• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
ΟΝΟΜΑΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΕΡΟΠΤΩΤΟΙ
 

ΟΝΟΜΑΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΕΡΟΠΤΩΤΟΙ

on

  • 5,679 views

 

Statistics

Views

Total Views
5,679
Views on SlideShare
962
Embed Views
4,717

Actions

Likes
0
Downloads
24
Comments
0

7 Embeds 4,717

http://arxaiabgymnasiou.blogspot.gr 4605
http://arxaiabgymnasiou.blogspot.com 73
http://arxaiabgymnasiou.blogspot.de 13
https://www.google.gr 10
http://www.google.gr 10
http://arxaiabgymnasiou.blogspot.co.uk 4
http://www.arxaiabgymnasiou.blogspot.gr 2
More...

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    ΟΝΟΜΑΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΕΡΟΠΤΩΤΟΙ ΟΝΟΜΑΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΕΡΟΠΤΩΤΟΙ Document Transcript

    • ΟΝΟΜΑΤΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΙ ΕΤΕΡΟΠΤΩΤΟΙ ΣΕ ΓΕΝΙΚΗΗ γενική ως ετερόπτωτος ονοματικός προσδιορισμός διακρίνεται στα ακόλουθα είδη:α) Γενική κτητική Φανερώνει τον κτήτορα, δηλαδή αυτό που κατέχει ένα πράγμα.Ἡ πόλις ἡ μῶ ν ἐτίμα καὶ τότε τοὺς ἀγαθούς.Αλλὰ μὴν καὶ ἀ νθρώ που γε ψυχή, ἥ, εἴπερ τι καὶ ἄλλο τῶν ἀνθρωπίνων, τοῦ θείου μετέχειΚαθ’ ὅσον οἷός τ’ ἦν ὁ πατὴρ καὶ οἱ τοῦ πατρὸ ς φί λοι ὄντες ὁμότεχνοιΠαρατήρηση:α) Γενική κτητική αποτελεί και η γενική των κύριων ονομάτων, η οποία προσδιορίζει ουσιαστικάπου δηλώνουν συγγένεια ή καταγωγή. Ἐ μπεδοκλῆ ς Μέτωνος ἦν υἱός.β) Γενική κτητική αποτελεί και η γενική η οποία προσδιορίζει επίθετα που δηλώνουν συγγένεια,φιλία ή έχθρα, όπως τα: οἰκεῖος, συγγενής, κοινός, ἱερός, ἑταῖρος (= φίλος), ξένος (= φίλος απόφιλοξενία), φίλος, ἐπιτήδειος (φίλος οικείος), εὔνους (= φιλικός), ἴδιος (= ιδιαίτερος), ἐχθρός,πολέμιος, ἐχθρικός κ.ά. Ἐπιθυμεῖς φίλος αὐ τοῦ εἶναι; Οὗτος πολέμιος τοῦ δήμου τοῦ Ἀθηναίων ἦν.β) Γενική του δημιουργού Η γενική του δημιουργού φανερώνει αυτόν που δημιουργεί κάτι, ενώ η λέξη που προσδιορίζειφανερώνει το δημιούργημα. Ἀνάγνωθι πρῶτον τὸ ν Σόλωνος νόμον. Τὰ τοῦ Ἡ ρακλέους ἔ ργαξὺν πόνῳ ἐγένετο.