ρατσισμός ξενοφοβία - μετανάστες

36,174 views
36,670 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
36,174
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
10,508
Actions
Shares
0
Downloads
248
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ρατσισμός ξενοφοβία - μετανάστες

  1. 1. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότητα ΡατσισμόςΟρισμόςΡατσισμός ονομάζεται η διάκριση σε βάρος ατόμων, κοινωνικών ομάδων ή κατηγοριών ατόμων,που προσδιορίζονται με βάση τα φυλετικά ή και πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά, με συνέπειατην ανάπτυξη αισθήματος υπεροχής και ανωτερότητας προς αυτούς.Μορφές- Φυλετικός: διακρίσεις βασισμένες στη διαφορετικότητα του χρώματος ή εναντίον φυλών τουτρίτου κόσμου.- Εθνικός: η αίσθηση της υπεροχής ενός έθνους έναντι των άλλων (εθνικισμός, σοβινισμός).- Κοινωνικός: διακρίσεις βασισμένες σε πολιτικές, ιδεολογικές, πνευματικές, οικονομικές,πολιτιστικές διαφορές, διακρίσεις σε βάρος των γυναικών, των μειονοτήτων, των ατόμων μεειδικές ανάγκες.ΑίτιαΠνευματικά- Υιοθέτηση ρατσιστικών αντιλήψεων στα πλαίσια της κοινωνικοποίησης, μέσω τωνπρωτογενών και δευτερογενών κοινωνικών ομάδων (π.χ. οικογένεια, σχολικό περιβάλλον).- Τα ΜΜΕ, έντυπα και ηλεκτρονικά, παρουσιάζουν τη συμπεριφορά μεμονωμένων ατόμων ήομάδων που επιβεβαιώνει τις ρατσιστικές αντιλήψεις (οι γυναίκες παρουσιάζονται ως αδύναμες,υποτακτικές συγκριτικά με τους άνδρες, οι Αλβανοί και οι Τσιγγάνοι ως κακοποιοί) ήηρωοποιούν τους φορείς της βίας.- Η απλουστευτική τάση των ανθρώπων για κατηγοριοποιήσεις, οι οποίες διευκολύνουν τονυπερτονισμό και τη μεγιστοποίηση των διαφορών.- Η περιορισμένη γνώση εμποδίζει τη σωστή αξιολογική κρίση για τους άλλους.- Η έλλειψη ουσιαστικής αλλά κυρίως ανθρωπιστικής παιδείας επιτρέπει τον ετεροκαθορισμόομάδων από επιτήδειους και την καλλιέργεια, αντί ισότητας, φανατισμού και ρατσισμού σεβάρος άλλων.- Η απομόνωση των πνευματικών ανθρώπων ευνοεί την κατάσταση του πνευματικούσκοταδισμού.Ηθικά- Η έλλειψη αρχών και αξιών οδήγησε το σύγχρονο άνθρωπο στην εξαχρείωση.- Το δόγμα «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» καθαγιάζει κάθε απάνθρωπη πράξη.Ψυχολογικά- Η τάση ανθρώπων ή ομάδων να διατηρούν σε υψηλό επίπεδο την αυτοεκτίμηση, το γόητρο καιτο κύρος τους (σύμπλεγμα ανωτερότητας και προσωπικής υπεροχής).- Η χαμηλή αυτοεκτίμηση ατόμων ή ομάδων τούς οδηγεί στην αναβάθμιση των δικών τουςιδιαίτερων χαρακτηριστικών και στην υποβάθμιση των άλλων (σύμπλεγμα κατωτερότητας).Αυτός που υποφέρει νιώθει λιγότερο τη δυστυχία του, όταν μπορεί να φανεί ανώτερος απόΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 233Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  2. 2. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότητακάποιον άλλο.- Ασύνειδοι μηχανισμοί άμυνας: η αναζήτηση «εξιλαστήριου θύματος», η στροφή δηλαδή τηςεπιθετικότητας μιας ομάδας προς κάποια άλλη, η οποία δεν έχει καμιά σχέση με τα αίτια τηςεπιθετικότητας, η θεωρία του ανικανοποίητου και της επίθεσης.- Ένστικτο εδαφικότητας: όταν απειλείται με διείσδυση ένα ζωτικός, ατομικός χώρος εκλύεταιπάντα επιθετικότητα. Όσο πιο στριμωγμένος και ασφυκτικός ο χώρος τόσο μεγαλύτερη και ηεπιθετικότητα. Έτσι κάπως γεννιέται η έχθρα για τον ξένο. Ο άλλος γίνεται εχθρός, έτοιμος ναοικειοποιηθεί το δικό σου χώρο. Ορθώνονται τότε σύνορα και εκλογικεύονται τα στεγανά.Κοινωνικά- Οι κοινωνίες μέσα στις οποίες αναπτύσσεται ο κοινωνικός ρατσισμός είναι εξισωτικές, δηλαδήείναι κοινωνίες που αγνοούν τις τυπικές διαφορές μεταξύ των ατόμων.- Ο εκμεταλλευτικός χαρακτήρας των κοινωνιών. Η ύπαρξη μιας μειονότητας σε μια κοινωνίασυνεπάγεται την ύπαρξη μιας αντίστοιχης κυρίαρχης ομάδας που απολαμβάνει μια ανώτερη θέσηκαι μεγαλύτερα προνόμια. Η μειονοτική κατάσταση συνοδεύεται με αποκλεισμό από την πλήρησυμμετοχή στη ζωή της κοινωνίας.- Στις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες, η συνύπαρξη πλειοψηφιών και μειοψηφιών ευνοείτα φαινόμενα του ρατσισμού.- Η αποξένωση του ανθρώπου από τον άνθρωπο προκαλεί φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας,που ευνοούν φαινόμενα ρατσισμού καθώς δεν υπάρχει κοινωνική συνείδηση καιαλληλοσεβασμός.- Στο κοινωνικό κατεστημένο υπάρχει πάντα δυστοκία στην αποδοχή του νέου ή τουδιαφορετικού.