• Save
Waarnemen, Zien, kijken en leren kijken bij fotografie
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Waarnemen, Zien, kijken en leren kijken bij fotografie

on

  • 6,382 views

Presentatie door Toon Blux over Waarnemen: Zien, kijken en leren kijken bij fotografie. Deze presentatie werd gegeven tijdens een clubavond voor Lenske Boortmeerbeek.

Presentatie door Toon Blux over Waarnemen: Zien, kijken en leren kijken bij fotografie. Deze presentatie werd gegeven tijdens een clubavond voor Lenske Boortmeerbeek.
www.lenske.be

Statistics

Views

Total Views
6,382
Views on SlideShare
6,237
Embed Views
145

Actions

Likes
0
Downloads
32
Comments
0

3 Embeds 145

http://www.lenske.be 123
http://www.slideshare.net 20
http://www.slashdocs.com 2

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Waarnemen, Zien, kijken en leren kijken bij fotografie Waarnemen, Zien, kijken en leren kijken bij fotografie Presentation Transcript

  • Waarnemen Zien, kijken en leren kijken bij fotografie Toon Blux
  • Het menselijk oog Anatomie en psychologie van het waarnemen
  • Waarnemen: zintuiglijke waarneming  Zien  Horen  Ruiken  Proeven  Voelen  Beweging  … Zintuigen (ogen, oren, …) nemen de werkelijkheid waar en de hersenen verwerken deze informatie (zien en kijken)
  • Waarnemen: zien het oog Belangrijke delen zijn: •de iris (regenboogvlies) met pupil • de lens •de oogzenuw (blinde vlek) • de retina (netvlies)
  • Functie Camera Oog Overeenkomsten Opening om licht 1 lensopening pupil door te laten Controle over de spieren regelen de grootte 2 hoeveelheid licht dat diafragma van de pupilopening (iris) binnenkomt Breking van het licht hoornvlies, lens, vloeistof in 3 glazen lenzen (refractie) de oogbol lichtreceptoren op het netvlies (staafjes = 4 Beeldvorming ccd (sensor) licht/donker) (kegeltjes: kleur) Verschillen aanpassen afstand tussen spieren passen de dikte 1 Focussen lens en ccd van de lens aan Aantal lenzen meerdere lenzen achter twee lenzen naast elkaar 2 elkaar
  • Blikveld Het blikveld is de ruimte om je heen die bekeken kan worden door alleen de ogen, maar niet Het blikveld verschilt van het het hoofd te bewegen. gezichtsveld: bij de laatste blijven  Monoculaire blikveld is de ruimte die ook de ogen op gezien kan worden met één oog dezelfde positie.  Binoculaire blikveld is de ruimte die Het blikveld gezien kan worden met twee ogen wordt nog ruimer als we het hoofd bewegen (panorama) panorama
  •  Hetgezichtsveld is Gezichts dat deel van de veld ruimte dat wordt waargenomen als het oog gefixeerd is op een bepaald punt.
  • Gezichtsveld Het menselijke gezichtsveld met twee ogen is ongeveer 140 graden horizontaal en 80 graden verticaal. Dit geeft een verhouding van ongeveer 1.75:1 (140 gedeeld door 80)
  • Oog tegenover camera ? Van dynamisch Van 3D naar 2D naar statisch
  • Gewaarwording en waarneming (Neuro)psychologie
  • Voorbeelden van optische illusies Ons brein doet zijn eigen zin of toch niet ?
  • Kleurillusie welk van deze vlakken (A of B) is het donkerste?
  • Vormillusie Is deze opgraving echt ?
  • Illusies van Julian Beever
  •  Kamer van Ames Grootte-illusie Gegroeid?
  • Gewaarwording Distale stimulus: Een voorwerp in de buitenwereld dat licht weerkaatst Proximale stimulus: Het patroon van licht op ons netvlies, afkomstig van dat voorwerp
  •  Wat en waar ? Waarnemen = samenstellen van de verschillende distale stimuli Vorm Diepte Perspectief Lichtheid Textuur Kleur Beweging …