γ) Γενική διαιρετική ή του όλου Η γενική διαιρετική ή του όλου ανερώνει κάποιο σύνολο και η λέξη που προσδιορίζει η γενικήφανερώνει ένα μέρος του συνόλου. Οἱ νέοι τῶ ν ὁ πλιτῶ ν Παρατήρηση:α) Η γενική διαιρετική συνήθως βρίσκεται πριν ή μετά από λέξεις που φανερώνουν αριθμό ήποσό, καθώς και μετά από εμπρόθετους προσδιορισμούς. Εκεῖθεν δὲ λαβὼν τῶ ν νεῶ ν εἴ κοσινἔπλευσε - Εἰ ς τοσοῦ τον κακίας ἦλθεν...β) Η γενική διαιρετική συχνά προσδιορίζει επίθετα υπερθετικού βαθμού, καθώς και επίθετα ήαντωνυμίες ουδέτερου γένους. • Οἱ μέγιστοι τῶ ν ποταμῶ ν ἐκ τῶν μεγίστων ῥέουσιν ὀρῶν. > επίθετο υπερθετικού βαθμού • Τὸ πολὺ τοῦ Ἑ λληνικοῦ οὕτως ἐπείσθη. > επίθετο • Εἰς τοῦ το μανίας ἀφικόμην. > αντωνυμία ουδέτερου γένουςδ) Γενική της ύληςΗ γενική της ύλης φανερώνει την ύλη από την οποία είναι κατασκευασμένη η προσδιοριζόμενηλέξη.εἰπεῖν δὲ ἡμᾶς ὅτι δεδογμένον ἡμῖν εἴη δύο μὲν τά λαντα ἀ ργυρί ου διδόναι οἱ ἀντὶ τῶν ἑκατὸνμνῶνε) Γενική του περιεχόμενουΗ γενική του περιεχόμενου φανερώνει το περιεχόμενο της προσδιοριζόμενης λέξης. • κρή νη δὲ ἡδέος ὕ δατος • ἀ γέλη βοῶ ν
    • στ) Γενική της ιδιότηταςΗ γενική της ιδιότητας φανερώνει την ηλικία, το μέγεθος, το βάρος ή κάποιο άλλο γνώρισμα τηςπροσδιοριζόμενης λέξης. Συχνά συνοδεύεται από αριθμητικό ή από επίθετο που δηλώνει ποσό. • Ὁ δὸ ς πέντε ἡ μερῶ ν • καὶ τοῦ Πειραιῶς ξὺν Μουνιχίᾳ ἑξήκοντα μὲν σταδί ων ὁ ἅπας περί βολος, • τὰ δὲ μακρὰ τεί χη πρὸς τὸν Πειραιᾶ τεσσαρά κοντα σταδί ων, ὧν τὸ ἔξωθεν ἐτηρεῖτο· • οὐ τῷ πλή θει τῶ ν ἐ τῶ ν πρὸς τὸ φρονεῖν εὖ διαφέρομεν ἀλλήλων,ζ) Γενική της αξίας ή του τιμήματοςΗ γενική της αξίας ή του τιμήματος δηλώνει την υλική ή ηθική αξία της προσδιοριζόμενης λέξης.Συνήθως με γενική της αξίας συντάσσονται τα επίθετα: ἄ ξιος, ἀ νάξιος, ἀ ντάξιος, ἀ ξιόχρεως (=άξιος, αξιόπιστος), ὠ νητός, τίμιος, ἄ τιμος κ.ά. • Κατέλιπε πέντε ταλάντων οὐ σίαν. • δέκα μνῶ ν χωρίον • Ἐδωρήσατο φιάλην ἀργυρᾶν ἀ ξίαν δέκα μνῶ ν.η) Γενική της αιτίας Η γενική της αιτίας φανερώνει την αιτία για την οποία γίνεται αυτό που δηλώνει ηπροσδιοριζόμενη λέξη. • γίγνεται γὰρ δὴ καὶ παισὶ πρὸς ἀλλήλους ὥσπερ ἀνδράσιν ἐ γκλή ματα καὶ κλοπῆ ς καὶ ἁ ρπαγῆ ς καὶ βί ας καὶ ἀ πά της καὶ κακολογί ας... (= Γιατί, καθώς είναι φυσικό, συμβαίνουν και μεταξύ των παιδιών, όπως ακριβώς και μεταξύ των αντρών, παραπτώματα και για κλοπή, και γι αρπαγή, και για κακολογία...)