20130326 technologie in de zorg

  • 275 views
Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
275
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
5
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. http://www.micvlaanderen.be
  • 2. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? Inclusief Consulting vof Jean-Marie VANHOVE www.inclusiefconsulting.eu Jean-marie.vanhove@inclusiefconsulting.eu Kortrijk, 26 maart 2013Inclusief Consulting vof 2
  • 3. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 3
  • 4. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING AFBAKENING VAN HET ONDERWERP Technologie = persoonsgebonden = ondersteunend. = niet i.v.m. administratie, gegevensdeling… = op alle levensdomeinen. Zorg = personen met functiebeperking. = niet gezondheidszorg.Inclusief Consulting vof 4
  • 5. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? ONDERSTEUNENDE TECHNOLOGIE IS GEËVOLUEERD SAMEN MET  De technologie: vb. van analoog naar digitaal.  De zorg: van medisch naar burgerschapsmodel.  De maatschappij: kennismaatschappij, beeldvorming, subsidiëring...  Het hulpmiddelenaanbod.Inclusief Consulting vof 5
  • 6. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 6
  • 7. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE Van eerste kamergrote computer naar stand alone PC naar huidige laptop Bron: http://www.elomax.nl.(24.03.2013).Inclusief Consulting vof 7
  • 8. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE  ’70: Microprocessoren, IC.  ’80: Computer - in bedrijfsleven/administratie.  ’90: Telematica - in huiskamer.  ’90: fusie IT en telecommunicatie: ICT.  Transmissie van geluid, beelden, tekst, film.  2000: ICT beïnvloedt sociale leven.Inclusief Consulting vof 8
  • 9. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE TOEGANKELIJKE INFORMATIE OVERAL Bron: H. Dekeyser, Ter Wadding. (2013).Inclusief Consulting vof 9
  • 10. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE  Computer werkt niet meer alleen met eigen data.  Ook interpersoonlijke communicatie.  Ook toegang tot maatschappelijke informatie mét interactie.  Mits voldoende bandbreedte en opslagmogelijkheden.  netwerkconnectiviteit.Inclusief Consulting vof 10
  • 11. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE VERSCHUIVING IN CONNECTIVITEIT Bron: H. Dekeyser, Ter Wadding. (2013).Inclusief Consulting vof 11
  • 12. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE Bron: H. Dekeyser, Ter Wadding. (2013).Inclusief Consulting vof 12
  • 13. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 13
  • 14. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE ZORG PARADIGMASHIFT GEHANDICAPTENZORG  Van medisch over sociaal naar burgerschapsmodel.  Uit taboesfeer. (Intellectuele handicap, dyslexie, autisme, ADHD…)  Nieuwe doelgroepen door veroudering: o.a. dementie…Inclusief Consulting vof 14
  • 15. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE ZORG PARADIGMASHIFT Jaren ’50 –’60: Medisch model  Handicap = stoornis die men moet aanvaarden.  Meer dan goed zorgen, is niet mogelijk.  Speciale scholen.  Eerste paralympische spelen in… 1948.Inclusief Consulting vof 15
  • 16. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE ZORG PARADIGMASHIFT Duwrolstoel Blinde geleid door kind… Bron: www.vlibank.be . (24.03.2013) Bron: http://www.museuminzicht.be/assets/images/origineel/mzl000146.jpg. (24.03.2013)Inclusief Consulting vof 16
  • 17. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE ZORG PARADIGMASHIFT Jaren ’70 –‘ 90: Sociaal model  Naast “dis”-ability ook “abilities”.  Normalisatie.  = Aanpassen van toestellen: pastapuntjes, sprekende huishoudtoestellen...Inclusief Consulting vof 17