  • 1. Dieptewaarneming  Objecten in wereld (distale stimuli): 3 dimensies  Beelden op netvlies (proximale stimuli): 2 dimensies  3D 2D
  • Dieptewaarneming  Zien van diepte: reconstrueren 3 dimensies  Binoculaire aanwijzing (2 ogen)  Monoculaire aanwijzingen (1 oog)
  • Dieptewaarneming: met twee ogen !  Binoculaire dispariteit: Ogen staan stukje uit elkaar: daarom twee net verschoven beelden  Hersenen fuseren deze beelden. Nodig: terugschuiven’  Hoe verder weg object: hoe minder verschuiving nodig  Alcoholgebruik: problemen met fusie
  • Dieptewaarneming: met één oog • Grootte • Textuurgradiënt • Lineair perspectief • Interpositie • Luchtperspectief • Schaduw
  •  Grootte: Dieptewaarneming Hoe kleiner het beeld op het netvlies, : met één oog hoe verder het voorwerp wegstaat  Textuurgradiënt: •Grootte Hoe dichter gradiënt, hoe verder weg •Textuurgradiënt •Lineair perspectief •Interpositie •Luchtperspectief •Schaduw
  • Dieptewerking: voorbeelden fotografie grootte textuurgradiënt
  •  Lineair perspectief (lijnperspectief) Dieptewaarneming Hoe dichter perspectieflijnen (bv. : met één oog weg, rails, ..) bij elkaar staan, hoe verder weg •Grootte •Textuurgradiënt •Lineair perspectief •Interpositie •Luchtperspectief •Schaduw
  • Lijnperspectief in fotografie
  • Dieptewaarneming  Interpositie: : met één oog Belemmering van zicht (occlusie) suggereert diepte •Grootte  Luchtperspectief: •Textuurgradiënt Hoe onverzadigder de kleur, hoe •Lineair perspectief verder weg •Interpositie  Schaduw: •Luchtperspectief •Schaduw
  • Dieptewerking in fotografie: interpositie
  • Dieptewerking fotografie: luchtperspectief
  • Dieptewerking in fotografie: schaduw
  • 2. Perceptuele constanties  We zien voorwerpen in buitenwereld als onveranderlijk  Toch verandert beeld op netvlies, afhankelijk van afstand, gezichtshoek, belichting, …  Grootteconstantie  Vormconstantie  Lichtheidsconstantie
  •  Voor onze hersenen is het meer Perceptuele aannemelijk dat mens wegloopt constantie dan krimpt Grootte op netvlies verandert met afstand … Toch “krimpt” een object niet als het van jou weg beweegt: grootteconstantie
  •  Voor onze hersenen is het meer Perceptuele aannemelijk dat pannenkoek constantie gedraaid is dan dat het ei wordt Vorm op netvlies verandert met gezichtshoek
  •  Voor onze hersenen blijft de Lichtheids- lichtheid dezelfde constantie Hoeveelhei d licht op netvlies verandert met intensiteit lichtbron
  • Visuele perceptie Visuele perceptie (zien):  Is het verwerken van visuele prikkels in de hersenen en gebeurt meestal bewust  Zien kan soms onbewust plaatsvinden (= impliciete waarneming)
  • Zenuwbanen van oog naar cortex  Het zien met twee ogen is een van de voorwaarden voor het zien van diepte.  Het gezichtsveld correspondeert met een beeld op het netvlies.  Netvlieshelften aan de kant van de neus projecteren via het chiasma opticum naar de tegenovergestelde hersenhelft.  Aan de kant van de slaap projecteren zij naar de aan dezelfde kant gelegen hersenhelft.  Twee routes:  contouren en snelle bewegingen  details en kleur
  • Zenuwbanen van oog naar cortex
  • Aandacht richten  Het richten van onze aandacht op een bepaald voorwerp in onze omgeving kan de waarneming hiervan aanscherpen  Aandacht helpt ons ook bij het visueel zoeken naar voorwerpen in de omgeving  Aandacht helpt bij het leren kijken bij fotografie ( compositie, licht, scherptediepte, contrast, …)
  • Geheugen  Ook het geheugen stuurt de waarneming, waardoor bekende voorwerpen in het gezichtsveld eerder worden herkend of opgespoord dan onbekende voorwerpen  Waarneming en herkenning zijn dus nauw met elkaar verbonden
