Kontaktutvalet Februar09 Lom

568 views
497 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
568
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
11
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kontaktutvalet Februar09 Lom

  1. 1. Korleis kombinere statleg vern og lokalt handlingsrom? Møte i Felles Kontaktutval for Breheimen-Mørkridsdalen Lom 18. Februar Eivind Brendehaug, Vestlandsforsking
  2. 2. Disposisjon • Lokal forvaltningsforsøka • Er både heilskapleg forvaltning og lokal handlingsrom mogleg? • Forvaltningsmodellar: både statleg, samforvaltning, privat og lokalsamfunn forvaltning • Kva kan vi ta med frå verneplanprosessen? • Oppsummering
  3. 3. Lokal forvaltning, evaluering av NIBR • ”Hovedkonklusjonen er at lokale forvaltningsmyndigheter i hovedsak ivaretar de formelle krav og oppgaver som ligger til en forvaltningsmyndighet. De behandler de saker de skal, de har forvaltningsplaner og de har gjennomført informasjonstiltak”. • MEN: – mangel på sanksjonsmuligheiter overfor kommunar som bryt forskrift – interkommunalt samarbeid som rådgivande er ikkje sterkt nok til å styre kommunal praksis – svake vilkår for heilskapleg forvaltning – deltaking frå ulike involverte partar – mekanismar for konflikthandsaming – kompetanse, rettleiing, dokumentasjon og kontroll
  4. 4. Evaluering av lokal forvaltning forsøka Statleg heilskapleg vern kontra lokalt handlingsrom • Kommunar som har utøvd • Kommunar som har forvalta lokalt handlingsrom vert verneområdet i samsvar med oppfatta å drive på kanten av verneformål, retningsliner og statleg vernepolitikk: forvaltningsplan opplever lite – Kommunen sin rolle: Den handlingsrom: autonome kommunen – Kommunen sin rolle: Effektuering av statleg vern Den autonome kommunen Effektuerings- kommunen
  5. 5. Kan det vere eit både og? • Kan ein både ha ein statleg vernepolitikk og eit lokalt handlingsrom? – Eit pluss-sum spill, og ikkje nødvendigvis eit null-sum spill ! • Ja, men det er avhengig av: – Korleis det lokale handlingsrommet vert nytta – Korleis ein kombinerar vernepolitikk og anna politikk – Korleis samhandlinga mellom kommune og stat vert organisert • Aurland/Nærøyfjorden: verneplanprosess • midt på 1990-talet • Kommunal handlingsplan for naturforvaltning: – Revurdering av ”vårt forhold til staten”. – Aurland Naturverkstad foreslege oppretta: • kompetanseorganisasjon for landskapsforvaltning
  6. 6. Nyskaping lokalt og i statleg politikk • Aurland har utvikla sin • Endringar i statleg politikk: kapasitet og kompetanse på 1. Riksantikvaren: VSP Kulturminne forvaltning og verdiskaping 2. Innovasjon Norge: basert på natur- og Geoturismeprosjekt kulturarven: 3. KRD: Småsamfunnsatsinga – Aurland Natur- og Kulturarv 4. Dir. Naturforvaltning: VSP oppretta i år 2000 Naturarven – Mange studiebesøk til 5. Tilskot til jordbruket i kontinentet Verdsarvområda – Nærøyfjorden Verdsarvpark i 2008 – Aurland Næringshage: småskala • Meir enn naturvernlov og næring verneforskrift • Har dermed styrka det lokale handlingsrommet: – Vi har gått frå konflikt til partnarskap!
  7. 7. Heilskapleg vern og lokalt handlingsrom Nyskapings- Den autonome kommunen kommunen Effektuerings- kommunen
  8. 8. Regionalparkmodell • Ein partnarskapsavtale mellom kommunar, bedrifter, organisasjonar, fylke og stat etter modell frå dei franske regionalparkane: – Eit definert område/landskap – Eit avtale dokument (Charter) som viser kvalitetsprofilen – Tematiske lokale satsingar: • Næringsutvikling basert på natur og kulturarven • Nettverk og identitetsbyggande tiltak • Profilering innad og utad • Føremål: Forplikte staten saman med kommune, fylkeskommune og lokalt/regionalt næringsliv og friviljug sektor