  • 18. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN ZORG PARADIGMASHIFT Rolstoel wordt actief rolwagen mits hoepel Witte stok en geleidehond Bron: www.vlibank.be.(24.03.2013) Bron: http://kimbols.be/omgangstips#3._HULP_AANBIEDEN. (24.03.2013).Inclusief Consulting vof 18
  • 19. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE ZORG PARADIGMASHIFT Jaren ’90: Burgerschapsmodel  VN-Conventie.  Recht op zelfstandige deelname aan maatschappij.  Gelijke kansen op informatie, communicatie...  Definitie ICF: handicap ligt in maatschappij.  Maatschappij moet zich aanpassen.  = Inclusie.Inclusief Consulting vof 19
  • 20. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE ZORG PARADIGMASHIFT Elektronische rolstoel = zelfstandige mobiliteit Bron: www.permobil.be. (24.03.2013) Toegankelijke websitesInclusief Consulting vof 20
  • 21. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OVERZICHT VAN DEZE ONTWIKKELING/PARADIGMASHIFT Bron: Beno Schraepen, Lector Plantijn Hogeschool. (20.03.2012).Inclusief Consulting vof 21
  • 22. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 22
  • 23. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ Bron: Beno Schraepen, Lector Plantijn Hogeschool. (2013).Inclusief Consulting vof 23
  • 24. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN HET BELEID  1963: Rijksfonds voor Sociale Reclassering Mindervaliden.  1969: Tegemoetkoming voor Motorisch en Sensorieel Gehandicapten.  Fonds ‘81: Pmh hebben prioritair recht op zakgeld.  1990: Subsidiëring van “hulpmiddelen” (IMB).  2003: Riziv - revalidatiecentra doen ook aan integratie.Inclusief Consulting vof 24
  • 25. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 25
  • 26. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD ICT IS MAINSTREAM  = Ontwikkeld voor “gemiddelde” gebruiker:  visualisering probleem voor sommigen;  toetsenbord voor anderen;  snelheid van informatie voor ouderen…  Nood aan aanpassing van bestaande Vb. aangepast toetsenbord.  Of add-on – Vb. interfaces van gebruiker naar computer en terug.  = Ondersteunende technologie (OT).Inclusief Consulting vof 26
  • 27. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? ONTSTAAN VAN HULPMIDDELENMARKT Vanuit instellingen  1961:“Didactische Centrale voor motorisch gestoorden vzw” - MPI Ten Dries.  1985: Sensotec - Koninklijk Instituut Spermalie. Door gebruiker zelf  1989: Skill – opgestart door Jan Jan Sabbe. Binnen universiteit  1990: CTG – Medische Faculteit RUCA – nu CZT.  V. Claes, ontwikkeling op maat - gebruikersbetrokkenheid.Inclusief Consulting vof 27
  • 28. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN ONDERSTEUNENDE TECHNOLOGIE (OT) Bron: Karel Van Isacker, Phoenix KM. (2009).Inclusief Consulting vof 28
  • 29. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD 1e GENERATIE: jaren ‘60-80  Toegang tot tekst voor blinde personen (OPTACON). (OPtical to TActile CONverter, tactiele weergave van gedrukte letters)  Toegang voor slechtziende personen via speciale hardware.  Eerste brailleprinter.  Sprekende rekenmachine.Inclusief Consulting vof 29
  • 30. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD 1e GENERATIE: jaren ‘60-80 OPTACON Bron: Wikipedia. (24.03.2013)Inclusief Consulting vof 30
  • 31. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD 2e GENERATIE: tot 2000  Software TTS, GUI – transmissie van tekeningen.  Softwarematige schermvergroting voor slechtziende personen – audiodescriptie op TV.  Spraakherkenning + optische karakterherkenning.  Software voor leer- en cognitieve beperkingen.  Videotekstsystemen zoals Minitel.Inclusief Consulting vof 31
