Studies voor het Stimuleringsfonds voor de Pers - S 19                                                         en         ...
Massa is kassa2Over oude en nieuwe wetmatighedenin distributie en losse verkoop van tijdschriften
uitgever: Stimuleringsfonds voor de Persauteurs: André Knol en Patrick Swart, GEA consultancyeindredactie: Gerda Trok en E...
Massa is kassa2Over oude en nieuwe wetmatighedenin distributie en losse verkoop van tijdschriftenIn boekvorm uitgebracht o...
Inhoud1     Voorwoord                                                       72     Management summary                     ...
8       Distributie en losse verkoop - mainstream verkoopkanaal                598.1     Enkele feiten en cijfers         ...
6   Massa is kassa
Hoofdstuk 1VoorwoordHet Stimuleringsfonds voor de Pers heeft geconstateerd dat door de huidige wijze waaropdistributie en ...
‘Winkelschap met tijdschriften moet overzichtelijker worden’Levensmiddelenkrant,	12	februari	2010‘Supermarkt kan veel meer...
Hoofdstuk 2Management summaryDit boek is het resultaat van het onderzoek naar ‘kansen en mogelijkheden van distributieen l...
Voor elke soort postzending zijn er alternatieVen     Door de liberalisering van de postmarkt per april 2009 zijn er tegen...
De meer bekende tijdschriften (mainstream publieksbladen) worden aangeboden inabonnementvorm, gerichte en overige versprei...
Minder is beter     De kiosk puilt uit. Lezers kunnen niet vinden wat ze zoeken en haken af.     Het tijdschriftenschap mo...
2.3 Distributie en losse verkoopEr zijn drie typen losse verkoopkanalen te onderscheiden: mainstream verkoopkanaal,alterna...
terugbrengen aantal titels onVerMijdelijk     Het verkleinen van het assortiment lijkt buiten de boekhandel om een onver- ...
Het tijdschriftenschap in Nederland wordt door circa 200 tot 300 titels gedomineerd. De volgende400 à 500 titels voeren he...
afspraken distributeurs tijdschriften gaan ten koste Van     kleinere winkels     De enige Nederlandse distributeurs van t...
SchaalgrootteDe huidige wijze waarop distributie van tijdschriften en losse verkoop via het mainstreamverkoopkanaal is geo...
verkoop van                      tijdschriften door een                      tijdschriftenautomaat op                     ...
De huidige wijze van organisatie maakt het voor kleinere tijdschriften welhaast onmogelijkdit kanaal kostenefficiënt in te...
online losse verkoop van tijdschriften20        Massa is kassa
Een collectief van uitgevers of ondernemers zal nodig zijn om de distributie naar dezealternatieve outlets professioneel e...
uitgeVers werken aan digitale alternatieVen     Mobiele informatiedragers zullen steeds meer de rol van conventionele kran...
Potentie online verkoopkanaal wordt steeds duidelijkerHet online verkoopkanaal is een geschikt kanaal voor mainstream en k...
ipad de “redding” Van de tijdschriftindustrie?     De verwachtingen waren hoog gespannen in de aanloop naar 27 januari. Di...
Het alternatieve verkoopkanaal kan zowel geschikt zijn voor mainstream titels als voor kleinere(niche)titels. De inzet van...
uitgeVers ontwikkelen online actiViteiten steeds Verder     De tijdschriftuitgevers ontwikkelen hun online activiteiten st...
De gekozen scope van het onderzoek is hiermee noodgedwongen ter heroverweging komen testaan. Het gaat in dit geval niet zo...
Managen Van ketendynaMiek wordt belangrijke coMpetentie     Van ketenpartners     Organisaties en ondernemingen moeten in ...
Initiatieven ontwikkelen om het mainstream verkoopkanaal breder toegankelijk te makenDe mogelijkheden beperken zich hier t...
the long tail     Gebaseerd op ervaringen bij onder andere Google, LEGO, Amazon,     iTunes, eBay en Wikipedia beschrijft ...
Maar er bestaat ook een nieuwe ‘Massa is kassa’, een virtueel tijdschriftenschap waarbij delange staart (‘The Long Tail’) ...
32   Massa is kassa
Hoofdstuk 3Inleiding3.1 ProbleemstellingDe huidige wijze waarop distributie en losse verkoop van tijdschriften is georgani...
onderzoeksopdracht     Het Stimuleringsfonds voor de Pers heeft geconstateerd dat door de huidige wijze     waarop distrib...
Een duidelijke inbreng, overzicht of opinie is gegeven over het huidige speelveld en de nieuwekansrijke perspectieven, mog...
36   Massa is kassa
Hoofdstuk 4Overzicht speelveldperiodieken en uitgeverijenin Nederland4.1 Overzicht uitgeverijenIn Nederland zijn bij benad...
oMzet top 100 publieksbladen duikt onder de 1 Miljard             De omzet van de top 100 van de grootste Nederlandse publ...
Circa 7.400 tijdschrifttitels zijn aan te merken als vak-, wetenschappelijk, special interest ofpublieksblad, waarvan ruim...
uitgeVers Voor Vak en wetenschap en de groep publieks-     tijdschriften aangesloten bij het nuV     Het Nederlands Uitgev...
VerspreidingDe totaal verspreide oplage bestaat uit betaalde abonnementen, losse verkoop en gerichteen overige verspreidin...
42   Massa is kassa
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Massa Is Kassa 2   Gea Boekuitgave   Low Res
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Massa Is Kassa 2 Gea Boekuitgave Low Res

5,352

Published on

‘Massa is kassa 2’ is de vernieuwde en uitgebreide editie van een in boekvorm uitgebracht onderzoek in opdracht van het Stimuleringsfonds voor de Pers.

‘Massa is kassa’ vertelt na een grondige analyse van het huidige distributie en losse verkoopmodel van tijdschriften hoe door inzet van nieuwe kanalen, een ketengerichte wijze van organisatie en inzet van technologie, oude wetmatigheden vervangen kunnen worden door nieuwe. De oude ‘Massa is kassa’ van het tijdschriftenschap krijgt er een nieuwe ‘Massa is kassa’ bij!

Het boek ‘Massa is kassa’ gaat over bestaande en nieuwe vormen van distributie en losse verkoop van fysieke tijdschriften en de factoren die bepalen welk kanaal het meest geschikt is om een tijdschrift te vermarkten.