  9. 9. Forvaltningsmodellar • Dei store historiske liner i forvaltninga av areal: • 1. Lokal forvaltning • 2. Statleg naturvern periode frå 1962 • 3. I løpet av 1990-talet: erkjenning av at: – ”Staten klarer ikkje dette aleine – staten er avhengig av både andre statlege organ, kommunar og andre lokale for å sikre verneverdiane” • ”Ein av dei største nyskapingane i styring av verna område er erkjenninga av sosiale aktørar si rolle, verdifulle kapasitet og relative fordel i forhold til statlege styresmakter” ( A. Kothari, medlem i World Commission on Protected Areas) • Samarbeidsforvaltning definert som: ”…..offentleg oppretta verneområdar kor avgjerdsmynde er delt mellom statlege aktørar og andre partnarar, inkludert urbefolkning og lokalsamfunn, og/eller NGO og individuelle og privat sektor organisasjonar” (Boka Managing Protected Areas)
  10. 10. Forvaltningsmodeller og underkategorier
  11. 11. Eksempel: Cairngorms National Park, Skottland • Ligg i norduastre Skottland - etablert 2003 Største nasjonalparken i GB, 3.800 km2 (litt • større enn den største nasjonalparken vår, Hardangervidda) • Inneheld landsby (Aviemore, 2.400 innb.) og næringsverksemd (landbruk, turisme) Nasjonalpark styret: 10 nasjonale medlemmer 10 medlemmer foreslått av lokale styresmakter 5 valgte medlemmer av stemmeberettiget lokalt
  12. 12. Verneplanprosessen i Breheimen • Korleis har dialogen bidrege til å skape løysingar? • God dialog og prosess bidrege til: – Informasjon og kunnskap om lokale forhold avgjerande for å utforme verneplanen – Handlingsrom for tilpassing av vernet til lokale behov og interesser • Resultatet av prosessen, verneplanen, gir dykk ein god posisjon ifht. DN/MD
  13. 13. Kjenneteikn ved samarbeidsforvaltning • Deltakarane med ulik kompetanse, perspektiv og interesser der alle har ei rolle • Deler visse interesser/mål og strategiar • Sosialt engasjement, møteplassar og eksperimentering kor sosial læring og endring går føre seg – ikkje statisk • Organisering har til oppgåve å sørgje for at mangfaldet og ulikskapen vert ein styrke, og • Avgjersle vert teken ut frå ein dialog/samtale, men likevel på ein regelstyrt måte (gjennomsiktleg demokratisk)
  14. 14. Møte og kommunikasjonsform Fritt etter: S. Bryn, Nansenskolen
  15. 15. Andre røynsler • Skjåk bygdealmenning • Lokal forvaltning av Reinheimen • Lom og Luster sin forvaltning av fjella før vern • Kommunane sin forvaltning av mindre verneområde • Statleg forvaltning med lokal deltaking i Jostedalsbreen og Jotunheimen
  16. 16. Drøft meir enn forvaltningsmodell 1. Tilpassing/tilrettelegging av anna statleg politikk for å stimulere til lokal bruk av områda 2. Lokal mobilisering, kompetanseutvikling og kapasitet for ivaretaking av natur- og kulturverdiane 3. Forvaltningsmodell: – korleis skape heilskapleg forvaltning – korleis unngå sårbare små kompetansemiljø? – korleis stimulere til lokalt eigarskap, deltaking og lokalt handlingsrom • Forslag til strategi: – Synleggjere kompetanse, erfaring og praksis som ledd i ei kvalifisering til lokal forvaltning – Eitt forslag til forvaltningsmodell vil gjere det vanskeleg for DN/MD å gå imot dette – kan regionalparkmodellen gi bidrag? – Kommunar kan invitere med staten og evt. fylke i lokal forvaltning?

×