Your SlideShare is downloading. ×
Gemilerde Halatlar,Çeşitleri,Gemi Bağlama ve Gemici Bağları
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Gemilerde Halatlar,Çeşitleri,Gemi Bağlama ve Gemici Bağları

30,703
views

Published on

Gemilerde Kullanılan Halat Çeşitleri,Halatların Yapısı,Gemi Bağlamada Kullanılan Halatlar,Basitçe Gemici Bağları

Gemilerde Kullanılan Halat Çeşitleri,Halatların Yapısı,Gemi Bağlamada Kullanılan Halatlar,Basitçe Gemici Bağları

Published in: Education

4 Comments
17 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
30,703
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
14
Actions
Shares
0
Downloads
610
Comments
4
Likes
17
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. /00 HALATLAR
  • 2. /00 HALATLAR Bir deniz aracını sabit bir yere bağlı konumda tutmak için veya iki cismi bir arada tutmak için kullanılan örgülere HALAT denir Gemilerde yükleme , manevra , dahili malzemelerin bağlanması gibi bir çok yerde kullanılan en önemli unsurdur. İki türlü donanım vardır. Arma Donanımı: Yükleme- boşaltma, yedekleme ve aborda olma gibi ağır işlerin yapıldığı donanımlar. Selviçe Donanımı: Deniz bağına vurma, sancak ve bayrakların çekilmesi, el incesi gibi daha hafif işlerin yapıldığı donanımlar
  • 3. /00 HALATLARIN ANA İŞLEVİ: Bir kuvveti bir yerden bir yere iletmektir . Bu işlev gemi kullanmada iki temel amacı gerçekleştirmek için kullanılır: 1. Bir kuvveti başka bir yere nakledip orada etki elde etmek. (Örn: Römorkör ile bir geminin yedeklenmesi veya döndürülmesi) HALATLAR
  • 4. /00 HALATLARIN ANA İŞLEVİ: Bir kuvveti bir yerden bir yere iletmektir . Bu işlev gemi kullanmada iki temel amacı gerçekleştirmek için kullanılır: 2. Bir kuvveti etkileyebileceği yerden etkileyemeyeceği bir yere göndererek etkiyi önlemek . (örn: rıhtıma bağlı bir gemide rüzgar ve akıntı etkisinin iskeledeki babaya aktarılarak gemi üzerinde etkisizleştirilmesi) HALATLAR
  • 5. /00 HALATLARI MEYDANA GETİREN ELEMANLAR a. Lif: Halatın yapıldığı malzemenin en ince parçasıdır. b. Filasa : Liflerin bir tarafa bükülmesiyle halatın elde edilen parçasıdır c. Kol : Filasaların bir tarafa bükülmesi sonucu elde edilen parçasıdır d . Halat : Kolların bükümünün tersine hepsinin bir arada bükülmesi ile halat meydana gelir. HALATLAR
  • 6. /00 HALAT ÇEŞİTLERİ 15-20 lifin bir araya getirilmesi ile oluşan büküme Filesa Bükümü denir. Halatlar bükümlerine ve kol adedine göre şu isimleri alırlar 1. Yoma Bükümlü Halat : 3 kolun bükülmesinden meydana gelir. (lifin sağa bükümle filesayı, filesanın sola bükümle kolu, 3 kolun sağa bükümle yoma bükümlü halatı oluşturması )(eğer kollar sola bükülmüşse buna gomina bükümü adı verilir.) 2. Çarmık Bükümlü Halat: Dört kolun sağa bükülmesi ve içinden kendirden bir fitil geçirilmesi (esneklik kazandırması için) ile oluşur. 3. İzbarçına Bükümlü Halat: Dokuz kolludur. Üç yoma bükümlü halatın bir araya getirilip ters yöne bükülmesi ile elde edilir. BÜKÜMLERİNE GÖRE HALAT ÇEŞİTLERİ HALATLAR
  • 7. /00 HALAT ÇEŞİTLERİ Denizde kullanılan halatlar yapılış yöntemi ve kullanılan malzeme yönünden üç kısma ayrılırlar. SENTETİK HALATLAR ÇELİK HALATLAR BİTKİSEL HALATLAR YAPILIŞ BİÇİMLERİNE GÖRE HALAT ÇEŞİTLERİ: HALATLAR
  • 8. /00 HALAT ÇEŞİTLERİ a. DOĞAL LİF HALATLAR (Bitkisel Halatlar) : . Bitkisel halatların tümü bir bitkinin yaprak, kök veya kabuklarındaki lif denen ipliksi maddelerin sağa veya sola bükülmesi ile yapılırlar. Lif halatların özellikleri yapıldıkları bitkinin lif karakterlerine bağlıdır. Denizcilikte önceden kullanılan halatların tümü kendirden yapılırdı. Fakat bugün değişik bitkilerden imal edilen Lif halatlar mevcuttur. Bu halatlar şunlardır; (1) Kendir Halatlar (2) Manila Halatlar (3) Sisal Halatlar (4) Pamuk Halatlar (5) Keten Halatlar (6) Hasır Halatlar HALATLAR
  • 9. /00 HALAT ÇEŞİTLERİ a. DOĞAL LİF HALATLAR (Bitkisel Halatlar) : . (1) Kendir Halatlar : Bu halat kenevir bitkisinin liflerinden yapılır. Beyaz renklidir. Kendir halatlar diğer bitkisel halatlara nazaran daha sağlam olmasına rağmen suya girdiklerinde ağırlaşmakta ve kuruduklarında sertleşmektedir . Bu yüzden gemi donanımlarında pek kullanılmamaktadır. Ispavlo ve gırcala imalatında bu tip halatlar kullanılır. HALATLAR
  • 10. /00 HALAT ÇEŞİTLERİ (2) Manila Halatlar : Abaka adı verilen bir bitkinin liflerinden yapılır. Bal renginde, çekme gücü diğer bitkisel halatlardan yüksek bir halattır. Gemicilikte kullanılma yeri en fazla olan bitkisel halattır. Manila halatın bünyesinde %15 oranında yağ vardır. Yağ miktarı halatı nem ve sıcaklığın zararlarından korur , dolayısıyla arma ve selviçe donanımlarında rahatlıkla kullanılabilir. Palanga sistemlerinde, selviçelerde, bazı arma donanımlarında kullanılır. a. DOĞAL LİF HALATLAR : . HALATLAR
  • 11. /00 HALAT ÇEŞİTLERİ (3) Pamuk Halat : Pamuk bitkisinden elde edilen bir halattır. Gemicilikte kullanılma alanı pek geniş değildir. Parekete savlosu ve işaret savlosu olarak kullanılabilir. a. DOĞAL LİF HALATLAR : . HALATLAR
  • 12. /00 (4) Sisal Halat: Manila halattan daha hafif yüzme kabiliyeti olan fakat çekme gücü bakımından zayıf bir halattır. Mecbur kalınmadıkça arma ve selvice donanımlarında kullanılmaz. Genellikle posta çantası verme, malzeme nakli, akaryakıt donanımlarının verilmesinde kılavuz halat olarak kullanılır. a. DOĞAL LİF HALATLAR : . HALAT ÇEŞİTLERİ HALATLAR
  • 13. /00 (5) Keten Halat: Ketenden yapılan halattır. Daha çok küçük teknelerde iskota halatı olarak kullanılır. a. DOĞAL LİF HALATLAR : . HALAT ÇEŞİTLERİ HALATLAR (6) Hasır Halat: Hasır bitkisinden yapılır. Hafif ve yüzücü bir halattır..
