaca dan menyemakmasing-masing secara secara bergilir-gilir hasil tugasanlisan mengikut putaranMembuat Refleksigiliran mereka.Membuat pembetulan isi, huraian, contoh,kesalahan bahasa, olahan dan sebagainya.Rajah 1: Pengajaran KPK dalam penulisan karangan fakta dan naratif BM.Rajah 1 menunjukkan cara pelaksaan pengajaran menggunakan KPK semasa rawatandijalankan ke atas sampel kajian. Rancangan pelajaran bagi sesi rawatan tersebut adalahseperti dalam lampiran A yang disertakan. Dalam pengajaran penulisan karangan, muriddilatih untuk bekerjasama menghargai isi, memberi contoh dan menulis dengan bahasayang betul, tepat dan berkesan. Di samping itu murid dilatih untuk membanding hasilkerja sendiri dengan hasil kerja rakan-rakan dalam bilik darjah. KPK ini dijalankandijalankan untuk membantu murid menulis dengan lebih berkesan.Ciri-ciri Karangan yang BermutuSesebuah karangan dianggap baik jika memenuhi sekurang-kurangnya 3 aspek dalam
    • penulisan iaitu isi yang cukup, logik, huraian yang tepat, penyusunan yang baik dan gayabahasa yang menarik (Lembaga Peperiksaan, 2008). Tema haruslah dapat dikembangkansecara teratur dalam perenggan yang bersepadu dan adanya peratutan dengan baik. Gayabahasa menarik dari segi ayat yang gramatis, berkesan dan pelbagai gayaDari segi perspektif guru, karangan yang dianggap bermutu mestilah mempunyai ciri-ciriberikut (Abdul Hamid Ahmad, 1998). Antara ciri tersebut ialah isi karangan bertepatandengan kaedah soalan atau tajuk, isi karangan dihurai dengan tepat dan diberi contohyang sesuai. Selain itu, idea dijalin mengikut urutan kepentingan dengan menggunakanpenanda wacana, pemilihan perkataan mestilah tepat, isi karangan menepati mod wacanapenulisan, gaya bahasa menarik dan mempunyai kepelbagaian. Di samping itu, ayatdigunakan hendaklah gramatis, berkesan dan tidak ada kesalahan tata bahasa. Unsurperibahasa diselitkan secara berkesan, penggunaan tanda baca yang tepat serta setiapperenggan hanya mempunyai satu isi sahaja.Laporan Lembaga Peperiksaan Malaysia bagi SPM 2002 (Lembaga PeperiksaanMalaysia, Kementerian Pelajaran Malaysia, 2003) menggariskan maksud karangan yangcemerlang sebagai karangan yang dapat memberi takrif kepada tajuk dengan baik,menyertakan contoh yangs sesuai, mengemukakan isi lebih daripada tiga danmenghuaraikan serta mengembangkan isi dengan jelas. Isu-isu yang diutarakan dapatdikupas secara matang dan dikaitkan setiap isu dengan keadaan semasa. Idea-idea yangdikemukan pula matang, jelas dan teratur.Dari aspek bahasa pula, karangan ditulis dengan bahasa yang memuaskan, lancar,terdapat kepelbagaian dan keragaman dalam struktur ayat, gramatis dan pemilihan diksiyang sesuai mengikut tajuk yang dibincangkan. Kesalahan bahasa pula kecil dan tidakketara. Pengolahan, penyampaian dan pemerengganan menarik dan berkesan.Menurut Lembaga Peperiksaan lagi, sesuatu karangan dinilai sebagai sederhana apabilakarangan yang dihasilkan agak samar dengan tajuk yang diberi, kurang jelas dan gagalmengemukakan isi yang tepat. Isi dalam karangan kurang dan bercampur aduk, kurangsesuai, kurang berkembang, idea dan contoh yang diberikan kurang matang. Bahasakurang memuaskan dan kadangkala salah penggunaannya. Kepelbagaian dan keragamanayatnya juga kurang. Pengolahan kurang menarik dan kurang berkesan.Karangan dinilai sebagai lemah apabila murid gagal menulis mengikut kehendak soalan,memberi takrif yang kurang tepat kepada tajuk, memberi isi yang tidak jelas, kabur dantidak berkaitan. Huraian isi kurang, tidak berkembang atau lemah, contoh kurang tepat,bahasa yang digunakan tidak lancer dan banyak melakukan kesalahan tatabahasasehingga sukar memahamimaksud ayat. Struktur ayat lemah dan tiada keragaman sertakurang daripada 100 patah perkataan.Prinsip-prinsip Pembelajaran KoperatifTerdapat 5 elemen yang perlu dipegang dalam KPK (Johnson dan Johnson, 1994).Antaranya ialah ahli-ahli saling bergantung secara positif. Setiap ahli kumpulan mestisedar bahawa mereka mempunyai kaitan dengan orang lain dan usaha untuk melakukan
    • sesuatu tidak akan berjaya jika usaha tidak dilakukan bersama. Setiap ahli kumpulanharus sedar mereka saling bergantung dalam melaksanakan beban tugas. Dalam hal ini,ahli-ahli kumpulan sedar mereka tenggelam bersama-sama. Sehubungan itu, interaksibersemuka merupakan salah satu elemen yang terdapat dalam KPK. Dalam elemen ini,setiap ahli perlu berkomunikasi secara bersemuka, membuat kerja bersama danmenunjukkan kesungguhan untuk berkongsi maklumat dan berbincang dalammelaksanakan dan menyempurnakan tugasan dan mencapai matlamat kumpulan.Rasa tanggungjawab untuk menyiapkan tugasan antara ahli kumpulan juga terkandungdalam elemen KPK. Setiap kumpulan bertanggungjawab terhadap pembelajaran sendiridan mesti mempunyai kesedaran untuk bekerjasama dan meyumbang tenaga untukmelaksanakan sesuatu tugasan dengan sempurna. Setiap orang dalam kumpulan harusbelajar dan terlibat secara aktif untuk membantu kumpulannya berjaya (Jacobs, 1995).Selain itu, kemahiran sosial perlu diberi penekanan yang berfungsi secara berkesan dalamkumpulan. Kemahiran sosial penting kerana tanpa kemahiran sosial, ahli kumpulan akanmenghadapi kesukaran dalam melaksanakan aktiviti kumpulan. Antara kemahiran sosialyang harus ditekankan kepada ahli kumpulan ialah aspek kepimpinan, saling percaya,kemahiran komunikasi, membuat keputusan dan sebagainya. Prinsip yang terakhir ialahpemprosesan kumpulan. Tugasan perlu dilakukan secara muafakat dan keputusan yangdibuat adalah hasil persetujuan bersama. Setiap ahli harus saling bantu-membantu,membuat keputusan bersama dan berusaha membuat pembaikan dalam tugasan. Dalamhal ini, guru dan murid harus berupaya membuat refleksi sejauhmana P&P telah berjaya(Kagan, 1994).Implikasi Pembelajaran Koperatif terhadap Kemahiran MenulisKajian-kajian yang dilakukan telah menunjukkan keberkesanan pembelajaran koperatifdari segi pencapaian akademik di samping meningkatkan proses sosialilasi murid.Melalui kaedah pembelajaran koperatif ini, murid berpeluang meneguhkan domainkognitif dan domain efektif.Berdasarkan domain afektif, Sharon & Slavin (1989) dalam Zakaria Kassim (2003)menyatakan pembelajaran koperatif meninggalkan pelbagai kesan yang dapat dikenalpasti seperti lebih bekerjasama, saling meningkatkan harga diri dan menyayangi sekolah.Kajian yang dijalankan menunjukkan murid yang belajar secara koperatif lebihbekerjasama dan saling bergantungan antara satu sama lain berbanding kaedahpembelajaran secara individu.Setelah dapat bekerjasama dalam kumpulan mereka juga akan saling menerima danbertukar-tukar idea antara satu sama lain. Perhubungan dengan individu akanmewujudkan persahabatan tanpa mengira kaum dan kedudukan. Seterusnya pelajarberasakan diri mereka diterima dan dihargai oleh rakan-rakan. Harga kendiri mereka akanmeningkat dan secara tidak langsung mereka akan lebih menyanyangi sekolah danberminat untuk belajar.Sehubungan itu, Johnson and Johnson (1994) dalam Mahzan Arshad (2003) menjelaskanbahawa belajar secara berkoperatif memberi peluang kepada pelajar untuk terlibat dalam
    • aktiviti sosial dalam bilik darjah dengan aktif. Kumpulan pembelajaran berkoperatifboleh terdiri daripada tiga orang atau lebih dalam satu-satu kumpulan. Ahli-ahli dalamkumpulan perlu bekerjasama untuk mencapai objektif pembelajaran. Secara tidaklangsung, mereka perlu menguatkan nada suara supaya didengari dan difahami oleh ahlikumpulan lain. Teguran sesama ahli perlu dilakukan dengan sewajarnya agar dinamikkumpulan tidak hancur dan gerak kerja berjalan lancar.Zakaria Kassim (2003) bersetuju bahawa kaedah pembelajaran koperatif dapatmengendalikan pelajar melaksanakan tugas-tugas secara bersemuka. Kaedahpembelajaran koperatif juga mendorong pelajar berinteraksi dan berkomunikasi denganrakan sebaya secara harmoni. Dengan cara demikian, kaedah pembelajaran koperatifmemupuk nilai-nilai murni seperti kejujuran, bekerjasama, saling menghormati,bertanggungjawab, bertolak-ansur berperikemanusiaan, sanggup berkorban sepakat danberinisiatif. Pelaksanaan tugas secara berkoperatif dapat menumpukan pelakuan dankeyakinan diri murid.Berdasarkan domain kognitif pula, kajian oleh beberapa tokoh pengkaji (Deuttsh, 1949;Thomas, 1957; Hulten dan De Vries, 1976; Madden dan slavin, 1983; Robert E. Slavin,Terjemahan Nurulita, D.Zubaedi, 2008) menunjukkan pembelajaran koperatif bolehmeningkatkan pencapaian dan kemahiran kognitif pelajar. Pembelajaran koperatif yangmenggunakan kerjasama dalam kumpulan kecil yang terdiri daripada pelajar daripelbagai kebolehan membolehkan pelajar bekerjasama untuk menyelesaikan tugasanyang diberikan bagi menghasilkan pembelajaran secara maksimum. Dalam hal ini,kerjasama dalam kumpulan sangat diperlukan supaya setiap individu dapat mencapai apayang dihasratkan dan dapat memperoleh manfaat bersama (Kagan, 1994).Sehubungan itu, semua kaedah belajar bersama menekankan tanggungjawab setiap ahlidalam kumpulan dengan tidak mengambil kira pencapaian akademik. Apabila yangcerdas berada dalam kumpulan yang kurang cerdas, namun ia akan memberi faedahkepada golongan yang berbeza dalam satu kumpulan (Robert E. Slavin, 2008).Jika dijalankan dengan sempurna, setiap pelajar mempunyai tanggungjawab untukmenguasai sesuatu subtopik serta berpeluang berkongsi pengetahuannya dengan ahlikumpulan yang lain. Untuk tujuan ini, pelajar perlu betul-betul memahami subtopik itu,bukan sekadar menghafal sesuatu topik. Ini mengakibatkan pemprosesan pada aras yanglebih tinggi, yang meningkatkan daya ingatan dan seterusnya membolehkan merekamenunjukkan pencapaian yang lebih baik.Justeru, kumpulan murid yang diajar dengan pendekatan pembelajaran koperatif mencatatpencapaian yang lebih tinggi berbanding dengan kumpulan murid yang diajar melaluikaedah tradisional (Cheah dan Poon, 1998). Dengan menggunakan kaedah kumpulankecil, pelajar-pelajar dapat berkongsi kekuatan dan membaiki kelemahan masing-masing.Selain itu, kemahiran interpersonal dapat dibentuk selain daripada belajar menyelesaikanmasalah bersama-sama. Melalui penempatan ke dalam kumpulan dan memberi tugasankepada mereka menyebabkan mereka perlu bekerjasama, saling bergantung antara satusama lain. Tanggungjawab menyelesaikan tugasan merupakan kaedah yang amat baikuntuk memberi peluang kepada pelajar memenuhi keperluan sosial mereka.