Παρατήρηση:α) Η γενική της αιτίας προσδιορίζει επίθετα ή ουσιαστικά δικανικής σημασίας, όπως αἴτιος,ἀναίτιος (= αθώος), ἔνοχος, ὑπαίτιος, ὑπεύθυνος, ὑπόδικος, ἀγών (= δίκη), αἰτία (= κατηγορία),γραφή (= έγγραφη καταγγελία), δίκη κ.ά. γραφὴ ὕ βρεως , γραφὴ ἀ σεβείας , Οὐδεὶς ἔ νοχός ἐστιλιποταξίου οὐδὲ δειλίας.β) Η γενική της αιτίας προσδιορίζει επίθετα ή ουσιαστικά που δηλώνουν κάποιο ψυχικό πάθος:εὐδαίμων, μακάριος, θαυμάσιος, φόβος, λύπη, ὀργή, χαρά, δόξα κ.ά. Εὐ δαίμων μοι ἐφαίνετο καὶτοῦ τρόπου καὶ τῶ ν λόγων.γ) με γενική της αιτίας συντάσσονται τα ρήματα φεύγω, ἁ λίσκομαι και κρίνομαι, όταν έχουνδικαστική έννοια. ἄλλως τε μέντοι νὴ Δία πάντως καὶ ἀ σεβεί ας φεύ γοντα ὑπὸ Μελήτου τουτουΐ. (= προπαντός, μα το Δία, από τη στιγμή που με μήνυσε για ασέβεια αυτός εδώ ο Μέλητος.)θ) Γενική υποκειμενική Η γενική υποκειμενική φανερώνει το υποκείμενο κάποιας ενέργειας· η ενέργεια δηλώνεται με τηλέξη που προσδιορίζει η γενική. • Διὰ τάχους ἡ νίκη τῶ ν Ἀ θηναίωνΗ γενική υποκειμενική αποδεικνύεται αν μετατρέψουμε την προσδιοριζόμενη λέξη σε ρήμαενεργητικής φωνής· τότε η γενική θα είναι το υποκείμενο του ρήματος: • Διὰ τάχους ἡ νίκη τῶ ν Ἀ θηναίων ἡ νίκη > ρήμα ἐ νίκησαν // υποκείμενο > οἱ Ἀ θηναῖ οι
    • ι) Γενική αντικειμενική Η γενική αντικειμενική φανερώνει το αντικείμενο κάποιας ενέργειας· η ενέργεια δηλώνεται μετη λέξη που προσδιορίζει η γενική. • Διδάσκαλος τῶ ν παίδων ἐγένετοΗ γενική αντικειμενική αποδεικνύεται αν μετατρέψουμε την προσδιοριζόμενη λέξη σε ρήμαενεργητικής φωνής· τότε η γενική θα είναι το αντικείμενο του ρήματος: • Διδάσκαλος τῶ ν παίδων ἐγένετο διδάσκαλος > ρήμα διδάσκει // αντικείμενο τοὺ ς παῖ δαςΠαρατήρηση:Με γενική αντικειμενική συντάσσονται ονόματα (ουσιαστικά ή επίθετα) ομόρριζα με ρήματα πουδέχονται αντικείμενο σε γενική.Επίθετα που συντάσσονται με γενική αντικειμενική είναι κυρίως όσα σημαίνουν: 1. Μνήμη ή λήθη: μνήμων, ἀμνήμων, ἐπιλήσμων κ.ά. o μνήμων τῶ ν εὐ εργετῶ ν 2. Επιμέλεια ή αμέλεια, φειδώ ή αφειδία: ἐπιμελής, ἀμελής, ολίγωρος, φειδωλός, ἀφειδή κ.ά. o ἐπιμελὴς ἀ γαθῶ ν 3. Κυριότητα, εξουσία ή το αντίθετο: ἐγκρατής, κύριος, ἀκράτωρ, ὑπήκοος κ.ά. o Ἐγκρατὴς γέγονε πολλῶν χρημάτων 4. Εμπειρία ή απειρία, επιτυχία ή αποτυχία: ἔμπειρος, ἐπιστήμων, ἄπειρος, ἀήθης, ἐπιτυχής, ἀποτυχής κ.