  • 14. /00 HALATLAR HALAT ÇEŞİTLERİ b . SENTETİK HALATLAR : Plastik sanayinin gelişmesi sonucu, sentetik lifler halat sanayiinde kullanılmaya başlanmıştır. Buna göre sentetik halatlar; Naylon, Polyester, Polypropylen ve Polyetilen liflerinden imal edilirler.
  • 15. /00 HALATLAR HALAT ÇEŞİTLERİ b . SENTETİK HALATLAR : Sentetik halatlar , gerek çekme güçlerinin fazlalığı ve gerekse tabii ve kimyevi etkenlere karşı yüksek dirençli olmaları nedeni ile gemicilikte bitkisel halatların kullanıldığı yerlerde kullanılmaya başlanmıştır. Bir sentetik halat aynı kalınlıktaki bir bitkisel halattan ortalama 1,5-3 kat fazla çekme gücüne sahiptir. Halatın bu yüksek gücü %30 uzama kabiliyeti ve küf’e karşı uzun ömürlü olmasındadır.
  • 16. /00 Naylon ve polyester liflerinden elde edilen halatlar kullanım açısından çok kullanışlıdır. Fakat ıslandıklarında batarlar . Polypropylen ve polyetilen lifleri daha kabacadır. Sudan daha hafif olduklarından yüzme kabiliyetine sahiptirler. b . SENTETİK HALATLAR : HALATLAR HALAT ÇEŞİTLERİ
  • 17. /00 Sentetik halatların hangi maddeden imal edildiğini anlamak için basit bir test yapmak yeterlidir. Bu test için ; Yakılan bir sentetik halat naylon ve polyesterden imal edildi ise; Yanma esnasında yanık yün kokusu verir. Yakıcı madde uzaklaştırıldığında alev gözükmez. Naylon halat mavi bir alevle ağır ağır yanarken polyester halat ise sarı alevle hızlı yanar. Diğer taraftan yakılan sentetik halat polypropylen veya polyetilenden imal edilmiş ise; Yanma esnasında Parafin (mum) kokusu verir. Yakıcı madde uzaklaştırılsa dahi alev bir müddet daha görülür. b . SENTETİK HALATLAR : HALATLAR HALAT ÇEŞİTLERİ
  • 18. /00 Sentetik halatların ömrünün uzatılması için; 1. Aşırı yük ve karaman vurulmaması gereklidir. 2. Sert pürüzlü yüzeylerde kullanılmamaları gereklidir. 3. Keskin ve sivri çıkıntılarda kesilmemelerine dikkat edilmelidir. 4. Kırılmalarına müsaade edilmemelidir. 5. Halatların gamba almalarına ve buruşmalarına müsaade edilmemelidir. 6. Buz tutması durumunda ısıtılarak buzu çözülmelidir. b . SENTETİK HALATLAR : HALATLAR HALAT ÇEŞİTLERİ
  • 19. /00 Aynı şartlarda aynı amaç için kullanılan bir sentetik halat, manila halattan 5 kat daha uzun ömürlü olur. b . SENTETİK HALATLAR : HALATLAR HALAT ÇEŞİTLERİ
  • 20. /00 c. TEL HALATLAR : Donanmamızda kullanım sahaları kısıtlı olmasına rağmen, itina ile kullanıldıkları taktirde, bitkisel ve sentetik halatların yer almadığı bir çok maksatlar için yararlı olurlar. Ayrı ayrı çelik yada farklı metallerden yapılan çeşitli ebattaki liflerin bir tarafa bükülmesi sonucu kollar; kolların diğer tarafa bükülmesi sonucu ile de madeni halatlar oluşur. HALATLAR HALAT ÇEŞİTLERİ
  • 21. /00 Madeni halat kollarındaki tel liflerin adedi , halatın kullanılacağı amaca göre ayarlanmıştır. Madeni halatların özellikleri, kollarının ve kollarındaki metal liflerin sayısı ile belirlenir. Buna göre 6 x 19’luk bir madeni halatta 6 adet kol ve her kolda 19 adet metal lif var demektir. Ağır işlerde 37 veya 61 telli halatlar kullanılır. Gemilerde çarmıklar, ıstralyalar ve yük donanımlarında kullanılırlar. c. TEL HALATLAR : HALATLAR HALAT ÇEŞİTLERİ
  • 22. /00 Madeni halatlar, çok sayıda ince metal liflerden meydana geldiklerinden ve bu liflerin de çabuk kırılmaya yatkın olmalarından dolayı harici aşınmalardan çok çabuk etkilenirler.  Halata esneklik kazandırmak için kolların ve bedenin ortasına fitil veya orta kol denilen çelik tel veya kendir halat yerleştirilir. Fitilin ölçüsü halatın kol ölçüsü kadar olur. c. TEL HALATLAR : HALATLAR HALAT ÇEŞİTLERİ
  • 23. /00   Eğer orta kol yada fitil bitkisel olur ise; Halat elastiki olmasının yanı sıra bir miktar yağ tutacağından,halatın içten sürekli olarak yağlanmasını sağlar . Ancak, fitil bitkisel yerine metal olduğunda, halatın elastikiyetinin azalmasının yanı sıra halat daha güçlü olacak ve bundan dolayı da kullanılma sahası farklılık gösterecektir. c. TEL HALATLAR : HALATLAR HALAT ÇEŞİTLERİ
  • 24. /00 HALATLARIN ÖZELLİKLERİ Aborda, avara, yedekleme manevralarında, gemiyi emniyetli bir şekilde bağlı tutma işlemlerinde halat kullanırken özellikleri ile ilgili bilgiler önem kazanır. Yapılan işe uygun halat seçilmezse ya da eldeki halatın özelliklerine uygun davranılmazsa, bundan halatın kendisi de, başarılmasına çalışılan iş de zarar görür HALATLAR