    • Permuafakatan ini akan membantu dan menggalakkan pembelajaran yang aktif.KPK boleh menjadi satu asas yang kukuh untuk membina peribadi insan mulia, menanamnilai-nilai positif hidup bermasyarakat selain membantu perkembangan emosi dan mentalpelajar (Robert E. Slavin, 2008). Perkembangan koperatif tidak hanya berperananmeningkatkan prestasi akademik sahaja, malah harus dilihat dalam aspek yang lebih luasiaitu pembentukan sahsiah generasi akan datang.Sehubungan dengan itu, beliau bersutuju bahawa KPK juga mendorong pelajarmeningkatkan pencapaian pelajar dalam mata pelajaran. Murid lebih cenderung danberminat belajar sambil bertukar-tukar pendapat atau berinteraksi dengan rakan. Ini jelasmenunjukkan bahawa kaedah pembelajaran koperatif menyumbang kepada peningkatanpelajar jika dibandingkan dengan kaedah pembelajaran secara tradisonal.Kaitan pembelajaran Koperatif dengan penulisan karanganMenurut Vygotsky, pembelajaran bahasa harus bermula dengan aktiviti yang bersifatsosial sebelum menjadi aktiviti yang bersifat individual dan personal (Roselan Baki,2003). Oleh itu, sebelum pelajar mula diminta untuk menulis karangan, mereka perludiberi peluang melakukan aktiviti yang membolehkan mereka berinteraksi dengan rakan-rakan dan guru. Oleh itu, aktiviti perbincangan, aktiviti kumpulan dan sebagainya perluditerapkan dalam proses pengajaran dan pembelajaran.Manusia tidak mengetahui sesuatu perkara dengan sendirinya. Segala pengetahuan adalahhasil daripada penggabungan pengetahuan dengan orang lain yang kita kenali serta dapatmembezakan apa yang kita tahu dengan orang lain tahu. (Harste dalam Mahzan Arshad,2003). Apabila guru memberi peluang kepada pelajar melakukan aktiviti interstektualitidalam kelas, lebih banyak pembelajaran berlaku.Dalam menghasilkan penulisan misalnya, pelajar gemar berinteraksi dengan aktif denganmembuat perbandingan antara teks yang ditulisnya dengan teks yang ditulis oleh rakanyang lain. Hasil penulisan secara individu ini apabila digabung akan menghasilkanpenulisan yang mantap. Dalam hal ini, Saunders (1999) dalam Ahmad Zaini (2000)menegaskan tentang perlunya kerjasama dalam pembelajaran menulis terutamanya untukmerangka, menulis bersama, membetulkan kesilapan bersama dan menerbitkan bersama.Pendapat-pendapat di atas adalah selari dengan perspektif psikologi sosiolinguistik yangmelihat proses menulis sebagai satu proses yang melibatkan aktiviti kognitif, sosial danbahasa dalam meningkatkan pengetahuan literasi (berbahasa) pelajar. Ini adalah keranakanak-kanak menguasai pengetahuan literasi ketika mereka berhubung dengan orang laindan mereka dapat meningkatkan penguasan literasi mereka dalam masyarakat secarabermakna.Kajian Berkaitan Pengajaran dan Pembelajaran Koperatif Aspek Penulisan KaranganRosni Yusof (1999) telah mengunakan kaedah pembelajaran koperatif STAD (Students
    • Teams- Achievement Division) atau dikenali sebagai Kumpulan PembahagianPencapaian Murid, bagi melihat pencapaian pelajar tingkatan dua, Sekolah MenengahKebangsaan di negeri Melaka dalam aspek tersebut. Hasil eksperimen selama empatminggu mendapati bahawa pendekatan koperatif amat berjaya berbanding dengan kaedahtradisional.Kajian yang serupa dilakukan oleh Suraya (1999) dalam Masitah Zainuddin (2005), diNegara Brunei Darul Salam. Beliau menggunakan kaedah pembelajaran koperatif STAD,ke atas pelajar tingkatan tiga dalam jangka masa enam minggu. Hasil kajian mendapatibahawa pendekatan pembelajaran koperatif begitu berkesan berbanding tradisional.Ahmad Zaini Yaacob (2000) yang mengkaji tentang kesan pembelajaran koperatif dalamkalangan pelajar tingkatan empat di luar bandar. Beliau telah menyelidik carapembelajaran koperatif dapat meningkatkan mutu penulisan pelajar. Enam aspek yangspesifik dalam penulisan karangan telah ditumpukan dalam kajian beliau iaitukematangan fikiran, perbendaharaan kata, olahan, struktur kata, isi dan kesalahan bahasa.Beliau telah mendedahkan teknik koperatif kepada kumpulan rawatan. Mereka diajar carabekerjasama dalam kumpulan untuk menghasilkan karangan. Pelajar yang didedahkandengan kaedah ini didapati meningkat dari segi perancangan, penjanaan idea, mencaribahan, olahan dan struktur kata dalam karangan pelajar. Dapatan kajian beliaumenunjukkan pembelajaran koperatif dapat meningkatkan aspek-aspek tersebut dalammutu penulisan pelajar.Zawiah Abd. Shukor dan rakan-rakan (2001), telah membuat kajian yang lebih menariktentang pengajaran penulisan dengan mencuba strategi pembelajaran koperatifmenggunakan teknik ‘Round Robin’ dan ‘Round Table’ dalam proses penulisan dalamkalangan murid tahun empat sebuah sekolah rendah. Kajian yang dilakukan oleh merekacuba meninjau kekuatan dan kelemahan kedua-dua teknik berkenaan dalam prosespengajaran dan pembelajaran penulisan karangan. Kajian ini juga telah melihat carapengguna teknik ini boleh mendorong murid untuk menghasilkan karangan yang baik.Roslina Othman (2002) telah mengkaji tentang strategi pembelajaran koperatif dalamkalangan kanak-kanak bermasalah pendengaran di Kelantan pula mendapati kanak-kanakyang mengikuti strategi pembelajaran koperatif telah menunjukkan pencapaian lebih baikdalam mengenal huruf dan suku kata berbanding kanak-kanak yang belajar dengankaedah tradisional.Khadijah Ahmad (2005) yang mengkaji tentang keberkesanan pembelajaran koperatifdalam menulis karangan BM. Kajian dilakukan terhadap 30 orang pelajar di SekolahMenengah di daerah Kuala Nerang, Kedah. Dapatan kajian mendapati bahawa terdapatperbezaan dan peningkatan dari segi penulisan karangan terhadap kaedah yang digunakanoleh guru dalam penulisan karangan. Terdapat perbezaan yang signifikan antarapencapaian pelajar dalam menulis karangan sebelum dan selepas dirawat dengan kaedahpembelajaran koperatif. Hasil hubungan interaksi sesama ahli kumpulan atau rakansebaya telah berjaya meningkatkan pengetahuan kebolehan pelajar dalam menulis isikarangan.
    • Masitah Zainuddin (2005), dalam kajiannya tentang keberkesanan teknik pembelajarankoperatif dalam penulisan karangan BM pelajar tingkatan dua. Kaedah yang digunakanadalah kaedah eksperimen yang memakan masa selama hampir sebulan. Sampel kajianterdiri daripada 30 orang pelajar sekolah menengah, di daerah Kangar, Perlis. Hasilkajian mendapati bahawa pembelajaran koperatif berjaya meningkatkan penulisan dalamkarangan setelah sesi rawatan dijalankan. Pelajar didapati bekerjasama, tolong menolongdan bertindak sebagai satu pasukan yang mantap tanpa mengira perbezaan yang wujudsesama mereka. Pembelajaran koperatif juga boleh membina kemahiran menulis yangberkualiti tinggi di samping mengatasi masalah kesantunan mengembang, menghurai,menjana supaya lebih mantap dan bernas.Kajian Berkaitan Pengajaran Karangan dan Pembelajaran Koperatif Secara AmTaylor, E. (2000) melalui kajian beliau terhadap murid yang diajar mengunakan unsurnaratif iaitu cerita rakyat. Hasil kajian mendapati teknik ini berkesan untuk murid lemahserta murid yang cemerlang pada masa sama. Cerita rakyat memperkenalkan penggunaanbahasa yang pelbagai kepada murid. Berdasarkan pemerhatian beliau terhadap muridyang diajar menggunakan cerita rakyat, beliau mendapati murid-murid ini menunjukkanminat serta bersemangat untuk belajar. Pada akhir pengajaran, murid-murid mengulasbahawa sesi pengajaran menggunakan cerita rakyat merupakan bahagian yang palingdisukai mereka. Cerita rakyat mempunyai ciri-ciri istimewa yang sesuai untuk pengajaranbahasa. Pengulangan pada bahagian-bahagian tertentu membolehkan perbendaharaankata serta tatabahasa baharu diperoleh. Malah sangat sesuai untuk meningkatkankemahiran mendengar, bertutur, membaca dan menulis.Dayang Rositer Awang Ibrahim (2001), mengkaji tentang keberkesanan penggunaanKaedah Pembelajaran Koperatif (KPK) dalam pengajaran dan pembelajaran aspektatabahasa Bahasa Melayu. Kajian eksperimental menggunakan Rekabentuk KumpulanKawalan Pra-Ujian-Pasca-Ujian telah dijalankan di sekolah Menengah di daerah Kapar,Klang, yang melibatkan 64 orang pelajar. Pelajar ini dibahagikan kepada dua kumpulanrawatan secara padanan iaitu 32 dalam eksperimen (KPK) dan 32 lagi dalam kumpulankawalan (kaedah tradisional). Hasil kajian mendapati bahawa KPK secara relatif lebihberkesan dalam pengajaran tatabahasa berbanding dengan kaedah tradisional.Nor Azizah Salleh dan kawan-kawan (2002), mengkaji sejauh manakah pembelajarankoperatif dalam mata pelajaran Sains dapat menerapkan nilai murni; bekerjasama;berdikari; kasih sayang; kebersihan mental; kejujuran ; kerajinan dan rasional. Seramai990 orang pelajar tingkatan dua dari 12 buah sekolah di Selangor diambil sebagai sampeldalam kajian ini. Alat kajian yang digunakan ialah soal selidik (pra ujian dan pascaujian), pemerhatian guru dan temu bual pelajar. Kaedah kuasi eksperimen dijalankandengan mengambil setiap sekolah dua buah kelas dijadikan sample, sebuah dijadikankelas eksperimen dan sebuah lagi dijadikan kelas kawalan. Hasil kajian menunjukkan
    • semua nilai murni yang dapat diterapkan melalui kaeadah pembelajaran koperatif dansetiap nilai murni didapati berbeza antara sekolah.Kajian oleh Zakaria Kassim (2003) memberi tumpuan kepada kemahiran komunikasi,pembabitan dan pencapaian pelajar dalam mata pelajaran perdagangan melalui kaedahpermainan jigsaw II dan STAD (Students Teams- Achievement Division atau dikenaliKumpulan Pembahagian Pencapaian Murid). Beliau menjalankan kajian secara kuasieksperimen selama 11 minggu bagi memastikan kesan kedua-dua kaedah ke ataspencapaian, pembabitan dan amalan berkomunikasi pelajar. Dapatan kajian menunjukkanbahawa kaedah pembelajaran koperatif menyumbang kepada peningkatan pelajar jikadibandingkan dengan kaedah pembelajaran secara konversional.Faridah Hanim (2003), dalam kajiannya terhadap empat orang guru matematik di sebuahsekolah menengah. Secara spesifik kajian ini meneroka faktor-faktor yang mendorongguru matematik mengamalkan pembelajaran koperatif di samping mengenal pastimasalah-masalah yang dihadapi oleh mereka. Hasil kajian mendapati bahawa lima faktoryang mempengaruhi guru matematik mengamalkan pembelajaran koperatif iaitu pelajar,guru, kemudahan fizikal, kumpulan sokongan dan budaya sekolah. Terdapat tujuhmasalah yang telah dikenal pasti menyulitkan pelaksanaan pembelajaran koperatif adalahpelajar, guru, masa, kaeadah penagajaran dan pembelajaran, pengurusan bilik darjah,latihan dan kandungan pelajaran. Dapatan kajian menunjukkan bahawa guru matematikmempunyai pengetahuan yang sederhana mengenai pelaksanaan pembelajaran koperatifdalam pengajaran bilik darjah masing-masing. Antara kaedah yang kerap digunakan olehmereka ialah kaedah berstruktur, jigsaw dan Team-Games-Tournaments. Hampirkesemua elemen dalam pembelajaran koperatif diterapkan dalam pengajaran danpembelajaran kecuali kemahiran social dan refleksi kumpulan.Tok Hoon Seng (2006) dalam kajiannya yang bertajuk “Cooperative Learning AndAchievement In English Language Acquisition N A Literature Class In A SecondarySchool”, menyatakan bahawa pembelajaran koperatif adalah satu usaha untukmengelompokkan pelajar yang terdiri daripada pelbagai kebolehan ke dalam kumpulankecil demi menuju ke arah sasaran umum. Pernyataan tersebut diperkuatkan lagi dengandapatan kajian oleh oleh Siti Hajar Abd Hamid (2007) dalam kajiannya yang bertajuk“Pembelajaran Koperatif Menggunakan EPembelajaran Di Kalangan Pelajar YangMengambil Subjek Telekomunikasi Dan Rangkaian, Fakulti Pendidikan, UTM SkudaiJohor”. Hasil kajian menunjukkan bahawa penggunaan kaedah pembelajaran secarakoperatif dapat membantu pelajar dan guru di sekolah dalam usaha untuk memantapkanstrategi pengajaran dan pembelajaran mereka.Zaenab Hanim dan kawan-kawan (2004), dalam kajiannya tentang Penggunaan KaedahPembelajaran Koperatif (KPK) dalam Pengajaran Matematik: Penyelidikan SekolahRendah, mengkaji tiga pemboleh ubah paling penting tentang kemampuan guru,memotovasikan pelajar dalam PK yang bertujuan untuk mengubah amalan guru dalampengajaran dan pembelajaran. KPK yang digunakan dalam kajian ialah struktur jigsaw,Tind The Find dan Pairs Check. Hasil penyelidikan menunujukkan bahawa kemampuanguru mengalami masalah pada peringkat awal tindakan. Namun kemampuan gurutersebut semakin meningkat pada peringkat pusingan akhir. Dapatan juga menunjukkan