Οικονομικά- Ο οικονομικός ανταγωνισμός μεταξύ κοινωνικών ομάδων στη διεκδίκηση περιορισμένωνθέσεων εργασίας, οικονομικού οφέλους και αγαθών (π.χ. οι μετανάστες απειλούν τα οικονομικάσυμφέροντα των μόνιμων κατοίκων -μελών μιας κοινωνίας, γι’ αυτό εύκολα υιοθετούνταιπροκαταλήψεις και στερεότυπα σε βάρος τους).- Η οικονομική εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο «ηθικοποιείται» με την υποτίμηση τουεκμεταλλευόμενου.Εθνικιστικά- Ο κίνδυνος αφομοίωσης των μικρών λαών από ισχυρά κράτη ενισχύει το αίσθημα τηςαυτοσυντήρησης και τους συσπειρώνει γύρω από τα εθνικά τους χαρακτηριστικά.- Το αίσθημα της ξενοφοβίας διακρίνει περισσότερο κάποιους λαούς, ιδιαίτερα στην εποχή μας,που χαρακτηρίζεται από μαζικές μετακινήσεις λαών.- Η συνύπαρξη μειονοτήτων σε μια χώρα ή περιοχή γεννά προβλήματα, λόγω των διαφορετικώνηθών και εθίμων, θρησκευτικών αντιλήψεων.- Καταστάσεις ή αντιλήψεις που διαμορφώνονται μέσα από την ανάμνηση ιστορικών γεγονότων.Πολιτικά- Στις πολυπολιτισμικές, έστω και δημοκρατικές, κοινωνίες, δε γίνονται πάντα σεβαστά ταΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 234Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  3. 3. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότηταδικαιώματα ατόμων ή ομάδων ή παραβιάζονται και από τις δύο πλευρές (και από τα θύματα καιαπό τους φορείς του ρατσισμού).- Παραβιάζονται τα θεσπισμένα δικαιώματα στη διαφορά και δεν επιτρέπεται πάντα η ελεύθερηέκφραση και ανάδειξη όλων των επιμέρους ταυτοτήτων.- Φιλόδοξοι ηγέτες, προκειμένου να ικανοποιήσουν τα σχέδιά τους, μαζοποιούν και παρασύρουντο λαό σε επικίνδυνες ρατσιστικές αντιλήψεις.- Ο ρατσισμός χρησιμοποιείται ως άλλοθι, για να αποπροσανατολιστεί ο λαός από σοβαράοικονομικά και κοινωνικά προβλήματα.ΣυνέπειεςΟικονομικές- εκμετάλλευση των αδυνάτων από τους δυνατούς- ο αποκλεισμός ατόμων ή ομάδων στερεί τη συνεισφορά τους από τους υπόλοιπους.Κοινωνικές- κοινωνική ανισότητα και δυσλειτουργία:- διογκώνονται τα ήδη υπάρχοντα προβλήματα, υποσκάπτεται η κοινωνική συνοχή καιδιαχωρίζονται οι άνθρωποι σε προνομιούχους και μη, με ανάλογες συνέπειες στη μόρφωση, καιστην επαγγελματική σταδιοδρομία.- καλλιέργεια ανταγωνιστικού πνεύματος και εμφάνιση κοινωνικών προβλημάτων (βία,τρομοκρατία, εγκληματικότητα, πόλεμοι)- επικράτηση του δίκαιου του ισχυρότερου- εμφάνιση ομάδων κοινωνικού περιθωρίου, δημιουργούνται συνθήκες «γκέτο» για πολλέςκοινωνικές ομάδες και άθλιες συνθήκες διαβίωσης.Πολιτικές- αποσταθεροποίηση από την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την έλλειψη αξιοκρατίας- εύκολη χειραγώγηση των θυμάτων του ρατσισμού.- υπονομεύει το κύρος των δημοκρατικών θεσμών και προετοιμάζει το έδαφος για την εμφάνισηαυταρχικών καθεστώτων.Ψυχολογικές- απαισιοδοξία και απογοήτευση όσων αντιμετωπίζονται ρατσιστικά- αβεβαιότητα και ανασφάλεια, που οδηγούν στο άγχος και στην απαισιοδοξία- επιθετική έκφραση ή εγκληματική συμπεριφορά (έκφραση και αναπαραγωγή της βίας)- φόβος και ανασφάλεια στο κοινωνικό σύνολο.Πνευματικές- προσήλωση σε στερεότυπα και αντιλήψεις, δογματικός τρόπος σκέψης- έλλειψη ανθρωπιστικού πνεύματοςΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 235Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  4. 4. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότητα- πνευματική στασιμότητα, λόγω κοινωνικής απομόνωσης και έλλειψης διαλόγου.Ηθικές- έλλειψη αξιών, αρχών και ιδανικών- προβολή του ατομικού συμφέροντος, εκμετάλλευση των συνανθρώπων και εξόντωση τωναντιπάλων.Τρόποι αντιμετώπισηςΆτομο- Ευαισθησία – κατανόηση, ανεκτικότητα, σεβασμός στο διαφορετικό- Αυτοκριτική για να οδηγηθούμε στην αυτογνωσία και να συνειδητοποιήσουμε την ισοτιμία μετους άλλους- Διάλογος, άνοιγμα προς το συνάνθρωπο, σεμνότητα, περιορισμός έπαρσης και αλαζονείας- Κοινωνική συνείδηση, αλληλεγγύη, βαθιά αίσθηση ανθρωπιάς- Απαλλαγή από προκαταλήψεις και εμπάθεια- Επιστροφή στις αξίες του μέτρου, της δημοκρατίας, του ανθρωπισμού που μας ανυψώνουνηθικοπνευματικά και να μας υπενθυμίζουν τη χαμένη μας ευαισθησία.Οικογένεια- Καλλιέργεια σεβασμού προς το διαφορετικό- Απαλλαγή από προκαταλήψεις και στερεότυπα- Μετάδοση αξιών και υψηλού ήθους- Διάλογος με τα παιδιά με σκοπό τη μύηση στην ιδέα των πολυπολιτισμικών κοινωνιών- Προσωπικό παράδειγμα γονέων με υπεύθυνη ανθρωπιστική συμπεριφορά και κοινωνικήσυνείδηση, γιατί τα παιδιά μιμούνται τη στάση των γονέων.