  • 32. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD 3e GENERATIE: vanaf 1997  Elk grafisch element is toegankelijk webtoegankelijkheid.  Informatie portals (voor ouderen).  Multimedia informatiediensten.  Spraak naar tekst.Inclusief Consulting vof 32
  • 33. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD NOOD AAN OT OP ALLE LEVENSDOMEINEN  Interpersoonlijke communicatie.  Toegang tot maatschappelijke informatie.  Wonen: domotica, automatisatie, veiligheid.  Mobiliteit: binnen en buiten.  Onderwijsleerhulpmiddelen.  Arbeidspostaanpassingen = redelijke aanpassingen.Inclusief Consulting vof 33
  • 34. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 34
  • 35. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE FUNCTIEBEPERKING GEHOOR  Geluidsversterking.  Tekst i.p.v. spraak.  Beeld i.p.v. spraak.  Gebarentaal.  Communicatie op afstand?  Communicatie met derden?Inclusief Consulting vof 35
  • 36. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE FUNCTIEBEPERKING GEHOOR Tekst i.p.v. spraak  Teksttelefoon In real time, maar… Beller en ontvanger moeten toestel hebben.  Jaren ’80: Minitel (Fra) Videotex online dienst via telefoonlijnen. Soort pre-www online dienst.Inclusief Consulting vof 36
  • 37. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE FUNCTIEBEPERKING GEHOOR Minitel Bron: Wikipedia. (24.03.2014)Inclusief Consulting vof 37
  • 38. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE FUNCTIEBEPERKING GEHOOR  Tekstrelaydiensten  Tussenpersoon spreekt geschreven boodschap naar horende derde.  In 1991 reeds in Scandinavische landen.  Beeld- of videotelefonie – gebruik van gebarentaal  Videotelefoon: beeldscherm zit in telefoontoestel.  Beeldtelefoon in computer.  Skype.Inclusief Consulting vof 38
  • 39. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE FUNCTIEBEPERKING GEHOOR SIGN LANGUAGE REMOTE INTERPRETING www.youtube.com/watch?v=RKMyglfC79MInclusief Consulting vof 39
  • 40. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE FUNCTIEBEPERKING GEHOOR  ’90: Mobiele telefonie met tekstscherm  SMS (short message services) buitenkans voor doven maar…  … problemen met interferentie met hoorapparaten;  en… communicatie niet in real time.  Wat met noodoproep? via call center: 24/24 te bemannen en dan nog tijdverlies; totale conversatie: combinatie stem x video x live tekst. (http://www.reach112.eu/view/en/index.html)Inclusief Consulting vof 40
  • 41. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE FUNCTIEBEPERKING BLINDHEID Voelen i.p.v. zien: brailleschrift  Louis Braille (1809 – 1852).  Geïnspireerd op “nachtschrift” voor soldaten.  Gebruikt voor tekst én voor muziek. Voelen i.p.v. zien: Lorm-alfabet  Helen Keller met leerkracht Ann Sullivan (zelf blind).  1e Doofblinde die bachelor diploma haalde; werd politieke activiste.Inclusief Consulting vof. 41
  • 42. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE FUNCTIEBEPERKING BLINDHEID http://hverdonk.home.xs4all.nl/lorm.htmlInclusief Consulting vof. 42
  • 43. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE BRAILLESCHRIFT  Direct op papier: prikpen en brailleplaatje.  Brailleschrijfmachine.  Notitietoestel: intypen, opslag in intern geheugen, later met spraakweergave.  Elektronisch notitietoestel: + adressenboek + agenda + klok.  Koppeling aan pda (palmcomputer), laptop, gsm…Inclusief Consulting vof. 43