Published in: Technology, Business
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
5,352
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Massa Is Kassa 2 Gea Boekuitgave Low Res"

  1. 1. Studies voor het Stimuleringsfonds voor de Pers - S 19 en Ge eb ui w rei tg ijz de ig de ed eitMassa is kassaIn boekvorm uitgebracht onderzoek in opdracht van hetStimuleringsfonds voor de PersAndré KnolPatrick Swart
  2. 2. Massa is kassa2Over oude en nieuwe wetmatighedenin distributie en losse verkoop van tijdschriften
  3. 3. uitgever: Stimuleringsfonds voor de Persauteurs: André Knol en Patrick Swart, GEA consultancyeindredactie: Gerda Trok en Esther Neefjesvormgeving en opmaak: Aram de Glas, Studio-Online BVfotografie omslag: Erik Visserfotografie boek: Erik Visser, Aram de Glas, Linda Aardenburg, André Knol en anderendruk: Impress Media B.V, Eindhoven1e druk: mei 20082e druk: mei 2010 (vernieuwde en uitgebreide editie)ISBN/EAN: 978-90-805705-8-0Titel: Massa is kassaSubtitel: Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften© 2008, André Knol en Patrick Swartin opdracht van het Stimuleringsfonds voor de Pers, www.svdp.nlNiets van deze uitgave mag, op welke wijze dan ook, worden vermenigvuldigd en/of openbaargemaakt, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
  4. 4. Massa is kassa2Over oude en nieuwe wetmatighedenin distributie en losse verkoop van tijdschriftenIn boekvorm uitgebracht onderzoek in opdracht van het Stimuleringsfonds voor de Persing. André Knoldrs. Patrick Swartmei 2010
  5. 5. Inhoud1 Voorwoord 72 Management summary 92.1 Overzicht van de markt 92.2 Postverzending 112.3 Distributie en losse verkoop 132.4 Aanbevelingen distributie en losse verkoop van tijdschriften 253 Inleiding 333.1 Probleemstelling 333.2 Vraagstelling 333.3 Aanpak 333.4 Revisie en uitbreiding ten opzichte van de eerste editie 353.5 Wat willen we bereiken met ‘Massa is kassa 2’? 354 periodieken en uitgeverijen in Nederland 374.1 Overzicht uitgeverijen 374.2 Overzicht periodieken 374.3 Conclusies 415 Overzicht internationale markt 435.1 Overzicht aantal tijdschrifttitels 435.2 Business- en consumententijdschriften 455.3 Distributie van consumenten titels 475.4 Conclusies 476 Postverzending 516.1 Enkele feiten en cijfers 516.2 Conclusies 537 Distributie en losse verkoop 557.1 Mainstream verkoopkanaal 557.2 Alternatief verkoopkanaal 577.3 Online verkoopkanaal 57
  6. 6. 8 Distributie en losse verkoop - mainstream verkoopkanaal 598.1 Enkele feiten en cijfers 598.2 Bevindingen 758.3 Conclusies 839 Distributie en losse verkoop - alternatief verkoopkanaal 899.2 Voorbeelden van initiatieven 919.3 Conclusies 9910 Distributie en losse verkoop - online verkoopkanaal 10710.1 Eerste resultaten van online verkoop 10710.2 The Long Tail 11110.3 Nieuwe ontwikkelingen: e-reading en mobiel uitgeven 11710.4 Conclusies 12311 Aanbevelingen distributie en losse verkoop van tijdschriften 12911.1 Aanbeveling 1: Uitgevers hulpmiddelen bieden voor kanaalkeuze en kanaalgebruik 13111.2 Aanbeveling 2: Initiatieven ontwikkelen om het mainstream verkoopkanaal breder toegankelijk te maken 13511.3 Aanbeveling 3: Initiatieven ontwikkelen om het alternatieve verkoopkanaal te organiseren en te professionaliseren 13711.4 Aanbeveling 4: Ontwikkel een virtueel schap voor tijdschriften en cross-mediale content 13911.5 Usecases 143Stripverhaal: Perspectief van de uitgever 164Stripverhaal: Perspectief van de adverteerder 168Stripverhaal: Perspectief van de lezer 174Kort profiel Stimuleringsfonds voor de Pers 178Kort profiel GEA consultancy 179
  7. 7. 6 Massa is kassa
  8. 8. Hoofdstuk 1VoorwoordHet Stimuleringsfonds voor de Pers heeft geconstateerd dat door de huidige wijze waaropdistributie en losse verkoop van tijdschriften is georganiseerd, de pluriformiteit van deinformatievoorziening meer onder druk komt te staan. Het maakt het voor kleinere (niche)tijdschriften bijzonder lastig hun verkoop via dit kanaal ook effectief en efficiënt te kunnenorganiseren. De kosten wegen in veel gevallen niet op tegen de opbrengsten. Eind 2006 heefthet Stimuleringsfonds voor de Pers daarom GEA een onderzoek uit laten voeren naar ‘kansen enmogelijkheden van distributie en losse verkoop van tijdschriften’. De opdracht was het huidigespeelveld in kaart te brengen en aan te geven waar de belangrijkste knelpunten zitten.Een tweede belangrijke opdracht was het zoeken van nieuwe mogelijkheden, alternatieven enkansrijke perspectieven van distributie en losse verkoop van tijdschriften. Om dit te realiserenhebben een groot aantal experts en belangrijke spelers in de keten van distributie en losseverkoop meegewerkt aan de totstandkoming van dit onderzoeksrapport in boekvorm. Eind2009 was ‘Massa is kassa’ volledig uitverkocht. Daarnaast heeft er in de afgelopen twee jaareen aantal belangrijke ontwikkelingen op het gebied van distributie en losse verkoop vantijdschriften plaats gevonden; het werd tijd voor een update: ‘Massa is kassa 2’. Auteurs dankenalle betrokkenen voor hun gegeven inzichten, opmerkingen, visie en concrete handreikingen.Onze speciale dank gaat uit naar Lou Lichtenberg en Rick van Dijk van het Stimuleringsfondsvoor de Pers, de geïnterviewden en alle deelnemers aan de RondeTafelConferenties. ‘Last butnot least‘ bedanken wij het thuisfront voor het geduld en de zorg tijdens het onderzoek en hetschrijven van dit boek.Wij hopen natuurlijk dat het een prettig leesbaar en bijzonder informatief boek is geworden,maar belangrijker vinden wij nog dat het moet resulteren in nieuwe initiatieven die depluriformiteit van het tijdschriftenlandschap zal doen toenemen. Vanzelfsprekend dragenwe daarvoor enkele inspirerende concepten aan die mogelijk kunnen leiden tot nieuweorganisatievormen geïnitieerd door de huidige of juist nieuwe ketenspelers. Maar waaromde titel ‘Massa is kassa’? Bij het succesvol uitgeven van een tijdschrift lijkt massa de enige kassa.De economische wetmatigheden (kosten, opbrengsten, bereik en ruimte) in hettijdschriftenschap zijn dusdanig dominant dat voornamelijk de mainstream tijdschriften(‘massa’) alleen echt goed tot hun recht komen (‘kassa’). Maar er bestaat ook een nieuwe‘Massa is kassa’, een virtueel schap voor tijdschriften en crossmediale content waarbij de langestaart (‘The Long Tail’) van de kleine aantallen regeert. Juist daar kunnen de duizenden kleinenichetitels floreren. Maar ook voor de grote bekende titels biedt dit nieuwe verkoopkanaal veelkansen en mogelijkheden. Hoe het daarmee staat, leest u in deze gewijzigde en uitgebreideeditie.Patrick Swart en André KnolOver oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 7
  9. 9. ‘Winkelschap met tijdschriften moet overzichtelijker worden’Levensmiddelenkrant, 12 februari 2010‘Supermarkt kan veel meer uit tijdschriftenschap halen’Distrifood, 15 maart 2008‘Uitgevers werken aan digitale alternatieven’foliomag.com, ereaders.nl en apple.com, januari en februari 2010 8 Massa is kassa
  10. 10. Hoofdstuk 2Management summaryDit boek is het resultaat van het onderzoek naar ‘kansen en mogelijkheden van distributieen losse verkoop van tijdschriften’. De opdracht was het in kaart brengen van het huidigespeelveld en daarnaast het beschrijven van nieuwe kansrijke perspectieven, mogelijkheden enalternatieven van distributie en losse verkoop van tijdschriften. Dit onderzoeksboek moet lezersinspireren om de opgedane kennis en mogelijke ingevingen ook te gaan concretiseren. Er zijnnamelijk legio goede initiatieven, alternatieven en mogelijkheden.2.1 Overzicht van de marktIn Nederland zijn bij benadering in totaal 3.700 uitgeverijen van nieuws- en opiniërendetijdschriften en kranten, publiekstijdschriften, vak- en wetenschappelijke tijdschriften en specialinterest bladen. In Nederland zijn ruim 8.600 Nederlandse titels bekend (uitgegeven door deeerdergenoemde 3.700 uitgeverijen, stichtingen, instituten en organisaties).Aan de top is een concentratie van circa 20 zeer grote uitgeverijen. De omvang van dezeorganisaties varieert van gemiddeld 100 tot over de 1.000 fte in dienstverband en van 15tot over de 100 periodieke titels. Onder de top van deze zeer grote uitgeverijen bevindenzich circa 250 kleine en middelgrote uitgeverijen en corporate publishers. De omvang vandeze organisaties varieert van gemiddeld 10 tot 100 fte in dienstverband en tussen de 4 en15 periodieke titels. Van de 3.700 uitgeverijen