Σχολείο- Ανθρωπιστική παιδεία – απαλλαγή του σχολείου και ιδιαίτερα του λυκείου από το μανδύα τουπροπαρασκευαστικού σταδίου για το πανεπιστήμιο.- Καταλυτικός ο ρόλος του δασκάλου που μπορεί να εμπνεύσει τους μαθητές και να τουςπροσανατολίσει προς τα υψηλά ανθρωπιστικά ιδεώδη της ισοτιμίας, της συναδέλφωσης και τηςουσιαστικής δημοκρατίας.- Πολιτιστικές εκδηλώσεις στο σχολείο με θέμα την υγιή αντιμετώπιση των προσφύγων και τωνμεταναστών και την καταπολέμηση του ρατσισμού κοινωνικού ή φυλετικού που αναβιώνεισήμερα.ΜΜΕ- Εκπομπές με αντιρατσιστικό περιεχόμενο- Συζητήσεις με πνευματικούς ανθρώπους για το νοσηρό φαινόμενο του ρατσισμού.- Ποιοτικός έλεγχος των εκπομπών ώστε να μην αναπαράγονται φαινόμενα κοινωνικούΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 236Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  5. 5. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότηταρατσισμού.- Να μη διογκώνουν τα γεγονότα και να μην καλλιεργούν πνεύμα ξενοφοβίας και ρατσισμού.Κράτος- Κατάλληλο ήθος πολιτικής ηγεσίας, ώστε να μην καλλιεργούν οι ίδιοι οι ηγέτες ρατσιστικέςτάσεις στους πολίτες- Ενίσχυση κράτους πρόνοιας – ίσες ευκαιρίες πρόσβασης σε παιδεία, περίθαλψη, ασφάλιση- Ίσες ευκαιρίες για συμμετοχή των πολιτών στα κοινά- Εξασφάλιση καλών συνθηκών εργασίας με πνεύμα ισοτιμίας για όλους τους πολίτες. ΞενοφοβίαΔιάκριση ξενοφοβίας και ρατσισμούΗ ξενοφοβία δεν πρέπει να συγχέεται με το ρατσισμό. Με τον όρο «ρατσισμός» νοείται ηδιάκριση και ο διαχωρισμός ανθρώπων, ομάδων ή φυλών και η μεροληπτική αντιμετώπισή τους.Ο Α. Λοβέρδος, σε άρθρο του στην εφημερίδα Τα Νέα παρουσιάζει ως εξής τη διάκρισηανάμεσα στην ξενοφοβία και στο ρατσισμό: «Στις παρυφές του φαινομένου του ρατσισμούκινείται η ξενοφοβία. Ο φόβος για τον ξένο σαφώς και δεν είναι ρατσισμός, σαφώς και δενεκδηλώνεται με βία, σαφώς και δεν είναι ιδιαιτέρως επικίνδυνος. Ο φόβος για τον ξένο αποτελείσυνήθως μια εσωτερική αρνητική αντιμετώπιση του άλλου, όταν αυτός μεταναστεύει, είναιφτωχός, ανήκει σε άλλη εθνικότητα ή φυλή, πιστεύει σε άλλη θρησκεία. Η ξενοφοβία είναιπαθητική. Αποτελεί αποκλειστικά κοινωνική αντίδραση, δηλαδή δεν μπορεί να αποτελέσεικρατική πρακτική. Τέλος, δεν αποτελεί το αίτιο για βίαιες συμπεριφορές. Με άλλα λόγια,φοβάμαι τον άλλον, σημαίνει επιφυλάσσομαι, κοιτώ καχύποπτα, αποδοκιμάζω με μορφασμό,ενοχλούμαι, αποστρέφω το βλέμμα μου και προσπερνώ, υποτιμώ με λόγια ή χωρίς λόγια, κλείνω,ενδεχομένως, την πόρτα κατάμουτρα, σιγοψιθυρίζω υποτιμητικές εκφράσεις. Ενώ, αντίθετα,ρατσισμός σημαίνει βία, σημαίνει γκέτο, απαγόρευση άσκησης δικαιωμάτων». Ωστόσο,οφείλουμε να επισημάνουμε πως, αν δεν προσέξουμε, η ξενοφοβία μπορεί να καταστεί καλόςαγωγός του ρατσισμού, δηλαδή να αποτελέσει προστάδιό του.Αίτια- Η μαζική εισροή μεταναστών και προσφύγων δημιουργεί αρκετά προβλήματα στις χώρεςυποδοχής τους. Είναι καθοριστικό ότι ενισχύεται το ήδη υπάρχον και ζωτικό πρόβλημα τηςανεργίας, γιατί οι μετανάστες και οι πρόσφυγες αποτελούν πολύ φθηνό εργατικό δυναμικό και ταημερομίσθιά τους είναι πενιχρά σε σχέση με αυτά των ντόπιων. Οι τελευταίοι άλλωστεαισθάνονται ανασφάλεια, επειδή προτιμώνται οι ξένοι.- Δημιουργούνται επίσης συχνά πολλές εντάσεις και ενισχύεται ο ρατσισμός, ενώ η κοινωνικήσυνοχή και σταθερότητα αμβλύνονται διαταράσσοντας τη γαλήνη της κοινωνίας. Οι μετανάστεςκαι οι πρόσφυγες, από άμυνα ή αντίδραση, δημιουργούν ορισμένα «γκέτο» και προβαίνουν σεπράξεις βίας – εγκληματικότητας ή παραοικονομίας, για να επιβιώσουν, να αναπτυχθούν.- Υπάρχουν πολίτες που πιστεύουν ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος της αλλοίωσης της εθνικής καιπολιτιστικής μας ταυτότητας και φυσιογνωμίας, αφού ο συγχρωτισμός με ανθρώπουςΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 237Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  6. 6. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότηταδιαφορετικής παιδείας, γλώσσας, ιστορίας και καταγωγής μπορεί να μας επηρεάσει ιδιαίτερααρνητικά.- Ζούμε σε μία εποχή της ηθικής χαλάρωσης και της κρίσης των αξιών, όπου σταδιακά χάνεται οσεβασμός προς το συνάνθρωπο, και ειδικά στις κοινωνίες των μεγαλουπόλεων όπου κυριαρχεί τοφαινόμενο της ανωνυμίας και της αποξένωσης των ανθρώπων, καθίσταται πιο δύσκολο ναεκδηλωθεί ο απαιτούμενος σεβασμός απέναντι σε άτομα που είναι «ξένα» ως προς ταχαρακτηριστικά και τις συνήθειές μας.