    • bahawa kemampuan guru memotivasikan pelajar pada peringkat awal tindakan adalahrendah dan meningkat pada bahagian akhir. Keseluruhannya, kemampuan gurumenstruktur PK adalah tinggi daripada pemboleh ubah yang lainnya.Ruslim Mohd. Salleh (2005), menjalankan kajian berbentuk eksperimen untuk melihatkesan pembelajaran koperatif kaedah Jigsaw terhadap pencapaian pelajar dalam matapelajaran Pendidikan Islam tingkatan empat. Kajian dijalankan selama 10 minggu disebuah sekolah menengah di daerah Kulim, Kedah. Seramai 60 orang pelajar tingkatanempat dipilih untuk menduduki ujin pra dan seterusnya dibahagikan kepada duakumpulan. Kumpulan eksperimen didedahkan dengan pengajaran menggunakan kaedahpembelajaran koperatif manakala kumpulan kawalan menggunakan kaedah pengajaransedia ada. Hasil kajian mendapati bahawa kaedah pembelajaran koperatif yangmenggunakan kaedah jigsaw telah meningkatkan pencapaian pelajar dalam matapelajaran Pendidikan Islam.Hwang et al. (2005) dalam Cheah Cheah Tong Tiat dan kawan-kawan (2007) yangmengkaji tentang Keberkesanan Kaedah Pembelajaran Koperatif dalam penmbelajaranbacaan pemahaman teks di kalangan murid SJK (c) dan SJK (T), mengesahkan jangkaanyang pembelajaran bersama membolehkan pedagogi menjadi lebih berkesan dalammenambah keupayaan pelajar-pelajar untuk memperolehi pengetahuan perakaunandaripada satu tradisional kuliah kaedah dalam pasif selaras persekitaran pembelajaran.Kajian ini melanjutkan Hwang et al.s (2005) mengkaji dengan meneroka keberkesananmenggunakan pembelajaran bersama di darjah-darjah ilmu berbeza di dalam Bloom(1956) taksonomi. Penemuan-penemuan positif pereplikaan ini dan sambungan adalahpenting kerana mereka harus mengukuhkan keyakinan pengajar-pengajar perakaunanyang mengajar di satu persekitaran pembelajaran yang pasif dalam melaksanakanpedagogi ini untuk menyampaikan topik-topik perakaunan yang telah menjadi semakinlebih kompleks atas dua dekad lepas.Cheah Tong Tiat dan kawan-kawan (2007), dalam kajiannya bertajuk KeberkesananKaedah Pembelajaran Koperatif Dalam Pembelajaran Bacaan Pemahaman Teks DiKalangan Murid SJK ( C ) Dan SJK ( T ).Tujuan kajian dijalankan untuk meninjaukeberkesanan kaedah Pembelajaran Koperatif (PK) Bahagian Pencapaian Pasukan PelajarBPPP (Student Teams-Achievement Divisions-STAD) dan kaedah PembelajaranTradisional (PT) terhadap pencapaian bacaan pemahaman teks Bahasa Cina dan BahasaTamil. Kajian dilakukan terhadap murid darjah lima dari dua buah sekolah jeniskebangsaan Cina (SJK C) dan sekolah jenis kebangsaan Tamil (SJK T). Seramai 160orang murid dari dua buah sekolah Cina dan Tamil telah terlibat sebagai sampel kajian.Keputusan kajian telah menunjukkan bahawa kaedah PK (BPPP) merupakan kaedah yanglebih berkesan berbanding dengan kaedah PT dalam pencapaian bacaan pemahaman teks.Hasil kajian menunjukkan terdapat perbandingan, peningkatan pencapaian pemahamanteks bagi pelajar yang mengikuti kaedah PK (BPPP) heterogenous adalah lebih tinggidaripada pelajar yang mengikuti kaedah PK (BPPP) homogenous.Kajian oleh Azizi Hj. Yahaya, Intan Sapinas Binti Bahuri (2007) untuk meninjau faktor-faktor yang mempengaruhi amalan pembelajaran koperatif di kalangan pelajar TingkatanDua Maktab Rendah Sains Mara Gerik, Perak. Responden kajian terdiri daripada 132
    • orang pelajar Tingkatan Dua Maktab Rendah Sains Mara Gerik, Perak. Instrumen yangtelah digunakan di dalam kajian ini adalah satu set soalan soal selidik. Hasil kajian,didapati bahawa faktor rakan sebaya merupakan faktor yang paling dominan terhadapamalan pembelajaran koperatif di kalangan pelajar Tingkatan Dua Maktab Rendah SainsMara Gerik, Perak.RumusanBerdasarkan tinjauan dan kajian yang dijalankan, jelaslah bahawa strategi pengajaran danpembelajaran secara koperatif mendatangkan kesan yang positif sewaktu sesi pengajarandan pembelajaran dalam kelas rawatan. Sikap dan perlakuan mereka didapati mengalamiperubahan menerusi pembelajaran koperatif. Mereka melibatkan diri secara aktif dalamsegala aktiviti yang dirancang oleh guru kerana mempunyai tanggungjawab untukmenaikkan imej kumpulan masing-masing. Semangat perpaduan, kerjasama dan salingbantu membantu amat penting memandangkan kaedah pembelajaran yang menekankanpersaingan. Oleh itu, pengkaji berpendapat bahawa pembelajaran koperatif juga sesuaidigunakan dalam apa jua mata pelajaran yang hendak diajarkan kepada pelajar.BAB IIIMETODOLOGI KAJIANPengenalanBab ini akan membincangkan metodologi yang digunakan dalam menjalankan kajian ini.Aspek-aspek yang dibincangkan ialah kerangka konseptual kajian, reka bentuk kajian,pemilihan sampel, tempoh masa kajian, prosuder kajian, instrumen kajian, tatacarapengumpulan dan penganalisisan data statistik.Kerangka Konseptual KajianSecara umumnya, KPK menegaskan bahawa aktiviti berkumpulan yang melibatkanperlakuan murid dalam pembelajaran dapat menarik minat dan menjadikan pembelajarn
    • lebih bermakna. Terdapat beberapa model KPK telah diperkembangkan dalampengajaran dan pembelajaran, misalnya Jigsaw, TGT (Teams-Games-Tournaments atauKumpulan Pertandingan Permainan), STAD (Students Teams- Achievement Divisionatau dikenali Kumpulan Pembahagian Pencapaian Murid), Belajar Bersama (LearningTogether), Permainan Panggil Nombor (Numbered Heads), Putaran Giliran (RoundRobin), Meja Bulat (Round Table) dan sebagainya (Kagan, 1992).Namun dalam kajian ini, melibatkan dua teknik dalam KPK iaitu Putaran Giliran danMeja Bulat. Dalam pengajaran dan pembelajaran penulisan karangan, aktiviti kumpulandigunakan untuk aktiviti perbincangan hasil yang diperoleh. Tujuannya adalah untukmeningkatkan tahap pencapaian murid dalam aktiviti pengajaran dan pembelajarankhususnya dalam menulis karangan fakta dan karangan naratif. Dapatan kajian ini,didapati bahawa KPK menggunakan Putaran Giliran dan Meja Bulat dapat meningkatkanpencapaian murid dalam penulisan karangan fakta dan naratif seperti Rajah 2.Putaran Giliran (Round Robin)Meja Bulat (Round Table)Penulisan Karangan Fakta Dan Karangan NaratifPembelajaran KoperatifPENCAPAIANRajah 2: Kerangka Konseptual KajianReka Bentuk KajianKajian ini menggunakan kaedah eksperimental iaitu Rekabentuk Prapasca ujian UjianSatu Kumpulan. Reka bentuk praujian-pasca ujian satu kumpulan hanya menggunakansatu kumpulan eksperimen (KE) untuk mengkaji kesan olahan pembolehubah takbersandar. Sebelum subjek diberi olahan, cerapan dilakukan dengan menggunakanpraujian bagi menentukan kedudukan subjek. Selepas olahan diberi, cerapan dilakukansekali lagi bagi menentukan kedudukan subjek dengan menggunakan pasca ujian (Mohd.Majid Konting, 2005). Seramai 40 orang murid ini telah diminta menduduki pra ujianmenulis karangan fakta dan karangan naratif. Selepas itu mereka diberi rawatan denganKaedah Pembelajaran Koperatif. Setelah selesai rawatan, kumpulan murid ini diberipasca ujian. Reka bentuk kajian yang digunakan boleh ditunjukkan dalam rajah 2 sepertidi bawah.Pasca ujianRawatanPra ujianPra ujianPemilihan sampelRajah 3: Reka bentuk Kajian keberkesanan KPK dalam pengajarankemahiran menulis karangan fakta dan karangan naratif BM.
    • Berdasarkan Rajah 3 di atas pembolehubah bersandar kajian ini adalah skor pra ujian danskor pasca ujian ujian yang diperolehi dari kumpulan yang dikaji. Untuk mendapatkanskor tersebut, penyelidik menjalankan satu ujian pencapaian untuk menguji penguasaankemahiran menulis karangan fakta dan karangan naratif Bahasa Malaysia (BM) murid.Oleh itu penyelidik akan menguji penguasaan kemahiran menulis karangan fakta dannaratif BM murid melalui pengujian. Hasil daripada sesuatu ujian akan dapat membantuguru menentukan hala-tuju dalam proses pengajarannya, khasnya dalam menentukanobjektif, kaedah dan bahan yang sesuai untuk pelajar (Popham, 2000:10).Pembolehubah tak bersandar dalam kajian ini ialah kaedah rawatan, iaitu kaedahpembelajaran koperatif (KPK). KPK yang digunakan ialah Putaran Giliran(Round Robin)dan Meja Bulat (Round Table). Kaedah ini mudah dan sesuai digunakan bagi guru yanghendak mencuba KPK dalam bilik darjah (Kagan, 1994:71) dalam Zawiah Abd. Shukor(2001). Kaedah ini digunakan sebagai bahan rawatan utama yang bersesuaian denganobjektif utama kajian ini, iaitu untuk melihat sejauh manakah berkesannya KPK dalammeningkatkan prestasi murid dalam tingkatan dua dalam pembelajaran aspek kemahiranmenulis karangan BM.Secara ringkasnya, penyelidikan ini dijalankan dengan menggunakan kaedaheksperimental yang berasaskan reka bentuk kajian seperti yang digambarkan dalam rajah3Praujian Pembolehubah tak bersandar Pasca ujianC1 O C2Rajah 4: Rekabentuk Prapasca ujian Ujian Satu KumpulanNota:Simbol O mewakili olahan pembolehubah tak bersandar.Simbol C mewakili cerapan terhadap pembolehubah bersandar. C1 digunakan untukcerapan pertama iaitu pra ujian.Simbol C2 mewakili cerapan terhadap cerapan kedua dan biasanya untuk mencerap pascaujian.Tempat KajianKajian ini di jalankan di sebuah sekolah menengah kebangsaan yang terletak di daerahKlang. Tempat ini dipilih berdasarkan ciri-ciri yang didapati memenuhi syarat-syarat dankeperluan kajian, khususnya populasi kajian. Semua murid di sokolah ini adalah terdiridaripada kaum Cina yang menggunakan bahasa ibunda iaitu Bahasa Teochu dalampertuturan seharian. Salah sebuah sekolah yang terletak di daerah Pelabuhan Klang telahdipilih oleh pengkaji, iaitu sekolah gred B.Selain itu, di tempat kajian terdapat ciri-ciri heterogenus yang mewakili murid lelaki danperempuan yang mempunyai pelbagai kebolehan. Kerjasama baik yang ditunjukkan olehpentadbir sekolah berkenaan juga memudahkan pengkaji mengakses maklumat untukkeperluan kajian ini.