  • 44. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE BRAILLESCHRIFT Brailleschrijfmachine Bron: http://www.gahetna.nl. (24.03.2013)Inclusief Consulting vof. 44
  • 45. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE LEZEN BIJ BLINDHEID: BRAILLE  Materiaal moet worden omgezet en uitgeprint = braille: - lesmateriaal en lectuur - omzetcentra - wiskunde: G. Notaert. = softwarematig: brailleleesregel, spraakweergave. = wiskunde: Sensomath (met terugkeer).Inclusief Consulting vof. 45
  • 46. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE EVOLUTIE IN BRAILLEDRUKKERS  Voor productie van braille boeken (Elekul)  1981 – prof. G. Francois, K.U.Leuven.  800 tekens/seconde.  1991: tweezijdige versie – boeken half zo zwaar.  Interpoint, 60-tal drukkers wereldwijd. Brailleprinter Elekul Bron: http://www.interpoint.be. (24.03.2013)Inclusief Consulting vof. 46
  • 47. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE EVOLUTIE IN BRAILLEDRUKKERS Later: individuele brailleprinter als output van computer. Brailleprinter tafelmodel Bron: http://www.blinddmobiel.be. (24.03.2013)Inclusief Consulting vof. 47
  • 48. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE LEZEN BIJ SLECHTZIENDHEID VERGROTING  Van hand- tot leesloep: ouderen.  Beeldschermloep: camera-opname + weergave op scherm (x 76)  lezen in stukken, tekst verschuiven;  breedbeeldschermen;  kantelbare schermen (krantenkolommen);  automatische leesplaat voor werkomgeving.  Hoge definitie geeft beter beeld.Inclusief Consulting vof. 48
  • 49. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE LEZEN BIJ SLECHTZIENDHEID VERGROTING Beeldschermloep Tafelmodel Draagbaar Zakformaat Bron: www.vlibank.be. (23.03.2013).Inclusief Consulting vof 49
  • 50. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE LEZEN WORDT VOORLEZEN VAN TEKST NAAR SPRAAK Voorleestoestel  1976: Kurzweil reading machine for the blind  flatbed scanner;  + spraak synthesizer;  + Optical Character Recognition (OCR).  Van tafelmodel naar draagbaar naar voorleestoestel met camera.  KNFB-reader: gsm met camera-foto.Inclusief Consulting vof. 50
  • 51. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? BOEKEN LEZEN BIJ VISUSPROBLEMEN  Brailleboeken  Vrijwilligers brailleren + boekbinden.  Braillesoftware + elektronische brailledrukker.  Luisterboeken  Vrijwilligers spreken in – omzetting op magneetband, cassette, cd.  Audioboeken  Tekst naar spraak met Daisy software (digital accessible information system).  Kunnen worden gedownload.  Zelf opnames maken.  Daisy apparaten verdeeld in rusthuizen.Inclusief Consulting vof. 51
  • 52. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE BOEKEN LEZEN BIJ VISUSPROBLEMEN MP3-speler Daisy-speler e-Reader Bron MP3: Wikipedia. (23.03.2013). Bron e-reader: Wikipedia. (23.03.2013). Bron Daisy-speler: http://www.plextalk.eu/nl/top/producten/ptn2/. (24.03.2013).Inclusief Consulting vof. 52
  • 53. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE KRANTEN LEZEN BIJ VISUSPROBLEMEN  1990: Braillekrant (papier): gedeelte van krant via de post.  Audiokrant (geluidscassette): groter deel van de krant via de post (nu cd-rom of webbox).  Digikrant: diskette via de post, later via mail.  Daisykrant: volledige krant wordt omgezet in Daisy standaard (downloadbaar).  Internetkrant.Inclusief Consulting vof. 53
  • 54. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE BOEKEN LEZEN BIJ PROBLEMEN MET BOVENSTE LEDEMATEN Bladomslag met mondstok – moeilijk… Bron: Skill. (2013).Inclusief Consulting vof. 54