zijn circa 3.300 uitgeverijen klein tot zeer kleinvan omvang. Veelal uitgeverijen, stichtingen, instituten en organisaties met één of enkeleperiodieken en een beperkt aantal medewerkers (één tot vier fte).Circa 7.400 tijdschrifttitels zijn aan te merken als vak-, wetenschappelijk, special interest ofpublieksblad. Van de circa 7.400 Nederlandse tijdschrifttitels zijn in totaal ruim 2.500 titelsdie minstens vier keer per jaar verschijnen en grotendeels of geheel afhankelijk zijn van eencommerciële exploitatie en geheel of deels bestemd voor het publieke domein (ruim 1.500publieksbladen en circa 1.000 vak-, wetenschappelijke of special interest bladen inhoudelijktoegankelijk voor publiek).VerspreidingDe totaal verspreide oplage bestaat uit betaalde abonnementen, losse verkoop en gerichte enoverige verspreiding. Nederland kent een redelijk hoge abonnementenintensiteit. Meer dande helft van de totaal verspreide oplage bestaat uit betaalde abonnementen. Tijdschriften inabonnementenvorm worden in de meeste gevallen via postverzending verspreid.Het aandeel losse verkoop ten opzichte van de totaal verspreide oplage is laag (21,7%).De distributie van los verkochte exemplaren via retailorganisaties is georganiseerd doordistributieorganisaties. Dit wordt het mainstream verkoopkanaal genoemd. Daarnaast wordentijdschriften op kleine schaal los verkocht via alternatieve kanalen, eigen verkoop en/of viainternet.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 9
  11. 11. Voor elke soort postzending zijn er alternatieVen Door de liberalisering van de postmarkt per april 2009 zijn er tegenwoordig voor elke soort postzending alternatieven mogelijk. Voorheen mocht bijvoorbeeld alleen TNT Post brieven tot 50 gram bezorgen. Zakelijke brieven en facturen kunnen nu ook worden verstuurd via TNT’s dochterbedrijf Netwerk VSP of via de nieuwe spelers DHL Global Mail (Selekt Mail) en Sandd. Ondanks de liberalisering van de postmarkt en het toetreden van nieuwe versprei- ders zoals SANDD en DHL Global Mail maakt de meerderheid nog altijd gebruik van de dienstverlening van TNT Post. Het kan lonen om de tarieven en voorwaarden van de aanbieders te vergelijken. Uit een online enquête gehouden onder de uitgevers van publiekstijdschriften en vakbladen van het NUV blijkt dat voor de distributie van zowel boeken, vakbladen als direct mail de overkomstduur en tarifering door uitgevers als de meest be- langrijke aspecten worden genoemd. Bij publiekstijdschriften geldt dit eveneens, maar daarbij speelt tevens het overkomstpercentage een belangrijke rol. Uitgevers maken op basis van deze aspecten ook de keuze voor een distributeur. Hoewel bijna 90% van de respondenten van een tevreden is over de kwaliteit van de dienstverlening van de huidige distributeur waarmee wordt samengewerkt, is er veel minder tevredenheid over de tarifering en de mate van transparantie daarin. Hier valt in de optiek van de uitgevers nog zeker wel het een en ander te bereiken. Alleen TNT Post bezorgt op alle dagen, exclusief zondag. Door de beperkte ver- spreidingsmomenten zijn DHL Global Mail (Selekt Mail) en Sandd goedkoper. Bij aan tijdkritische verzending zoals een kerstmailing zal het goedkopere alter- natief minder aantrekkelijk zijn. Bij Selekt Mail mag een poststuk maximaal 2 kg wegen, bij de andere partijen 3 kg. Alle postbedrijven geven korting als de post gesorteerd wordt aangeleverd. Alleen bij Selekt Mail mag post (tot 1.500 stuks) ongesorteerd worden aangeleverd. Naast de grote drie zijn er kleinere postbedrijven als RM Netherlands, Business Post, ABC Mail, Mail Delivery Holland en Van Straaten Post. Business Post beschikt over 40 regionale vestigingen, ABC ambieert uit te groeien tot marktleider in logis- tiek voor webwinkels en Van Straaten beperkt zich tot bezorging van mailings. Bron: NUV, 29 september 2009 en Marketing Rendement, januari 201010 Massa is kassa
  12. 12. De meer bekende tijdschriften (mainstream publieksbladen) worden aangeboden inabonnementvorm, gerichte en overige verspreiding en zijn ook los via de mainstream losseverkooppunten zoals supermarkten, (kantoor)boekhandels, benzinestations, tabak- entijdschriftenwinkels goed te verkrijgen. De vak- en wetenschappelijke, specialistische (niche)en minder bekende tijdschriften richten zich volledig op abonnementen, gerichte en overigeverspreiding. Deze tijdschriften worden in veel gevallen niet, sporadisch, tijdelijk en/of op zeerkleine schaal los verkocht via mainstream, alternatieve kanalen en/of online via internet.2.2 PostverzendingPostverzending is één van de distributiekanalen voor de verspreiding van tijdschriften.Postverzending wordt ingezet bij de verzending van tijdschriften die in abonnementvorm(betaald of Controlled Circulation) worden afgenomen. De uitgever is de contractpartij voor deverzending van zijn of haar uitgave. In andere gevallen is het grafimediabedrijf de contractpartijen verzorgt de aanlevering richting de postverzender. De markt voor postverzending is sterk inbeweging. grafimedia­bedrijf postverzending: de keten (productie) distributie­ uitgeverij organisatie Koninklijke TNT Post Sandd DHL Global Mail/SelektMailIn Nederland zijn drie grote spelers actief in de markt van postverzending van periodieken,te weten Koninklijke TNT Post, Sandd en DHL Global Mail (Selekt Mail). In de Nederlandseperiodiekenmarkt is het marktaandeel van TNT Post hoog. Echter de positie van Sandd enSelekt Mail wordt wel sterker. De verwachting is dat TNT Post 30% zal gaan verliezen aan deconcurrentie als gevolg van de liberalisering. De planbaarheid en dekking die het kan gevenmaakt periodieken attractief voor postverzenders in Nederland. Naast de prijsstelling is hetkwaliteitsaspect bij de leveranciersselectie (levertijd, levermoment en betrouwbaarheid) vooruitgevers van tijdschriften sterk van belang.ConclusiesDe postverzending van periodieken (tijdschriften) in Nederland kent eigenlijk geennoemenswaardige knelpunten. Aangaande postverzending wordt landelijke dekking/beschikbaarheid gerealiseerd. Kleine bladen ervaren met betrekking tot postverzendingeen gelijke toegang tot de distributiemogelijkheden. In het vervolg van het onderzoek(mogelijkheden en alternatieven) is postverzending van periodieken (tijdschriften) daarombuiten beschouwing gelaten.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 11
  13. 13. Minder is beter De kiosk puilt uit. Lezers kunnen niet vinden wat ze zoeken en haken af. Het tijdschriftenschap moet beter worden ingericht, vinden de distributeurs. Minder is beter. Om de losse verkoop te stimuleren, wil Aldipress, distributeur van 600 à 700 titels waaronder Libelle, Margriet, Nieuwe Revu en VT Wonen en in omzet de grootste distributeur van tijdschriften in Nederland, een aantal wijzigingen doorvoeren in het schap. Zo komt er een duidelijke indeling in vier segmenten: man, vrouw, jeugd en hobby & vrije tijd. En die dan weer onderverdeeld in subcategorieën, waarin bijvoorbeeld geen plaats is voor Jonge Vrouwen, maar juist wel voor Body & Mind. Het segment vrouw zal centraal staan en de segmenten zullen duidelijk aangeduid worden met bordjes. Een gedeelte van de titels komt full-faced te staan op een vaste plek, zodat de winkelende consument direct kan vinden wat hij zoekt. Het assortiment wordt meer gedifferentieerd per winkelformule. Mensen komen immers in de supermarkt voor andere bladen dan in de vakhandel. En last but not least: er komen minder titels per meter. Dat betekent dat niet langer elke titel bij elke kiosk te koop is. Moet de consument dan voortaan omlopen voor zijn favoriete blad? Gert-Jan Schlatmann, commerci- eel directeur van Aldipress: “Als het gaat om een gespecialiseerde titel, dan kan het zijn dat je daarvoor naar een vakhandel moet. Voor de bekende titels wordt het schap nu wel overzichtelijker. Een consument kan gemakkelijker de bladen vinden die er wel staan.” Ook concurrent Betapress, distributeur van 1.500 titels waaronder HP/De Tijd, Voetbal International, Quote en Esquire, wil een overzichtelijk schap, met een goed aanbod en een duidelijke presentatie. Dat is niet echt nieuw, zegt commercieel manager Jacco Buijs. De afgelopen jaren is het aantal titels per meter al gedaald. Ook is Betapress een voorstander van gedifferentieerde distributie. “Titels met een kleinere oplage die goed verkopen op bepaalde verkooppunten moeten daar in het aanbod blijven.” Heeft de nieuwe schapindeling gevolgen voor de tijdschriftenmarkt? Kunnen binnenkort alleen nog grote uitgevers met flinke budgetten een plekje in het schap kopen voor nieuwe titels? Of maken kleine initiatieven, die uiteindelijk heel succesvol kunnen worden, ook nog een kans? Bewerking van diverse bronnen: Adformatie, 13 maart 2008 Distrifood, 15 maart 2008 NRC Handelsblad, 20 maart 200812 Massa is kassa