    • Tempoh masa kajianKajian ini dijalankan dalam tempoh empat minggu. Dalam tempoh tersebut pengkajitelah memberi penerangan tentang tujuan kajian, mengendalikan pra ujian danmendedahkan KPK kepada sampel terbabit. Pelaksanaan pengajaran koperatif dijalankanselama lapan kali pengajaran iaitu selama 40 minit untuk setiap karangan. Dalam tempohseminggu, sampel akan diajar kemahiran menulis sebanyak dua kali pengajaran. Setelahselesai menjalani rawatan dalam masa yang disebut, sampel menduduki pra ujian.Sampel KajianSampel yang dipilih terdiri daripada murid tingkatan dua di sebuah sekolah menengah.Jumlah sampel hendaklah melebihi 30 unit kerana andaian taburan normal biasanyadipenuhi apabila saiz sampel melebihi 30 unit (Mohd. Majid Konting, 2005). Seramai 40orang murid telah dipilih secara rawak yang terdiri terdiri daripada lelaki dan permpuan.Bilangan seramai ini memudahkan aktiviti pembahagian kumpulan. Daripada jumlahtersebut terdapat 10 orang murid lelaki dan 30 murid perempuan. Penentuan ini dibuatdengan memilih murid yang mempunyai ciri-ciri heterogenus dari segi kebolehan danpencapaian mereka. Secara amnya pecahan bilangan murid boleh diringkaskan sepertiJadual 1 di bawah.Jantina Kekerapan (Sampel) Peratus (%)Lelaki 10 25Perempuan 30 75JUMLAH 40 100Jadual 1: Sampel kajian mengikut jantinaPengkaji memilih murid tingkatan dua kerana sampel sudah mempunyai pengalamanmenulis karangan setahun di tingkatan satu dan dianggap mahir dalam penulisankarangan. Kriteria yang dipertimbangkan semasa memilih sampel kajian kerana merekamempunyai pencapaian akademik yang berbeza dan terdiri daripada murid lelaki danperempuan yang mempunyai ciri-ciri heterogenus dari segi pencapaian dan jantina.Keputusan dalam UPSR dan keputusan Peperiksaan Pertengahan Tahun menjadi asaspemilihan sampel. Sampel kemudian dirawat dengan menggunakan KPK dalampenulisan karangan.Prosedur KajianSecara amnya kajian ini dijalankan dalam tiga peringkat. Pada peringkat pertama,pengkaji menjalankan aktiviti eksperimental seperti penerangan, pra ujian, kaedah belajarsecara berkumpulan. Tujuan perbincangan ini adalah untuk memberi gambaran kepadapelajar tentang kaedah pembelajaran secara berkoperatif.Peringkat kedua merupakan sesi rawatan. Jenis rawatan yang diberikan ialah menuliskarangan secara kerjasama dan berkongsi idea atau menulis secara berkoperatif denganmenggunakan teknik Putaran Giliran dan Meja Bulat. Rancangan pelajaran bagi sesi
    • rawatan tersebut adalah seperti dalam lampiran A.Dalam pengajaran dan pembelajaran menulis karangan fakta dan karangan naratif, muriddilatih untuk bekerjasama memberi pendapat, menghurai isi, memberi contoh bagi isi,menulis karangan dengan bahasa yang betul, mengolah isi karangan dan membaikikesalahan bersama rakan dalam kumpulan. Di samping itu, murid dilatih untukmembanding hasil kerja sendiri dengan hasil kerja rakan-rakan dalam bilik darjah.Peringkat ketiga dalam eksperimen ialah setelah selesai menjalani pembelajaran menulissecara berkoperatif, satu pasca ujian diberikan kepada pelajar. Data yang dikumpulkanmelalui ujian ini dibandingkan dengan data yang diperolehi dalam pra ujian untukmelihat keberkesanan KPK ke atas pengajaran penulisan karangan fakta dan karangannaratif. Pelaksanaan KPK ke atas kumpulan eksperimen adalah seperti Jadual 2 di bawah:Jadual 2: Kelas Rawatan Pembelajaran KoperatifPerjumpaanAktiviti1Perjumpaan pertama, murid diberikan soalan pra untuk menjawab dalam masa 40 minitsebelum menjalani sebarang rawatan.2Penerangan tentang cara Pembelajaran Koperatif iaitu pembentukan kumpulan, ciri-cirikumpulan yang baik, dan fungsi kumpulan.3Pengenalan pendahuluan karangan yang terdiri daripada definisi tajuk, bukti, contoh,persoalan dan pendapat tokoh. Murid dikehendaki menjalankan perbincangan dalamkumpulan.4Cara mendapatkan isi. Murid didedahkan dengan cara mencari isi berdasarkan isi,huraian, dan contoh. Setiap isi dihurai berserta contoh. Pembentangan secara kumpulandan soal jawab.5Cara mengembangkan isi. Setiap kumpulan perlu membincangkan isi-isi dan membuatpembentangan. Setelah itu, sesi soal jawab dan kupasan isi.6Cara menyusun keutamaan isi. Perbincangan isi oleh setiap kumpulan, kemudianpembentangan isi oleh ahli kumpualn. Seterusnya sesi soal jawab dan kupasan isi.7Penggunaan penanda wacana. Guru menerangkan kepentingan wacana dan gunanya.Murid mencari dan menyenaraikan penanda wacana daripada teks yang diberi sebagailatihan.8
    • Membuat penutup atau kesimpulan. Penerangan cara menulis penutup oleh guru.Perbincangan penutup dalam kumpulan. Sesi soal jawab dan mencari penutup terbaikantara kumpulan.9Latihan menulis karangan berdasarkan apa yang didedahkan. Pembentangan hasilkumpulan, penilaian karangan terbaik, sesi soal jawab dan rumusan kelemahan karangan.10Murid menjawab soalan pasca dalam masa 40 minit setelah selesai menjalani kelasrawatan.Karangan yang diajarkan setiap minggu pelaksanaan rawatan ini adalah seperti dalamLampiran A.Sehubungan itu, pemarkahan ke atas penulisan pelajar dibuat dengan mengambil contohpemarkahan yang disediakan oleh Lembaga Peperiksaan Malaysia dalam PMR 2007.Kriteria pemarkahan yang baik (A1 dan A2), sederhana (B dan C), dan lemah (D dan E)adalah seperti Jadual 3 di bawah.Jadual 3: Pemarkahan bagi karangan Karangan Respons terbuka (40 markah),Kriteria Penskoran Bahagian C; Lembaga Peperiksaan 2008.PeringkatMarkahKriteriaCemerlang33-40(37-40)(33-36)-Penggunaan pelbagai jenis kata yang luas dan tepat.-Penggunaan pelbagai ayat majmuk yang gramatis tetapi terdapat kesalahan yangminimum.-Penggunaan penanda wacana yang betul.-Ejaan dan tanda baca yang betul.-Penggunaan kosa kata luas dan tepat.-Idea yang relevan dengan huraian yang jelas beserta dengan contoh yang sesuai.-Pengolahan menarik dan berkesan dengan pemenggalan yang sesuai dan formatmenepati kehendak tugasan.-Penggunaan ungkapan yang mudah seperti peribahasa, pantun, cogan kata dan frasayang menarik.Kepujian
    • 25-32(29-32)(25-28)-Penggunaan pelbagai jenis kata yang luas dan tepat.-Penggunaan pelbagai ayat majmuk yang gramatis tetapi terdapat kesalahan yangminimum.-Penggunaan penanda wacana yang betul.-Ejaan dan tanda baca yang betul.-Penggunaan kosa kata yang luas.-Idea yang relevan dengan huraian yang jelas beserta dengan contoh.-Pengolahan menarik dan berkesan dengan pemenggalan yang sesuai dan formatmenepati kehendak tugasan.-Penggunaan ungkapan yang mudah seperti peribahasa, pantun, cogan kata dan frasayang menarik.Baik17-24(21-24)(17-20)-Penggunaan pelbagai jenis kata yang sesuai.-Penggunaan pelbagai ayat majmuk yang gramatis tetapi terdapat kesalahan yangminimum.-Penggunaan penanda wacana yang masih sesuai.-Eejaan dan tanda baca yang betul-Penggunaan kosa kata luas.-Idea yang relevan dengan huraian yang masih jelas.-Pengolahan menarik dan berkesan dengan pemenggalan yang sesuai dan formatmenepati kehendak tugasan.Memuaskan09-16(13-16)(09-12)-Penggunaan pelbagai jenis kata yang sesuai.
    • -Penggunaan pelbagai ayat majmuk yang gramatis tetapi terdapat kesalahan yangminimum.-Penggunaan penanda wacana yang masih sesuai.-Terdapat kesalahan ejaan dan tanda baca yang minimum.-Penggunaan kosa kata terhad dan minimum.-Idea yang relevan dengan huraian yang kurang jelas.-Pengolahan menarik dan berkesan dengan pemenggalan yang sesuai dan formatmenepati kehendak tugasan.Penguasaanminimum01-08(05-08)(01-04)-Calon tidak menunjukkan penguasaan kemahiran menulis.-Banyak kesalahan bahasa dari segi kata dan ayat.-Keseluruhan jawapan calon menggambarkan bahasa yang tidak cekap.Bagi tujuan kajian ini, pemarkahan terhadap isi, pengolahan dan bahasa dibuat secaraholistik berdasarkan kategori seperti jadual di atas. Markah penuh yang boleh diperolehialah 40 markah. Jumlah markah yang diperoleh murid kemudiannya ditukarkan dalambentuk peratusInstrumen KajianInstrumen kajian ini ialah dua set soalan ujian menulis karangan. Pra ujian dan pascaujian digunakan untuk mengukur kebolehan murid dalam menulis karangan fakta dankarangan naratif. Panjang karangan yang perlu ditulis oleh murid bagi ujian ini tidakkurang daripada 180 patah perkataan. Ujian menulis karangan ini dibina sendiri olehpengkaji. Kedua-dua ujian ini ditadbir dengan soalan ujian yang sama. Tajuk karanganfakta ialah "Punca-punca berlakunya masalah gengsterisme dalam kalangan murid”.Tujuan pra ujian diadakan adalah untuk menilai kebolehan mengarang murid sebelumrawatan dijalankan.Dalam karangan naratif pula tajuk yang diberikan menghendaki murid melengkapkancerita dengan ayat yang berikut ..... ’’Dia menyesal. Tetapi dia tidak mengulangi masayang telah berlalu. Dia malu kerana telah mencemarkan nama baik keluarganya” sesaldahulu pendapatan, sesal kemudian tidak berguna lagi. Tujuan diadakan pasca ujianadalah untuk melihat pencapaian murid dalam mengarang setelah mereka didedahkandengan pendekatan koperatif dalam menulis karangan fakta dan karangan naratif.