  • 55. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE BOEKEN LEZEN BIJ PROBLEMEN MET BOVENSTE LEDEMATEN Automatische bladomslagapparaten Bron: Skill. (2013).Inclusief Consulting vof. 55
  • 56. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE SCHRIJVEN BIJ PROBLEMEN MET BOVENSTE LEDEMATEN Typen kan wel. Indrukken van toetsen met mondstok. Bron: Skill. (2013).Inclusief Consulting vof. 56
  • 57. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE SCHRIJVEN BIJ PROBLEMEN MET BOVENSTE LEDEMATEN Aanpassing van standaard toetsenbord:  grotere toetsen (ontworpen voor ouderen);  beschermhoes om dubbele toets indruk te vermijden;  opgesplitste toetsenborden. Elektrische typmachine: lichtere druk volstaat.Inclusief Consulting vof. 57
  • 58. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? SCHRIJVEN BIJ PROBLEMEN MET BOVENSTE LEDEMATEN VLIBANK 1.3.2.3.1.2. toetsenbordalternatieven 1. Toetsenbord met grote toetsen 2. Extreem vergroot toetsenbord 3. Verkleind toetsenbord 4. Verkleind toetsenbord met magneetstift 5. Programmeerbaar toetsenbord 6. Software voor toetsenbord en muisfuncties op scherm 7. Toetsenbord voor mond- of hoofdstokbediening 8. Toetsenbord op statief 9. Toetsenbord met laseraanwijzingInclusief Consulting vof. 10. Ander aangepast toetsenbord 58
  • 59. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE SPRAAKPROBLEMEN EN COMMUNICATIE  1973: Lightwriter Typmachine met dubbel scherm.Inclusief Consulting vof. Bron: Wikipedia. (24.03.2013). 59
  • 60. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN COMMUNICATIE SPRAAKPROBLEMEN EN COMMUNICATIE  1980: Communicatietoestellen  Symbolen op scherm waaronder opgenomen boodschap.  Statische toestellen: vooraf aangemaakte kaarten.  Dynamische toestellen: zelf kaart aanmaken met communicatie software. Tablets Bron: Skill. (2013).Inclusief Consulting vof. 60
  • 61. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 61
  • 62. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? COMPUTERGEBRUIK VISUSPROBLEMEN  Input: + toetsenbord; + voorleestoestel, scanner, notitietoestel; + ondersteuning: brailleleesregel en spraak.  Verwerking: schermuitleesprogramma.  Output: spraakweergave + brailleleesregel – brailledruk.Inclusief Consulting vof. 62
  • 63. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? COMPUTERGEBRUIK HANDFUNCTIEPROBLEMEN  Eerste computers: toetsenbord.  Later muis en…  alternatieve muizen o.v.v. trackball en joystick.  ’90: Headmaster - handenvrije muis.  Hoofdbewegingen (sensoren) naar ontvanger op computerscherm.  Omgezet in bewegingen van de cursor.Inclusief Consulting vof. 63
  • 64. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? COMPUTERGEBRUIK PROBLEMEN BOVENSTE LEDEMATEN  Handenvrij toetsenbord 1992: “Lichtsigaar” op een bril. Gebruiker kan met hoofdbeweging de toetsen belichten:  Eerst zo groot als kleerkast.  Miniaturisatie: naast computerscherm.  Spraakherkenning.  Oogsturing.Inclusief Consulting vof. 64
  • 65. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? COMPUTERGEBRUIK PROBLEMEN BOVENSTE LEDEMATEN Lucy Bron: Skill. (2013).Inclusief Consulting vof.. 65
  • 66. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? COMPUTERGEBRUIK INTELLECTUELE BEPERKINGEN Gebruik van beeldtaal en symbolen WAI-NOT! - Gebruik van symbolen http://www.wai-not.org/?q=nl/node/3Inclusief Consulting vof 66
  • 67. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? COMPUTERGEBRUIK EVOLUTIE IN COMPUTERS  Personal Computer  Kleiner en krachtiger: basis voor nieuwe toestellen.  Laptop.  Pda (palmcomputer): extra functies.  ’90: eerste tabletcomputers.  Smartphones als computer.Inclusief Consulting vof. 67