ά. o ἔμπειρος πολέμου καὶ ἀ γώνων 5. Συμμετοχή, πλησμονή: μέτοχος, κοινωνός, μεστός, πλήρης, ἔμπλεως κ.ά. o Ἡ νεότης ἐ λπίδος πλήρης ἐστίν. 6. Χωρισμό, στέρηση, απομάκρυνησ, απαλλαγή: ἁγνός, ἄγονος, ἀμέτοχος, ἄμοιρος, ἀπαίδευτος, γυμνός, ἐλεύθερος, ἐνδεής, ἔρημος, κενός, ὀρφανός κ.ά. o Ἔστι δὲ ὀμίχλη ἀτμώδης ἀναθυμίασις ἄγονος ὕ δατος o ὀρφανός μητρός 7. Διαφορά: ἄλλος, ἀλλότριος, διάφορος, ἕτερος κ.ά. Η γενική που εξαρτάται από τα επίθετα αυτά χαρακτηρίζεται και συγκριτική. o Ἐπιστήμη ἐ πιστήμης διάφορος.ια) Γενική συγκριτική Η γενική συγκριτική δηλώνει το πρόσωπο ή το πράγμα με το οποίο συγκρίνεται ένα άλλο όμοιότου, αποτελώντας το β όρο της σύγκρισης. Με γενική συγκριτική συντάσσονται o Επίθετα συγκριτικού βαθμού ή επίθετα που έχουν συγκριτική σημασία: πρότερος, ὕστερος, διπλάσιος, πολλαπλάσιος κ.ά. Πολλῶν γὰρ χρημάτων κρείττων ὁ παρὰ τοῦ πλήθους ἔπαινος. o Επίθετα υπερθετικού βαθμού, όταν αυτό που συγκρίνεται δεν αποτελεί μέρος αυτού που δηλώνει η γενική. Ναυμαχία γὰρ αὕτη μεγίστη δὴ τῶ ν πρὸ αὐ τῆ ς γεγένηται. > γενική συγκριτική o Στην αντίθετη περίπτωση η γενική είναι διαιρετική. Σαγγάριος μέγιστός ἐστι τῶν ἐν Βιθυνίᾳ ποταμῶ ν > γενική διαιρετική ΣΕ ΔΟΤΙΚΗ α) Δοτική αντικειμενική
    • Η δοτική αντικειμενική φανερώνει το αντικείμενο κάποιας ενέργειας· η ενέργεια δηλώνεται με τηλέξη που προσδιορίζει η δοτική. • Ἦσαν γὰρ τοῖς Ἀθηναίοις οἱ ἱππεῖς ὠφέλιμοι.Η δοτική αντικειμενική αποδεικνύεται αν μετατρέψουμε την προσδιοριζόμενη λέξη σε ρήμαενεργητικής φωνής· τότε η δοτική θα είναι το αντικείμενο του ρήματος: • Ἦσαν γὰρ τοῖς Ἀθηναίοις οἱ ἱππεῖς ὠφέλιμοι. ὠφέλιμοι > ρήμα ὠφελοῦσιν // τοὺς ἈθηναίουςΜε δοτική αντικειμενική συντάσσονται ονόματα ομόρριζα που δέχονται αντικείμενο σε δοτική. Επίθετα που συντάσσονται με δοτική αντικειμενική είναι κυρίως όσα σημαίνουν: 1. Ωφέλεια ή βλάβη: ὠφέλιμος, βλαβερός, ἐπιζήμιο κ.ά. o Ἦσαν γὰρ τοῖς Ἀθηναίοις οἱ ἱππεῖς ὠφέλιμοι. 2. Φιλία ή έχθρα: εὐμενής, εὔνους, ἐπιτήδειος, φίλος, δυσμενής, δύσνους, ἐναντίος, ἐχθρός, πολέμιος κ.ά. o Βασιλεὺς γὰρ καὶ τύραννος ἅπας ἐχθρὸς ἐλευθερίᾳ καὶ νόμοις ἐναντίος. 3. Ευπείθεια ή υποταγή: εὐπειθής, πιστός, ὑπήκοος, ἀπειθής κ.ά. o Πρῶτον τὸν στρατηγὸν δεῖ εὐπειθέστατον τοῖς νόμοις εἶναι. 