    • Kesahan InstrumenSoalan bagi ujian menulis karangan ini telah diuji kesahannya oleh dua orang guruBahasa Malaysia di sekolah berkenaan yang mempunyai pengalaman mengajar melebihitiga tahun. Selain itu, untuk memastikan soalan tersebut mempunyai kesahan kandunganyang tinggi, pengkaji juga telah membandingkan soalan-soalan tersebut denganpeperiksaan sekolah-sekolah menengah yang lain.Sehubungan itu, untuk menentukan kesahan pembahagian markah bagi menilai ujianpenulisan karangan fakta dan karangan naratif, sebanyak sepuluh karangan yang telahdiperiksa oleh pengkaji telah dipilih secara rawak untuk dinilai semula oleh guru yangmengajar lebih dari tiga tahun. Didapati markah yang diberikan oleh pengkaji denganguru berkenaan menunjukkan hubungan yang hampir sama.Penganalisisan dan Pemprosesan DataData yang dikumpul dalam kajian ini iaitu pra ujian dan pasca ujian dianalisis denganmenggunakan program SPSS. Statistik deskriptif digunakan untuk menghitung min dansisihan piawai yang diperoleh daripada kedua-dua ujian yang dijalankan melalui Ujian-t.Nilai min dan nilai-t untuk markah ujian karangan fakta dan karangan naratif dalamsetiap kumpulan kemudian diperbandingkan untuk melihat keberkesanan atau manfaatyang diperoleh daripada rawatan yang diberikan.BAB 1V
    • DAPATAN KAJIANPengenalanBab ini akan membentangkan dapatan kajian untuk melihat keberkesanan KaedahPembelajaran Koperatif (KPK) dalam pengajaran aspek kemahiran menulis karanganfakta dan karangan naratif dalam kalangan murid bukan Melayu di sekolah menengah.Selain itu, dapatan kajian bertujuan untuk menjawab persoalan kajian dan kajian yangtelah dibentuk. Data diananlisis dengan menggunakan program Statistical Package ForSosial Science (SPSS 15). Pembentangan hasil analisis kajian dijalankan secara analisisdeskriptif dan analisis inferens.Soalan kajian tersebut dinyatakan seperti di bawah:Sejauh manakah tahap pencapaian penulisan karangan dalam pra ujian?Sejauhmanakah tahap pencapaian penulisan karangan dalam pasca ujian?Adakah terdapat perbezaan yang signifikan tahap pencapaian penulisan karangan jenisfakta antara pra ujian dengan pasca ujian?Adakah terdapat perbezaan yang signifikan tahap pencapaian penulisan karangan jenisnaratif antara pra ujian dengan pasca ujian?Adakah terdapat perbezaan yang signifikan tahap pencapaian penulisan karangan antarajenis fakta dengan naratif dalam pra ujian dan pasca ujian?Bahagian analisis deskriptif hanya melibatkan analisis berkaitan taburan frekuensi,peratus, skor min dan sisihan piawai. Manakala bahagian analisis inferens akanmelibatkan analisis berkaitan Ujian-t. Bagi tujuan analisis inferens aras signifikan yangditetapkan ialah 0.05. Pemilihan ujian analisis dapatan berdasarkan kepada objektif kajianyang bertujuan untuk menjawab persoalan-persoalan kajian yang dikemukakan.Data Demografi Sampel KajianKajian ini melibatkan seramai 40 orang murid dari sebuah sekolah menengah di daerahKlang, Selangor. Jadual 4 menunjukkan pecahan sampel kajian mengikut jantina.Jadual 4: Pecahan Sampel Kajian Mengikut JantinaJantina Kekerapan (Sampel) Peratus (%)Lelaki 10 25Perempuan 30 75JUMLAH 40 100Jadual 4 menunjukkan pecahan sampel kajian mengikut jantina. Sampel kajian terdiridaripada 10 orang atau 25% murid lelaki dan 30 orang atau 75% murid perempuan. Inimenunjukkan bahawa sampel karangan murid perempuan lebih ramai berbanding muridlelaki.
    • Peringkat-peringkat Pencapaian MuridMengikut skema pemarkahan Lembaga Peperiksaan Malaysia 2008, Bahagian Ckarangan respons terbuka, terdapat lima peringkat pencapaian seperti yang disenaraikandalam Jadual 5. Jumlah markah keseluruhan adalah 40 markahJadual 5: Skema Pemarkahan Karangan Bahagian C (Lembaga Peperiksaan Malaysia2008)Markah Peringkat PencapaianA(33 – 40) CemerlangB(25 – 32) BaikC(18 – 24) MemuaskanD(10 – 17) Kurang MemuaskanE(1 – 9) Pencapaian MinimumJadual 5 menunjukkan peringkat-peringkat pencapaian karangan yang terdiri daripadaCemerlang atau A (33-40), Kepujian atau B (25-32), Baik atau C (18-24), Memuaskanatau D (10-17), dan Pencapaian Minimum atau E (1-9). Bagi melihat tahap pencapaiankeberkesanan KPK dalam pengajaran aspek kemahiran menulis karangan fakta dankarangan naratif dalam kalangan murid bukan Melayu di sekolah menengah, data akandianalisis mengikut aras pemeringkatan yang telah dikategorikan seperti Jadual 5.Dapatan Berdasarkan Persoalan KajianBerikut merupakan huraian dapatan kajian berdasarkan persoalan kajian. Terdapat limapersoalan kajian dan huraian dapatan adalah seperti berikut:Persoalan Kajian 1Sejauh manakah tahap pencapaian penulisan karangan dalam pra ujian?Jadual 6 : Taburan Markah Pra ujian Karangan FaktaMarkah Taburan Frekuensi Peratus (%)12.00 4 1014.00 1 2.516.00 18 45
    • 20.00 5 12.522.00 1 2.523.20 1 2.524.00 1 2.527.20 1 2.528.00 3 7.530.00 2 5.032.00 2 5.036.00 1 2.5JUMLAH 40 100Jadual 6 menunjukkan taburan markah pra ujian karangan fakta. Didapati markahminimum yang diperoleh murid ialah 12 markah dan markah maksimum ialah 36markah. Markah yang kerap diperoleh murid ialah 16 markah dengan 18 orang muridatau sebanyak 45 peratus. Manakala markah kedua kerap ialah 20 markah yang diperoleh5 orang murid atau sebanyak 12.5 peratus. Perbezaan seramai 13 orang murid wujud atausebanyak 32.5 peratus.Jadual 7: Taburan Markah Pra ujian Karangan NaratifMarkah Taburan Frekuensi Peratus (%)12 1 2.516 8 2018 7 17.520 17 42.522 3 7.524 2 5.030 1 2.536 1 2.5JUMLAH 40 100Jadual 7 menunjukkan taburan markah pra ujian karangan naratif. Markah minimum yangdiperoleh murid semasa pra ujian dijalankan ialah 12 markah dan markah maksimumialah 36 markah. Didapati murid kerap mendapat 20 markah yang diperoleh seramai 17orang murid atau sebanyak 42.5 peratus. Markah kedua kerap yang diperoleh murid pulaialah 16 markah yang diperoleh seramai 8 orang murid atau 20 peratus. Perbezaansebanyak 9 orang murid wujud di antara markah yang kerap diperoleh murid atausebanyak 22.5 peratus.Rajah 5: Perbandingan Taburan Markah Pra ujian Karangan Fakta dan Karangan NaratifRajah 5 menunjukkan markah pra ujian karangan fakta dan karangan naratif. Didapatimurid dalam karangan fakta kerap mendapat 16 markah manakala murid dalam karangannaratif kerap mendapat 20 markah. Perbezaan sebanyak 4 markah wujud antara markahyang kerap diperoleh kedua-dua jenis karangan.Jadual 8: Taburan Min dan Sisihan Piawai Pra ujian Karangan Fakta dan KaranganNaratif
    • Pra ujian Min Sisihan PiawaiKarangan Fakta 19.76 6.40Karangan Naratif 19.65 3.98Jadual 8 menunjukkan keputusan taburan min dan sisihan piawai pra ujian dalamkarangan fakta dan karangan naratif. Skor min bagi pra ujian bagi penulisan karanganfakta adalah 19.76 dan sisihan piawainya adalah 6.40. Manakala skor min pra ujian bagipenulisan ujian naratif adalah 19.65 dan sisihan piawai adalah 3.98. Didapati skor minpra ujian bagi penulisan ujian fakta adalah lebih tinggi daripada skor min pra ujian bagipenulisan karangan naratif.Jadual 9: Peringkat Pencapaian Murid Pra ujian Karangan FaktaPeringkat Taburan Frekuensi Peratus (%)A 1 2.5B 8 20.0C 8 20.0D 24 57.5E00Jadual 9 menunjukkan peringkat pencapaian murid pra ujian dalam karangan fakta.Dalam pra ujian karangan fakta, didapati seorang murid mendapat keputusan Cemerlangdengan 2.5 peratus. Seramai 8 orang murid atau 20 peratus daripada sampel kajianmendapat keputusan Baik dan Memuaskan. Murid paling ramai mendapat keputusanKurang Memuaskan iaitu seramai 24 orang atau sebanyak 57.5 peratus.Jadual 10: Peringkat Pencapaian Murid Pra ujian Karangan NaratifPeringkat Taburan Frekuensi Peratus (%)A 1 2.5B 1 2.5C 29 72.5D 9 22.5E00Jadual 10 menunjukkan peringkat pencapaian yang diperoleh murid semasa menjawabsoalan karangan naratif pra ujian. Didapati terdapat seorang murid atau sebanyak 2.5peratus yang mendapat keputusan Cemerlang dan Baik. Murid paling ramai mendapatkeputusan Memuaskan iaitu seramai 29 orang atau 72.5 peratus. Manakala keputusanKurang Memuaskan diperoleh seramai 9 orang murid atau sebanyak 22.5 peratus.Rajah 6: Peringkat Pencapaian Murid Pra ujian Karangan Fakta dan Karangan NaratifRajah 6 menunjukkan peringkat pencapaian murid semasa pra ujian untuk karangan faktadan karangan naratif. Dapatan menunjukkan murid semasa menjawab karangan faktaramai berada dalam peringkat pencapaian Kurang Memuaskan. Manakala murid semasamenjawab soalan karangan naratif banyak mendapat peringkat Memuaskan. Murid
    • semasa menjawab karangan naratif lebih ramai mendapat peringkat pencapaianMemuaskan berbanding karangan fakta iaitu seramai 21 orang murid atau sebanyak 52.5peratus. Manakala peringkat Pencapaian Minimum paling ramai diperoleh muridkarangan fakta berbanding karangan naratif iaitu seramai 15 orang murid atau 35 peratus.Persoalan Kajian 2Sejauhmanakah tahap pencapaian penulisan karangan dalam pasca ujian?Untuk menjawab persoalan ini Jadual 11 merupakan taburan markah pasca ujiankarangan fakta, Jadual 12 ialah taburan markah pasca ujian karangan naratif, Rajah 3ialah perbandingan taburan markah karangan fakta dan naratif, Jadual 13 ialah taburannilai min dan sisihan piawai karangan fakta dan naratif, Jadual 14 ialah peringkatpencapaian murid karangan fakta, Jadual 15 ialah peringkat pencapaian murid karangannaratif dan Rajah 4 ialah perbandingan peringkat pencapaian murid karangan fakta dankarangan naratif.Jadual 11 : Taburan Markah Pasca ujian Karangan FaktaMarkah Taburan Frekuensi Peratus (%)16 8 2018 1 2.520 10 2522 6 1524 2 528 2 530 4 1032 3 7.534 1 2.536 2 538 1 2.5JUMLAH 40 100Jadual 11 menunjukkan taburan markah pasca ujian karangan fakta. Markah minimumyang diperoleh murid ialah 16 markah dan markah maksimum ialah 38 markah. Muridsemasa pasca ujian karangan fakta kerap mendapat 20 markah iaitu seramai 10 orangmurid atau sebanyak 25 peratus. Markah kedua yang kerap diperoleh murid ialah 16markah iaitu seramai 8 orang murid atau sebanyak 20 peratus. Perbezaan kekerapanantara markah yang kerap dan kedua kerap yang diperoleh murid ialah 2 orang murid
    • atau 5 peratus sahaja.Jadual 12 : Taburan Markah Pasca ujian Karangan NaratifMarkah Taburan Frekuensi Peratus (%)16.8 1 2.520 12 3022 5 12.524 13 32.525.2 1 2.526 1 2.528 2 530 2 532.8 1 2.536 1 2.538 1 2.5JUMLAH 40 100Jadual 12 menunjukkan taburan markah pasca ujian karangan naratif. Didapati markahminimum yang diperoleh murid ialah 16.8 markah dan markah maksimum ialah 38markah. Markah yang kerap diperoleh murid ialah 24 markah yang diperoleh seramai 13orang murid atau 32.5 peratus. Ini diikuti dengan 20 markah yang diperoleh seramai 12orang atau 30 peratus. Perbezaan seramai seorang murid sahaja atau sebanyak 2.5 peratusdi antara markah kerap dan kedua kerap diperoleh murid semasa menjawab karangannaratif pasca ujian.Rajah 7: Perbandingan Taburan Markah Pasca ujian Karangan Fakta dan KaranganNaratifRajah 7 menunjukkan taburan markah pasca ujian karangan fakta dan karangan naratif.Didapati semasa pasca ujian karangan fakta, murid paling kerap mendapat 20 markahmanakala karangan naratif 24 markah. Perbezaan sebanyak 4 markah wujud antaramarkah yang paling kerap diperoleh murid dalam karangan fakta dan karangan naratif.Jadual 13: Taburan Min dan Sisihan Piawai Pasca ujian Karangan Fakta dan KaranganNaratifPasca ujian Min Sisihan PiawaiKarangan Fakta 23.55 6.56Karangan Naratif 23.82 4.50Jadual 13 menunjukkan taburan nilai min dan sisihan piawai karangan fakta dan karangannaratif. Didapati nilai min yang diperoleh murid semasa pasca ujian karangan fakta ialah23.55 dengan nilai sisihan piawai 6.56. Manakala nilai min karangan naratif ialah 23.82dengan nilai sisihan piawai 4.50. Dapatan menunjukkan nilai min karangan naratif adalahlebih besar berbanding nilai min karangan naratif pasca ujian.