  • 68. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? IPHONE ALS COMMUNICATIETOESTEL VOOR PERSONEN MET INTELLECTUELE BEPERKINGEN Film BlueAssist en Cloudina http://youtu.be/72Ge-BgDiewInclusief Consulting vof 68
  • 69. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 69
  • 70. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN ONDERWIJS VAN WAAR KOMEN WE? Bron: H. Dekeyser, Ter Wadding. (2013).Inclusief Consulting vof 70
  • 71. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN ONDERWIJS  Gehoorproblemen: schrijftolk (volwassenonderwijs).  Visusproblemen: bordcamera naar beeldschermloep.  Kurzweil 3000: elektronisch leersysteem (bij woordblindheid).  Voorleessoftware, woordvoorspelling, sprekend woordenboek, spellings- en woordcontrole.Inclusief Consulting vof 71
  • 72. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? OT EN ONDERWIJS VOORBEELD SMARTBOARD  Combinatie:  bord (schrijven)  computerscherm (aanraakscherm).  Online les volgen. Bron: Wikipedia. (24.03.2013).Inclusief Consulting vof 72
  • 73. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 73
  • 74. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT ZELFSTANDIG WONEN  Eten en koken  Visus: sprekende microgolfovens, weegschalen.  Motoriek: hoog-laag keukens.  Deurcontrole  Gehoor: lichtbel, videoparlofoon.  Visus: parlofoon.  TV kijken  Gehoor: ondertiteling.  Visus: audiodescriptie.Inclusief Consulting vof 74
  • 75. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT ZELFSTANDIG WONEN BIJ HEEL BEPERKTE MOBILITEIT  Rolstoelbesturing: joystick, vingerbesturing, zelfsturend met sensoren.  Omgevingsbediening, afstandscontrole: automatisatie verwarming, gordijnen.  eerste omgevingscontrole (1989).  Smart homes: oorspronkelijk ontwikkeld voor ouderen. (Er was nog geen tendens om pmh zelfstandig te laten wonen…).Inclusief Consulting vof 75
  • 76. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT SMART HOMES Film HFT www.hftsmarthouse.org.ukInclusief Consulting vof 76
  • 77. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT MOBILITEIT BIJ VERMINDERD ZICHT  Ultracane: elektronische stok met sensoren.  Echolocalisatie.  Oriëntatie: GPS met spraak – satellietcommunicatie.  GPS tracking voor personen met intellectuele beperkingen, dementie.Inclusief Consulting vof 77
  • 78. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 78
  • 79. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN  Omzetting nodig van informatie  Omzetting naar braille, cassettes: tijdrovend.  Lesmateriaal elektronisch.  Medewerking nodig van uitgevers, lesgevers.  Ringleiding in zaal  Geluidsignaal wordt door draad gestuurd.  Via inductie kan slechthorende signaal opvangen in hoortoestel zonder omgevingsgeluid.  Is zgn. redelijke aanpassing.  Geïndividualiseerd: BYOT.Inclusief Consulting vof 79
  • 80. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? GEMEENTEN EN SOCIALE MEDIA • Zie jaarlijks rapport van Social Media Vlaanderen (samenwerking tussen anaXis – specialist in digitale communicatie voor lokale overheden – en de KHLIM). • 2010: 20% van de steden en gemeenten zijn officieel geregistreerd op Facebook en 15% vertegenwoordigd Twitter (al dan niet officieel). • Maart 2011: 50% is actief op Facebook, 30% op Netlog, 75% op Twitter; op professionele netwerk LinkedIn zijn bijna 7000 leden geregistreerd. • Meest actieve stad: Mechelen. • Meest actieve provincie: Limburg (Facebook). Bron: K. Van Isacker, Phoenix KM. (2013).Inclusief Consulting vof 80
