TIRO : Teens and ICT: Risks and Opportunities IBBT-SMIT-VUB: Prof. Dr. Caroline Pauwels  (algemeen co ördinatrice TIRO-pro...
TIRO  Teens and ICT: Risks and Opportunities Apestaartjaren 2.0  06.03.2008 Sunna Lenaerts & Chris Vleugels IBBT-SMIT-VUB ...
Opdrachtgever en Doelstelling <ul><ul><li>Opdrachtgever Federaal Wetenschapsbeleid - Onderzoek in het kader van het progra...
Operationalisering <ul><li>Triangulatie </li></ul><ul><ul><ul><li>Disciplines, onderzoekers, methoden, data, theorie ën </...
Operationalisering IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
Structuur Presentatie <ul><li>Cyberteens: facts and figures </li></ul><ul><li>Cyberteens: beleving en betekenisgeving </li...
Cyberteens: facts and figures <ul><li>Internetgebruik </li></ul><ul><li>ICT in thuisomgeving </li></ul><ul><li>ICT en scho...
Internetgebruik <ul><li>Gemelde duur/frequentie </li></ul><ul><ul><li>96 % teens gebruiken het internet (W < Vl) </li></ul...
ICT in thuisomgeving <ul><li>Sterke verwevenheid ICT en dagelijkse leven </li></ul><ul><ul><li>Informele sfeer - thuisomge...
ICT en school  <ul><li>Internetgebruik op school </li></ul><ul><ul><li>63 % van de teens kunnen online op school </li></ul...
ICT en school <ul><li>Formeel gebruik </li></ul><ul><ul><li>Meer gebruik maken van ICT tijdens lessen is gewenst </li></ul...
ICT en school <ul><li>Huiswerk </li></ul><ul><ul><li>ICT en huiswerk gaan hand in hand </li></ul></ul><ul><ul><li>Google e...
Digitale vaardigheden <ul><li>Multitasking </li></ul><ul><ul><li>> 50% internetsessies </li></ul></ul><ul><ul><li>Alle toe...
Digitale vaardigheden en ICT-opvoeding: perceptie afspraken IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
Digitale vaardigheden en ICT-opvoeding: Ouderlijk toezicht <ul><li>Invloed van sociale achtergrond </li></ul><ul><li>Commu...
Digitale vaardigheden en ICT-opvoeding: Onderwijs <ul><li>Leerkrachten als doorgeefluik van ICT-vaardigheden </li></ul><ul...
2. Cyberteens: beleving en betekenisgeving <ul><li>1. Typologie van jonge gebruikers </li></ul><ul><li>2. “Ik communiceer,...
IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
“ Ik communiceer, dus ik ben” <ul><ul><li>Instant Messaging </li></ul></ul><ul><ul><li>Genderverschillen </li></ul></ul><u...
Beleving en betekenis van E-mail en Gaming <ul><li>E-mail: functioneel equivalent zonder ziel </li></ul><ul><ul><ul><li>On...
Creatieve Gebruikers <ul><li>Vbn: Sociale Netwerken, Cadeaus, Videoclips, Game </li></ul><ul><li>Verschillen in: </li></ul...
3. Cyberrisks: confrontatie, omgang en maatregelen <ul><li>Confrontatie  (jongeren centraal bij invulling risicobegrip): <...
Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Internetafhankelijkheid: </li></ul><ul><ul><li>Schaal internetafhankelijkhei...
Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Privacy en websites: </li></ul><ul><ul><li>Soorten gegevens </li></ul></ul><...
Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Spam en beltonen: </li></ul><ul><ul><li>Spam: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li...
Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Cyberpesten: </li></ul><ul><ul><li>Algemeen:  </li></ul></ul><ul><ul><ul><li...
Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Chatten: </li></ul><ul><ul><li>Vragen rond seksualiteit: </li></ul></ul><ul>...
Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Potentieel schadelijke webinhoud: porno, geweld, racisme </li></ul><ul><ul><...
Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Downloaden, plagiaat, kristische zin online bronnen: </li></ul><ul><ul><li>I...
Cyberrisks: confrontatie met risico’s IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Uitgangspunten: </li></ul><ul><ul><li>t ieners hebben vaak al praktijken ontwikke...
Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Internetafhankelijkheid: </li></ul><ul><ul><li>Scenario:  Eline zit nu al de hele...
Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Privacy en websites: </li></ul><ul><ul><li>Scenario:  Roxanne surft wat op het in...
Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Potentieel schadelijke chatcontacten: </li></ul><ul><ul><li>Scenario:  </li></ul>...
Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Potentieel schadelijke chatcontacten: </li></ul><ul><ul><li>Scenario: Nick zet Li...
Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Maatregelen: </li></ul><ul><ul><li>Prioriteiten volgens tieners:  </li></ul></ul>...
Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Rol peers, ouders en leerkrachten: </li></ul><ul><ul><li>Preventief waarschuwen v...
Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>(Informatica)les op maat: </li></ul><ul><ul><li>Wallonië: </li></ul></ul><ul><ul>...
Bedankt voor het luisteren! <ul><li>Voor meer informatie: </li></ul><ul><ul><li>Chris Vleugels </li></ul></ul><ul><ul><ul>...
TIRO-team <ul><li>SMIT-VUB </li></ul><ul><ul><li>Prof. dr. Caroline Pauwels </li></ul></ul><ul><ul><li>Prof. dr. Joke Bauw...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

20080306 Tiro

476 views
451 views

Published on

Published in: Travel, Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
476
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

20080306 Tiro

  1. 1. TIRO : Teens and ICT: Risks and Opportunities IBBT-SMIT-VUB: Prof. Dr. Caroline Pauwels (algemeen co ördinatrice TIRO-project) Prof. Dr. Joke Bauwens Chris Vleugels UA-OSC: Prof. Dr. Michel Walrave Sunna Lenaerts Sabine De Moor
  2. 2. TIRO Teens and ICT: Risks and Opportunities Apestaartjaren 2.0 06.03.2008 Sunna Lenaerts & Chris Vleugels IBBT-SMIT-VUB IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  3. 3. Opdrachtgever en Doelstelling <ul><ul><li>Opdrachtgever Federaal Wetenschapsbeleid - Onderzoek in het kader van het programma “Samenleving en Toekomst” </li></ul></ul><ul><ul><li>Wetenschappelijke ploeg: SMIT-VUB, OSC-UA, CITA & CRID-FUNDP </li></ul></ul><ul><ul><li>ICT-gebruik, beleving en - betekenisgeving in het dagdagelijkse leven van jongeren (12-18 jaar) </li></ul></ul><ul><ul><li>Dubbelzijdigheid: kansen en mogelijkheden, maar ook risico’s en uitdagingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Beleidsvoorbereidend onderzoek </li></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  4. 4. Operationalisering <ul><li>Triangulatie </li></ul><ul><ul><ul><li>Disciplines, onderzoekers, methoden, data, theorie ën </li></ul></ul></ul><ul><li>Respondenten </li></ul><ul><ul><ul><li>Panel: 34 tieners, 10 maanden </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Survey: 1318 tieners en 571 ouders </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>21 Focusgroepen en 12 Brainstormsessies </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>2 Seminaries met stakeholders </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  5. 5. Operationalisering IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  6. 6. Structuur Presentatie <ul><li>Cyberteens: facts and figures </li></ul><ul><li>Cyberteens: beleving en betekenisgeving </li></ul><ul><li>Cyberrisks: confrontatie, omgang en maatregelen </li></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  7. 7. Cyberteens: facts and figures <ul><li>Internetgebruik </li></ul><ul><li>ICT in thuisomgeving </li></ul><ul><li>ICT en school </li></ul><ul><li>Digitale vaardigheden en ICT-opvoeding </li></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  8. 8. Internetgebruik <ul><li>Gemelde duur/frequentie </li></ul><ul><ul><li>96 % teens gebruiken het internet (W < Vl) </li></ul></ul><ul><ul><li>Gemiddeld 2u/dag (W < Vl) varieert naargelang schooldag, woensdag, vrije dag </li></ul></ul><ul><ul><li>Onderschatting online tijd door ouders </li></ul></ul><ul><li>Gewenste duur/frequentie </li></ul><ul><ul><li>66 % tevreden maar </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Jongens willen meer online, meisjes minder </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Waalse tieners meer </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Jonge tieners meer </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  9. 9. ICT in thuisomgeving <ul><li>Sterke verwevenheid ICT en dagelijkse leven </li></ul><ul><ul><li>Informele sfeer - thuisomgeving - vrije tijd </li></ul></ul><ul><ul><li>De getijden van het internetgebruik </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Afwisselend vertoeven tussen gezinsleden en peers </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>ICT-gebruik gestructureerd door </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Maaltijden, huiswerk, slapen, televisie </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>Week versus weekend </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Iedereen gebruikt meer ICT </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Maar vooral tieners die tijdens de week al veel gebruik maken van ICT (Xtreme gamers en communitygamers) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Virtueel uitgaan: </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>“ We hebben samen met een paar vriendinnen van de klas en de scouts zitten chatten en filmpjes gekeken op YouTube en zo. Het was echt leuk om dan samen te zijn.” (Lieselot, 13 jaar) </li></ul></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  10. 