  • Gestalt  totaalbeeld  het geheel méér is dan de som van de samenstellende delen.  de waarnemingspsychologie gaat ervan uit dat de mens méér ervaart dan de som van de afzonderlijke zintuiglijke prikkels.
  • Gestaltwetten  wet van aanvulling: onze geest vult de ontbrekende elementen aan.  wet van overeenkomst: het groeperen van gelijke elementen tot een geheel.  wet van nabijheid: elementen die dicht bij elkaar liggen worden als eenheid beschouwd  wet van symmetrie: symmetrische elementen worden tot dezelfde figuur gerekend ongeacht hun afstand  wet van continuïteit: het doortrekken van een (denkbeeldige) lijn  wet van einddoel: elementen die in eenzelfde richting bewegen worden als eenheid beschouwd
  • Hersenwerk !
  • Gestalt: “totaalbeeld”
  • Visuele illusies
  • Psychologie van p e r c e p t i e Onze hersenen verwerken het licht op een meer intelligente wijze dan de sensor (ccd) Fysieke, meetbare Waargenomen, subjectieve kwantiteit kwantiteit luminantie helderheid reflectie lichtheid
  • Fysieke, meetbare kwantiteit Waargenomen, subjectieve kwantiteit Belichtingstermen luminantie helderheid reflectie lichtheid Luminantie (lichtintensiteit): (lichtintensiteit) hoeveelheid licht die oog (sensor) bereikt (uitgedrukt in candela per m2) Reflectie: Reflectie hoeveelheid licht die op een oppervlakte valt en erdoor weer wordt afgegeven Helderheid: Helderheid waargenomen luminantie (niet precies meetbaar; subjectief) Lichtheid: Lichtheid de waargenomen reflectie
  • Waarnemen Enkele toepassingen in de fotografie
  • Lineair perspectief in 2 D (gevoel van diepte)  Camera horizontaal: landschapslijnen lopen samen (convergeren) op de horizonlijn  Camera omhoog gericht: verticale lijnen (zoals zijkanten gebouw) lopen in de richting van een fictief punt in de lucht (= minder realistisch beeld)  Brandpuntsafstand: groothoek geeft meer convergentie; tele minder  Standpunt in de hoogte: afstand tussen de grond en de camera is bepalend voor de convergentie van de lijnen en de sterkte van het perspectief; bij te lage of te hoge camerapositie is de convergentie nauwelijks zichtbaar
  • Lineair perspectief f 10 Laag standpunt Horizontaal Licht
  • Foute crop ! “Sorry Geert”
  • Verkleinend perspectief  Naast convergerende lijnen (lineair) ook identieke of soortgelijke objecten op verschillende afstanden
  • Atmosferisch perspectief  suggestie van diepte bewerkstelligd door het atmosferisch, d.w.z. minder scherp omlijnd weergeven van op afstand gelegen elementen  Verre delen lichtere tonen en kleiner  Tegenlicht kan het effect versterken  Beter met tele dan met breedhoek  Bij omzetten van RGB naar ZW: veel blauw gebruiken
  • Atmosferisch perspectief Lichte tonen voor verre delen Tegenlicht versterkt effect
  • Toonperspectief Kleurperspectief Lichte en donkere kleuren of grijswaarden lijken elkaar af te stoten waardoor er een ruimtelijke indruk met diepte ontstaat
  • Gestalt: Hersenen proberen het totaalplaatje logisch te begrijpen ! symmetrie
  • Gestalt: Hersenen proberen het totaalplaatje logisch te begrijpen ! symmetrie aanvulling
  • Dynamisch bereik Verhouding tussen de maximale en minimale luminantiewaarden in een foto Het menselijk oog heeft een zeer groot dynamisch bereik HDR !
  • Forum: leer kijken met de ogen van een andere fotograaf !
  • Wat hebben we vandaag geleerd ? 1. Fotografie is leren kijken in 2D 2. Fotografie is statisch en zien dynamisch 3. Leer kijken met de ogen van een ander ! Dank voor uw aandacht