- Ενοχλούμαστε από το διαφορετικό είτε αυτό αφορά στη θρησκεία, είτε στη φυλή, είτε στηνεθνικότητα.- Η κρίση των φορέων διαπαιδαγώγησης, που επιφέρει την απουσία ανθρωπιστικής παιδείας απότην οικογένεια, το σχολείο κ.λπ., έχει ως αποτέλεσμα να μην καλλιεργούνται πολύπλευρα οιάνθρωποι και επομένως να στερούνται της ωριμότητας, που θα τους υπαγόρευε να σέβονταιαυτούς που έχουν διαφορετική εθνική ή φυλετική ταυτότητα από κείνους.- Τα ΜΜΕ, συνεπικουρούμενα και από άτομα που καταφεύγουν στο λαϊκισμό, καλλιεργούν τηξενοφοβία, γιατί οτιδήποτε συμβαίνει το αποδίδουν στους ξένουςΤρόποι αντιμετώπισης- Χρειάζεται, λοιπόν, καλλιέργεια του πνεύματος και όξυνση της κριτικής ικανότητας, ώστε οάνθρωπος να εξευγενιστεί και να αποκτήσει υψηλά πρότυπα που θα τον ανανεώσουν εσωτερικάκαι θα τον ευαισθητοποιήσουν για την αντιμετώπιση της νοσηρής αυτής κατάστασης.- Παράλληλα, η εμπέδωση της κοινωνικής συνείδησης, η οποία σχετίζεται με την αλλαγήνοοτροπίας και την τοποθέτηση του συλλογικού συμφέροντος πάνω από το ατομικό, καθώς και ηεπικράτηση του διαλόγου μεταξύ ατόμων και εθνών, όταν στηρίζονται στην καλή προαίρεση καιτην ισοτιμία, αποτελούν ασφαλιστικές δικλείδες, με τις οποίες διαμορφώνεται ένα κλίμαδημιουργικής συμπόρευσης όλων των ανθρώπων.- Το ολυμπιακό ιδεώδες χρειάζεται να αναβιώσει μέσω του αθλητισμού, ώστε να περιοριστούν οιέριδες μεταξύ των λαών και να τονωθεί το πνεύμα της υγιούς άμιλλας και της ειρηνικήςδιευθέτησης των προβλημάτων.- Οι διεθνείς οργανισμοί οφείλουν να προσφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια, ηθική στήριξη καιοικονομικής ενίσχυση- Η επαφή με την τέχνη επίσης βοηθά, γιατί αποτελεί κοινή γλώσσα και ενώνει τους ανθρώπους.- Οι πολιτικοί και πνευματικοί ηγέτες μπορούν να αποτελέσουν καθοδηγητικά και φωτεινάπαραδείγματα, αγωνιζόμενοι για το οικουμενικό συμφέρον, περιορίζοντας τις επεκτατικές τουςβλέψεις οι πρώτοι και επιζητώντας την ουσιαστική ανάπτυξη των διεθνών σχέσεων καθώς και τηδιεύρυνση του σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα οι δεύτεροι. Κάτι τέτοιο όμως προϋποθέτεικαι τη δική μας κριτική στάση.- Καθένας από μας οφείλει να προσαρμόσει τη νοοτροπία του, στηλιτεύοντας τηνπεριθωριοποίηση και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Οι νέοι ειδικότερα, με ιδεαλισμό και όραμα,έχουν χρέος να αγωνιστούν για τη δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου, στηριγμένου στηναμοιβαιότητα και την αγάπη. Αυτός ο δρόμος θα είναι, άλλωστε, ο καταλληλότερος για τηνοικοδόμηση μιας νέας Ευρώπης, που δε θα αποτελεί μονάχα μια οικονομική - πολιτικήυπερδύναμη, αλλά έναν παγκόσμιο εξισορροπητικό παράγοντα, μια Ευρώπη που θα αγωνίζεταιΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 238Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  7. 7. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότηταγια την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Πρόσφυγες – ΜετανάστεςΑίτια- Πόλεμοι.- Ολοκληρωτικά καθεστώτα, καταπίεση, παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πολιτικέςδιώξεις.- Κοινωνικές συγκρούσεις.- Φτώχεια, χαμηλό βιοτικό επίπεδο.Αποτελέσματα – Προβλήματα για τους ίδιους τους πρόσφυγες / μετανάστες- Δύσκολη εγκατάσταση και εξασφάλιση διαμονής και μέσων επιβίωσης - ανεργία -εκμετάλλευση (αποτελούν φτηνότερο εργατικό δυναμικό και αμείβονται με πενιχράημερομίσθια, που όμως είναι υψηλότερα από τη χώρα τους).- Δυσκολίες προσαρμογής στις νέες συνθήκες ζωής (εκμάθηση γλώσσας, νοοτροπία, αξίες).- Εχθρική, συχνά, η αντιμετώπισή τους και κακές οι συνθήκες διαβίωσης και περίθαλψής τους.- Ψυχολογικά προβλήματα και μνήμες της χαμένης πατρίδας, συμπλέγματα κατωτερότητας,αίσθημα μειονεξίας, ανασφάλεια, άγχος αποδοχής και προόδου.- Αδυναμία μόρφωσης - εύκολη λεία για χειραγώγηση και μαζοποίηση - κίνδυνος πολιτιστικήςαλλοτρίωσης και πνευματικής υποβάθμισης (π.χ. κάποιοι που στην πατρίδα τους ήταν πολιτικοίμηχανικοί, εδώ είναι απλοί εργάτες κ.λπ.).- Εκμετάλλευση, περιθωριοποίηση, έλλειψη σεβασμού απέναντί τους (αναγκάζονται ναοδηγηθούν ακόμη και στο έγκλημα για την επιβίωσή τους).- Δε συμμετέχουν στα κοινά, δεν ελέγχουν την ηγεσία, αισθάνονται έξω από τις πολιτικέςεξελίξεις, αποπολιτικοποιούνται και αδρανούν.Αποτελέσματα – Προβλήματα στις χώρες υποδοχής τους- Δυσκολίες ένταξης και αφομοίωσης.