    • Jadual 14: Peringkat Pencapaian Murid Pasca ujian Karangan FaktaPeringkat Taburan Frekuensi Peratus (%)A 4 10B 9 22.5C 19 47.5D 8 20.0E00Jadual 14 menunjukkan peringkat pencapaian murid semasa pasca ujian karangan fakta.Murid didapati paling ramai mendapat peringkat Memuaskan iaitu sebanyak 19 orangatau 47.5 peratus. Peringkat kedua ramai diperoleh murid ialah peringkat Baik iaituseramai 9 orang atau 22.5 peratus. Perbezaan sebanyak 10 orang murid atau sebanyak 25peratus antara peringkat paling banyak dan kedua diperoleh murid.Jadual 15: Peringkat Pencapaian Murid Pasca ujian Karangan NaratifPeringkat Taburan Frekuensi Peratus (%)A25B 6 15C 30 75D 1 2.5E 1 2.5Jadual 15 menunjukkan peringkat pencapaian murid semasa pasca ujian karangan naratif.Didapati murid kerap berada dalam peringkat pencapaian Memuaskan iaitu diperolehseramai 30 orang murid atau 75 peratus. Peringkat kedua ramai yang diperoleh muridialah peringkat Baik dengan 6 orang murid atau sebanyak 15 peratus. Murid yangmendapat peringkat Memuaskan 24 orang lebih ramai berbanding murid yangmemperoleh peringkat Baik atau perbezaan sebanyak 60 peratus.Rajah 8: Peringkat Pencapaian Murid Pasca ujian Karangan Fakta dan Karangan NaratifRajah 8 menunjukkan perbandingan peringkat pencapaian murid semasa pasca ujiankarangan fakta dan karangan naratif. Murid-murid paling ramai mendapat peringkatMemuaskan dalam kedua-dua jenis karangan. Namun, murid karangan naratif 11 oranglebih ramai atau 27.5 peratus lebih banyak mendapat peringkat Memuaskan berbandingketika menjawab karangan fakta. Walau bagaimanapun, terdapat seorang murid atau 2.5peratus yang mendapat peringkat Pencapaian Minimum.Persoalan 3 :Adakah terdapat perbezaan tahap pencapaian penulisan karangan jenis fakta antara pra
    • ujian dengan pasca ujian?Jadual 16: Ujian-t Perbezaan di Antara Pra ujian dengan Pasca ujian Bagi PenulisanKarangan FaktaKarangan Fakta Min SP t df p10.80 39 0.0001Pra ujian 19.76 6.40Pasca ujian 23.55 6.56Nota: Signifikan pada aras keertian 0.05N= 40Jadual 16 menunjukkan perbezaan di antara pra ujian dengan pasca ujian bagi penulisankarangan fakta. Berdasarkan jadual tersebut, skor min pra ujian bagi penulisan karanganfakta adalah 19.76 dan sisihan piawai adalah 6.40. Manakala skor min pasca ujian bagipenulisan karangan fakta adalah 23.55 dan sisihan piawai adalah 6.56. Terdapatperbezaan di antara pra ujian dengan pasca ujian bagi penulisan karangan fakta yangsignifikan, t (39) = 10.80, p = 0.0001.Persoalan Kajian Keempat :Adakah terdapat perbezaan tahap pencapaian penulisan karangan jenis naratif antara praujian dengan pasca ujian?Jadual 17 : Ujian-t Perbezaan di Antara Pra ujian dengan Pasca ujian Bagi PenulisanKarangan NaratifKarangan Naratif Min SP t df p5.54 39 0.0001Pra ujian 19.65 3.98Pasca ujian 23.82 4.50Nota: Signifikan pada aras keertian 0.05N= 40Jadual 17 menunjukkan perbezaan di antara pra ujian dengan pasca ujian bagi penulisankarangan naratif. Didapati skor min pra ujian bagi penulisan karangan naratif adalah19.65 dan sisihan piawai adalah 3.98. Manakala skor min pasca ujian bagi penulisankarangan naratif adalah 23.82 dan sisihan piawai adalah 4.50.
    • Ujian-t yang dijalankan menunjukkan terdapat perbezaan yang signifikan di antara praujian dengan pasca ujian bagi penulisan karangan naratif iaitu, t (39) = 5.54, p = 0.0001.Persoalan 5:Adakah terdapat perbezaan tahap pencapaian penulisan karangan antara jenis faktadengan naratif dalam pra ujian dan pasca ujian?Jadual 18 : Ujian-t Perbezaan di Antara Penulisan Fakta dan Penulisan Naratif Di DalamPenulisan KaranganPra ujian Min SP t df p0.12 39 0.91Karangan Fakta 19.76 6.40Karangan Naratif 19.65 3.97Nota: Signifikan pada aras keertian 0.05N= 40Jadual 19 : Ujian-t Perbezaan di Antara Penulisan Fakta dan Penulisan Naratif Di DalamPenulisan KaranganPasca ujian Min SP t df p0.27 39 0.80Karangan Fakta 23.55 6.56Karangan Naratif 23.82 4.50Nota: Signifikan pada aras keertian 0.05 N= 40Berdasarkan Jadual 18, didapati semasa pra ujian skor min penulisan karangan faktaadalah 19.76 dan sisihan piawai adalah 6.40. Manakala skor min penulisan karangannaratif adalah 19.65 dan sisihan piawai adalah 3.97. Ujian-t yang dijalankan terhadapskor markah pra ujian mendapati tidak terdapat perbezaan yang signifikan di antara tahappencapaian penulisan karangan jenis fakta dengan naratif, t (39) = 0.12.Manakala Jadual 19 menunjukkan semasa pasca ujian skor min karangan fakta ialah23.55 dengan nilai sisihan piawai 6.56. Skor min pasca ujian karangan naratif pula ialah23.82 dengan nilai sisihan piawai 4.50. Berdasarkan ujian-t yang dijalankan didapatitidak terdapat hubungan yang signifikan di antara karangan fakta dan karangan naratifsemasa pasca ujian iaitu, t (39) = 0.27, p = 0.80, d = 0.04. Perbezaan kecil juga berlaku diantara markah karangan fakta dan karangan naratif pasca ujian iaitu, d = 0.40.
    • BAB VPERBINCANGAN, RUMUSAN DAN CADANGAN KAJIANPengenalanBab ini membincangkan data yang diperolehi dalam kajian. Bab ini juga mengemukakanrumusan dan cadangan untuk kajian lanjut yang boleh dilakukan pada masa akan datang.Perbincangan Hasil KajianPerbincangan kajian berfokuskan kepada huraian kajian berdasarkan persoalan kajian.Persoalan 1Sejauh manakah tahap pencapaian penulisan karangan dalam pra ujian?Berdasarkan dapatan kajian dalam bab 4, didapati dalam pra ujian karangan fakta, ramaimurid berada pada peringkat pencapaian Kurang Memuaskan. Manakala murid dalamkarangan naratif banyak murid mendapat peringkat Memuaskan. Peringkat pencapaianMemuaskan dalam karangan naratif lebih ramai berbanding karangan fakta iaitu seramai21 orang murid atau sebanyak 52.5 peratus. Manakala peringkat Pencapaian Minimumpaling ramai diperoleh murid karangan fakta berbanding karangan naratif iaitu seramai15 orang murid atau 35 peratus. Daripada keputusan markah yang diperoleh, didapatimurid mendapat markah yang lebih tinggi dalam menulis karangan naratif. Hal inidisebabkan bahawa murid beranggapan bahawa penulisan karangan berbentuk imaginatifatau naratif adalah lebih mudah berbanding dengan karangan fakta.Dapatan kajian ini relevan dengan kajian oleh Taylor, E. (2000) melalui kajian beliauterhadap murid yang diajar mengunakan cerita rakyat. Didapati teknik ini berkesan untukmurid lemah serta murid yang cemerlang pada masa sama. Cerita rakyatmemperkenalkan penggunaan bahasa yang pelbagai kepada murid. Dapatan kajianmendapati murid-murid ini menunjukkan minat serta bersemangat untuk belajar.Pengulangan pada bahagian-bahagian tertentu membolehkan perbendaharaan kata sertatatabahasa baharu diperoleh. Malah sangat sesuai untuk meningkatkan kemahiranmendengar, bertutur, membaca dan menulis.