  • 25. /00 Bir halatın üzerine binecek kuvvetlere dayan a cak sağlamlıkta olması şeklinde tanımlanabilir. 1. Bir halatın güvenli çalışma yükü kopma kuvvetinin beş ya da altıda biridir . 2. Halat üzerindeki dikiş kopma kuvvetini onda bir , bağlar ise yarı yarıya azaltır . 3. Karaman ile halat üzerine binen yük iki kat artar . 4. Keskin kıvrım halatı yarı yarıya zayıflatır. a . KOPMA KUVVETİ ÖZELLİĞİ : HALATLARIN ÖZELLİKLERİ HALATLAR
  • 26. /00 Bir halatın kopma kuvvetini kesin olarak veren bir formül yoktur. Bu halatın malzemesine, kol sayısına, yapımdaki işleme ve kullanım süresine göre değişebilir. a . KOPMA KUVVETİ ÖZELLİĞİ : HALATLARIN ÖZELLİKLERİ HALATLAR
  • 27. /00 Manila ve sisal halatların esneme özellikleri azdır . (çalışma yükünde %5) (kopma yükünde %10-20) b. ESNEME-UZAMA ÖZELLİĞİ: Sentetik halatlar içinde en esnek olanları naylon halatlardır . (%16-35) (gomina büküm- çalışma yükünde %35 . Kopma yükünde %50 ) (Çift kat örgü-çalışma yükünde %16 . Kopma yükünde %30 ) Tel halatlarda ise uzama özelliği yok denecek kadar azdır HALATLARIN ÖZELLİKLERİ HALATLAR Diğer sentetik halatların uzama oranları daha azdır . (çalışma yükünde %5-11 ) (kopma yükünde %23-40 )
  • 28. /00 Manila ve sisal halatlar şoka karşı dayanıksızdır. Karaman vurulduğu zaman çabucak koparlar . Islandıklarında daha da dayanıksız olurlar c. ŞOK EMME ÖZELLİĞİ Sentetik halatlar, özellikle naylon halatlar bitkisel halatlara göre 5-10 kat daha dayanıklıdırlar . Bu nedenle yedekleme işlerinde kullanılmaları yararlıdır Tel halatlar ise şoka karşı tamamen dayanıksız olup karaman vurulmadan kullanılmalarına özen gösterilmelidir HALATLARIN ÖZELLİKLERİ HALATLAR
  • 29. /00 Bitkisel halatlar aşırı yük altına girdiklerinde, kopacaklarını keskin çatırtı sesleri çıkararak belli ederler. Koptuklarında çok sıçramazlar , dolayısıyla çevrelerine tehlikeleri az olur. d. KOPMA ETKİSİ Ö ZELLİĞİ Sentetik halatlar kopma kuvvetine ulaştığında şiddetli bir sıçrama hareketi ile kollarının büküm yönünün tersine savrulurlar . Sentetik halatlar kopma noktasına geldiklerini boyları çok uzar ve çapları küçülür . Bu sebepten yük altındaki sentetik halatların seslerine kulak vermek yerine gözle takip edilmesi gereklidir Tel halatlarda ise koptuklarında karşı tarafa fırlayan her uç, keskin bir kamçı hareketi yapar HALATLARIN ÖZELLİKLERİ HALATLAR
  • 30. /00 Bitkisel halatların sürtünme katsayısı diğerlerine nazaran daha büyüktür. Bu nedenle bu tip halatlar üzerlerine yük binmekteyken ırgat fenerlerinden veya babalardan kolayca sıyrılarak kaçamazlar e. S Ü RT Ü NME Ö ZELLİĞİ: Sentetik halatların sürtünme katsayısı daha düşüktür. Bu halatlar volta edildikleri babalar, koç boynuzları ya da ırgat fenerleri üzerinden kolayca kaçıp kurtulabilirler Tel halatların da sürtünme kat sayıları düşüktür. Bu sebeple bu halatlarında volta edildikleri yerden kayıp, kaçma eğilimleri yüksektir HALATLARIN ÖZELLİKLERİ HALATLAR
  • 31. /00 Bitkisel halatlar suda yüzemezler. Aksine ıslandıklarında su çekip ağırlaşır ve kullanılmaları zorlaşır . Ağırlıkları kadar su emebilirler f. Y Ü ZME Ö ZELLİĞİ: Sentetik halatlar ise hemen hemen hiç su emmezler (ağırlıklarının %7 si kadar), bu yüzden ağırlıkları artmaz. Naylon ve polyester halatlar yüzemezken, polietilen ve polipropilen halatlar yüzebilirler Tel halatlar hiç su emmezler ve kuşkusuz suda yüzemezler HALATLARIN ÖZELLİKLERİ HALATLAR
  • 32. /00 HALATLAR HALATLARIN ÖLÇÜ BİRİMLERİ VE GÜÇLERİ Bitkisel veya sentetik halatların ölçü birimi BURGATA / PUS ’dur. 1 Burgata=1 Pus=2.54cm’dir Bitkisel ve sentetik halatlar çevreleriyle ölçülürler . Halat kalınlıkları 5 burgatadan 16 burgataya kadar değişir. Ancak en büyük gemilerde dahi 12 burgata’dan büyük halat kullanılmaz
  • 33. /00 HALATLAR HALATLARIN ÖLÇÜ BİRİMLERİ VE GÜÇLERİ Halatların uzunlukları kulaç terimi ile ölçülür. Halatlar roda denilen yuvarlak kangal biçiminde satılır. 1 roda halat genelde 120 kulaç (220m) uzunluğundadır. 1 Kulaç = 1,83 m
  • 34. /00 HALATLAR HALATLARIN ÖLÇÜ BİRİMLERİ VE GÜÇLERİ Bitkisel Halatın Kesilme Gücü : Burgatasının karesinin 3’e bölümü ile hesaplanır. Sonuç “ton” olarak bulunur. Bitkisel Halatın Çalışma Yükü : Kesilme gücünün 6’ya bölümü ile hesaplanır. Sonuç “ton” olarak bulunur. “ Sentetik halatlar yüke vurulunca uzarlar .” demiştik. Basit Test: Kritik ağırlıkta bir yükte kullanılacaksa; halat bedenine 1 m uzunluğunda ispavlo ortasında 25 cm ilmek yapılarak bağlanır. İspavlo gerilirse halat kopma yüküne ulaşmış demektir.