- Κίνδυνος εθνολογικής αλλοίωσης του ντόπιου πληθυσμού.- Οικονομική επιβάρυνση αποκατάστασης - ανεργία.- Προβλήματα κοινωνικής παθογένειας.- Συχνά δημιουργούνται «γκέτο» που δρουν ως μαφία, ενισχύονται οι κοινωνικές, πολιτικές,θρησκευτικές εντάσεις και τα φαινόμενα των ναρκωτικών και της εγκληματικότητας, προωθείταιο ρατσισμός, διασπάται η κοινωνική συνοχή, περιορίζεται η αλληλεγγύη και απειλείται τελικά ηίδια η δημοκρατία.Αίτια ξενοφοβίας / ρατσισμού απέναντι στους μετανάστεςΤα παραπάνω αρνητικά αποτελέσματα που επιφέρει η μαζική εισροή μεταναστών στις χώρεςυποδοχής τους αποτελούν πρώτο και κυρίαρχο λόγο για τον οποίο αναπτύσσεται σε ανησυχητικόΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 239Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  8. 8. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότηταβαθμό ένα τέτοιο πνεύμα εις βάρος τους από τους γηγενείς. Άλλα αίτια ξενοφοβίας απέναντίτους είναι:- Η κρίση των αξιών στη σημερινή κοινωνία του συμφέροντος και της ύλης δημιουργείανθρώπους ατομικιστές που εύκολα γίνονται ρατσιστές.- Η αστικοποίηση δημιουργεί χάσμα μεταξύ των ανθρώπων στις πόλεις. Χαλαρώνουν οικοινωνικοί δεσμοί, πόσο μάλλον μεταξύ ανθρώπων που δεν έχουν κοινές ρίζες, ιστορία,καταγωγή.- Από τα ίδια τα ΜΜΕ υπερτονίζεται η εθνικότητα κάποιων ατόμων που εμπλέκονται συχνά σεεγκλήματα που ενισχύουν τη ρατσιστική και ξενοφοβική στάση των ντόπιων.- Οι πολιτικοί θέλοντας να δικαιολογήσουν σε κάποιες περιπτώσεις την πολιτική κακοδιαχείρισηεπιρρίπτουν τις ευθύνες στη μαζική εισροή ξένων μεταναστών οι οποίοι μετατρέπονται σεεξιλαστήρια θύματα. Οι πολίτες που συχνά δεν είναι ώριμοι και δε διαθέτουν πάντα τηναπαραίτητη πολιτική κρίση αντιμετωπίζουν ακόμη πιο άσχημα τους μετανάστες.- Προσπάθεια αντίστασης στη δημιουργία πολυπολιτισμικών κοινωνιών και στην ισοπεδωτικήπαγκοσμιοποίηση.Τρόποι αντιμετώπισηςΑπό Διεθνείς Οργανισμούς (ΟΗΕ, UNICEF, UNESCO, Ερυθρός Σταυρός κ.λπ.)- Μέτρα πρόληψης των αιτιών της προσφυγιάς (μέριμνα για επικράτηση διατήρησηδημοκρατίας, για διασφάλιση ειρήνης, για παροχή βοήθειας σε θύματα πολέμου).- Σωστός καταμερισμός προσφύγων ανά κράτος και περιοχή, μέτρα άμεσης περίθαλψης.- Σεβασμός και εφαρμογή νομοθεσίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα.- Ανθρωπιστική βοήθεια, οικονομική ενίσχυση.Από το Κράτος- Οργάνωση - προετοιμασία δομών υποδοχής και χωροταξικής κατανομής των προσφύγων.- Προγράμματα ένταξης και προσαρμογής των προσφύγων.- Προστασία και αξιοποίηση της πολιτισμικής ιδιαιτερότητάς τους.- Ενημέρωση κι επιμόρφωση των ντόπιων και των προσφύγων.- Παραγωγική αξιοποίηση των προσφύγων ανάλογα με τις ικανότητές τους ή τις σπουδές τουςστις χώρες προέλευσής τους.Από τα ΜΜΕ και τους Πνευματικούς Ηγέτες- Ορθή και υπεύθυνη ενημέρωση για τους μετανάστες.- Συζητήσεις με ειδικούς για το φαινόμενο.- Οι πνευματικοί άνθρωποι που έχουν παιδεία και κύρος να αγωνιστούν για τη γεφύρωση τουχάσματος μεταξύ των ντόπιων και των μεταναστών.Από την Οικογένεια και το Σχολείο- Ανθρωπιστική παιδεία, κοινωνική συνείδηση, καλλιέργεια ευαισθησίας και σεβασμού στοΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 240Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  9. 9. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότηταδιαφορετικό.Από το ίδιο το άτομο- Ήθος, σεβασμός, ευαισθησία, ανθρωπισμός, ηθική και υλική συμπαράσταση. Σχολεία – Μετανάστες (Διαπολιτισμικά σχολεία)Η χώρα μας έχει κατακλυστεί τα τελευταία χρόνια από πλήθος μεταναστών. Οι λόγοι που τουςοδήγησαν στη μετανάστευση είναι κυρίως οικονομικοί, κοινωνικοί και πολιτικοί. Η ελπίδα γιακαλύτερες μέρες τούς εξανάγκασε να φύγουν από την πατρίδα τους και να αναζητήσουνκαλύτερη μοίρα σε άλλη χώρα. Η χώρα μας είναι από αυτές που δέχτηκαν πλήθος μεταναστώνδιάφορων εθνοτήτων. Ήταν φυσικό τα παιδιά των μεταναστών να εγγραφούν και να φοιτούν σεελληνικά σχολεία. Σε πολλά, μάλιστα, σχολεία των μεγαλουπόλεών μας οι αλλοδαποί μαθητέςξεπερνούν αριθμητικά τους έλληνες μαθητές. Τα διαπολιτισμικά σχολεία είναι πια γεγονός καιγια τη χώρα μας. Φυσικά, η κατάσταση αυτή αλλάζει την παλιά μορφή του αμιγούς ελληνικούσχολείου και δημιουργεί νέες συνθήκες στη λειτουργία του.