10. ICT en school <ul><li>Internetgebruik op school </li></ul><ul><ul><li>63 % van de teens kunnen online op school </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>(Vl > W) </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Vrij gebruik? </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>89 % steeds een leerkracht in de buurt </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>56 % enkel online voor schoolwerk </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Tijdens les: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>81 % gebruiken internet tijdens de les </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>44 % betrouwbaarheid van online informatie </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  11. 11. ICT en school <ul><li>Formeel gebruik </li></ul><ul><ul><li>Meer gebruik maken van ICT tijdens lessen is gewenst </li></ul></ul><ul><ul><li>Mogelijkheid tot toegang tussen de lessen wordt weinig gebruikt </li></ul></ul><ul><li>Informeel gebruik </li></ul><ul><ul><li>Entertainment onder vrienden om verveling te voorkomen </li></ul></ul><ul><ul><li>Kritische stemmen zeldzaam </li></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  12. 12. ICT en school <ul><li>Huiswerk </li></ul><ul><ul><li>ICT en huiswerk gaan hand in hand </li></ul></ul><ul><ul><li>Google en Wikipedia, maar daarnaast weinig andere bronnen </li></ul></ul><ul><ul><li>Copy-paste en bricolage </li></ul></ul><ul><ul><li>Betrouwbaarheid: beperkt vergelijken van websites en raadplegen ouders (12-13j) </li></ul></ul><ul><ul><li>Kennis uit netwerk op voorwaarde van wederkerigheid </li></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  13. 13. Digitale vaardigheden <ul><li>Multitasking </li></ul><ul><ul><li>> 50% internetsessies </li></ul></ul><ul><ul><li>Alle toepassingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Leeftijd (ouder > jonger) </li></ul></ul><ul><ul><li>Gender (V 62.6% > M 43%) </li></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  14. 14. Digitale vaardigheden en ICT-opvoeding: perceptie afspraken IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  15. 15. Digitale vaardigheden en ICT-opvoeding: Ouderlijk toezicht <ul><li>Invloed van sociale achtergrond </li></ul><ul><li>Communicatie over ICT </li></ul><ul><ul><li>Beperkt en algemeen verwoord </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hoge SES vertellen en vragen meer </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Lage SES vragen hulp uitsluitend aan peers </li></ul></ul></ul><ul><li>Ouderlijk toezicht en begeleiding </li></ul><ul><ul><li>Basisregel: Huiswerk gemaakt en goede schoolresulaten  ruilhuishouding </li></ul></ul><ul><ul><li>Lage SES: restrictieve begeleiding en beperkte evaluatieve begeleiding </li></ul></ul><ul><ul><li>Hoge SES ook niet-gefocuste begeleiding </li></ul></ul><ul><ul><li>Diversificatie vooral aanwezig bij 12- en 13-jarigen met hoog opgeleide ouders </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Downloaden en kritische geest t.a.v. informatie </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  16. 16. Digitale vaardigheden en ICT-opvoeding: Onderwijs <ul><li>Leerkrachten als doorgeefluik van ICT-vaardigheden </li></ul><ul><ul><li>Instrumentele vaardigheden: overbodige hardware en welgekomen software </li></ul></ul><ul><ul><li>Informatievaardigheden: eerder beperkt en voorgestructureerd </li></ul></ul><ul><ul><li>Vraag naar meer aandacht voor creatief gebruik </li></ul></ul><ul><ul><li>Leerkracht niet als expert geraadpleegd </li></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  17. 17. 2. Cyberteens: beleving en betekenisgeving <ul><li>1. Typologie van jonge gebruikers </li></ul><ul><li>2. “Ik communiceer, dus ik ben” </li></ul><ul><li>3. Beleving van e-mail en gaming </li></ul><ul><li>4. Creatieve gebruikers </li></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  18. 18. IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  19. 19. IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  20. 20. “ Ik communiceer, dus ik ben” <ul><ul><li>Instant Messaging </li></ul></ul><ul><ul><li>Genderverschillen </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Voor meisjes voornamelijk een hoofdactiviteit, voor jongens een nevenactiviteit bij voornamelijk gamen </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Zelfpresentatie in sociale netwerken </li></ul></ul><ul><ul><li>Identiteit is actief puzzelen met zelfpresentatie en feedback van peers </li></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  21. 