  14. 14. 2.3 Distributie en losse verkoopEr zijn drie typen losse verkoopkanalen te onderscheiden: mainstream verkoopkanaal,alternatief verkoopkanaal en online verkoopkanaal. Alternatief en online verkoopkanaal grafimediabedrijf (productie) mainstream verkoopkanaal distributie­ outlet uitgeverij organisatie (retailorganisatie) Aldipress supermarkt Betapress (kantoor)boekhandel Van Gelderen benzinestation tabak- en tijdschriftwinkelsdistributie en losse verkoop: de keten overigeMainstream verkoopkanaalHet mainstream verkoopkanaal is het belangrijkste verkoopkanaal voor de losse verkoopvan tijdschriften, zoals de supermarkt, (kantoor)boekhandel, benzinestation, tabak- engemakhandel. De distributie naar het mainstream verkoopkanaal wordt verzorgd door dedistributieorganisaties Aldipress (onderdeel van Sanoma WSOY) en Betapress, Van Gelderen enVan Gelderen inflight (onderdeel van Audax).Assortiment in het mainstream tijdschriftenschapIn Nederland wordt in totaal een assortiment van ruim 1.400 Nederlandse (waarvan ruim900 titels met een verschijningsfrequentie van minstens vier per jaar) en 900 buitenlandsetijdschriften (samen 2.300 titels) in zo’n 9.500 tot 10.000 mainstream outlets c.q. verkooppuntenaangeboden. Elk verkooppunt heeft een gelimiteerd aantal meters schapruimte voortijdschrifttitels ingericht: in de meeste gevallen twee tot zeven strekkende meter schapruimte.De tijdschriften die in dit verkoopkanaal worden verkocht, zijn vooral titels met een brededoelgroep en zijn ook overduidelijk aanwezig in het verkoopkanaal. Dit zijn voornamelijkmainstream toptitels zoals: Weekend, Story, Privé, VT Wonen, Panorama, Aktueel, Linda, Quote,Quest, Happinez, Elsevier,Vrij Nederland, HP De Tijd, Favoriet Romans, Denksport-boekjes en de rtv-bodes. Circa 1.650verkooppunten – zoals de kleinere (kantoor)boekhandel, middelgrote supermarkten, tabaks- engemakshandel – heeft een gemiddeld assortiment van 300 tot 400 tijdschrifttitels. Er zijn circa5.600 verkooppunten – zoals benzinestations, kleinere tabakswinkels en kleine supermarkten– met een zeer beperkt assortiment van 15 tot 250 tijdschrifttitels. Daarnaast zijn er circa 2.500verkooppunten – zoals de grotere (kantoor)boekhandel, tabaks- en gemakshandels en de(middel)grote supermarkten – met een groot assortiment van gemiddeld circa 500 tot 800 titelsen uitzonderingen tot wel 1.200 tijdschrifttitels.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 13
  15. 15. terugbrengen aantal titels onVerMijdelijk Het verkleinen van het assortiment lijkt buiten de boekhandel om een onver- mijdelijk gevolg van het bevorderen van de door de winkelende consument gewenste overzichtelijkheid in het schap. Martien van Zutven verklaarde: “Primera is al teruggegaan en we zullen nog verder terugmoeten”, aldus Martien van Zutven. Caroline Mouwens van Bruna vindt vernieuwing noodzakelijk, maar titelreductie ook. “Nu zitten we op het maximum aantal titels per meter. Aansturing op rubriek is al een hele verbetering (zodat er niet een mannenblad uitmoet als er een nieuwe vrouwentitel bijkomt). We vragen er al jaren om.” Karin van Gilst van de Weekbladpers zei bang te zijn dat er voor haar titels straks geen plaats meer zal zijn. “Wij willen ons eigen portfolio kunnen bepalen. Wat gebeurt er dan met die initiatieven die klein beginnen, maar die enorm succesvol blijken, zoals Happinez?” Maar volgens Caroline Mouwens van Bruna zal het niet zo zijn dat kleine titels geen kans meer krijgen. “Juist innovaties zijn belangrijk bij tijdschriften. De me too-bladen zorgen voor versnippering. Die zullen we sneller saneren.” Geert-Jan Zandbergen, trademarketing manager van Al- dipress, vulde aan: “Kleine titels die niet onderscheidend zijn, moeten zich zorgen maken.” “Toen wij begonnen was het al moeilijk”, zegt Inez van Oord, bedenker en hoofd- redacteur van Happinez. Het blad dat pas enkele jaren bestaat, heeft inmiddels een oplage van 200.000 stuks. “Veel winkels wisten niet wat ze met ons moesten. We waren een mindstyle magazine, dat kenden ze nog niet. We lagen in de ene winkel naast de Burda en in de andere bij Paravisie. Met die indeling in vier seg- menten (man, vrouw, jeugd en hobby & vrije tijd) zou ik ook niet weten waar we dan horen. Bij vrouw? Bij vrije tijd?” Pascal Starren, eigenaar van een Plus-supermarkt te Maastricht, stelt dat hij al jaren te veel tijdschriften ontvangt voor te weinig schapruimte. Hij kan niet zelf bepalen welke titels hij uitstalt, want distributeurs als Aldipress en Betapress leggen hem op wat hij moet afnemen. Slechts een klein deel van de bladen kan fullface worden vertoond en de rest van de bladen wordt in elkaar geschoven. Klanten moeten snuffelen en bladeren om het gehele aanbod te ontdekken. Geert-Jan Zandbergen, marketing manager bij Aldipress, stelt dat gesprekken worden ge- voerd met retailers om het aantal titels terug te brengen. Het aanbod moet echter niet verschralen, want consumenten wensen een divers palet tijdschriften. In acht van de tien winkels bepaalt de distributeur het assortiment. Grote winkel- ketens als Albert Heijn en Bruna hebben al eerder aangegeven dat zij zelf willen bepalen welke bladen zij verkopen. Zou Happinez destijds wel een kans hebben gekregen? Van Oord: “Wij wisten zelf niet eens of het blad een succes zou worden. Laat staan dat winkeliers dat zomaar kunnen bepalen. Ik pleit voor een schap met nieuwkomers. Zo krijgen nieuwe bladen ook een kans. Want ik denk dat veel nieuwe titels anders niet meer binnenkomen bij de grote ketens.” Bewerking van diverse bronnen: Adformatie, 13 maart 2008 Levensmiddelenkrant, 12 februari 201014 Massa is kassa
  16. 16. Het tijdschriftenschap in Nederland wordt door circa 200 tot 300 titels gedomineerd. De volgende400 à 500 titels voeren het schapruimtegevecht voor gemiddeld de resterende 100 tot 200schapposities. Circa 700 à 800 titels zijn beperkt beschikbaar in het mainstream schap enhebben landelijk veelal geen goede dekking (zie schematische weergave).oplage100.000 + totaal verspreide oplage losse verkoop50.00025.000 vrijwel­ altijd­10.000 in­het­ schapruimte­ schap gevecht ­­­­­­­­niet­of­zeer­beperkt­in­het­schap 200 500 1000 + tijdschriftenhet aantal tijdschrifttitels, de oplage ontwikkelingen het schapruimteaanbod in het mainstream verkoopkanaalWel geschikt, niet beschikbaar in het mainstream tijdschriftenschapCirca 1.600 (2.500 - 900) Nederlandse tijdschrifttitels die minstens vier keer per jaar verschijnenen grotendeels of geheel afhankelijk zijn van een commerciële exploitatie en geheel of deelsbestemd voor het publieke domein (publieksbladen en vak-, wetenschappelijke en specialinterest bladen inhoudelijk toegankelijk voor publiek) zijn niet beschikbaar in het mainstreamschap. Deze titels zijn met betrekking tot losse verkoop volledig aangewezen op alternatieveverkoopkanalen, eigen losse verkoop en online verkoop. Deze titels zijn in principe geschiktvoor losse verkoop via het mainstream tijdschriftenschap. Veel tijdschriften richten zichuitsluitend op abonnementen, losse en gerichte verspreiding.Met name de special interest tijdschriften willen wel (meer) in het schap liggen, maar kunnendat niet. Voor dergelijke kleine (niche)titels is het onmogelijk of (financieel) onhaalbaar om los teworden verkocht.De uitgevers van vak- en wetenschappelijke bladen richten zich vrijwel nooit op losse verkoop.Deze titels hebben veelal effectieve foliokanalen (abonnementen, Controlled Circulation, losseverspreiding) en digitale kanalen (besloten en vrij toegankelijk) gecreëerd in het desbetreffendevak- en/of wetenschappelijke umfeld.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 15