  • 35. /00 HALATLAR HALATLARIN ÖLÇÜ BİRİMLERİ VE GÜÇLERİ Sentetik Halatların Karşılaştırılması Halat Cinsi Burgata Ağırlık (100m) Kesilme Yükü Naylon 1,5 9,4 kg 3000kgf Polipropilen 1,5 6,5 kg 2030 Polietilen 1,5 6,9 kg 1540 Polyester 2 11,6 kg 2270 Manila 1,5 10,5 kg 955
  • 36. /00 HALATLAR HALATLARIN ÖLÇÜ BİRİMLERİ VE GÜÇLERİ Çelik Halatların Ölçülmesi Çelik halatlar da burgata ile ölçülür Ölçümleri bir kumpas ile veya mm cinsinden çaplarının alınmasıyla yapılır. 1 burgata = 8 mm Çelik Halatların Kesilme Gücü: Halattaki tel sayısına göre değişir. 12 tel = 2 x(burgatanın karesi) 24 tel = 3 x(burgatanın karesi) 37 tel = 3,5 x(burgatanın karesi)
  • 37. /00 HALATLAR Çelik Halatların Korunması Tel halatlar güçlerini pekiştirmek için içine bazı maddelerde katılarak çelik veya dökme demirden imal edilirler. Kullanılan malzemeler fosfor veya bronzdur . Rutubetli yerlerde kullanılacaksa galvanizli üretilir. Boyları kulaç olarak ölçülür, ağaçtan silindirlere sarılmış rodalarda temin edilir. Roda boyu 150-200 kulaçtır. HALATLARIN KORUNMASI
  • 38. /00 HALATLAR Çelik Halatların Korunması 1. Kuru ve iyi havalandırılan yerlerde saklanmalıdır. 2. Galvanizli de olsa rutubete karşı ince yağ ile yağlanmalıdır . 3. Kullanılmayan kısmı tamburatada sarılı durmalı ve üstü kapela ile örtülü olmalıdır. HALATLARIN KORUNMASI
  • 39. /00 HALATLAR Çelik Halatların Korunması 4. Donanımda bulunan teller periyodik olarak temizlenmelidir . 5. Tellerin gamba kısımları düzeltilmeli, böyle tellere yük vurulmamalıdır. HALATLARIN KORUNMASI
  • 40. /00 HALATLAR HALATLARIN KORUNMASI Gemilerde kullandığımız bitkisel halatların uzun ömürlü olmasını istiyorsak onları itina ile bakımlı tutmalıyız. Buna göre; 1. Gamba almış kolların düzeni kaybolmuş halata yük vurmayın, palangaya donatıp çekmeyiniz. 2. Halatın kum, küçük taş, toprak ve yağa bulaşmasına müsaade etmeyiniz. 3. Aynı yerinin aşınmasına müsaade etmeyin, yönünü değiştirerek kullanınız. Aşınan yerleri façuna ediniz. 4. Çürük ve yıpranmış yerleri kullanmayın, orayı kesip dikiniz. 5. Halatı vinç üzerinde daima aynı yönde kullanmayınız. 6. Halatı zincir bosaya değil halat bosaya vurunuz. 7. Halatlara karaman vurdurmayınız.
  • 41. /00 HALATLAR HALATLARIN KORUNMASI 8. Şamandıra halatlarının gereken yerlerine usturmaça koymak veya façuna etmek suretiyle ezilmesine izin vermeyiniz. 9. Halatların ıslandıklarında kendiliklerinden gerilmelerine izin vermeyin ve bulundukları donanımlardan gevşetiniz. 10. Palangalar için halatlara uymayan makara ve tornolar kullanmayınız.. 11. Makara ve tornoları daima kontrol ettiriniz, gerekiyorsa yağlayınız.
  • 42. /00 HALATLAR Emniyet Hususları 1. Halatın geçtiği yerler dikkat ediniz. Gerildiği durumda ne şekil alacağını göz önünde bulundurunuz. 2. Asla kıvrım veya gamba içinde durmayınız. 3. Halatın bedeni baba üzerinden veya makaradan yön değiştirmiş ise kesilme durumunda ne şekilde hareket edeceğini göz önünde bulundurunuz. 4. Üzerinde yük bulunan halat (makara veya baba üzerinden) ile gemi binası veya küpeşte arasında durmayınız.
  • 43. /00 HALATLAR Emniyet Hususları 5. Üzerinde yük vurulmuş bir halatın üzerinden veya altından geçmeyiniz. Aynı şekilde halat yardımıyla kaldırılan bir yük balyası altından da geçmeyiniz. 6. Bitkisel halatlar ıslandıklarında bir miktar boyu uzar. Islak halat volta edildiğinde kuruyunca kesilebileceğinden belli bir kaloma ile volta edilmelidir. 7. Halatların yapıldıkları malzemelere göre kopma kuvvetine ulaştıklarında nasıl hareket ettiklerini daima göz önünde tutunuz.
  • 44. /00 HALATLAR HALATLARIN KALINLIKLARINA GÖRE ALDIĞI İSİMLER : a.Ispavlo : Piyan yapmak için kullanılan ve liflerin bükülmesi ile elde edilen ince iplere denir. Gırcalanın daha incesi olup katransızdır. b.Gırcala : Ispavlonun biraz daha kalınıdır. Piyan façuna yapma işlerinde kullanılır. Katranlı kalın sicime gırcala denir. c.İnce : 0.5 Burgatadan 2 Burgataya kadar olan halatlara denir. El incesi, sancak savlosu, vasıta pariması, denizbağı gibi bir çok işlerde kullanılır.
  • 45. /00 HALATLAR HALATLARIN KALINLIKLARINA GÖRE ALDIĞI İSİMLER : ç.Halat : 2 Burgatadan 5 Burgataya kadar olan halatlara denir. Genelde manevra halatı olarak kullanılır. d.Yoma : 5 Burgatadan 8 Burgataya kadar olan halatlara denir. Gemi bağlamasında ve yedek halatı olarak kullanılır. e.Palamar: 8 Burgatadan yukarıya olan halatlara verilen addır. Yedek halatı olarak kullanılır.
  • 46. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI Gemilerin bir süre kalacakları belirli yere bağlamada kullanılan halatlara “palamarlar” veya “bağlama halatarı” denir. Geleneksel olarak gemiler rıhtıma yanaştıklarında başüstünden ve kıçüstünden verdikleri halatlarla bağlanırlar. Bunlara baş palamarlar ve kıç palamarlar denir.