  • 81. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? GEMEENTEN EN SOCIALE MEDIA 2011 data - Povere toegankelijkheid… Bron: K. Van Isacker, Phoenix KM. (2013).Inclusief Consulting vof 81
  • 82. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 82
  • 83. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG Bron: www.nesta.org. (2013).Inclusief Consulting vof 83
  • 84. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG ER WORDT NOG MAAR WEINIG ICT GEBRUIKT DOOR 65+ Internetgebruik Leeftijdsklasse 2007 2012 55 – 64 jaar 64,70% 70,00% 65 – 74 jaar 25,50% 43,00% Bron: http://appsso.eurostat.ec.europa.eu. (11.03.13).Inclusief Consulting vof 84
  • 85. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG ER WORDT NOG MAAR WEINIG ICT GEBRUIKT DOOR 65+ Internetvaaardigheden (2006) Leeftijdsklasse Geen Hoge 55 – 64 jaar 7,50% 2,60% 65 – 74 jaar 12,40% 1,60%* Bron: Eurostat Databank. (2012) * 2011:36%Inclusief Consulting vof 85
  • 86. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG VOORLOPIG BEPERKT TOT…  Alarmsystemen.  Valdetectie (ook epilepsie).  Geheugenondersteuning: tablet Cemo?  Sociale contacten: Skype.  Daisy spelers in rusthuizen?Inclusief Consulting vof 86
  • 87. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG NOCHTANS IS DE MEERWAARDE HOOG  Oudere zelf: sociale contacten – zelfredzaamheid – veiligheid – toegang tot informatie.  Voor de verzorgende: coaching en empowerende zorg.  Voor de maatschappij:  hogere zelfredzaamheid = minder nood aan professionele zorg = antwoord op tekort aan zorgaanbod; = uitstel van opname in zorginstelling = betere besteding van overheidsmiddelen.  lagere sociale deprivatie = hogere levensverwachting.Inclusief Consulting vof 87
  • 88. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG MEERWAARDE VERVAT IN MENSELIJKE ROBOT? Hector http://www.youtube.com/watch?v=UKVkQYgXaZs Aina http://vimeo.com/26273670Inclusief Consulting vof 88
  • 89. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INLEIDING EVOLUTIE IN DE TECHNOLOGIE EVOLUTIE IN DE ZORG EVOLUTIE IN DE MAATSCHAPPIJ EVOLUTIE IN HULPMIDDELENAANBOD OT EN COMMUNICATIE COMPUTERGEBRUIK OT EN ONDERWIJS ZELFSTANDIG WONEN EN MOBILITEIT TOEGANKELIJKHEID PUBLIEK DOMEIN TECHNOLOGIE IN DE OUDERENZORG EVOLUTIE OF REVOLUTIE?Inclusief Consulting vof 89
  • 90. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE OF REVOLUTIE? Evoluties zijn er geweest in:  de maatschappij  de pmh is burger geworden met gelijke rechten;  de technologie  mainstream: computer – miniaturisatie – ICT;  er is een hulpmiddelenmarkt ontstaan.Inclusief Consulting vof 90
  • 91. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE OF REVOLUTIE? “Gelijke rechten” is niet gelijk aan “gelijke kansen” Revoluties zijn nodig:  de maatschappij: negatieve beeldvorming t.g.o. doelgroep;  de hulpmiddelenmarkt is een aparte markt;  de gebruiker is te weinig zelf klant;  de ondersteunende technologie volgt nog teveel: mainstream technologie toegankelijk maken: universeel ontwerp; marktstuwing; segregatie tegengaan door positieve beeldvorming.Inclusief Consulting vof 91
  • 92. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? EVOLUTIE OF REVOLUTIE? INTRODUCTIE VAN TECHNOLOGIE BIJ OUDEREN KAN DAAR TOE BIJDRAGEN Actieplan  Digitale vaardigheden verhogen.  Negatieve beeldvorming bij leeftijdsonafhankelijk beleid.  Stigmatisering tegengaan bij productontwikkeling.  Ouderen en verzorgenden stimuleren.Inclusief Consulting vof 92
  • 93. TECHNOLOGIE IN DE ZORG… EVOLUTIE OF REVOLUTIE? Dank u!Inclusief Consulting vof 93