Η εισροή των αλλοδαπών μαθητών στα σχολεία μας αντιμετωπίζεται από τους Έλληνες μεσυγκατάβαση αλλά και με επιφύλαξη. Με συγκατάβαση, γιατί κατανοούν τους λόγουςπαρουσίας των μεταναστών στη χώρα μας, αλλά και με επιφύλαξη, γιατί θεωρούν ότιδημιουργούνται ποικίλα και σοβαρά προβλήματα στη συνύπαρξη ελλήνων και αλλοδαπώνμαθητών. Ακόμη, θεωρούν ότι η ποιότητα της εκπαίδευσης υποβαθμίζεται, για να μπορούν έτσινα προσαρμοστούν και οι αλλοδαποί, οι οποίοι παρουσιάζουν, σε μεγάλο βαθμό, δυσκολίες προ-σαρμογής. Η χώρα μας, βέβαια, είναι φιλόξενη, αλλά δε λείπουν και οι παρενέργειες από τησυνύπαρξη των μαθητών μας με τους αλλοδαπούς.Με ποιους τρόπους είναι δυνατή η ομαλή συνύπαρξη των ελλήνων μαθητών με τουςαλλοδαπούς;Η ομαλή συνύπαρξη εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Πιο συγκεκριμένα εξαρτάται: α) απότην στάση των ελλήνων μαθητών, β) από τη συμπεριφορά των αλλοδαπών, γ) από τη στάση τωνγονέων και των εκπαιδευτικών και δ) από τα μέτρα που λαμβάνει η επίσημη Πολιτεία.α. Ποια πρέπει να είναι η στάση των μαθητών απέναντι στους αλλοδαπούς, ώστε ναεπιτευχθεί η ομαλή συνύπαρξη;Οι μαθητές μας μπορούν να συμβάλουν στην ομαλή συνύπαρξη με τους εξής τρόπους:* Με το σεβασμό στην προσωπικότητα των αλλοδαπών, στα ήθη, στα έθιμά τους και στιςθρησκευτικές τους δοξασίες. Η κουλτούρα του διαφορετικού δεν πρέπει να τους τρομάζει. Κάθελαός δικαιούται να έχει τον πολιτισμό του και οι άλλοι οφείλουν να τον σέβονται.* Με την κατανόηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν: άγνοια γλώσσας, δυσκολίεςπροσαρμογής, αδυναμία ένταξης κ.ά. Να έρχονται νοερά στη θέση τους, για να μπορούν νακατανοήσουν καλύτερα τις ανάγκες και τα προβλήματά τους.* Με το να τους παρέχουν ψυχολογική στήριξη κάθε φορά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στηχώρα μας.* Με τη συνειδητοποίηση ότι ήρθαν στη χώρα μας οδηγημένοι από την ανάγκη και οφείλουμε ωςσυνάνθρωποι να τους συμπαρασταθούμε. Επιβάλλεται, επομένως, να έχουν καλοπροαίρετηΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 241Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  10. 10. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότηταδιάθεση και ευγενική συμπεριφορά και να είναι ανεκτικοί απέναντι τους.* Με την αποβολή του ακραίου εθνικισμού, των προκαταλήψεων, του ρατσισμού και τηςξενοφοβίας και τη συνειδητοποίηση ότι το χρώμα της επιδερμίδας δεν αποτελεί στοιχείοδιαχωρισμού των ανθρώπων. Διαχωρισμοί του τύπου «εμείς» και οι «άλλοι» ή «εμείς» και«εκείνοι» διευρύνουν το χάσμα, καλλιεργούν την καχυποψία και, επομένως, δε διευκολύνουντην ομαλή συνύπαρξη. Πρέπει να βρίσκουν τρόπους να διευκολύνουν τη φωνή του «άλλου», γιανα μπορέσουν να τον προσεγγίσουν.* Με τη σύναψη φιλικών σχέσεων, έτσι ώστε να μην αισθάνονται αποξενωμένοι. Να τουςπαροτρύνουν να παίρνουν μέρος στα ομαδικά τους παιγνίδια, ώστε να καταπολεμηθούν οιαναστολές τους, να διευκολυνθεί η ένταξή τους και να διασφαλιστεί η ομαλή συνύπαρξη.Διαφορετικά, θα έχουμε την «γκετοποίηση» των αλλοδαπών, κατάσταση από κάθε άποψηαπαράδεκτη.* Με τη διοργάνωση από κοινού πολιτιστικών εκδηλώσεων. Με τις κοινές εκδηλώσεις δίνεταιευκαιρία γνωριμίας των πολιτισμών και ανταλλαγής πολιτιστικών στοιχείων. Επίσης, στηδιοργάνωση των εκδηλώσεων αυτών πρέπει να δίνεται ρόλος και στους αλλοδαπούς, ώστε ναέχουν την αίσθηση της ισότητας, την ικανοποίηση της προσφοράς και να μην αισθάνονταιαποξενωμένοι.* Με το να έχουν την ψυχική γενναιότητα να αναγνωρίζουν τις ικανότητες των αλλοδαπών, ότανέχουν καλύτερες από αυτούς επιδόσεις στο σχολείο. Επίσης, να τους χειροκροτούν, όταν τουςαπονέμονται διακρίσεις και να τους επιδοκιμάζουν, όταν πρωτεύσουν.* Με τη σκέψη πως πολλοί από αυτούς θα αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια και αυτό θααποβεί μακροπρόθεσμα προς όφελος της χώρας μας.* Με την υλική συμπαράστασή τους σε όσες περιπτώσεις έχουν τη δυνατότητα.* Τέλος, με τη συνειδητοποίηση ότι ο σεβασμός στο διαφορετικό, στην «ετερότητα», αποτελείπροϋπόθεση για την ομαλή συνύπαρξη των ατόμων σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία. Εξάλλου,η περίφημη «πολυπολιτισμικότητα» δεν είναι τίποτε άλλο παρά η αποδοχή του «άλλου» ωςέγκυρου και ισότιμου συνομιλητή.β. Ποια πρέπει να είναι η συμπεριφορά των αλλοδαπών μαθητών;* Να είναι εφοδιασμένοι με υπομονή και επιμονή, γιατί είναι φυσικό να αντιμετωπίσουνδυσκολίες προσαρμογής και ενσωμάτωσης σε μια ξένη χώρα.* Να σέβονται και αυτοί τα δικά μας ήθη και έθιμα, ώστε να δημιουργούνται ευνοϊκέςπροϋποθέσεις για το σεβασμό και των δικών τους ηθών και εθίμων.