  • 47. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Rıhtıma bağlı olan bir gemiyi geleneksel olarak bağlamada kullanılan palamar düzeni normal koşullarda aşağıda olduğu gibidir. Baş Halat Baş Açmaz Kıçkoltuk Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar
  • 48. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Rıhtımda baş ve kıç halatları verecek babalar bulunmuyorsa aşağıdaki palamarlar verilerek de bağlama yapılabilir. Baş Açmaz Baş Omuzluk Baş halatı Kıçkoltuk Kıç Açmaz Kıç Omuzluk Kıç halatı Baş Palamarlar Kıç Palamarlar Baş Halat Kıç Halat
  • 49. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Başomuzluk baş halatı ile kıçomuzluk kıç halatı geleneksel bağlama düzeninde baş ve kıç halatlara destek sağlamak maksadıyla ilave olarak da verilebilir. Baş Halat Baş Açmaz Kıçkoltuk Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar Başomuzluk Baş Halatı Kıçomuzluk Kıç Halatı
  • 50. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Baş Halatlar ve Kıçkoltuklar gemilerin dış etkenler tarafından geri hareket ettirilmelerini önlerler. Baş Halat Baş Açmaz Kıçkoltuk Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar Bu halatlara aynı zamanda Başa Kumanda Eden halatlar da denilebilir.
  • 51. HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Başa kumanda eden bu iki halattan yalnız baş halat vira edilirse gemi rıhtım boyunca ilerler, bununla birlikte baş rıhtıma “sıkma” kıç ise rıhtımdan “açma” eğilimi gösterir. Baş Halat Baş Açmaz Kıçkoltuk Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar
  • 52. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Yalnız Kıçkoltuk vira edilirse, gemi yine rıhtım boyunca ilerler; ancak kıç rıhtıma “sıkma”, baş “rıhtımdan “açma” eğilimi gösterir Kıçkoltuk Baş Açmaz Baş Halat Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar
  • 53. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Hem baş halat hem de kıçkoltuk dengeli olarak vira edilirse gemi hemen hemen rıhtıma paralel olarak hareket eder. Kıçkoltuk Baş Açmaz Baş Halat Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar
  • 54. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Kıç halatlar ve başkoltuklar geminin dış etkenler tarafından ileri doğru hareketini önler Kıçkoltuk Baş Açmaz Baş Halat Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar Bu halatlara aynı zamanda Kıça Kumanda Eden halatlar da denilebilir.
  • 55. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Kıçkoltuk Baş Açmaz Baş Halat Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar Kıça kumanda eden bu iki halattan yalnız kıç halat vira edilirse gemi rıhtım boyunca geriler, bununla birlikte kıç rıhtıma “sıkma”, baş ise rıhtımdan “açma” eğilimi gösterir.
  • 56. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Kıçkoltuk Baş Açmaz Baş Halat Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar Yalnız Başkoltuk vira edilirse, gemi yine rıhtım boyunca geriler; ancak bu kez baş rıhtıma “sıkma”, kıç “rıhtımdan “açma” eğilimi gösterir
  • 57. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Kıçkoltuk Baş Açmaz Baş Halat Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar Hem kıç halat hem de başkoltuk dengeli olarak vira edilirse gemi hemen hemen rıhtıma paralel olarak geriye doğru hareket eder.
  • 58. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI 2.Baş Koltuk Başkoltuk Kıçkoltuk Baş Açmaz Baş Halat Kıç Açmaz Kıç Halat Baş Palamarlar Kıç Palamarlar Açmazlar dış etkenler tarafından geminin bordasal olarak rıhtımdan açılmalarını önler
  • 59. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI Baş Palamarlar Kıç Palamarlar Başomuzluk baş halatları, gemilerin geriye doğru hareket etmelerini önler, vira edilirse, gemi rıhtım boyunca ilerler; bu sırada, oldukça az olmakla birlikte, baş rıhtıma “sıkma”, kıç rıhtımdan “açma” eğiliminde olur. 2.Baş Koltuk Başkoltuk Baş Açmaz Baş Omuzluk Baş halatı Kıçkoltuk Kıç Açmaz Kıç Omuzluk Kıç halatı
  • 60. /00 HALATLAR BAĞLAMADA KULLANILAN HALATLARIN İSİMLERİ MANEVRA KOMUTLARI Baş Palamarlar Kıç Palamarlar Kıçomuzluk kıç halatları, gemilerin ileriye doğru hareket etmelerini önler, vira edilirse, gemi rıhtım boyunca geriler; bu sırada, oldukça az olmakla birlikte, kıç rıhtıma “sıkma”, baş rıhtımdan “açma” eğiliminde olur. 2.Baş Koltuk Başkoltuk Baş Açmaz Baş Omuzluk Baş halatı Kıçkoltuk Kıç Açmaz Kıç Omuzluk Kıç halatı
  • 61. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ Palamarlar , gemi kullanmada, özellikle yanaşırken, kaptanın en değerli manevra yardımcılarıdır. Bunlardan tam olarak yararlanabilmek için gemi üzerindeki etkilerini iyi bilmek gerekir 1. DURAN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ 2. İLERLEYEN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ
  • 62. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ 1. DURAN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ a. Başaçmaz vira edilirse baş omuzluk rıhtıma yanaşırken gemi ağırlık merkezinde çark edeceğinden kıç dışa savrularak rıhtımdan uzaklaşır. *A
  • 63. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ 1. DURAN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ b. Baş halat vira edilirse, başomuzluk rıhtıma yaklaşır, kıç dışa savrulur ve gemi biraz ileri yol kazanır. *A
  • 64. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ 1. DURAN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ c. Rıhtıma baştan ve kıçtan birer açmaz verildiğinde, kıçtaki nin boşu alınıp aganta edildikten sonra, baştaki vira edilirse, gemi, önce başomuzluktan yaslayacak biçimde köşegensel olarak rıhtıma yaklaşır. Kıç açılmaya çalışır ancak bağlı olduğundan dışarı savrulamaz . Gemiyi rıhtıma yaklaştırmak için tek baş açmazdan daha fazla güç gerekir. *A
  • 65. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ 1. DURAN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ d. Başaçmaz ve kıçaçmaz dengeli bir şekilde vira edilirse, gemi rıhtıma paralel bir şekilde yaklaşır. Böyle yanaştırmada halatlar rıhtıma yaklaşmak üzere yararlı kullanılmış olsa da geminin bordasal hareketinden dolayı sualtı ve suüstü dirençleri fazla olur. Bu yöntem geminin rıhtıma paralel olarak yavaşça yanaştırılması istendiğinde özellikle seçilebilir. *A