  17. 17. afspraken distributeurs tijdschriften gaan ten koste Van kleinere winkels De enige Nederlandse distributeurs van tijdschriften, Betapress en Aldipress, hebben nieuwe prijsafspraken gemaakt waar de grote winkelketens van profiteren, maar kleine zelfstandigen hun rendement door zien afnemen. Volgens Aldipress was de herstructurering van de distributiekosten noodzakelijk en werden de kleinere winkels voorheen feitelijk gesubsidieerd. Winkels waar veel tijdschriften worden verkocht kunnen met de nieuwe distributiestrategie hun voordeel doen. De kostenverhogingen zorgen voor onrust. Er bestaat frictie tussen de distribu- teurs en brancheorganisaties en retailers, zoals boekhandels, tabakswinkels, supermarkten en benzinestations. Dat komt vooral doordat de gewijzigde kostenstructuur niet duidelijk gecommuniceerd is naar de betrokkenen. De brancheorganisaties menen dat de hogere kosten voor onder meer de logistiek eenzijdig worden afgewenteld op de retailers. De distributeurs brengen hier tegenin dat de markt krimpt en zij hun efficiency hebben moeten verbeteren om voldoende marge te behalen. De beperkte concurrentie op de distributiemarkt is gunstig voor uitgevers die niet tot Sanoma (dat zaken doet met Aldipress) of Audax (Betapress) behoren. Hachette Filipacchi, dat onder meer Quote, Elle en Red uitgeeft, en Reed Elsevier, dat FEM en Elsevier uitbrengt, kunnen de distributeurs onder druk zetten om gunstigere voorwaarden te bedingen. Bron: Boekblad Magazine, 6 november 200916 Massa is kassa
  18. 18. SchaalgrootteDe huidige wijze waarop distributie van tijdschriften en losse verkoop via het mainstreamverkoopkanaal is georganiseerd, is voor de distributie en verkoop van de meeste kleine (niche)tijdschriften niet of zeer beperkt geschikt. Het mainstream verkoopkanaal is geschikt voormainstream (top)titels die aanzienlijke verkoopaantallen per outlet kunnen realiseren.Er is schaalgrootte nodig (van de tijdschrifttitel) voor rendabele losse verkoop via hetmainstream verkoopkanaal. De geschiktheid van het mainstream verkoopkanaal is afhankelijkvan de omvang van de doelgroep, de te realiseren verkoopaantallen en de beschikbaarheid vanmiddelen om een blijvende positie te kunnen verwerven. De (grotere) uitgevers van mainstream(top)titels hebben het vermogen om de juiste keuze van inzet van het verkoopkanaal te kunnenmaken en dat verkoopkanaal ook adequaat in te zetten.De prioriteitstelling van ruim 90% van het totaal aantal mainstream verkooppunten isvoornamelijk of geheel gericht op de mainstream titels en niet op de kleinere nichetitels.De meeste mainstream verkooppunten zoals supermarkten, benzinestations of tabaks- engemakswinkels zijn gericht op het realiseren van een maximaal rendement per strekkendemeter schapruimte. Dit betekent dat titels met een hoge omzetsnelheid en/of hoge marge(mainstream titels en met name de zogenaamde ’hardlopers’) altijd in het schap staan en eengoede positie in het schap innemen, maar kleine titels bijna nooit (blijvend) of slechts beperktworden opgenomen in het assortiment (alleen wanneer ook deze titels makkelijk en goedworden verkocht). Een kleine 10% van het totaal aantal mainstream verkooppunten richt zichnaast mainstream ook op kleinere nichetitels. In veel gevallen hebben grotere mainstreamverkooppunten zoals boekhandels en de grotere tabaks- en gemakshandel de strategie gerichtop maximalisering en/of segmentering van het assortiment. Vooral binnen deze verkooppuntenheeft de consument de verwachting een goed en breed gesorteerd aantal tijdschriften te vinden.Opbrengsten losse verkoop van tijdschriftenDe meeste uitgeverijen (met een bepaald minimum aan los verkochte exemplaren) ontvangenbij losse verkoop via het mainstream verkoopkanaal 55 tot 60% van de verkoopprijs. De overige40 tot 45% wordt verdeeld in de waardeketen (distributieorganisatie, retailorganisatie/winkelier).Een gering aantal uitgeverijen met een zeer laag aantal los verkochte exemplaren ontvangt bijlosse verkoop via het mainstream verkoopkanaal circa 30 tot 40% van de verkoopprijs.De opbrengst van de uitgever is afhankelijk van een staffel gebaseerd op het verwachte aantalverkochte exemplaren.Gevecht om het schapDe economische wetmatigheden (kosten, opbrengsten, bereik en ruimte) in het mainstreamverkoopkanaal (tijdschriftenschap) zijn zodanig dominant dat de pluriformiteit van detijdschriften in het mainstream verkoopkanaal beperkt is en steeds meer onder druk staat.Een goede positie is slechts te realiseren met aanzienlijke verkoopaantallen. Gegeven degelimiteerde totale schapruimte sturen verkooppunten aan op maximale omzet en maximaalrendement per meter schapruimte. Hoge omloopsnelheid en marge zijn leidend voor opnamein het schap. De trend is dat het assortiment van titels per outlet nog verder zal verkleinenen dat de differentiatie van het assortiment afneemt in plaats van toeneemt. De uitgeverprobeert een zo goed mogelijke positie te verwerven in het mainstream schap en zowel dedistributieorganisatie als de retailer zoekt naar een optimum tussen assortiment en omzet. Ditspanningsveld is het gevecht om het schap (economische wetmatigheid).Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 17
  19. 19. verkoop van tijdschriften door een tijdschriftenautomaat op het vliegveld in Kerala, Zuid-West India18 Massa is kassa
  20. 20. De huidige wijze van organisatie maakt het voor kleinere tijdschriften welhaast onmogelijkdit kanaal kostenefficiënt in te zetten. Zelfs als ’tool-of-marketing’ zijn de kosten doorgaans tehoog ten opzichte van bijvoorbeeld de groei van abonnementen en advertentie-inkomsten.Uitgevers van kleinere nieuws-, opiniërende en special interest bladen zijn veelal zeer afhankelijkvan losse verkoop, maar hebben onvoldoende vermogen om de juiste keuze voor inzet van hetverkoopkanaal te maken en kunnen het verkoopkanaal meestal ook niet adequaat inzetten.De prioriteitstelling bij de distributie- en retailorganisaties is gericht op de mainstream titels enniet op de kleinere nichetitels. Kleine titels hebben beperkte middelen voor verkoopstimuleringen de middelen zijn snel uitgeput. Nu wordt er door de kleinere nichetitels doorgaans oponeigenlijke gronden gekozen voor losse verkoop via het mainstream kanaal. Alternatieven zijnimmers niet of nauwelijks georganiseerd.Alternatief verkoopkanaalAlternatieve verkoopkanalen van distributie en losse verkoop van tijdschriften zijn te definiërenals oneigenlijke en/of tijdelijke outlets en verkooppunten van (fysieke) tijdschriften, anders danhet mainstream verkoopkanaal. Voor de losse verkoop vinden kleine (niche)tijdschriften veelalhun weg naar de klant via alternatieve verkoopkanalen.Er zijn veel alternatieve distributie- en verkoopkanalen te benoemen: losse verkoop via niet-traditionele outlets (vakcongres, dierenspeciaalzaak, islamitische slager, toko, wereldwinkel,museum), een mobiel schap of rijdende kiosk, straatverkoop of andere ’grijze kanalen’. Opkleinschalige, individuele en incidentele basis worden initiatieven genomen ter bevorderingvan losse verkoop via alternatieve verkoopkanalen. Met wisselend succes zijn deze wegenbewandeld door individuele uitgaven, uitgever of een collectief van uitgevers. In allegevallen geldt dat ondernemerschap de belangrijkste succesvoorwaarde is. Elke optie, kansof mogelijkheid vraagt om inzet, inventiviteit en ondernemerszin van de uitgever. Er is geencentrale organisatie voor alternatieve distributie en losse verkoop van tijdschriften.Alternatieve verkoopkanalen worden veelal op kleinschalige, individuele en incidentele basisingezet door zowel mainstream (top)titels als door kleinere nichetitels. Steeds vaker komt hetvoor dat uitgevers alternatieve kanalen zoeken om hun doelgroep te bereiken.In principe moet elke uitgever (van mainstream titels tot kleinere nichetitels) in staat zijnalternatieve verkoopkanalen te verwerven en in enige mate te organiseren. De (grotere)uitgevers van mainstream (top)titels en sterke merken hebben het vermogen om bijgrootschalige evenementen alternatieve ingangen te creëren. Uitgevers van kleinere nieuws-,opiniërende, special interest, vak- en wetenschappelijke bladen zijn goed in staat de alternatieveverkoopkanalen binnen de niches adequaat in te zetten.Collectieve aanpakDe mogelijkheden zijn legio, de wijze van organisatie is veelal zeer arbeidsintensief en dekosten zijn relatief hoog. De inzet van deze alternatieve verkooppunten en -kanalen vraagtvaak om specifieke aandacht van de uitgever in het verwerven en organiseren van nieuweoutlets, verkooppunten en locaties en het zelf verzorgen van de distributie en administratieveafhandeling. Veelal worden alternatieve verkoopkanalen ingezet als promotiemiddel terbevordering van abonnementenverkoop. Voor een individuele titel (onafhankelijk vangezamenlijke initiatieven met en van derden) is verkoop via alternatieve verkoopkanalen inde meeste gevallen niet rendabel. De organisatie ontbreekt om hier een structureel goedrenderend distributie- en verkoopkanaal te maken.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 19
