Ilang suliranin tungkol sa intelektwalisasyon ng filipino

14,147 views

Published on

0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
14,147
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
109
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ilang suliranin tungkol sa intelektwalisasyon ng filipino

  1. 1. Ilang SulIranIn Tungkol SaInTelekTwalISaSyon ng FIlIpIno nI BonIFacIo p. SIBayan
  2. 2. pagpaplano ng wIka (language plannIng)Ang pagkuha ng isang asignatura o subject sa Language Planning ang magpapakilala sa isang mag-aaral ng mga huwarang teorya at praktikal na pagkaunawa sa ilang bagay• Pagpapasya o pagpili ng wika• Paglinang at pagpapaunlad ng wika• Patakaran ng pagbabalangkas ng wika• Pagpoprograma ng wika• Pagsasagawa o implementasyon ng wika• Pagpapahalaga ng wika
  3. 3. ang pagpapalIT ng ISang wIkaMga dahilan ng pagtutol ng mga Cebuano sa pagpapalit ng wikang Filipino sa wikang Ingles:• Binigyang-diin ng vice-mayor ng Cebu ang bagay na ito nang sabihin niya sa isang kapulungan kamakailan sa De La Salle University na “ang mgaTagalog ay nagpupumilit na isungalngal ang wikang Tagalog sa aming lalamunan” (ram Tagalog down our throats).• Nararamdaman nila na sila’y nanganganib dahil hindi sila handang magsalita at magsulat sa Filipino.
  4. 4. TaTlong Uri ng larangan ng Wika (Three Types of langUage Domains)• (i) di mahalagang larangan ng wika (non-controlling domain of language)• (ii) medyo mahalagang larangan (semi-controlling domain)• (iii) mahalagang larangan ng wika (controlling domain of language)
  5. 5. ang Di mahalagang larangan ng Wika aymaaaring Di nakasUlaT aT maaaring gamiTin sa kahiT anong Wika.• Halimbawa, ang larangan ng tahanan at ang larangan ng lingua franca.
  6. 6. ang meDyo mahalagang larangan ay ang mga larangan kUng saan ang pagsUsUlaT ay hinDi sapiliTan.• Halimbawa ng medyo mahalagang larangan ay ang relihiyon at ang libangan (entertainment)
  7. 7. Ang mAhAhAlAgAng lArAngAn Ay Ang lArAngAn nAnAngAngAilAngAn ng mAbuti AtwAstong pAgbAsA At pAgsulAtAng mga mahahalagang larangan: – (i) edukasyon (lalo na ang hayskul at ang pamantasan); – (ii) pamahalaan; – (iii) pagbabatas; – (iv) hukuman; – (v) agham at teknolohiya; – (vi) negosyo, pangkalakalan at industriya
  8. 8. Ang ibig sAbihin ng register Ay Ang tAngingpAggAmit ng wikA sA isAng lArAngAn o bAhAging- lArAngAn.• Halimbawa, alam nating lahat na kung hindi tayo doktor, hindi natin maiintindihan ang register ng medisina na nakasulat sa Ingles.
  9. 9. kAtAngiAn ngmAhAhAlAgAng lArAngAn ng wikA  Pag-aralan at gamitin.  Specialized at learned.  Ang kaalaman sa mahalagang larangan ay  precise language o tiyak, tumpak, ganap na salita  iniipon (cumulative).  mabilis. Ang kasalukuyang karunungan ay nasa bagong mga aklat, pangkasalukuyang journals at pananaliksik na papel (research papers). Ito ay hind makukuha sa Filipino.
  10. 10. Ang BAhAgi o PAPel (Role) ng ingles sA intelektwAlisAsyon ng FiliPino• Sapat na ang wikang Filipino pero ang tagapagtaguyod ng Filipino ay dapat magaling sa Ingles dahil ang wikang Ingles lamang ang paraan kung paano maiintelektwalisa ang Filipino.• Kaunti lamang ang kaalaman, kung mayroon man, sa syensyang panlipunan, agham at teknolohya, matematika, medisina, batas, atbp., sa wikang Filipino.
  11. 11. ilAng suliRAnin tungkol sAintelektwAlisAsyon ng FiliPino ni BoniFAcio P. siBAyAn

×