  • 66. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ 1. DURAN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ e. Babalara takılmış palamarlardan kıç halatın boşu alınıp aganta edildikten sonra, baş halat vira edilirse , gemi biraz ilerleyerek, başomuzluktan yaslayacak biçimde hareket eder. *A
  • 67. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ 1. DURAN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ f. Baş ve kıç halatlar dengeli bir biçimde vira edilirse, gemi ileri ya da geri yol kazanmadan, rıhtıma paralel olarak yanaşabilir. Ancak bu durumda açmaz halatlara göre daha fazla güç gerekecektir. *A
  • 68. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ Pervanesi duran, dümen yelpazesi ortada bulunan bir geminin, yalnızca daha önceden kazanmış olduğu ileri yolun momentumu ile rıhtıma paralel olarak hareket ettiğini düşünelim 2. İLERLEYEN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ
  • 69. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ a. Bu sırada kıç halat rıhtıma verilip aganta edilirse; Kıçtaki “K” noktasından rıhtıma uzanan halat üzerinde ortaya çıkan “F” kuvveti, gemiyi iki bileşene ayırarak etkiler. “KG”, ilerlemeyi önlemeye çalışırken, “KR” ise, kıçı rıhtıma doğru çeker. Sonuçta geminin başı kıça kaymış olan savrulma noktası etrafında dışarı doğru atılır . Bu sırada ileriye etki yapan momentum ise gemiyi rıhtıma paralel tutmaya çalışırken şiddetle savrulmasını önlerken, başomuzluğun rıhtıma yaklaşmasını sağlar. Netice olarak gemi önce kıçomuzluğu yaslayacak biçimde köşegensel olarak rıhtıma yaklaşır. 2. İLERLEYEN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ
  • 70. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ F 2. İLERLEYEN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ G R K A Momentum Yönü F G R K A Momentum Yönü
  • 71. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ b. Aynı koşullarda bu kez başkoltuk verilip aganta edilirse, başomuzluktaki “B” noktasından dışarıya uzanan halat üzerinde ki “F” kuvveti gemiyi yine iki bileşene ayırır. ”BG” ilerlemeyi önlerken, “BR” başomuzluğu rıhtıma doğru çeker. Gemi savrulma noktası çevresinde kıçı rıhtımdan dışarı fırlayacak , başı ise keskin olarak rıhtıma doğru yönelecek şekilde kuvvetle savrulur. 2. İLERLEYEN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ
  • 72. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ 2. İLERLEYEN BİR GEMİYİ YANAŞTIRIRKEN HALATLARIN ETKİLERİ A Momentum Yönü F G R B A Momentum Yönü
  • 73. HALATLAR YANAŞMADA KULLANILAN HALATLAR VE ETKİLERİ Her iki durum da palamarların etkilerini kuramsal olarak açıklamak üzere verilmiştir. Yoksa uygulamada tek başına bir haltı aganta ederek gemiyi durdurmak düşünülemez. Böyle bir durumda eğer hızı da düşük değilse halat hemen kopacaktır.
  • 74. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA a. KUVVET-HALAT KOŞUTLUĞU Halat , kendisini etkileyen ana kuvvet ile paralel olarak bulunursa üzerindeki gerilim kuvveti en az düzeyde olur ve halattan en fazla fayda sağlanır. Buna göre gemiyi bir yere bağlarken hem halatlardan tam faydalanmak hem de gemiyi güvenlikte bulundurmak için şu 3 noktaya dikkat etmek gerekir.
  • 75. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA a. KUVVET-HALAT KOŞUTLUĞU 1. Boysal kuvvetlere karşı gemiyi olduğu yerde tutmada, en çok yarar sağlayan halatlar BAŞ-KIÇ çizgisine olabildiğince paralel olan BAŞ, KIÇ ve KOLTUK halatlarıdır. Dolayısıyla bu halatlar mümkün olduğu kadar omurgaya paralel olmalıdır.
  • 76. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA İyi Koltuk Halatları 20 ton 20 ton rüzgar Kötü Koltuk Halatları 25 ton 20 ton rüzgar
  • 77. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA a. KUVVET-HALAT KOŞUTLUĞU 2. Bordasal kuvvetlere karşı gemiyi olduğu yerde tutmada en faydalı halatlar kemeresel doğrultuda uzanan açmaz halatlardır. Mümkün olduğu kadar omurgaya dik olarak verilmelidirler.
  • 78. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA İyi Açmaz Halatları 10 ton 20 ton rüzgar Kötü Açmaz Halatları 10 ton 14.1 ton 14,1 ton 20 ton rüzgar
  • 79. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA a. KUVVET-HALAT KOŞUTLUĞU 3. Gemiden uzanan halatlar ile rıhtımın yüzeyinin mümkün olduğunca küçük açı yapması olumlu olacaktır. Bu nedenle halatın verildiği loçanın rıhtım yüzeyine yakın bulunmasına ya da loça ile rıhtımdaki baba uzaklığının çok kısa olmamasına dikkat edilmelidir.
  • 80. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA İyi Bağlama Kötü Bağlama 52 ton 50 ton rüzgar 88 ton 50 ton rüzgar Açı küçük Açı büyük
  • 81. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA b. ETKİNİN TEPKİYE EŞİTLİĞİ Halatlar üzerlerine bindirilen gerilim kuvvetlerini her iki çımalarına da uygularlar. Örneğin demirli veya şamandıraya bağlı bir gemiye vereceğimiz halatı vira ettiğimizde hem kendi gemimiz hem de karşı gemi etkilenecektir. Aynı şekilde baba yerine dayanıksız bir takım maddelere bağladığımızda ya yerinden kopacak ya da gemiyi kendisine çekeceğine malzememe bize doğru gelecektir.
  • 82. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA c. UZAMADA CİNS-BOY-KALINLIK ETKİLERİ 1. Aynı boydaki değişik cins halatlar, üzerlerine aynı şiddet uygulandığında farklı miktarlarda uzarlar. Bu noktaya özellikle değişik cins halatları birlikte kullandığımızda dikkat etmeliyiz. Açmaz olarak bir tel, bir de polipropilen halat verdiğimizde 25 tonluk rüzgar yükü gemiyi 12.5 cm açsa, tel halat tüm yükü üzerine alırken sentetik halat 0.2 ton yük alır.
  • 83. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA c. UZAMADA CİNS-BOY-KALINLIK ETKİLERİ 2. Aynı kalınlıkta, aynı cins halatın her birine aynı şiddette kuvvet uygulandığında uzun halat daha çok uzama yapar. 3. Aynı boy ve aynı cins iki halata aynı şiddette yük uygulandığında kalınlığı daha az olan halat daha çok uzama yapar.
