Dialectgebruik en –verlies in Belgisch Limburg
 
?
In iedere nieuwe generatie zijn er steeds Minder dialectsprekers, die in steeds minder  Situaties hun dialect spreken. 1. ...
de Limburg-enquête A. functieverlies 1041 ex. 189 ex. 1660 ex. totaal: 2890 ex.
Aantal dialectsprekers in Bilzen (steekproef) Einde 2001  : een representatieve steekproef  op leeftijd en geslacht bij de...
Aantal dialectsprekers in Bilzen (steekproef) M V tot. 16-24j. (°1977-85) 21 19 40 25-34j. (°1967-76) 21 24 45 35-44j. (°1...
Aantal dialectsprekers in Bilzen (steekproef) gemiddeld 42% dialectsprekers
<ul><li>‘ ik  kan  het dialect van mijn woonplaats spreken’ </li></ul><ul><li>‘ ik  wil  het dialect van mijn woonplaats  ...
Frequentie van dialectgebruik volgens sexe & leeftijd
B. structuurverlies lexicaal onderzoek
lexicaal onderzoek in Kanne Selectie van 31 begrippen  : Keuken  : kopje (taske), borden (teleure), schort (sjottel), vork...
Kanne : resultaten  per item
Kanne : resultaten  per leeftijd
2. Dialectbeleving, een renaissance ? Limburg is koploper dialectmuziek Door Wiel Beijer MUZIEK .  Van alle Nederlandse st...
Dialectbeleving verschillen NL    B <ul><li>Eerste lokale dialectwoordenboek in B—Limburg verscheen eerst in 1980 </li></...
% cafénamen in het dialect verschillen NL    B Limburg
Verschillen B- en NL-Limburg <ul><li>  Top-10 van frequentste  </li></ul><ul><li>Familienamen </li></ul><ul><li>NL-Limburg...
Sevatius > Vaes(s)en Vaes Vaessen
Vaes 1.643 / 3.376 Vaesen 640 / 791 Ook in B-Limburg zeer populair
Vaessen Vaes
behoud van  a/o + l + d/t :  enkel in het Nederlands > ou Duits Engels Nederlands Salz salt zout Kalt cold koud alt old ou...
Salden < des alden = Sauwen  (Maaslands)
Sauwen  Sauwens Arnold Sauwen (° Stokkem 1857) Johan Sauwens (° Bilzen 1951)
4. Dialectbeleving en regionale identiteit Geogr. verbondenheid van in NL-Limburg wonende dialectsprekers (n=1207)
Belevingsspecten van  het Limburggevoel bb = mentaliteit  (45%) be = geschiedenis  (4%) bd = dialecten  (24%) bg = keuken ...
a  kinderen in het Limburgs opvoeden  b  Limburgs structureel in het onderwijs c  zoveel mogelijk gebruiken   d  AGL inste...
Declaration contained in a Note Verbale from the Permanent Representation of the Netherlands, dated 18 March 1997, registe...
?
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

20080423 Liergank 2

561

Published on

Published in: Business, Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
561
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • 20080423 Liergank 2