γ. Ποια πρέπει να είναι η στάση των γονέων και εκπαιδευτικών;* Οι γονείς επιβάλλεται να διαμορφώνουν στα παιδιά τους καλό κλίμα αποδοχής τωναλλοδαπών, γιατί θα ζήσουν σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία και πρέπει από τώρα να είναιπροετοιμασμένα για τη νέα μορφή των κοινωνιών. Η ανοχή στη διαφορετικότητα πρέπει νακαλλιεργείται από την οικογένεια.* Οι εκπαιδευτικοί οφείλουν να δείχνουν κατανόηση στα προβλήματα που παρουσιάζονταισχετικά με τις μαθησιακές δυσκολίες των αλλοδαπών. Επίσης, πρέπει η συμπεριφορά τους ναείναι η ίδια απέναντι στους δικούς μας και στους αλλοδαπούς μαθητές. Οποιοσδήποτεδιαχωρισμός αποτελεί αντιεκπαιδευτική συμπεριφορά και παρεμποδίζει την ένταξη τωνΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 242Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  11. 11. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότητααλλοδαπών στο περιβάλλον του σχολείου.δ. Ποιο είναι το χρέος της Πολιτείας απέναντι στους αλλοδαπούς μαθητέςΗ επίσημη Πολιτεία μπορεί να βοηθήσει με τους εξής, κυρίως, τρόπους:* Με τη διαμόρφωση ολοκληρωμένης μεταναστευτικής πολιτικής και την κατάρτισηπρογραμμάτων ένταξης των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία.* Με την κοινωνική πρόνοια, ώστε οι αλλοδαποί να αισθάνονται ασφαλείς.* Με τη λήψη μέτρων που θα διευκολύνουν την αφομοίωσή τους από το κοινωνικό μας σύνολο,αν φυσικά το θέλουν και οι ίδιοι.* Με την αποθάρρυνση και αποτροπή ακραίων εθνικιστικών και ρατσιστικών συμπεριφορών. ΑνεκτικότηταΟρισμόςΑνεκτικότητα είναι εκείνη η εσωτερική δύναμη που εκφράζεται με τη δεκτικότητα σε άλλεςαπόψεις, πάντα στα όρια του μέτρου, επιτρέπει στον άνθρωπο να σέβεται και να κατανοεί τηδιαφορετικότητα ατόμων, ομάδων, λαών, ιδεών, με στόχο τη δημιουργική προσέγγιση και τηνπρόοδο, ατομική και συλλογική.Η αξία της ανεκτικότητας* Η ανεκτικότητα αρχικά συμβάλλει στην όξυνση του πνεύματος. Ο άνθρωπος σκέπτεταικριτικά, οδηγείται σε αδιάλειπτη πνευματική εγρήγορση. Δεν παρασύρεται από δογματισμούςκαι αυθεντίες, ανιχνεύει την αλήθεια σε απόψεις αλλότριες από τις δικές του και αποτάσσεται τημισαλλοδοξία και το φανατισμό. Με την ανεκτικότητα ο άνθρωπος αποκτά περισσότερεςγνώσεις, διευρύνει τους πνευματικούς του ορίζοντες, μαθαίνει να σέβεται και να εμβαθύνει στιςαπόψεις των άλλων, ενημερώνεται και αποκτά οργανωμένη αντίληψη των πραγμάτων, άραξεφεύγει από την απολυτότητα, το δογματισμό, τις προλήψεις και είναι σε θέση να βρει το δρόμοτου, χωρίς ακραίες απόψεις που μπορεί να τον οδηγήσουν στο φανατισμό, και τελικά τημαζοποίησή του. Ιδιαίτερα σήμερα, σε μια εποχή πνευματικής μονομέρειας και γενικότερουεφησυχασμού, η ανεκτικότητα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη διασφάλιση τηςπνευματικής ελευθερίας.* Η πνευματική καλλιέργεια ως απόρροια της ανεκτικότητας δίνει έναυσμα για ενδοσκόπηση.Μέσα από την άλλη άποψη συχνά καθρεπτίζεται η προσωπική μας ανεπάρκεια. Αυτό μαςευαισθητοποιεί, οδηγεί στην αυτοκριτική, προκειμένου να απαλλαγούμε από πάθη. Ηανεκτικότητα καλλιεργεί τον αυτοσεβασμό, την αξιοπρέπεια, επομένως, διαπλάθει μια ηθικήπροσωπικότητα που έχει αρετές και αξίες, άρα μπορεί να αντισταθεί στην αλλοτρίωση, τηναχαλίνωτη επιθυμία του ανθρώπου να κυριαρχήσεί στον κόσμο με αθέμιτα μέσα και να γίνειπερισσότερο ιδιοτελής και καιροσκόπος.* Επίσης, η ανεκτικότητα καλλιεργεί τη διάθεση συνεργασίας και σύμπραξης με τους άλλους. Τοκάθε άτομο αναγνωρίζει ότι με συναίνεση και διαλλακτικότητα οδηγείται στην πρόοδο.Αποδεχόμενος ο άνθρωπος το διαφορετικό οδηγείται σε ηθική εξύψωση και τα φαινόμενααναλγησίας, κοινωνικού αποκλεισμού και αδικίας περιορίζονται.* Η ανεκτικότητα αποτελεί και θεμέλιο λίθο της δημοκρατίας. Η ανοχή στο διαφορετικό, ηΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 243Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  12. 12. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότητααποδοχή του άλλου απλώς ως διαφορετικού και όχι ως εχθρικού και επικίνδυνου συνιστάδημοκρατική αρχή. Οι ρατσιστικές δημαγωγίες, ο κοινωνικός ρατσισμός, οι απόψεις περίπολιτισμικής και εθνικής καθαρότητας αίρονται και έτσι η ατομικότητα και η ιδιαιτερότητααποτελούν σε μια δημοκρατική κοινωνία εφαλτήρια προόδου, κίνητρα διαλόγου και όχι αφορμέςπεριχαράκωσης ανθρώπων και ιδεολογιών. Η εδραίωση της υγιούς δημοκρατίας στηρίζεται στοδιάλoγo, ο οποίος θεμελιώνεται στη θέση και στην άρνηση. Συνεπώς, η ανεκτικότητα σε απόψειςκαι ιδέες παρέχει τη δυνατότητα της διαφωνίας και της συμμετοχής των πoλιτών στα πoλιτικάδρώμενα. Eξυψώνεται ο πολίτης σε δημιουργό της ζωής, σε γόνιμο λήπτη και πομπό πoλιτικώνμηνυμάτων. Bέβαια, και στο επίπεδο της πoλιτικής ηγεσίας η ανεκτικότητα δημιουργεί κλίμασύμπλευσης, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα πόλωσης, αυθαιρεσιών και σκανδάλων, πουυπονομεύουν τους δημoκρατικoύς δεσμούς. Μόνο έτσι εξαλείφονται η τρομοκρατία και οπoλιτικός αυταρχισμός.* Βέβαια, η ανοχή στη διαφορετικότητα οδηγεί και σε πολιτιστική πρόοδο. Συμβάλλει στηνευόδωση ενός υγιούς κoσμoπoλιτισμού και στη δημιουργία πολυπολιτισμικών κοινωνιών.Διαφυλάσσεται έτσι η παράδοση ενός τόπου, από την άλλη όμως επιλέγονται γόνιμα στοιχείαάλλων πολιτισμών που μπορούν να εμπλουτίσουν και να αναζωογονήσουν τον εθνικό πολιτισμόενός τόπου.* Με άξονα την ανεκτικότητα κατακτάται η πνευματική ελευθερία. Άρα, η τέχνη αποτελείδίαυλο δημιουργίας, εξευγενισμoύ της ψυχής και οδηγεί στην υπέρβαση και ανανέωση των όρωνκοινωνικής συμβίωσης. Η ανεκτικότητα, με όριο και μέτρο, ευνοεί την επιστημονική έρευνα καιτη βελτίωση της ανθρώπινης φύσης. Εξαλείφονται φαινόμενα μαζικής υποκουλτούρας,αναβαθμίζεται ο πολιτισμός και καταργείται η στράτευση σε ορισμένα συμφέροντα.* Τέλος, οικονομική ανάπτυξη χωρίς ανεκτικότητα δεν υφίσταται. Μέσα από τις αντιτιθέμενεςαπόψεις εκφράζεται η δημιουργία, η πειθαρχία στο συγκεκριμένο εργασιακό χώρο και κατ’επέκταση η παραγωγικότητα και η τεχνολογική εξέλιξη. Μέσα από τις διαφοροποιήσειςκατακτάται η τεχνογνωσία και αναπτύσσεται γόνιμα ο οικονομικός ανταγωνισμός.Τρόποι καλλιέργειας της ανεκτικότητας* Οι φορείς κοινωνικοποίησης θα πρέπει να συμβάλουν στην υιοθέτηση του διαφορετικού ωςυγιούς στοιχείου μιας κοινωνίας. Αρχικά, μέσω της παιδείας και του κριτικού διαλόγου ηπροσήλωση σε «αυταπόδεικτες αλήθειες» και σε ευτελή ιδεολογήματα αποκλείονται. Η παιδείααναπτύσσει το λόγο, τη νηφάλια κρίση, τη σύνεση και τελικά την αποδοχή της ανεκτικότητας ωςαρετής.* Ακόμη, η διαλλακτικότητα και η ανοχή των πολιτικών ηγετών θα μπορούσαν ναπαραδειγματίσουν τους νεότερους. Η εκ προοιμίου απόρριψη των διαφορετικών απόψεων, ηέλλειψη διακομματικών επιλογών και ο προπηλακισμός των αντιπάλων δε συνηγορούν στηνκαλλιέργεια της αρετής.* Σίγουρα, σημαντικά επηρεάζει την προσωπικότητα του ανθρώπου και η οικογένεια. Εάν ηοικογένεια δεν αποδέχεται στερεοτυπικές . αντιλήψεις, ρατσιστικές απόψεις, προκαταλήψεις καιμισαλλόδοξους αφορισμούς, σημαίνει ότι και το παιδί διαπλάθει προσωπικότητα δημοκρατικήκαι όχι φανατική. Μαθαίνει να αποδέχεται το διαφορετικό, να μην εφησυχάζει αλλά να αναζητάτο ωφέλιμο και το δημιουργικό ακόμα και σε , αλλότριες ιδεολογίες και σε διαφορετικούςπολιτισμούς.* Ένας άλλος τρόπος καλλιέργειας της ανεκτικότητας είναι να δομηθεί η ταυτότητα του παιδιούΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 244Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  13. 13. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - Ανεκτικότηταμέσω της σύγκρισης. Η επαφή με άτομα διαφορετικών πολιτισμών είναι εφικτή στιςπολυπολιτισμικές κοινωνίες, αλλά θα πρέπει να επιδιώκεται και στις άλλες, μέσω τηςεκπαιδευτικής τηλεόρασης και της ανταλλαγής μαθητών - όσον αφορά τον ευρωπαϊκό χώρο. Τοπαιδί έτσι συνειδητοποιεί ότι το διαφορετικό υπάρχει και η αποδοχή του είναι κάτι φυσικό καιαναπόφευκτο.* Τα ΜΜΕ θα μπορούσαν κι αυτά με τη σειρά τους να ενισχύσουν τον αγώνα της επικράτησηςτης ανεκτικότητας. Η εξοικείωση με το διαφορετικό άνθρωπο, τη διαφορετική κουλτούρα και όχιμε την προκατάληψη της δικής μας ανωτερότητας είναι σίγουρα και δικό τους έργο. Η προβολήσυνηθειών, πολιτιστικών δρωμένων, ηθών και εθίμων άλλων λαών και η κατάρριψη τηςρατσιστικής τους αντιμετώπισης αποτελούν τον προθάλαμο μιας δημοκρατικής κοινωνίας.Εκπαιδευτήρια Καίσαρη 245Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  14. 14. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – Μετανάστες - ΑνεκτικότηταΕκπαιδευτήρια Καίσαρη 246Επιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα
  15. 15. Σχεδιάγραμμα ΈκθεσηςΡατσισμός – Ξενοφοβία – ΜετανάστεςΕκπαιδευτήρια ΚαίσαρηΕπιμέλεια: Γιωτάκου Κωνσταντίνα

×