  21. 21. online losse verkoop van tijdschriften20 Massa is kassa
  22. 22. Een collectief van uitgevers of ondernemers zal nodig zijn om de distributie naar dezealternatieve outlets professioneel en meer rendabel op te zetten. Een collectieve aanpakvergroot de kans op succes. Zonder collectieve aanpak vergt het veel van de inspanningenvan de individuele uitgever. Deze heeft echter weinig tijd en middelen om de alternatievedistributie- en verkoopkanalen als individu op te zetten, maar ook te onderhouden.Online verkoopkanaalOnder het online verkoopkanaal wordt verstaan: losse verkoop van fysieke tijdschriften viainternet. Op 1 juli 2008 ging de eerste online magazineshop van Nederland live; Ako.nl had, insamenwerking met onder andere Sellvia, de primeur. Sellvia verzorgt hierbij de webshop ende verzending. Anno 2010 is Sellvia nog steeds de enige centrale organisatie voor online losseverkoop van fysieke tijdschriften.Enkele andere grote aanbieders die gebruik maken van de faciliteiten van Sellvia zijn Tntpost.nl (tijdschriftenservice), Saviena.com, Vacansoleil.nl en Neckermann.com. Daarnaast is er eenklein, maar groeiend aantal websites dat een gespecialiseerd assortiment aanbiedt, waaronderuitgevers die alleen hun eigen magazine(s) los willen verkopen. Uitgevers kunnen de eigentitels via de distributieorganisatie of rechtstreeks aanleveren. Sellvia voert een assortimentvan ruim 1.350 titels, waarvan circa 1.000 (voornamelijk mainstream) publieksbladen, 250 vak-,wetenschappelijke en special interest bladen en 100 buitenlandse titels.De eerste resultaten van online verkoop (het virtuele tijdschriftenschap) zijn bescheiden. Onlineverkoop groeit gestaag. De teruglopende inkomsten uit abonnementen en losse verkoop wordtniet opgevangen met online losse verkoop. Uitgevers moeten en kunnen (relatief eenvoudigzonder al te grote inspanning of investering) nog veel meer inzetten op online losse verkoop.Online en offline acties gekoppeld aan online verkoop van tijdschriften kan veel actiever wordeningezet door uitgevers, echter tot nu toe is er nog relatief beperkte activiteit op dit gebied.De verwachting is dat online losse verkoop verder zal groeien en sterk zal ontwikkelen.Nationaal en internationaal zijn op dit gebied wel enkele ontwikkelingen gaande. Maargrootschalige concepten, acties en initiatieven, waarbij alle mogelijkheden van online verkoopvolledig worden benut, worden slechts beperkt uitgevoerd.Doorbraak laat vooralsnog op zich wachtenOnline verkoop van losse tijdschriften wordt op dit moment nog beperkt ingezet engeorganiseerd en is nog maar in het beginnende stadium. Voor een individuele titel is verkoopvia online verkoopkanalen een interessante optie wanneer de verkoop, betaling, verpakking enverzending wordt uitbesteed aan een speciaal daarvoor ingerichte organisatie. Wanneer een(kleine zelfstandige) uitgeverij alle activiteiten (verkoop, betaling, verpakking en verzending)zelf uitvoert is online verkoop van fysieke tijdschriften in de meeste gevallen niet rendabel enook moeilijk rendabel te krijgen. Het bereik van de doelgroep is veelal te klein en de organisatieontbreekt om hier zelfstandig een structureel goed renderend distributie- en verkoopkanaalte maken. De inzet van online verkoop vraagt om specifieke aandacht in het verzorgen van dedistributie uit voorraad en administratieve/financiële afhandeling. Dit is voor een uitgeverijveelal een kostbare aangelegenheid.Uitgevers kunnen gebruik maken van de faciliteiten en online verkoopkanaal van bijvoorbeeldSellvia, die de betaling, verpakking en verzending van elke bestelling verzorgd. Daarmee kaneen uitgeverij, zonder al te veel inspanning, online losse verkoop realiseren.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 21
  23. 23. uitgeVers werken aan digitale alternatieVen Mobiele informatiedragers zullen steeds meer de rol van conventionele kranten en tijdschriften overnemen. Het aantal abonnees loopt gestaag terug en ook de advertentie-inkomsten dalen, terwijl de vaste kosten van het drukken en bezor- gen zwaar op de resultaten drukken. En steeds meer nieuws is gratis op internet verkrijgbaar. Maar het nieuws op e-readers of tablets hoeft niet gedrukt te worden en de bezorging gaat via de digitale snelweg. Vandaar dat vrijwel alle uitgevers in de wereld deze techniek omarmen. “Digitale kranten kunnen altijd actueel en interactief zijn”, aldus marketingspecialist Max Kohnstamm van het Amsterdamse opleidingsinstituut SRM. “Bovendien zijn er Google-achtige mogelijkheden voor adverteerders.” De ontwikkeling staat nog in de kinderschoenen. Onderzoeksbureau Forrester becijferde dat Amazon.com vorig jaar drie miljoen e-readers (Amazon Kindle) verkocht, dit jaar zullen dat er zes miljoen zijn. Volgens Fidler hebben de NY Times en Wall Street Journal elk zo’n 30.000 abonnees die via de Kindle de krant lezen. Bij andere kranten gaat het om aanzienlijk lagere aantallen. Het Nederlandse Bol.com heeft in vier maanden al ruim 14.000 e-readers van Sony verkocht. Deze grootste internetwinkel van ons land is in gesprek met de dagbla- den om ook krantenpagina’s op het digitale apparaat te krijgen. Steeds meer mensen gebruiken hun iPhone om boeken en tijdschriften te lezen en veel ondernemingen spelen daar op in. Zo heeft Amazon Kindle, de meest gebruikte ‘lees-software’, verfijnd en kondigde Google aan 1,5 miljoen e-boeken beschikbaar te stellen voor het lezen op de iPhone. De iPad is de meest recente oplossing om elektronische tijdschriften te distribue- ren. Eerder kwam Bonnier met Mag+, Time ontwikkelde een concept voor Sports Illustrated en Hearst is van plan om onder de naam Skiff een eigen e-reader op de markt te brengen om tijdschiften digitaal te verspreiden. Een toename van ‘e-lezen’ zou gunstig kunnen zijn voor uitgeverijen van kranten en tijdschriften. Echter de sector heeft nog steeds geen adequaat online business- model. Consumenten gaan anders om met telefoons dan met pc’s en zijn hier wel bereid om te betalen voor content. Verschillende kranten en magazines zijn al beschikbaar voor abonnees die Kindle gebruiken. Het heeft er alle schijn van dat consumenten, net als met iTunes, bereid zijn om te betalen wanneer het gebruiks- gemak toeneemt. Het is dus niet ondenkbaar dat een partij hetzelfde doet met kranten en tijdschriften als wat Apple met muziek deed. Wordt deze vorm van distributie een succes, dan zijn kranten en tijdschriften niet meer afhankelijk van adverteerders, kunnen ze hun gedrukte edities en hun ‘gratis’ websites terugdringen. Diverse bronnen, waaronder: The Economist, De Telegraaf, ereaders.nl, apple.com en foliomag.com, januari en februari 201022 Massa is kassa
  24. 24. Potentie online verkoopkanaal wordt steeds duidelijkerHet online verkoopkanaal is een geschikt kanaal voor mainstream en kleinere (niche)tijdschriften om de doelgroep te bereiken en tijdschriften los te verkopen. Het onlineverkoopkanaal heeft minder frictiekosten en een (potentieel) zeer groot bereik (een groot bereiken veel keuzemogelijkheden voor de klant). Dit kanaal moet echter wel verder ontwikkeldworden. De eerste resultaten van online verkoop (het virtuele tijdschriftenschap) zijn zeerbescheiden. De potentie is echter groot. In tegenstelling tot het mainstream en het alternatieveverkoopkanaal is het aantal verkooppunten en de aanwezige schapruimte ongelimiteerd.Nationaal en internationaal zijn op dit gebied de nodige ontwikkelingen gaande. Maar haal- en/of houdbare concepten, waarbij alle mogelijkheden – zoals e-reading varianten en Printingon Demand van tijdschriften in combinatie met een insert advertentiemodel, of levering opartikelniveau en bundeling van artikelen tot nieuwe uitingen – volledig worden benut, zijn ervooralsnog niet. Het tijdschrift moet beschikbaar en vindbaar zijn voor de sterk gesegmenteerdedoelgroepen. Elke gewenste differentiatie/segmentatie naar doelgroep is mogelijk. Er isorganisatie (collectief en met voldoende