  • 84. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA d. AŞINMAYA VE ŞOKA DAYANIKLI HALAT Gemiden römorköre verilen, “ yedekleme koltuğu ” halatının, içinden geçtiği loçadan veya kurtağzı gibi yerlerden aşınmamas ı ve aynı zamanda kopma kuvveti yüksek ve karamana dayanıklı olması istenir. Aynı özellik gemiden verilen baş ve kıç koltuk halatlarında da istenir. Bu gereksinimleri bir halatta toplayabilemek için bir tel halata 6-12 m civarında sentetik halat ekleyerek bileşik halatlar oluşturulmuştur.
  • 85. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA d. AŞINMAYA VE ŞOKA DAYANIKLI HALAT Bu tip halatların tel kısmı daha zor aşınmakta bunun yanında olup sentetik kısmı nedeniyle babalara volta kolaylığı ve bir miktar esneme özelliği mevcuttur. Bileşik halat karamana karşı tekli halatların hepsinden daha dayanıklıdır. Bileşik halatlarda tel halat ile sentetik halatın aynı yöne bükümlü halattan seçilmesi gereklidir.
  • 86. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA e. MOMENTUM – HALAT İLİŞKİSİ: Bir gemiyi bir yere yanaştırırken temel kural, geminin hareketinin hemen hemen tümünü makineler, demirler ve römorkörler ile durdurmak, halatlara çok küçük hareketleri denetleme görevi vermektir. Özellikle çok büyük ve yüklü gemilerin halatla durdurulabileceği beklenmemelidir. Bu teknelerin en ufak hareketi bile büyük bir momentum oluşturur ve bu da birçok halatı anında koparmaya yeter.
  • 87. HALATLAR HALAT KULLANIMINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN BİR KAÇ NOKTA e. MOMENTUM – HALAT İLİŞKİSİ: Bir gemiyi bir yere yanaştırırken temel kural, geminin hareketinin hemen hemen tümünü makineler, demirler ve römorkörler ile durdurmak, halatlara çok küçük hareketleri denetleme görevi vermektir. Özellikle çok büyük ve yüklü gemilerin halatla durdurulabileceği beklenmemelidir. Bu teknelerin en ufak hareketi bile büyük bir momentum oluşturur ve bu da birçok halatı anında koparmaya yeter.
  • 88. HALATLAR HALAT MANEVRASINDA ALINMASI GEREKLİ EMNİYET TEDBİRLERİ a. Halatlar ırgat fenerlerine ve babalara çok süratli volta edilmemelidir. Çünkü bu sürat karışıklığa ve halatın gayri muntazam olarak voltasına neden olacaktır.   b. Halatlarla ilgili çalışmalar esnasında her zaman halatlardan uzak durmalı ve tehlikeli sayılacak bölgelere girilmelidir.   c. Manevralar esnasında personel vardevalalardan uzak durmalı ve kendini kollamalıdır.  
  • 89. HALATLAR ç. El incesinin atılması esnasında ince topuzunun sahil veya gemi güvertesinde bulunan bir personelin kafasına çarpmaması için sahil veya gemi ikaz edilmelidir.   d. Halatı babaya volta ederken kesinlikle elinizi baba ile halat arasına sokmayın ve halatı belirli bir mesafede tutarak volta ediniz.   e. Tüm manevralarda güverte üzerinde çalışan personel muhakkak surette can yeleği giymeli ve paçalarını camadana vurmalıdır. Giyilecek can yeleklerinin kapok veya mantar tipi olması daha uygundur. HALAT MANEVRASINDA ALINMASI GEREKLİ EMNİYET TEDBİRLERİ
  • 90. /00 HALATLAR HALAT İŞLERİNDE KULLANILAN DEYİMLER GEMİCİ BAĞLARI
  • 91. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR TANIMLAR: BAĞ : Halat ve incelerin kuvvetlerinden kaybetmeden çıma/bedenlerine kolayca volta ve fora olabilecek şekilde yapılan denizciliğe özgü düğümlere denir. ÇIMA : Halat ve incelerin uç kısımlarına denir. DOBLİN: Halat ve incelerin iki çımasından tutulup, bedene “U” şekli verilmesine doblin denir. 5. GEMİCİ BAĞLARI: DOBLİN ÇIMA
  • 92. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR TANIMLAR: BEDEN : Halat ve incelerin iki çıma arasında kalan kısmına denir. KURUZ : Halat ve incelerin bedenlerinin üst üste gelmesi ile oluşan yuvarlağa denir. KASA : Halat ve incelerin çımalarının beden üzerine yatırılarak dikiş veya piyanla tutturulması sonucu meydana gelen yuvarlak kısma denir. 5. GEMİCİ BAĞLARI: KASA KURUZ
  • 93. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR TANIMLAR: VOLTA : Halatların herhangi bir yere veya kendi bedenleri üzerine bir defa sarılması işlemine denir. MEZEVOLTA : Halatların herhangi bir yere veya kendi bedenleri üzerine bir defa sarıldıktan sonra çımaların aksi yönlere çekilmesi ile oluşan bağa denir. DÜĞÜM : Halatların bedenleri üzerine bir kuruz meydana getirip çımalarından herhangi birinin bu kuruzun içinden alınıp çekilmesi ile meydana gelen bağdır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: DÜĞÜM VOLTA MEZEVOLTA
  • 94. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR KAZIK BAĞI : Vasıta ve usturmaça parimalarını vardevela puntellerine bağlamakta kullanılır. Yapılışı : Bağlanacak halatın bağlama payı ayrıldıktan sonra bağ yapılacak yere çımayla üstten bir volta alınır. Alttan gelen çıma beden üzerinden çapraz şekilde alınıp çıma bağlanacak yerin altından dolaştırıldıktan sonra çapraz bedenin altından alınır ve çıma suga edilmek suretiyle bağ tamamlanır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: KAZIK BAĞI
  • 95. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR ÇİFTE KAZIK BAĞI : Kazık bağının daha sağlam olması için yapılan bağdır. Kazık bağının kullanıldığı yerlerde kullanıldığı gibi yelken ve tenteleri tente tellerine gergin bir şekilde bağlamakta da kullanılır. FORALI KAZIK BAĞI : Kazık bağının daha kolay fora edilmesi için yapılan bağdır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: ÇİFTE KAZIK BAĞI FORALI KAZIK BAĞI
  • 96. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR SANCAK BAĞI : Fırdöndüsü bulunmayan sancak savlolarını sancaklara bağlamakta veya bir halatın çımasını diğer bir halatın kasasına eklemekte kullanılır. Sıkışmaya yatkın bir bağ olduğundan forası da zordur. Yapılışı : Bağlanacak iki çımadan bir tanesine küçük bir doblin kasa yapılır. Diğer çıma, bu doblin kasanın altından ve içinden geçirilir. İkinci işlem olarak çıma, doblin kasanın etrafından dolaştırılır ve doblin kasa ile kendi bedeni arasına sokulur. Çıma ve uzun beden suga edilmek suretiyle bağ tamamlanır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: SANCAK BAĞI