    • Persoalan 2Sejauhmanakah tahap pencapaian penulisan karangan dalam pasca ujian?Dapatan menunjukkan skor min pasca ujian bagi penulisan ujian fakta adalah lebih tinggidaripada skor min pasca ujian bagi penulisan karangan naratif. Didapati semasa pascaujian karangan fakta, murid paling kerap mendapat 20 markah manakala karangan naratif24 markah. Perbezaan sebanyak 4 markah wujud antara markah yang paling kerapdiperoleh murid dalam karangan fakta dan karangan naratif. Murid-murid paling ramaimendapat peringkat Memuaskan dalam kedua-dua jenis karangan. Namun, dalamkarangan naratif seramai 11 orang lebih ramai atau 27.5 peratus lebih banyak mendapatperingkat Memuaskan berbanding ketika menjawab karangan fakta. Walaubagaimanapun, terdapat seorang murid atau 2.5 peratus yang mendapat peringkatPencapaian Minimum. Hal ini disebabkan murid sudah dapat menghuraikan isi-isipenting dengan baik setelah rawatan KPK diberikan.Dapatan kajian di atas selaras dengan hasil kajian yang dilakukan oleh Ahmad ZainiYaacob (2000) yang mengkaji tentang kesan pembelajaran koperatif dalam kalanganpelajar tingkatan empat di luar bandar. Pelajar yang didedahkan dengan kaedah inididapati meningkat dari segi perancangan, penjanaan idea, mencari bahan, olahan danstruktur kata dalam karangan pelajar. Dapatan kajian beliau menunjukkan pembelajarankoperatif dapat meningkatkan aspek-aspek tersebut dalam mutu penulisan pelajar.Persoalan 3Adakah terdapat perbezaan yang signifikan tahap pencapaian penulisan karangan jenisfakta antara pra ujian dengan pasca ujian?Dapatan kajian mendapati terdapat perbezaan yang signifikan di antara pra ujian denganpasca ujian. Skor min pra ujian bagi penulisan karangan fakta adalah 19.76 dan sisihanpiawai adalah 6.40. Manakala skor min pasca ujian bagi penulisan karangan fakta adalah23.55 dan sisihan piawai adalah 6.56. Dapatan juga menunjukkan terdapat perbezaan diantara pra ujian dengan pasca ujian bagi penulisan karangan fakta yang signifikan, t (39)= 10.80, p = 0.0001, d = 0.17. Namun, perbezaan adalah kecil iaitu, d = 0.17 di antara praujian dan pasca ujian bagi penulisan karangan fakta. Kesimpulan yang dibuat ialahpencapaian karangan fakta dan karangan naratif dalam pasca ujian lebih tinggiberbanding dengan pra ujian.Dapatan kajian ini relevan dengan kajian oleh Khadijah Ahmad (2005) yang mengkajitentang keberkesanan pembelajaran koperatif dalam menulis karangan BM. Dapatankajian mendapati bahawa terdapat perbezaan dan peningkatan dari segi penulisankarangan terhadap kaedah yang digunakan oleh guru dalam penulisan karangan. Terdapatperbezaan yang signifikan antara pencapaian pelajar dalam menulis karangan sebelumdan selepas dirawat dengan kaedah pembelajaran koperatif. Hasil hubungan interaksisesama ahli kumpulan atau rakan sebaya telah berjaya meningkatkan pengetahuankebolehan pelajar dalam menulis isi karangan.Secara keseluruhannya, penggunaan Kaedah Koperatif dalam pengajaran karangan faktayang dijalankan adalah berkesan untuk meningkatkan skor penulisan karangan murid
    • menulis karangan fakta. Kaedah pengajaran dan pembelajaran secara berkumpulan inisekali gus dapat menarik minat murid dalam penulisan karangan. Justeru, KaedahKoperatif ini boleh dijalankan di sekolah-sekolah bagi membantu meningkatkan tahappencapaian penulisan karangan murid.Persoalan Kajian Keempat :Adakah terdapat perbezaan tahap pencapaian penulisan karangan jenis naratif antara praujian dengan pasca ujian?Kajian mendapati terdapat perbezaan yang signifikan di antara pra ujian dengan pascaujian bagi penulisan karangan naratif iaitu, t (39) = 5.54, p = 0.0001. Skor min pra ujianbagi penulisan karangan naratif adalah 19.65 dan sisihan piawai adalah 3.98. Manakalaskor min pasca ujian bagi penulisan karangan naratif adalah 23.82 dan sisihan piawaiadalah 4.50. Ini bermakna terdapat peningkatan skor min penulisan karangan naratifpasca ujian berbanding pra ujian.Dapatan kajian di atas disokong dengan hasil kajian Zawiah Abd. Shukor dan rakan-rakan (2001), dengan mencuba strategi pembelajaran koperatif menggunakan teknik‘Round Robin’ dan ‘Round Table’ dalam proses penulisan dalam kalangan murid tahunempat sebuah sekolah rendah. Kajian ini juga menunjukkan bahawa pengguna teknik iniboleh mendorong murid untuk menghasilkan karangan yang baik.Berdasarkan dapatan di atas dapat disimpulkan bahawa KPK adalah sesuai dan berkesanuntuk murid bukan Melayu dalam pembelajaran penulisan karangan naratif.Persoalan Kajian Kelima :Adakah terdapat perbezaan tahap pencapaian penulisan karangan antara jenis faktadengan naratif dalam pra ujian dan pasca ujian?Kajian menunjukkan ujian-t yang dijalankan terhadap skor markah pra ujian mendapatitidak terdapat perbezaan yang signifikan di antara tahap pencapaian penulisan karanganjenis fakta dengan naratif, t (39) = 0.12, p = 0.91, d = 0.02. Skor min penulisan karangannaratif adalah 19.65 dan sisihan piawai adalah 3.97.Kajian juga mendapati bahawa tidak terdapat hubungan yang signifikan di antarakarangan fakta dan karangan naratif semasa pasca ujian iaitu, t (39) = 0.27, p = 0.80, d =0.04. Perbezaan kecil juga berlaku di antara markah karangan fakta dan karangan naratifpasca ujian iaitu, d = 0.40.Implikasi Terhadap MuridBerdasarkan kajian yang dijalankan, penggunaan teknik ini ternyata menunjukkanbahawa aspek kognitif banyak memainkan peranan dalam melahirkan isi, struktur ayatdan bahasa yang baik dalam sesuatu aktiviti penulisan murid. Aspek kognitif inimemainkan peranan penting dalam proses menjaring dan memilih maklumat untukdijadikan isi karangan. Dari segi afektif pula, dapatan kajian juga menunjukkan bahawasemua murid mempamerkan perasaan terkawal ketika mencatat isi dalam kumpulan
    • masing-masing. Secara keseluruhannya, bolehlah dirumuskan bahawa kedua-dua teknikini memberikan implikasi yang baik terhadap kestabilan emosi. Hal ini memberikanpetanda yang baik bahawa teknik tersebut dapat digunakan dalam aktiviti pembelajaran,khususnya penulisan karangan pada masa akan datang. Teknik ini mempunyai potensiuntuk melahirkan murid yang berketrampilan jika dapat dilaksanakan dengan berkesan.Implikasi Terhadap GuruDalam pembelajaran koperatif, guru berperanan sebagai ’supervisor’ untukmenggalakkan aktiviti pembelajaran. Guru juga perlu memberi bantuan kepada setiapkumpulan yang memerlukan bantuan, menjelaskan atau menerangkan perkara yangmenjadi kekeliruan setiap murid. Selain itu, guru perlu menunujukkan hubungan yangmesra dan bermakna kepada setiap kumpulan dan membantu menghubungkan apa yangtelah dipelajari dalam konteks yang lebih luas berkaitan mata pelaran yang diajarkan. Halini bermakna dalam pembelajaran koperatif, guru perlu merancang dan menyusun prosespengajaran dan pembelajaran dengan lebih teliti. Dengan cara ini guru dapatmempelbagaikan corak interaksi (murid dengan guru dan sebaliknya) dalam prosespengajara dan pembelajaran dalam bilik darjah.Rumusan KajianSebagai rumusannya, dapatan kajian ini membuktikan keberkesanan KPK dalammeningkatkan prestasi penulisan karangan fakta dan karangan naratif murid tingkatan duabukan Melayu. Murid-murid berpencapaian sederhana dijadikan sampel kajian ini. Walaubagaimanapun, teknik Putaran Giliran dan Meja Bulat mempunyai kekuatan dankelemahan dalam penulisan karangan. Kekuatannya teknik ini dapat memotivasikan sertadapat memberikan keseronokkan kepada murid pada masa pengajaran dan pembelajaranberjalan. Keseluruhan aktiviti membolehkan mereka bergerak, dan mengaktifkan bilikdarjah serta dapat menceriakan suasana pengajaran dan pembelajaran.Aktiviti ini juga melatih murid untuk mendengar arahan dengan teliti dan seterusnyamelaksanakan arahan dengan cepat dan tepat, sekali gus dapat menyemaikan sikaptanggungjawab antara ahli kumpulan. Dalam KPK ini, murid yang cerdas dapatmembantu murid yang lemah sama ada secara langsung atau idak langsung. Perkongsianmaklumat ini dapat membantu mereka menghasilkan karangan yang lebih baik.Bagi murid yang kurang mampu dalam kemahiran berfikir, teknik Putaran Giliran dapatmeningkatkan keupayaan mereka dalam penulisan karangan. Mereka dapat memberikanpendapat dan mendengar komen daripada kumpulan yang lain. Namun demikian, gurupelu sentiasa membimbing murid untuk mendapatkan hasil pembelajaran yang lebihpositif.Teknik ini juga dapat memdorong murid untuk matang dalam berfikir kerana prosespemerolehan maklumat yang relevan, penyaringan maklumat dan penghasilan maklumatdalam bentuk lisan dan tulisan yang memerlukan penjanaan fikiran. Sekiranya aktiviti iniberterusan, murid dapat berfikir dengan matang yang boleh membantu penghasilanpenulisan karangan yang baik. Keberanian dalam mengemukakan pendapat dankebolehan mengawal emosi merupakan aspek yang penting bagi melahirkan murid yangberwibawa, dan berfikiran positif. Sikap ini akan dapat memupuk sikap rasional dalam
    • diri mereka.Walau bagaimanapun, penggunaan teknik ini juga ada kelemahannya. Dalam prosespengajaran karangan, teknik Putaran Giliran boleh menyebabkan kelas menjadi bising.Keadaan ini beleh mengganggu pembelajaran sekiranya tidak dikawal dengan baik olehguru. Justeru,guru perlu mentadbir kelas dengan baik dan mengatur serta memastikanpembelajaran berlaku setiap masa.Dari segi masa, proses pembelajaran menggunakan teknik ini memerlukan masa yanglebih panjang, terutamanya bagi aktiviti pengumpulan dan penyaringan maklumat.Penyaringan maklumat memerlukan ketelitian agar hasil yang diperoleh tepat danrelevan. Perbincangan dapatan kajian ini selaras dengan kajian Masitah Zainuddin(2005), dalam kajiannya tentang keberkesanan teknik pembelajaran koperatif dalampenulisan karangan BM pelajar tingkatan dua. Kaedah yang digunakan adalah kaedaheksperimen yang memakan masa selama hampir sebulan. Sampel kajian terdiri daripada30 orang pelajar sekolah menengah, di daerah Kangar, Perlis. Hasil kajian mendapatibahawa pembelajaran koperatif berjaya meningkatkan penulisan dalam karangan setelahsesi rawatan dijalankan. Pelajar didapati bekerjasama, tolong menolong dan bertindaksebagai satu pasukan yang mantap tanpa mengira perbezaan yang wujud sesama mereka.Pembelajaran koperatif juga boleh membina kemahiran menulis yang berkualiti tinggi disamping mengatasi masalah kesantunan mengembang, menghurai, menjana supaya lebihmantap dan bernas.Cadangan KajianDapatan kajian ini menunjukkan bahawa penggunaan KPK dalam proses pengajaran danpembelajaran memberikan kesan positif dalam meningkatkan pencapaian muridkhususnya dalam penulisan karangan fakta dan karangan naratif.Dapatan ini diharap dapat membuka minda para pendidik, khasnya guru bahasa Malaysiauntuk membuat refleksi tentang kaedah pengajaran yang mereka amalkan dalam bilikdarjah. Guru-guru hendaklah berusaha untuk menggunakan KPK dalam pengajarankarangan dengan memperbanyakkan aktiviti kumpulan belajar bersama supaya muriddapat berbincang dan berkongsi masalah dalam penulisan karangan. Sewaktu teknik inidilaksanakan, guru berpeluang untuk memantau penggunaan bahasa murid, sama adadalam lisan mahupun tulisan.Guru juga perlu sentiasa membaiki kesilapan bahasa muriddalam semua aspek. Semakan yang teliti terhadap penulisan murid perlu diadakan darisemasa ke semasa agar mempertingkatkan lagi penguasaan kemahiran menulis dalamkalangan murid.lisan karangan yang meHasil karangan sebahagian murid yang kurang memuaskan adalah berpunca daripadajarak jarak masa yang terlalu lama antara aktiviti prapenulisan dengan penulisankarangan. Teknik Putaran Giliran dan Meja Bulat telah mampu menyediakan mindamurid untuk menulis karangan. Namun demikian, kesediaan terganggu oleh sebab hadmasa yang ditetapkan. Oleh itu, dicadangkan agar masa untuk pengajaran danpembelajaran penulisan karangan yang menggunakan teknik ini dipanjangkan sehinggamurid selesai menulis karangan. Waktu satu jam biasanya diperuntukkan untuk
    • pengajaran dan pembelajaran Bahasa Malaysia tidak sesuai untuk pengajaran kemahiranmenulis karangan menggunakan teknik pembelajaran koperatif. Ini adalah disebabkanpenulisan karangan merupakan satu pakej PKP yang tidak boleh diasing-asingkan. Aliranidea terhenti dan mewujudkan keinginan yang berlainan pada masa murid menulis.Walau bagaimanapun, dicadangkan agar percubaan lain dibuat pada masa akan datang,iaitu masa untuk aktiviti yang menggunakan kedua-dua teknik ini dalam prapenulisanditeruskan hingga terhasilnya karangan tanpa terikat dengan waktu satu jam yangditetapkan. Hal ini bertujuan untuk memastikan sama ada pencapaian murid bolehberubah dengan cara ini ataupun tidak.Cadangan Kajian LanjutanKepada pengkaji-pengkaji pula, dapat disimpulkan bahawa sebagai sebuah kajian kecilmempunyai kelemahan yang tersendiri. Justeru, beberapa peruntukan cadangandikemukakan. Antara cadangannya ialah pengkaji perlu menggunakan jumlah sampelyang mewakili sekolah berpencapaian baik untuk melihat sejahmana keberkesanan KPKterhadap murid cemerlang. Selain itu, pengkaji perlu menggunakan masa kajian yanglebih lama supaya lebih banyak masa dapat diberikan untuk proses rawatan denganmenggunakan KPK. Kepelbagaian jenis karangan juga perlu diuji dan diajar dengan KPKsupaya dapat ditentukan sama ada kaeadah ini sesuai dilaksanakan dalam semua jenispengajaran karangan.KesimpulanKajian ini telah berusaha untuk melihat sejauhmana keberkesanan KPK dalam penulisanBahasa Malaysia. KPK merupakan teknik yang bukan sahaja boleh dilaksanakan dalampengajaran dan pembelajaran penulisan karangan, malah dalam semua bentukpembelajaran. Kajian-kajian yang terdahulu telah berjaya membuktikan KPK dari segikeberkesannya untuk meningkatkan pencapaian akademik murid di sampingmeningkatkan motivasi, kerjasama, tanggungjawab pelajar dalam pembelajaran.Sehubungan itu, untuk melihat keberkesanan KPK ini, banyak perkara yang perludiberikan perhatian khususnya komitmen yang tinggi daripada pihak guru agarpenggunaan teknik ini dapat memberikan hasil yang optimum.BIBLIOGRAFI
    • Abdul Aziz Talib. (ed) (1989). Pengajaran dan pengujian Bahasa: Kuala Lumpur:Nurin Enterprise.Abd. Aziz Abd. Talib (2000). Pedagogi bahasa Melayu: Prinsip, kaedah dan teknik.Kuala Lumpur: Utusan Publication&Distributors Sdn. Bhd.Abdul Hamid Ahmad. (1998). Persepsi dan kepercayaan guru dan pelajar terhadapkarangan berkualiti. Disertasi untuk sarjana Pendidikan yang tidak diterbitkan.Fakulti Pendidikan, Universiti Malaya.Abdullah Hassan. (1996). Isu-isu Pembelajaran dan pengajaran Bahasa Malaysiadi Sekolah Menengah Rendah Kebangsaan di Negeri Selangor. Tesis Master.Universiti Putra Malaysia, Serdang.Abdul Shukor Shaari (2001). Penulisan Karangan: Beberapa Proses Yang Harus.Dewan Bahasa. Februari, 1 (2): 24-27.Ahmad Khair Mohd. Nor (2005). Menulis Membina Ketrampilan Berfikir.Pelita Bahasa. Julai, 18 (7): 12-14.Ahmad Zaini Yaacob (2000). Keberkesanan pembelajaran koperatif dalammeningkatkan penulisan bahasa Melayu di kalangan pelajar tingkatan 4 luarbandar. Kertas Projek Sarjana Pendidikan yang Tidak Diterbitkan FakultiPendidikan, Universiti Malaya.Allen, V.G (1991). Teaching Blingual & ESL Children, Dalam Flood J, Jensen, J.M.Lapp, D. & squire, J.R. Hand book of research on teaching the English LanguageArts. New York: Macmillan.Arbak Othman. (1989). Mengajar tatabahasa. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan PustakaAzizi Hj. Yahaya, Intan Sapinas Binti Bahuri (2007). Tinjauan amalan pembelajarankoperatif di kalangan pelajar tingkatan dua Maktab Rendah Sains Mara,Gerik, Perak. Fakulti Pendidikan. Skudai: Universiti Teknologi MalaysiaBloom, B. (ed). (1956). Taxonomy of Educational Objektives, Handbook 1: CognitiveDomain. New York: David McKay.Cheah Tong Tiat dan kawan-kawan (2007). Keberkesanan kaedah pembelajarankoperatif dalam penmbelajaran bacaan pemahaman teks di kalangan murid SJK (C)dan SJK (T). UM: Tesis Sarjana Pendidikan yang tidak boleh diterbitkan.Cheah & L.Poon. (1998). Efficacy of cooperative learning amaong MalaysianSecondary school Student. Jurnal Pendidikan jilid 16, halaman 13-27.