schaalgrootte) en tijd nodig voor rendabele losseverkoop via het online verkoopkanaal.De onderzoekers van GEA verwachten dat online verkoop van fysieke tijdschriften eind 2011een noemenswaardige afzet en omzet realiseert en een zekere mate van schaalgrootte,bekendheid en bestendigheid heeft naast het mainstream en alternatieve tijdschriftenaanbod.Echter zal dit aandeel nog steeds een fractie zijn van het fysieke mainstream schap.Nieuwe initiatievenNaar verwachting zullen mobiele informatiedragers een steeds grotere rol spelen in relatietot conventionele kranten en tijdschriften. Bovendien bieden mobiele interfaces nieuwefunctionele mogelijkheden voor met name uitgeverijen van periodieken. Als gevolg van allanger teruglopende advertentie-inkomsten en abonnementen en de vaste lasten van hetdrukken en bezorgen wordt het digitaal aanbieden van kranten en tijdschriftartikelen steedsaannemelijker. Ingegeven en aangejaagd door nieuwe initiatieven van Apple, Google, Amazonen enkele grote uitgevers wordt veel verwacht van e-reading. Hierdoor zullen tijdschriften encrossmediale content meer en meer online en digitaal worden verkocht en gedistribueerd. In dezomer van 2010 zijn veel introducties van e-readers, tablets en andere mobiele (lees)apparatuuren toepassingen.Of e-readers op het punt staan door te breken is moeilijk te zeggen. Sommige marktanalistendenken dat het aantal de komende jaren sterk toeneemt en dat 2010 wel eens het jaar van dedoorbraak zou kunnen worden. Anderen zien er niet meer in dan een veelbelovend alternatiefdistributiekanaal.ConclusiesVoor kleine (niche)tijdschriften blijkt het rendement van de verschillende losse verkoopkanalenzeer laag te zijn. Dit komt door de hoge kosten, lage opbrengsten, laag bereik en veel teinvesteren tijd. De huidige wijze waarop distributie van tijdschriften en losse verkoop via hetmainstream verkoopkanaal is georganiseerd, is voor de distributie en verkoop van de meestekleine (niche)tijdschriften niet of zeer beperkt geschikt. Het mainstream verkoopkanaal isgeschikt voor mainstream (top)titels.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 23
  25. 25. ipad de “redding” Van de tijdschriftindustrie? De verwachtingen waren hoog gespannen in de aanloop naar 27 januari. Die dag demonstreerde Steve Jobs van Apple de tabletcomputer iPad als vervanger van de laptop plus de e-reader. Draadloos, een groot multitouch scherm, een eraan ge- koppelde iBooks store, mogelijkheden voor interactieve uitgaven met embedded video: een wereld aan kansen voor kranten- en tijdschriftenuitgevers werd open- gelegd. De combinatie van hardware, software en diensten zouden de bereidheid van de consument om te betalen voor kwaliteitscontent onmiddellijk herstellen. Aan de vooravond van de introductie zei Erwin van der Zande, hoofdredacteur Bright: “Met de doorbraak van de apps voor smartphones is het eerste begin al gemaakt van een nieuwe omgeving voor tijdschriften in digitale vorm. De nieuwe tabletcomputer van Apple betekent een injectie voor de online contentindustrie.” Ook Sanoma-ceo Dick Molman is in Adformatie enthousiast: “Die tablet heeft het in zich, anders dan ‘actieve’ apparaten als een pc of laptop, om ook ‘lean back’ te consumeren. Die gaat alle mediamarkten veranderen, tv, dagbladen, tijdschriften.” Diverse bronnen, waaronder: The Economist, Adformatie, ereaders.nl, apple.com en foliomag.com, februari 2010 apple ipad door eenMiljoen grens Apple heeft vandaag bekendgemaakt dat afgelopen vrijdag de eenmiljoenste iPad is verkocht. “Eén miljoen iPads binnen 28 dagen: dat is minder dan de helft van de 74 dagen die iPhone nodig had om dezelfde mijlpaal te bereiken”, aldus Apple baas Steve Jobs. De iPad is een soort kruising tussen een smartphone en een laptop. Met het platte apparaat in A4-formaat is het mogelijk om te surfen op internet, films te bekijken, spelletjes te spelen, digitale boeken te lezen en andere computertaken uit te voeren. iPad-bezitters hebben al meer dan 12 miljoen apps uit de App Store en meer dan 1,5 miljoen e-boeken uit de nieuwe iBookstore gedownload. Er zijn inmiddels al meer dan 5000 nieuwe iPad-apps ontwikkeld. Na de Amerikaanse introductie op 3 april werd al snel duidelijk dat de vraag het aanbod overtrof. Apple besloot daarom de introductie in een aantal landen buiten de Verenigde Staten met een maand uit te stellen. Het populaire apparaat ver- schijnt eind deze maand in Canada, Japan, Australië, Groot-Brittannië, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en Zwitserland. Bron: Telegraaf, 3 mei 201024 Massa is kassa
  26. 26. Het alternatieve verkoopkanaal kan zowel geschikt zijn voor mainstream titels als voor kleinere(niche)titels. De inzet van alternatieve verkooppunten en verkoopkanalen vraagt vaak omspecifieke aandacht, inventiviteit en ondernemerszin van de uitgever in het verwerven enorganiseren van het verkoopkanaal. De mogelijkheden zijn legio, de wijze van organisatie isveelal zeer arbeidsintensief en de kosten zijn relatief hoog zolang hier geen organisatie voorwordt ingericht. Tot op heden (2010) is hier geen organisatie voor ingericht.Voor een individuele titel is verkoop via online verkoopkanalen een interessante optie wanneerde verkoop, betaling, verpakking en verzending wordt uitbesteed aan een speciaal daarvooringerichte centrale organisatie. Wanneer een (kleine zelfstandige) uitgeverij alle activiteiten(verkoop, betaling, verpakking en verzending) zelf uitvoert is online verkoop van fysieketijdschriften in de meeste gevallen niet rendabel en ook moeilijk rendabel te krijgen. Hetbereik van de doelgroep is veelal te klein en de organisatie ontbreekt om hier zelfstandig eenstructureel goed renderend distributie- en verkoopkanaal te maken. Anno 2010 is Sellvia nogsteeds de enige centrale organisatie voor online losse verkoop van fysieke tijdschriften.De eerste resultaten van online verkoop van fysieke tijdschriften (via onder andere Ako.nl,Tntpost.nl, Neckermann.com en een klein, maar groeiend aantal websites van voornamelijkuitgeverijen) zijn bescheiden. De potentie is zeer zeker aanwezig. Het online verkoopkanaal isvolgens de auteurs van dit boek een zeer geschikt kanaal voor mainstream en kleinere (niche)tijdschriften om de doelgroep te bereiken en tijdschriften los te kunnen verkopen. Centraalgeorganiseerde online losse verkoop van tijdschriften en crossmediale content zou veelmogelijkheden kunnen bieden voor mainstream en kleinere (niche) tijdschriften. Op het gebiedvan online verkoop en distributie van tijdschriften(content) via mobiel, tablets en e-readers ligteen aantal kansrijke concepten in het vooruitzicht. Hierdoor zullen tijdschriften en crossmedialecontent meer en meer online en digitaal worden verkocht en gedistribueerd. In de zomervan 2010 zijn veel introducties van e-readers, tablets en andere mobiele (lees)apparatuur entoepassingen. Echter bevinden deze zich op dit moment (mei 2010) nog in de initiatieffase.2.4 Aanbevelingen distributie en losse verkoop van tijdschriftenEen viertal aanbevelingen wordt gegeven en nader toegelicht. Deze aanbevelingen hebben allebetrekking op distributie en losse verkoop van tijdschriften.Aanbevelingen distributie en losse verkoop van tijdschriften:- uitgevers hulpmiddelen bieden voor kanaalkeuze en kanaalgebruik- initiatieven ontwikkelen om het mainstream verkoopkanaal breder toegankelijk te maken- initiatieven ontwikkelen om het alternatieve verkoopkanaal te organiseren en te professionaliseren- ontwikkel een virtueel schap voor tijdschriften en crossmediale content.Alle gevonden en ontwikkelde alternatieven, mogelijkheden en concepten voor de distributieen losse verkoop van kleine (niche) tijdschriften noodzaken naar de mening van de auteurseen ketengerichte aanpak en een combinatie van verschillende disciplines. Het succes van eenalternatief verkoopkanaal of virtueel tijdschriftenschap is afhankelijk van hoe de gehele keten isgeorganiseerd en de juiste toepassing en inzet van nieuwe technologie is gefaciliteerd.Gecombineerde inzet van verschillende kanalen en technologiëen creëren nieuwe mogelijkhedenen voordelen voor zowel de ontvanger of doelgroep als voor de uitgever die zijn of haardoelgroep zo efficiënt mogelijk wil bereiken met een informatieproduct zoals een tijdschrift.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 25