4. Ακολουθία ή διαδοχή: διάδοχος, ἑπόμενος κ.ά. o διάδοχος Κλεάνδρῳ 5. Προσέγγιση ή μείξη: γείτων, ὅμορος, πλησίος, ἄμικτος κ.ά. o Ἐγώ, ὦ ἄνδρες Ἕλληνες, γείτων οἰκῶ τῇ Ἑλλάδι. 6. Ταυτότητα ή ομοιότητα: ὁ αὐτός, ὅμοιος, παραπλήσιος, ἀνόμοιος o Ὁμοίαν ταῖς δούλαις εἶχε τὴν ἐσθήτα. 7. Ισότητα ή συμφωνία: ἴσος, ἰσόπαλος, ἰσόρροπος, σύμφωνος, ἄνισος o σύμφωνος τῷ ὀνόματι 8. "Αρμόζει" ή "ταιριάζει" και τα αντίθετα: ἁρμόδιος, πρεπώδης, ἀνάρμοστος, ἀπρεπής κ.ά. o Μέθη φύλαξιν ἀπρεπέστατον 9. Τα σύνθετα επίθετα με τις προθέσεις: ἐν, σύν: ἔμφυτος, ἐντριβής, σύμφυτος, συμφυής, σύμμαχος κ.ά. o Ἡ τύχη οὐκ ἔστι σύμμαχος τοῖς μὴ δρῶσι.β) Δοτική της αναφοράς Η δοτική της αναφορά προσδιορίζει επίθετα όπως: ἀσθενής, δεινός, καλός, δυνατός,εὐπροσήγορος, ἱκανός, ἰσχυρός, τραχύς, φοβερός, ταχύς κ.ά. ἀσθενὴς τῷ σώματι , ταχὺς τοῖς ποσι,εὐπροσήγορος τῷ λόγῳ ΣΕ ΑΙΤΙΑΤΙΚΗ
    • Αιτιατική της αναφοράςΗ αιτιατική που προσδιορίζει ετερόπτωτα ένα όνομα δηλώνει αναφορά.Μεταφράζεται: "ως προς" ή "στο" • Τυφλὸς τὰ τ ὦ τα τόν τε νοῦ ν τά τ ὄ μματ εἶΠαρατήρηση:Συχνές αιτιατικές της αναφοράς είναι οι λέξεις: τὸν ἀριθμόν, τὸ βάθος, τὸ εὖρος. τὸ μέγεθος, τὸμῆκος, τὸ πλῆθος, τὸ ὕψος κ.ά. • Πύργος στερὸς ᾠκοδόμηται, σταδίου καὶ τὸ μῆ κος καὶ τὸ εὖ ρος. • Τεῖχος πλίνθινον ᾠκοδόμητο, τὸ μὲν εὖ ρος πεντήκοντα ποδῶν, τὸ δὲ ὕ ψος ἑκατόν.
    • Αιτιατική της αναφοράςΗ αιτιατική που προσδιορίζει ετερόπτωτα ένα όνομα δηλώνει αναφορά.Μεταφράζεται: "ως προς" ή "στο" • Τυφλὸς τὰ τ ὦ τα τόν τε νοῦ ν τά τ ὄ μματ εἶΠαρατήρηση:Συχνές αιτιατικές της αναφοράς είναι οι λέξεις: τὸν ἀριθμόν, τὸ βάθος, τὸ εὖρος. τὸ μέγεθος, τὸμῆκος, τὸ πλῆθος, τὸ ὕψος κ.ά. • Πύργος στερὸς ᾠκοδόμηται, σταδίου καὶ τὸ μῆ κος καὶ τὸ εὖ ρος. • Τεῖχος πλίνθινον ᾠκοδόμητο, τὸ μὲν εὖ ρος πεντήκοντα ποδῶν, τὸ δὲ ὕ ψος ἑκατόν.
    • Αιτιατική της αναφοράςΗ αιτιατική που προσδιορίζει ετερόπτωτα ένα όνομα δηλώνει αναφορά.Μεταφράζεται: "ως προς" ή "στο" • Τυφλὸς τὰ τ ὦ τα τόν τε νοῦ ν τά τ ὄ μματ εἶΠαρατήρηση:Συχνές αιτιατικές της αναφοράς είναι οι λέξεις: τὸν ἀριθμόν, τὸ βάθος, τὸ εὖρος. τὸ μέγεθος, τὸμῆκος, τὸ πλῆθος, τὸ ὕψος κ.ά. • Πύργος στερὸς ᾠκοδόμηται, σταδίου καὶ τὸ μῆ κος καὶ τὸ εὖ ρος. • Τεῖχος πλίνθινον ᾠκοδόμητο, τὸ μὲν εὖ ρος πεντήκοντα ποδῶν, τὸ δὲ ὕ ψος ἑκατόν.