21. Beleving en betekenis van E-mail en Gaming <ul><li>E-mail: functioneel equivalent zonder ziel </li></ul><ul><ul><ul><li>Onder de 17 jaar wordt er weinig e-mail gebruikt </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Schoolwerk en jeugdbeweging </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ziellozer en trager dan MSN </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ondersteunig van sociale relaties </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Peers (genderverschillen), familie en onbekenden </li></ul></ul></ul></ul><ul><li>De kracht van gaming </li></ul><ul><ul><ul><li>Aantrekkelijk vorm van digitaal entertainment </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Van eenvoudige minigames op internet/gsm tot complexe 3-D videogames en grootschalige online rollenspelen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Genderverschillen: soorten, motivatie, vaardigheden, cultuur </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>De socialiteit van het gamen </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  22. 22. Creatieve Gebruikers <ul><li>Vbn: Sociale Netwerken, Cadeaus, Videoclips, Game </li></ul><ul><li>Verschillen in: </li></ul><ul><ul><li>Vorm en inhoud </li></ul></ul><ul><ul><li>Publiek </li></ul></ul><ul><ul><li>Motivatie, beleving en betekenis </li></ul></ul><ul><li>ICT vnl als verlengstuk voor creativiteit </li></ul><ul><li>Mythe van iedereen prosumer </li></ul><ul><li>Creatief potentieel van ICT nog niet ten volle benut </li></ul><ul><li>Samenspel voorziening, motivatie en beleving </li></ul><ul><li>Rol voor onderwijs? </li></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  23. 23. 3. Cyberrisks: confrontatie, omgang en maatregelen <ul><li>Confrontatie (jongeren centraal bij invulling risicobegrip): </li></ul><ul><li>Internetafhankelijkheid </li></ul><ul><li>Privacy en websites </li></ul><ul><li>Spam en beltonen </li></ul><ul><li>Cyberpesten </li></ul><ul><li>Chatten </li></ul><ul><li>Potentieel schadelijke webinhoud: porno, geweld, racisme </li></ul><ul><li>Downloaden, plagiaat, kritische zin online bronnen </li></ul><ul><li>Omgang (aandacht voor coping door jongeren): </li></ul><ul><li>Enkele voorbeelden </li></ul><ul><li>Maatregelen (ook prioriteiten volgens jongeren): </li></ul><ul><ul><li>Prioriteiten volgens tieners en ouders </li></ul></ul><ul><ul><li>Rol van peers, ouders en leerkrachten </li></ul></ul><ul><ul><li>(Informatica)les op maat </li></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  24. 24. Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Internetafhankelijkheid: </li></ul><ul><ul><li>Schaal internetafhankelijkheid </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>73 % zou gemakkelijk enkele dagen zonder internet kunnen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>65 % gaat (helemaal) niet akkoord met de stelling dat ze liever tijd op het internet doorbrengen dan iets anders te doen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>42 % zou een leven zonder internet saai en leeg vinden </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Jongeren aan het woord: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Ik word gewoon zot dan.” </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Ik leer nog altijd liever mensen kennen in het echt. Ik kan het echt degoutant vinden dat al die mensen op MSN zitten bijvoorbeeld en dat er niemand buiten komt.” </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  25. 25. Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Privacy en websites: </li></ul><ul><ul><li>Soorten gegevens </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Profielgegevens zoals lievelingsproducten, hobby’s en geslacht gemakkelijker vrij in ruil voor geschenk </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Contactgegevens minder makkelijk vrij </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Jongeren aan het woord: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Zeker en vast bij bepaalde sites, dat wordt dan toch doorgespeeld naar reclamebureaus en zo.” </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  26. 26. Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Spam en beltonen: </li></ul><ul><ul><li>Spam: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>77 % al eens ongevraagd reclamemail ontvangen </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Agressieve marketing voor gsm-beltonen : </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>24 % moest al meer betalen voor een beltoon dan ze oorspronkelijk dachten </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Een moeder aan het woord: “Mijn jongste dochter van dertien (...) wou een bepaald beltoontje (...). Na een hele tijd zei ze ‘mama, mijn belwaarde is alweer op, hoe kan dat nu?’ (...) Dat er alle maanden geld van haar rekening werd afgehaald voor dat toontje, dat wist ze dus totaal niet. En daar blijken heel veel kinderen in te trappen en ge kunt daar moeilijk vanaf geraken (...). Ze doen dat ervoor, zo echt naar de kinderen toe.” </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  27. 27. Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Cyberpesten: </li></ul><ul><ul><li>Algemeen: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>34 % al eens gepest geweest via internet of gsm </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Profiel: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Rollen dader en slachtoffer hangen enigszins samen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tieners die meer met cyberpesten geconfronteerd worden, zowel als dader en als slachtoffer, zeggen de pesterijen minder erg te vinden </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Meisjes meer slachtoffer, jongens meer dader </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Probleem door ouders onderschat: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tieners zouden al meer cyberpesterijen hebben meegemaakt dan hun ouders vermoeden </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  28. 28. Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Chatten: </li></ul><ul><ul><li>Vragen rond seksualiteit: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>21% al in contact met oudere die zich als jongere voordoet </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>16,1 % al de vraag gekregen om seksuele informatie over zichzelf te geven van iemand die veel ouder is </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>10,6% al de vraag gekregen om seksuele handelingen te stellen van iemand die veel ouder is </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Verschillen tussen groepen: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Meisjes worden meer dan jongens geconfronteerd met risicovolle chatcontacten die seksueel getint zijn </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>De hoogste twee graden zouden in vergelijking met de eerste graad ook meer zulke chatcontacten hebben gehad </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  29. 29. Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Potentieel schadelijke webinhoud: porno, geweld, racisme </li></ul><ul><ul><li>Algemeen: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>61 % al per ongeluk op pornowebsites beland te zijn </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>61 % beelden die ze gruwelijk of walgelijk vinden </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>57 % filmpjes en foto’s met gewelddaden tussen mensen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>25 % al geconfronteerd met racistische boodschappen online </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Jongeren aan het woord: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Porno, dat is gewoon nep.” </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Les garçons ont tendance à attendre de nous des choses impossibles.” </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  30. 30. Cyberrisks: confrontatie met risico’s <ul><li>Downloaden, plagiaat, kristische zin online bronnen: </li></ul><ul><ul><li>Illegaal downloaden: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>78 % muziek downloaden van websites die geen financiële bijdrage vereisen voor de auteursrechten </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Plagiaat: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>82% zegt informatie van het internet te gebruiken zonder hierbij naar de bron te verwijzen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Een jongere waagt zich soms aan “het betere knip- en plakwerk”. </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Gebrek aan kritische zin: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>67% is ervan overtuigd dat ze het verschil kunnen zien tussen betrouwbare en onbetrouwbare informatie op een website </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Onaangepast taalgebruik: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Een jongere: “Ik denk toch dat dat vooral nog is bij de mensen die jonger zijn dan ons.” “Voilà, wij zijn er nog juist niet mee opgegroeid.” </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  31. 31. Cyberrisks: confrontatie met risico’s IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  32. 32. Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Uitgangspunten: </li></ul><ul><ul><li>t ieners hebben vaak al praktijken ontwikkeld om met de risico’s van ICT-gebruik om te gaan en/of visie op maatregelen </li></ul></ul><ul><ul><li>een aantal manieren van omgaan met het risico en/of een aanzet tot oplossingen </li></ul></ul><ul><ul><li>door de tieners, ouders en leerkrachten </li></ul></ul><ul><li>Methode: </li></ul><ul><ul><li>tijdens de verschillende onderzoeksfasen </li></ul></ul><ul><ul><li>participatieve brainstormsessies, survey en focusgroepsgesprekken </li></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  33. 33. Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Internetafhankelijkheid: </li></ul><ul><ul><li>Scenario: Eline zit nu al de hele dag achter haar computer spelletjes te spelen. Dat gebeurt wel meer. Tijdens het weekend brengt ze vele uren door al spelletjes spelend. Ze gaat niet meer naar de Chiro. </li></ul></ul><ul><ul><li>Jongeren: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Peer-to-peer begeleiding: confronteren met een ex-verslaafde </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Game-industrie: spellen sneller uitgespeeld </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Ouders: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ouderlijke verantwoordelijkheid en begeleiding: afspraken Een moeder: “Hij heeft voor de rest heel weinig hobby’s. Zaterdags gaat hij (...) bowlen. Vroeger deed hij atletiek en daar heeft hij totaal geen interesse meer voor. (...) Wij hebben gezegd, je moet iets doen om sociaal contact te hebben. (...) Maar dat was uiteindelijk toch meer op aanraden van ons dat hij dat verplicht was van te doen maar hij doet dat nu wel.” </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Professionele hulpverlening </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  34. 34. Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Privacy en websites: </li></ul><ul><ul><li>Scenario: Roxanne surft wat op het internet en komt op een website terecht waar ze mee kan doen aan een wedstrijd en zo een nieuwe gsm kan winnen. Ze waagt haar kans en vult haar naam en e-mailadres in. Enkele weken later ontvangt ze steeds maar meer mails met reclame. </li></ul></ul><ul><ul><li>Jongeren: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Tieners zelf: spam weggooien, tweede e-mailadres </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Privacybeleid van websites: kort en krachtig, meer opvallende, minder saaie presentatie, waarom niet in een pop-up? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Technologische buffer </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bijdrage onderwijs </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Ouders: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bedrijfswereld: deontologische code </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  35. 35. Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Potentieel schadelijke chatcontacten: </li></ul><ul><ul><li>Scenario: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li><rrrboy> hey caro </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li><sexything> hey, heb je de nieuwe clip van the artic monkeys al gezien? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li><rrrboy> jep </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li><sexything> ja koel, hé, heb op je profielpagina gezien dat je die goed vindt </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li><rrrboy> ik weet eigenlijk nog nikske over u behalve je naam, vertel eens iets over u </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li><sexything> ben 13, best wel groot, heb blond haar, ben van hasselt </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li><rrrboy> ah hasselt, ik ga daar vaak uit, waar ergens woon je? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li><sexything> in de stationsstraat </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li><rrrboy> ah, koel, zal ik eens langskomen als ik nog eens in hasselt ben? </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Jongeren: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Raad oudere broers/zussen: geen persoonlijke gegevens vrijgeven </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Peers onder elkaar: Caro afraden om op uitnodiging van bijna onbekende in te gaan, haar zeker niet alleen laten gaan, chat via gesloten chatboxen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Als je zo’n nickname kiest, dan zoek je het zelf.” </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  36. 36. Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Potentieel schadelijke chatcontacten: </li></ul><ul><ul><li>Scenario: Nick zet Liesbeth onder druk om de nieuwe bikini die ze tijdens de koopjes heeft gekocht te showen voor haar webcam. Liesbeth heeft daar niet zoveel zin in maar wanneer Nick dreigt anders hun intieme gesprekken door te sturen naar vrienden, doet ze het toch maar. </li></ul></ul><ul><ul><li>Jongeren: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Peers onder elkaar: nooit iets doen onder druk, bewust dat beelden kunnen misbruikt worden, Nick blokkeren, defecte webcam veinzen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Laagdrempelige jongerenorganisaties: bij langdurige druk of nood aan luisterend oor eventueel jongerenadviescentrum </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Webcam als controle-instrument: zowel in vertrouwen met goede vrienden als nagaan of ze wel degelijk aan het chatten zijn met persoon die ze op basis van de nickname verwachten, dus dubbel: instrument waar je maar beter mee uitkijkt én tool om jezelf te beschermen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ MSN is best wel veilig, veiliger dan wanneer je iemand in het echt leert kennen.” </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  37. 37. Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Maatregelen: </li></ul><ul><ul><li>Prioriteiten volgens tieners: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>70 % centraal meldpunt voor klachten over gevaren op het internet </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>67 % strengere wetten over porno online </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>65 % een ruimer aanbod aan websites op maat van jongeren </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>62 % websites met tips over hoe het internet veilig te gebruiken </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>61 % filtersoftware om toegang tot websites te blokkeren </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>60 % meer onderwijs rond de gevaren van het internet </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>55 % meer informatie of advies voor ouders </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>53 % strengere wetten voor commerciële activiteiten gericht op tieners op het internet </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Prioriteiten volgens ouders: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>98 % strengere wetten voor porno online </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>97 % een centraal meldpunt voor klachten </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>96 % meer onderwijs voor hun kinderen over online gevaren </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  38. 38. Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>Rol peers, ouders en leerkrachten: </li></ul><ul><ul><li>Preventief waarschuwen voor gevaren: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>52 % wordt door de ouders gewezen op mogelijke gevaren van het internet </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>28 % media als bron van waarschuwingen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>21 % van niemand informatie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>17 % leerkrachten, vriend(inn)en of oudere broers of zussen </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Luisterend oor/hulp achteraf: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>55 % vrienden of vriendinnen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>35 % ook aan hun ouders </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>20 % met niemand of een oudere broer of zus </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  39. 39. Cyberrisks: omgang & maatregelen <ul><li>(Informatica)les op maat: </li></ul><ul><ul><li>Wallonië: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>informaticales behoort niet tot het verplichte curriculum in Wallonië </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Vlaamse ouders: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>noodzaak vak informatica en vakoverschrijdend in bijvoorbeeld lessen godsdienst, Nederlands of leefsleutels </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Vlaamse jongeren: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>spelenderwijs ipv een taboe </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>vragende partij om meer lestijd te besteden aan het internet en dit zowel aan de gevaren als aan de mogelijkheden: verslaving, virusscanners, omgaan met spam, downloaden, privacystatements, gevaren bij het chatten, websites leren maken, info opzoeken. Iedereen zou een e-mailadres moeten leren aanmaken op school. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>les project algemene vakken (PAV), omgangskunde of informatica </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Vlaamse leerkrachten: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>gelijke kansen inzake ICT-vaardigheden en -gebruik </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>enige toereikende oplossing het onderwijs </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Waalse leerkrachten: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>informaticales niet noodzakelijk, eerder vakoverschrijdend werken </li></ul></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  40. 40. Bedankt voor het luisteren! <ul><li>Voor meer informatie: </li></ul><ul><ul><li>Chris Vleugels </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>[email_address] </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Sunna Lenaerts </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>[email_address] </li></ul></ul></ul><ul><li>Publicaties: </li></ul><ul><ul><li>http://smit.vub.ac.be </li></ul></ul><ul><ul><li>http://www.ua.ac.be/TIRO </li></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication
  41. 41. TIRO-team <ul><li>SMIT-VUB </li></ul><ul><ul><li>Prof. dr. Caroline Pauwels </li></ul></ul><ul><ul><li>Prof. dr. Joke Bauwens </li></ul></ul><ul><ul><li>Chris Vleugels </li></ul></ul><ul><ul><li>Sebastiaan Cielen </li></ul></ul><ul><li>OSC-UA </li></ul><ul><ul><li>Prof. dr. Michel Walrave </li></ul></ul><ul><ul><li>Sunna Lenaerts </li></ul></ul><ul><ul><li>Sabine De Moor </li></ul></ul><ul><li>CITA-FUNDP </li></ul><ul><ul><li>Prof. dr. Claire Lobet Maris </li></ul></ul><ul><ul><li>Sarah Gallez </li></ul></ul><ul><li>CRID-FUNDP </li></ul><ul><ul><li>Prof. dr. Yves Poullet </li></ul></ul><ul><ul><li>Céline Sch öller </li></ul></ul><ul><ul><li>Magali Dock </li></ul></ul><ul><ul><li>Jean-Marc Dinant </li></ul></ul>IBBT SMIT studies on media, information and telecommunication

×