    1. 1. Dialectgebruik en –verlies in Belgisch Limburg
    2. 3. ?
    3. 4. In iedere nieuwe generatie zijn er steeds Minder dialectsprekers, die in steeds minder Situaties hun dialect spreken. 1. Dialectverlies in B - Limburg A. functieverlies B. structuurverlies Dialecten verliezen in toenemende mate kenmerken uit hun systematiek door ze te vervangen door bovenlokale of boven- regionale taalelementen.
    4. 5. de Limburg-enquête A. functieverlies 1041 ex. 189 ex. 1660 ex. totaal: 2890 ex.
    5. 6. Aantal dialectsprekers in Bilzen (steekproef) Einde 2001 : een representatieve steekproef op leeftijd en geslacht bij de inwoners van Bilzen-centrum anoniem via bevolkingsregister 1 op 20 Bilzenaren tussen 16 en 85 jaar met de Belgische nationaliteit
    6. 7. Aantal dialectsprekers in Bilzen (steekproef) M V tot. 16-24j. (°1977-85) 21 19 40 25-34j. (°1967-76) 21 24 45 35-44j. (°1957-66) 25 27 52 45-54j. (°1947-56) 24 25 49 55-64j. (°1937-46) 17 17 34 65-85j. (°1916-36) 21 32 53 __ __ __ 129 144 273
    7. 8. Aantal dialectsprekers in Bilzen (steekproef) gemiddeld 42% dialectsprekers
    8. 9. <ul><li>‘ ik kan het dialect van mijn woonplaats spreken’ </li></ul><ul><li>‘ ik wil het dialect van mijn woonplaats kunnen spreken’ </li></ul>Dialect bij 800 Limburgse* min-30ers * Opgroeiplaats in een van beide Limburgen NL B totaal kan dialect 53,4% 62,2% 27% 46,6% 37,8% 60% wil dialect (n=800) (n=564) (n=211) VCV
    9. 10. Frequentie van dialectgebruik volgens sexe & leeftijd
    10. 11. B. structuurverlies lexicaal onderzoek
    11. 12. lexicaal onderzoek in Kanne Selectie van 31 begrippen : Keuken : kopje (taske), borden (teleure), schort (sjottel), vork (forchette), aardappelen (jappele), uien (unne), vergiet (zeibaor), ham (sjink), pitten (keene), Klokhuis (kits) Kleding : laarzen (botte), veter (rejstattel), bretellen (hulpe), zakdoek (maalplak), das (krevat) Kindertijd : knikkers (huive), tol (koekerel), schommel (sjokkel) Dieren : vlinder (piepel), kikker (kwakvors), regenworm (pirling), kippen (hinne), mieren (beddezeikers) Algemeen : schaduw (kielesjaoj), prikkeldraad (pinnekesdraod), wasknijper (pinneke), hiel (hak), lucifer (zwengel), kus (puun), kruiwagen (krouwkar), rijden (vaoren)
    12. 13. Kanne : resultaten per item
    13. 14. Kanne : resultaten per leeftijd
    14. 15. 2. Dialectbeleving, een renaissance ? Limburg is koploper dialectmuziek Door Wiel Beijer MUZIEK . Van alle Nederlandse streektaalmuziek komt bijna de helft, 42,9 procent om precies te zijn, uit Limburg. Dat blijkt uit onderzoek van Joop van den Bremen uit Vlissingen. Sinds 1996 registreert de Zeeuw op zijn website http :// www.streektaalzang.myweb.nl streektaalartiesten en - groepen die actief zijn óf waren vanaf het midden van de twintigste eeuw. Afgelopen week was de Kerkraadse formatie Toepjoep (bekend van het liedje Foesbalsjong) zijn vijftienhonderdste registratie. Van al die groepen of artiesten komen er liefst 643 uit Limburg. De top van de ranglijst van Van den Bremen wordt bezet door de zuidelijke en de noordelijke provincies. Tweede op de ranglijst is Friesland met 233 noteringen (15,5 procent), op de voet gevolgd door Noord-Brabant met 208 noteringen (13,9 procent). Een goede vierde is Groningen met 124 bands of artiesten. Drenthe haalt 76 noteringen, Overijssel 64, Gelderland 62 en Zeeland 56. In de Randstad-provincies is het maken van muziek in het eigen dialect niet zo populair. Onder aan de ranglijst staan Utrecht en Flevoland met elk twee noteringen. Ook Zuid- en Noord-Holland doen het met respectievelijk 11 en 19 noteringen minder goed. Dagblad De Limburger , 1 juli 2002
    15. 16. Dialectbeleving verschillen NL  B <ul><li>Eerste lokale dialectwoordenboek in B—Limburg verscheen eerst in 1980 </li></ul><ul><li>voor 1980 slechts enkele onuitgegeven woordverzame- </li></ul><ul><li>lingen als universitair proefschrift </li></ul><ul><li>sindsdien langzame groei : </li></ul><ul><li>1981-1990 : 8 </li></ul><ul><li>1991-2000 : 12 </li></ul><ul><li>2000-2008 : > 15 </li></ul>
    16. 17. % cafénamen in het dialect verschillen NL  B Limburg
    17. 18. Verschillen B- en NL-Limburg <ul><li> Top-10 van frequentste </li></ul><ul><li>Familienamen </li></ul><ul><li>NL-Limburg B-Limburg </li></ul><ul><li>1. Janssen Claes </li></ul><ul><li>2. Smeets Peeters </li></ul><ul><li>3. Peeters Janssen </li></ul><ul><li>4. Jacobs Hermans </li></ul><ul><li>5. Peters Martens </li></ul><ul><li>6. Hendriks Jacobs </li></ul><ul><li>7. Hermans Gielen </li></ul><ul><li>8. Willems Thijs </li></ul><ul><li>Jansen Lemmens </li></ul><ul><li>Driessen Willems </li></ul>
    18. 19. Sevatius > Vaes(s)en Vaes Vaessen
    19. 20. Vaes 1.643 / 3.376 Vaesen 640 / 791 Ook in B-Limburg zeer populair
    20. 21. Vaessen Vaes
    21. 22. behoud van a/o + l + d/t : enkel in het Nederlands > ou Duits Engels Nederlands Salz salt zout Kalt cold koud alt old oud Halten to hold houden Gold gold goud Ook in de Limb. dialecten > ou/au (behoud a/o), maar relicten in PLN : Alt -Hoeselt, Ald en Biesen, Ald eneik, W alt wilder, Boch olt >< Boechout (O-Vl.) én in enkele FN !!
    22. 23. Salden < des alden = Sauwen (Maaslands)
    23. 24. Sauwen Sauwens Arnold Sauwen (° Stokkem 1857) Johan Sauwens (° Bilzen 1951)
    24. 25. 4. Dialectbeleving en regionale identiteit Geogr. verbondenheid van in NL-Limburg wonende dialectsprekers (n=1207)
    25. 26. Belevingsspecten van het Limburggevoel bb = mentaliteit (45%) be = geschiedenis (4%) bd = dialecten (24%) bg = keuken (4%) ba = feestcultuur (10%) bc = geloof (1%) bf = landschap (10%)
    26. 27. a kinderen in het Limburgs opvoeden b Limburgs structureel in het onderwijs c zoveel mogelijk gebruiken d AGL instellen e schrijven:publiceren bevorderen f meer Limburgs op radio en TV g meer liedteksten in het Limburgs h meer theaterproducties in het Limburgs i straat- en plaatsnamen in het Limburgs j dialect-taalrubriek op radio en TV k taalrubriek in tijdschriften l websites over dialect en attitude m leerstoel Limburgs n cursussen voor niet-Limburgstaligen Dialectbevordering
    27. 28. Declaration contained in a Note Verbale from the Permanent Representation of the Netherlands, dated 18 March 1997, registered at the Secretariat General on 19 March 1997 - Or. Engl. The Kingdom of the Netherlands declares, in accordance with Article 2, paragraph 1, of the European Charter for Regional or Minority Languages of 5 November 1992, that the principles enumerated in Part II of the Charter will be applied to the Limburger language used in the Netherlands. Period covered: 1/3/1998 -   The preceding statement concerns Article(s) : 2 Raad van Europa Verdrag nr. 148 4. Dialectstatus
    28. 29. ?
    1. A particular slide catching your eye?

      Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

    ×