    • Dayang Rositer Awang Ibrahim (2001). Keberkesanan penggunaan kaedahpembelajaran koperatif dalam pengajaran dan pembelajaran aspektatabahasa bahasa Melayu di sekolah menengah. UPM: Serdang:Tesis Sarjana Pendidikan yang tidak diterbitkan.Faridah Hanim Omar (2003). Pelaksanaan pembelajaran koperatif dalam matapelajaran matematik di sebuah sekolah menengah: Satu Kajian Kes.UKM. Tesis Sarjana Pendidikan yang tidak diterbitkan.Faridah Serajul Haq, Nooreiny Maarof & Raja Mohd Fauzi Raja Musa (2001). Masalahpenulisan naratif di kalangan pelajar sekolah menengah. Jurnal Pendidikan 27. UniversitiKebangsaan Malaysia.Gan, SL (1992). Integrated curriculum and experative learning in Malaysia Multiracialclassrooms. Paper presented at The reaseach trumen wold conference onEducation (Cairo, 22-24 Mac 1992).Ismail Ahmad, (2004). Penulisan Saintifik. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.Jacobs, M. G., Gan, S. L. & Ball, J. (1995). Learning cooperative learning viacooperative learning: A sourcebook of lesson plans for teacher educationon cooperative learning. Singapore: SEAMEO, Regional Language Centre.Johnson, D. W. & Johnson, R. T. (1987). Learning together and alone:Cooperative, competitive, and individualistic learning.Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.Johnson, D. W., Johnson, R. T. & Holubec, E. J. (1988). Cooperation in the classroom.Edina, Minnesota: Interaction Book.Johnson, D.J., & Grant, J.O (1989). Written Narratives of Normal& Learningdisebled of Dysledvia, 39: 140-156.Kagan, M., & Kagan, Spencer.(1994). Advanced cooperative learning: Playing withelements. Los Angeles, CA: Kagan Cooperative Learning..Kamaruddin Tahir (2005). Kesan strategi koperatif dalam meningkatkan tahappemahaman di kalangan pelajar tingkatan 1. Universiti Malaya:Tesis Sarjana Pendidikan yang tidak diterbitkan.Khadijah Ahmad (2005). Keberkesanan koperatif dalam kemahiran menulis bahasaMelayu di kalangan pelajar tingkatan 2. Universiti Malaya:Tesis Sarjana Pendidikan yang tidak diterbitkan.
    • Kementerian Pelajaran Malaysia. Lembaga Peperiksaan Malaysia. (2003).Laporan prestasi SPM 2002.Kementerian Pelajaran Malaysia.Lembaga Peperiksaan Malaysia. (2008).Skema Pemarkahan Karangan Respons Terbuka._____________ (2003). Huraian Sukatan Pelajaran Bahasa Melayu EdisiSekolah Bestari. Kuala Lumpur: Pusat Perkembangan Kurikulum.Mahzan Arshad (2003). Pendidikan literasi bahasa Melayu: Satu pendekatanbersepadu. Kuala Lumpur: Utusan Publications& Distributor Sdn. Bhd.Maharom Mamat (2000). Kemahiran menulis dan pengajian umum: Antara sikap dankeperluan, Persidangan Kebangsaan Pengajian Umum di Alaf Baru.Bangi: 18-19 April.Marohaini Yusoff (1999). Strategi pengajaran bacaan dan kefahaman ke arah kemantapanpembelajaran di sekolah menengah. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.Marohaini Yusoff (2004). Perlakuan dan proses menulis karangan bahasa Melayu.Kuala Lumpur: Penerbitan UM.Masitah Zainuddin (2005). Keberkesanan teknik pembelajaran koperatif dalampenulisan karangan BM pelajar tingkatan dua. Universiti Malaya:Tesis Sarjana Pendidikan yang tidak diterbitkan.Mohd. Majid Konting (2005). Kaedah penyelidikan pendidikan. Kuala Lumpur:Dewan Bahasa dan Pustaka.McCarthey, S.J. & Raphael, T.E. (1992). Alternative perspectives of reading/ writingconnections. Dlm. Irwin, S. & Doyle, M. (pnyt), Reading/ Writing Connection.Newark, DE: International Reading Associaton.Nawi Ismail (2002). Permasalahan dalam penyampaian isi karangan. Pelita Bahasa,Ogos, 14 (08): 44-45.Nik Hassan Basri Nik Ab. Kadir (2003). Teori Bahasa: Implikasi terhadap pengajarantatabahasa. Tanjung Malim: Penerbit UPSI.Nik Safiah Karim (2004). Bahasa Melayu sedekad yang lalu. Kuala Lumpur: DewanBahasa dan Pustaka.Nor Azizah Salleh, Siti Rohayah Ariffin & Musa Daia (2002). Penerapan nilai murnimelalui pembelajaran koperatif dalam Sains. Jurnal Pendidikan.Jilid/ Volume 27, Mei.
    • Robiah Kulop Hamzah. (1999). Kemahiran menulis: Pengalaman penulis.Bengkel Pedagogi Bahasa Melayu. Kuala Lumpur: 6-8 Jun.Robert E. Slavin. (2008). Cooperative learning: Teori, riset dan praktik.Penterjemahan Nurulita. Bandung: Penerbit Nusa Media.Rohani Salleh (2002). Kajian terhadap pencapain bahasa Melayu bagi pelajarberprestasi rendah sekolah menengah atas.UM: Tesis Sarjana Pengajian Bahasa Moden yang tidak diterbitkan.Roselan Baki (2003). Pengajaran dan pembelajaran penulisan bahasa Melayu.Shah Alam: Karisma Publicatins Sdn. Bhd.Roslina Othman (2002). Keberkesanan strategi pembelajarankoperatif di kalangankanak-kanak bermasalah pendengaran: Satu kajian Eksperimen.UKM: Latihan Ilmiah Ijazah Sarjana Muda tang tidak diterbitkan.Rosni Yusof (1999). Kesan dua pendekatan pengajaran terhadap pencapaiantatabahasa pelajar tingkatan 2. UM: Tesis Sarjana Pendidikan yang tidakboleh diterbitkan.Rusnah Hashim (2003). Perlakuan dan proses pengajaran pra menulis karangan duaorang guru tingkatan 4. UM: Tesis Sarjana yang tidak diterbitkan.Ruslim Mohd. Salleh (2005). Kesan pembelajaran koperatif ke atas pencapaianpelajar pendidikan mata pelajaran Pendidikan Islam bagi Tingkatan 4di sekolah dalam daerah Kulim. Universiti Malaya: Tesis Sarjana Pendidikanyang tidak diterbitkan.Suhaida Abdul Kadir (2002). “Perbandingan pembelajaran koperatif dantradisional terhadap prestasi, atribusi pencapaian, konsep kendiri.akademik dan hubungan sosial dalam Pendidikan Perakaunan”.Universiti Sains Malaysia: Tesis Sarjana Muda.Suppiah Nachiappan (2006). Penggunaan gaya bahasa dan pemprosesan informasi dalampenulisan karangan melalui analisis hermeneutik. Perak: Penerbit Universiti PendidikanSultan Idris.Slavin R.E (1989). Research on cooperatif learning. Theory, reseach& practive.Boston. MA: Allyn& Bacon.Siti Hajar Abd Hamid (2007). “Pembelajaran koperatif menggunakan epembelajarandi kalangan pelajar yang mengambil subjek telekomunikasi dan
    • rangkaian, Fakulti Pendidikan. UTM Skudai Johor”.Universiti Teknologi Malaysia: Tesis Sarjana Muda.Siti Zaleha M. Hashim (2005). Penulisan Kreatif Latihan Berfikir Yang Baik-SatuPengalaman. Pelita Bahasa. Julai, 18 (7): 18-20.Syed Lutfi Syed Hamzah (1994). Peranan guru dalam meningkatkan mutu pendidikanbagi mencapai matlamat wawasan. Dalam Yaakub Isa (pnyt.). Guru yang efektif.Kuantan: Jawatankuasa Perayaan Hari Guru Peringkat Negeri Pahang.Taylor, K. E. (2000). Using Folktales. United State of America: Cambridge UniversityPress.Tok Hoon Seng (2006). “Cooperative learning and achievement in Englishlanguage acquisition N A literature class in a secondary school”.Universiti Teknologi Malaysia: Tesis Sarjana Muda.Yahya Othman (2005). Trend dalam pengajaran bahasa Melayu. Kuala Lumpur;PTS Professional Publishing Sdn. Bhd.Yap Kim Fat (1991). Kesan sambutan interaktif penulisan karangan pPelajar tingkatan4. Desertasi untuk sarjana pendidikan yang tidak diterbitkan. Fakuti Pendidikan.Universiti Malaya.Zaenab Hanim, Rahmat Soe’oed, Siti Rihayah Ariffin & Noriah Ishak (2004)..Penggunaan kaedah pembelajaran koperatif (PK) dalam pengajaran matematik.Penyelidikan Sekolah Rendah. Jurnal Pendidikan, Jilid/ Volume 29.Zakaria Kassim (2003). Kemahiran kKomunikasi, pembabitan dan pencapaian pelajarperdagangan melalui kaedah pembelajaran koperatif.USM: Tesis Ijazah Doktor Falsafah yang tidak diterbitkan.Zawiah Abd. Shukor, Suria Baba, Nadzeri Hj. Isa (2001). Strategi pembelajarankoperatif menggunakan teknik ‘Round Robin’ dan ‘Round Table’ dalamproses penulisan: Satu Tinjauan. Forum Penyelidikan Pendidikan.Institut Bahasa Melayu Malaysia.