  • 97. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR ÇİFTE SANCAK BAĞI : Sancak bağının kullanıldığı yerlerde kullanılır, sancak bağının daha kuvvetli olması için yapılır. Yelken uskotalarını, uskota yakalarına bağlamada bu bağ kullanıldığından; Diğer bir adı da USKOTA bağıdır. FORALI SANCAK BAĞI : Yağışlı havalarda ve sert rüzgarlarda sancak bağı sıkışacağından, forasında kolaylık sağlamak amacıyla yapılan bağdır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: ÇİFTE SANCAK BAĞI FORALI SANCAK BAĞI
  • 98. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR ÇÜRÜK BAĞI : Bir halatın boyunu kısaltmak veya halatın bedeni üzerindeki zedelenmiş/çürük kısmı kesmeden halatı kullanmak için yapılan bağdır. Yapılışı : Zedelenmiş/çürümüş bedenin o kısmı ortada kalacak şekilde aynı beden ile sağa ve sola iki doblin yapılır. Sağdaki uzun beden ile sağdaki dobline, soldaki uzun beden ile soldaki dobline birer mezevolta alınır. Doblin başları uzun beden üzerine piyanlanır veya kuruzlardan birer kavale geçirilmek suretiyle sıyrılmaları önlenerek bağ tamamlanır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: ÇÜRÜK BAĞI
  • 99. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR CAMADAN BAĞI : Yelkenleri camadana vurmak için yelken yüzeylerinin küçültülmesinde camadan kamçılarını birbirine bağlamakta kullanılır. Fora olmaya çok yatkın bir bağ olduğundan; iki halatın birbirine eklenmesinde kullanılması pek tavsiye edilmez. Yapılışı : Bu bağı yaparken bağlanacak çımalar düğümde olduğu şekilde çımalar alttan ve üstten alınmak suretiyle birbirine yarım volta atılır. Daha sonra bu yarım voltanın üzerinde çımalar tekrar yan yana getirilerek bir yarım volta daha atılarak bağ tamamlanır. Dikkat edilecek hususlar; ikinci yarım voltalar alınırken çımaların ilk voltalarda girmiş olduğu yerden çıkmaları gerekmektedir. 5. GEMİCİ BAĞLARI: CAMADAN BAĞI
  • 100. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR DÜLGER BAĞI : Halat çımasını, direk, seren veya diğer bir halatın bedenine bağlamakta kullanılır. Yapılışı : Halatın çıması ile, bağlanacak bir yere bir volta alınır. Alttan gelen çıma uzun bedenin arkasından dolaştırılır. Aynı çıma, voltanın bedeni ile bağlanacak yer arasına sokulur ve boşu alınmak suretiyle bağ tamamlanır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: DÜLGER BAĞI
  • 101. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR ANELE BAĞI : Bir halatın çımasını, aneleye veya mapaya bağlamakta kullanılan bağdır. Yapılışı : Halatın çıması anelenin üzerinde alınarak bir volta atılır. İkinci işlem olarak; alttan gelen çıma gemiden gelen beden üzerine iki veya üç meze volta alınarak 5. GEMİCİ BAĞLARI: ANALE BAĞI
  • 102. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR İZBARÇO BAĞI : Kasası olmayan halat ve incelerin çımalarına acil kasa oluşturmak amacıyla yapılan bağdır. Yapılışı : İstenilen büyüklükte kasa yapma payı göz önüne alınarak beden üzerine bir kuruz kırılır. Kasa büyüklüğünü oluşturan doblin yapıldıktan sonra çıma kuruzun altından yukarıya alınmak suretiyle uzun bedenin altından kuruzun üstünden içeriye doğru kasa doblinin yanına getirilir. Beden ve çımanın boşları alınıp, çıma kasa bedenine piyanlanır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: İZBARÇO BAĞI
  • 103. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR BELDE İZBARÇO BAĞI : Denize düşen personele atılan incelerin çımasını bele bağlamakta kullanılır. Bütün gemi personelinin bilmesi gereklidir. Bu bağın özelliği sıkışmamasıdır. Yapılışı : Bele bağlanacak miktar dikkate alındıktan sonra atılan ince sol el ile sıkıca tutulur. Sağ el ile incenin çıması belin arkasından sağa geçirilir. Sağ elle sol elin tuttuğu beden üzerine bilek hareketi ile bir kros yapılır. Sağ elde tutulan çıma bedenin arkasından, altından ve krosun içerisinden alınmak suretiyle bağ tamamlanır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: BELDE İZBARÇO BAĞI
  • 104. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR BARBARİŞKA BAĞI : Yük altında bulunan bir halatın üzerindeki yükün kaçırılmadan bir babaya veya koç boynuzuna volta edilebilmesi için başka bir halatla geçici olarak bosalamak amacıyla yapılan bağdır. Yapılışı : Deste durumdaki halatın civarındaki bir mapaya barbarişka halatının bir çıması volta edilir. Barbarişka halatı, deste durumdaki halatın bedenine bir veya iki meze volta alındıktan sonra halatın kollarının kanallarına dört veya beş defa sarılarak çıma kısmı beden üzerine kazık bağı ile bağlanarak barbarişka tutulmuş olur. 5. GEMİCİ BAĞLARI: BARBARİŞKA BAĞI
  • 105. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR DENK İZBİROSU : Gemilere alınacak muhtelif ağırlıktaki denklerin üzerine vurulan sapana denir. Yapılışı : Denklerin büyüklüğüne göre, iki çıması birbirine kolbastı dikişi ile eklenen çeşitli boylardaki halat sapanlar ile yapılır. Vurulacak sapan denkin altına yatırılır. Denk sapana terazili bir şekilde oturtulduktan sonra sapanın iki doblin kısmı yukarı alınarak birisi diğerinin içerisinden geçirilmek sureti ile yapılır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: DENK İZBİROSU
  • 106. /00 HALATLAR, MAKARA VE PALANGALAR KROPİ BAĞI : Bir halat çımasının makara veya geçirildiği bir delikten çıkmasını önlemek için, o halatın bedenine yapılan bağdır. Yapılışı : Bağ yapılacak halatın bedenine yakın bir yere bir kuruz kırılır. Çıma, uzun bedenin arkasından dolaştırıldıktan sonra, kuruzun üstünden içine geçirilerek, boşu alınmak suretiyle yapılır. 5. GEMİCİ BAĞLARI: KROPİ

×