Ilang tuntunin sa pagbaybay sa wikang filipino

33,086 views
32,532 views

Published on

Published in: Technology
3 Comments
10 Likes
Statistics
Notes
  • SaLamat :**
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • SALAMAT PO! :D (kalami pd ani uy. tagsa-tagsaan ko ni'g kopya? giatud na. kakapoy)
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • nice one arnie!
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
No Downloads
Views
Total views
33,086
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
11
Actions
Shares
0
Downloads
509
Comments
3
Likes
10
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ilang tuntunin sa pagbaybay sa wikang filipino

  1. 1. ILANG TUNTUNIN SA PAGBAYBAY SA WIKANG FILIPINO<br />Inihandani<br />Arnold R. Lapuz<br />
  2. 2. MgasalitanghiramsaEspanyolnanagsisimulasae<br />Pinananatiliange sasimulangmgasalitanghiramsaEspanyol at hindiitopinapalitanngi.<br />Halimbawa: <br />estilo (estilo)- hindiistilo<br />estudyante (estudiante)- hindiestudyante<br />eskandalo (escandalo)- hindiiskandalo<br />espiritu (espiritu)- hindiispiritu<br />estadistika (estadistica)- hindiistadistika<br />
  3. 3. Mgasalitangpinananatiliango<br />Pinananatiliango samgasalitanghiramsaEspanyol at hindiitopinapalitanngu.<br />Halimbawa:<br />politika (politica)- hindipulitika<br />opisina (oficina)- hindiupisina<br />kombinasyon (combinacion)- hindikumbinasyon<br />kompetisyon (competicion)- hindikumpetisyon<br />kompleto (completo)- kumpleto<br />
  4. 4. Ang pang-abaynakay<br />Angkay ay pang-abay at hindipanlapi. Sa gayon, hindiginagamitanggitlingparaidugtongangsalitasakay.<br />Halimbawa:<br />kaysigla (sahalipnakay-sigla)<br />kaybagal (sahalipnakay-bagal)<br />kaygaling (sahalipnakay-galing)<br />kay init (sahalipnakay-init)<br />
  5. 5. Pangmaramihanganyongmgasalitanghiram<br />Sa pagsulatngpangmaramihanganyongsalitanghiram, gamitinangmgakasamaangbatayanganyo o pang-isahanganyongsalita.<br />Halimbawa:<br />mga painting- hindiangmga paintings<br />mga computer- hindiangmga computers<br />mgacellphone- hindiangmgacellphones<br />
  6. 6. Pangmaramihanganyongmgasalitanghiram<br />Maaaririnangmgasumusunod:<br />ang paintings<br />angcellphones<br />ang computers<br />
  7. 7. Mgasalitangkolektibo<br />Angmgasalitangnasaanyongkolektibo ay hindimaaaringpangunahanngpamilang. Kung gagamitngpamilang, angbatayanganyongsalitaangdapatgamitin.<br />Halimbawa:<br />mgalalaki- tatlonglalaki- kalalakihan<br />hinditatlongkalalakihan o mgakalalakihan<br />mgapulis- tatlongpulis- kapulisan<br />hinditatlongkapulisano mgakapulisan<br />
  8. 8. Paggamitngdin at rin; dawat raw<br />Ang pang-abaynadin at daway nagigingrinat raw, kapagsumusunodsasalitangnagtatapossapatinig o malapatinig o glide (w o y).<br />Halimbawa:<br />hiwaga raw (sahalipnahiwagadaw)<br />berderin (sahalipnaberde din)<br />kaakbay raw (sahalipnakaakbaydaw)<br />ikawrin (sahalipnaikaw din)<br />
  9. 9. Kapagangnauunangsalita ay nagtatapossapantigna–ri, -ra, -raw, o –ray, angdin o daway hindinagbabagongbigkas at baybay.<br />Halimbawa:<br />maaari din (sahalipnamaaaririn)<br />pari din (sahalipnaparirin)<br />sari-sari din (sahalipnasari-sari rin)<br />paradaw (sahalipnapara raw)<br />arawdaw (sahalipnaaraw raw)<br />karay-karaydaw (sahalipnakaray-karay raw)<br />
  10. 10. Pagbigayngmgabilangmulaisahanggangsiyam<br />Binabaybaynangbuoangbilangmulaisahanggangsiyam. Ginagamitang numeral kapag 10 pataas. <br />Halimbawa:<br />May dalawangestudyantenanagdalang 11 bandilamulasaapatnakontinente.<br />
  11. 11. Pagbaybayngbilangsaunahanngpangungusap<br />Binabaybaynangbuoangbilangkapagnasaunahanngpangungusap.<br />Halimbawa:<br />Dalawampu’twalongtitikangbumubuosaalpabetong Filipino ayonsa1987 Alpabeto at PatnubaysaIspelingngWikang Filipino.<br />
  12. 12. Paggamitngkuwitsaisangserye<br />Sa paglalahadngserye, gumagamitngkuwitbagoangat o o.<br />Halimbawa:<br />Maglalaban-labansakampeonatong UAAP ang UP, Ateneo, at FEU.<br />Tinanongakongakingnobyo kung saMehiko, Tsina, o Greece kamimagbabakasyonsasusunodnabuwan.<br />
  13. 13. Mgasalitangsumusunodsasalitangnagtatapossapatinig o malapatinig<br />Nagigingr din angd kapagangnaunangsalita ay nagtatapossapatinig o malapatinig (w at y).<br />Halimbawa:<br />bumabaroon (sahalipnabumabadoon)<br />mababawrito (sahalipnamababawdito)<br />
  14. 14. Referens:Gabaysa Editing saWikang Filipino (tuonsapagbaybay) (2005) ng UP SentrongWikang Filipino<br />

×