  27. 27. uitgeVers ontwikkelen online actiViteiten steeds Verder De tijdschriftuitgevers ontwikkelen hun online activiteiten steeds verder. Dat blijkt uit een rondgang onder de uitgevers Sanoma Uitgevers, Hachette Filipacchi Media en Weekbladpers Tijdschriften door het tijdschrift Media Facts. De middelen die de uitgevers vooral online inzetten zijn conversiemiddelen om bezoekers tot een be- paalde actie aan te zetten. Hierbij moet gedacht worden aan het afsluiten van een abonnement, het invullen van een enquête of het meedoen aan een prijsvraag. Deze online marketingtools zijn ingebed binnen de uitgeverijen zelf. Sanoma heeft een eigen afdeling hiervoor opgericht, terwijl de twee kleinere uitgeverijen mensen hiervoor inhuren of slechts een medewerker hiervoor inzetten. Het uit- besteden betreft vooral Search Engine Advertising. Bij Search Engine Advertising wordt vooral gebruik gemaakt van GoogleAds. Grof geld verdienen met de online middelen doen de uitgevers ondanks alle inspanningen nog niet. Hachette Filipac- chi Media behaalt uit online zo`n 10% van de totale omzet, terwijl Weekbladpers en Sanoma het niet willen vertellen. Qua abonnementen halen de uitgevers ook nog geen 50% van de totale nieuwe abonnementen online binnen. Sanoma en Hachette Filipacchi behalen hier een percentage van 40% terwijl Weekbladpers 35% scoort. Bron: Mediafacts, december 2009 blijVende beperkingen aan MainstreaM Verkoopkanaal Vergroten van de schapruimte blijft gelimiteerd, ook wanneer er een apart schap komt voor kleine (niche)titels zijn er grenzen aan het maximaal aantal meters. Ge- geven het grote aantal titels is de extra te creëren schapruimte altijd onvoldoende. Alternatieven zijn noodzakelijk. Retail (outlets) sturen op het maximaliseren van de marge of omzet per meter schapruimte. Kleine titels kunnen de marge en omloopsnelheid van de grote titels niet halen. Kleine titels zijn daarmee minder of niet interessant om op te nemen in het schap. Deze situatie zal zich niet direct wijzigen. De doelgroep van een nichetitel is immers kleiner. doMinantie econoMische wetMatigheden in het tijdschriftenschap De economische wetmatigheden (kosten, opbrengsten, bereik en ruimte) in het mainstream verkoopkanaal (tijdschriftenschap) zijn zodanig dominant dat het assortiment van titels per outlet nog verder zal verkleinen en dat de differentiatie van het assortiment afneemt in plaats van toeneemt. Bron: Interview André Knol van GEA op Radio 1 programma MM Magazine, 14 april 200826 Massa is kassa
  28. 28. De gekozen scope van het onderzoek is hiermee noodgedwongen ter heroverweging komen testaan. Het gaat in dit geval niet zozeer om alternatieven en mogelijkheden voor distributie- enverkoopkanalen van tijdschriften, maar eerder over de wijze waarop nieuwe technologie enconcepten van invloed zijn op de wijze waarop distributie en losse verkoop van tijdschriften encrossmediale content georganiseerd moeten worden.Uitgevers hulpmiddelen bieden voor kanaalkeuze en kanaalgebruikMede door informatie- en kennisoverdracht (checklist, bijeenkomst/seminar, workshop, deuitgave ‘Massa is kassa’) wordt de uitgever in staat gesteld een keuze te maken voor de inzet vanhet verkoopkanaal (mainstream, alternatief, online of een combinatie van verkoopkanalen).Niche versus mainstreamElk periodiek is te kwalificeren aan de hand van een aantal kenmerken of variabelen. Afhankelijkvan deze kwalificatie van een tijdschrift kan beoordeeld worden welke alternatieven,mogelijkheden en concepten voor distributie en losse verkoop van het tijdschrift geschikt enhet meest kansrijk zijn en aan welke randvoorwaarden vervolgens moet worden voldaan omdeze ook te realiseren. De kwalificatie van een tijdschrift is tevens van invloed op de te voerenstrategie wat betreft de inzet van de beschikbare distributie- en verkoopkanalen.De plek die een uitgave inneemt geeft handvatten voor een te voeren strategie en keuzevan (een combinatie van) distributie- en verkoopkanalen. Ook geeft dit een idee welkemogelijkheden, alternatieven en concepten wel of niet kansrijk zijn en in welke combinatie diekunnen of moeten worden ingezet. gericht koopgedrag impuls niche vindbaarheid­(gericht) vindbaarheid­(spontaan) autoriteit themakoper­(interesse) vakgroep/speciaalzaak bijzondere­outlet need­to­know­(abonnees) verrassing­(losse­verkoop) waarde­content­hoog beschikbaarheid vorm­minder­belangrijk pull soort kanaal sterke­aanwezigheid zichtbaarheid gemak­en­gewoonte momentkoper community­(abonnees) traditionele­outlets indentificatie­met­merk individu­(losse­verkoop) line­extensions vorm­en­cover­belangrijk push omloopsnelheid/marge mainstream inzet van het verkoopkanaal: niche versus mainstreamOver oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 27
  29. 29. Managen Van ketendynaMiek wordt belangrijke coMpetentie Van ketenpartners Organisaties en ondernemingen moeten in toenemende mate leren inspelen op ketendynamiek. Dit betogen onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijme- gen en TNO Informatie- en Communicatietechnologie. Hoewel ketensamenwer- king voor organisaties een belangrijk middel is om tot waardecreatie te komen, beschouwen de meeste ketenpartners hun keten als iets statisch en onderkennen niet dat het een dynamisch geheel is. Partijen laten zich in de coördinatie van hun ketenschakels dan ook vaak leiden door de veronderstelling dat de toegevoegde waarde van die samenwerking helder is en dat deze de kosten van coördinatie en samenwerking overtreft. Een succesvolle ketensamenwerking is echter van meer factoren afhankelijk dan alleen van een goed ketenontwerp en contracten. Er spelen immers altijd ontwikkelingen op het gebied van productkenmerken, keten- processen, betrokkenheid en rollen van ketenpartners en de onderlinge relaties. Begrijpen hoe dynamiek werkt is dan ook een eerste vereiste van ketenpartners. Daarna volgt het daadwerkelijke managen van die dynamiek. En dit valt uiteen in zaken als eenvoud, flexibilisering van afspraken en verschillende voorzieningen op ketenniveau, zoals informatie-uitwisseling, vormen van kennisdeling, ketenmana- gers en juridische structuren. Bron: Holland Management Review, maart/april 2010 uitgeVers Moeten saMenwerken en een platforM Voor content oprichten Uitgevers moeten meer samenwerken en een platform oprichten waar ze geza- menlijk het nieuws aanbieden. Dit stelt Ron Borgstein, oprichter van en medias- trateeg bij EMC Media. Volgens Borgstein is het op slot zetten van content een gepasseerd station. Evenmin zal het aanbieden van betaalde content werken. Veel uitgevers willen dat Google zich terugtrekt of willen een slot op het eigen nieuws zetten. Uitgevers moeten echter op een andere manier voor content betaald krijgen of er op een andere manier aan kunnen verdienen. Volgens Borgstein moeten uitgevers een voorbeeld nemen aan de muziekindustrie: deze zag te laat in dat alles om sharing draaide. Uitgevers zouden dan ook gezamenlijk een online platform moeten creë- ren waar de content samenkomt en ze moeten de content op een andere manier gaan distribueren. Wanneer alle uitgevers samen het nieuws brengen, dan zou er een ander inkomstenmodel aan kunnen worden gehangen. Wat Google nu doet is het verzamelen van de bestaande media. Het business model van uitgevers is er echter nog niet op gebaseerd. Het is een illusie om te denken dat Google buitenspel gezet kan worden. Uitgevers moeten dan ook anders met Google omgaan dan ze nu doen of van plan zijn. Bron: Emerce, 19 januari 201028 Massa is kassa
  30. 30. Initiatieven ontwikkelen om het mainstream verkoopkanaal breder toegankelijk te makenDe mogelijkheden beperken zich hier tot het beter informeren van uitgevers met gerichteinformatie en creëren van inzicht en transparantie in de ‘mainstream’ keten. Kleine titels zullenzich moeten verenigen om de distributie en losse verkoop van hun titel(s) via deze mainstreamkanalen rendabel te kunnen organiseren en zich als collectief een sterkere marktpositie teverwerven.Dit blijkt in de praktijk erg lastig te zijn. De economische wetmatigheden in het tijdschriftenschapzijn erg dominant, waardoor als collectief van kleine uitgevers weinig invloed is uit te oefenenop de beperkingen aan het mainstreamschap.Eén van de mogelijkheden is de collectieve inzet van marketing en promotieactiviteiten, zoalsbijvoorbeeld het in het schap of bij een tijdschrift beschikbaar stellen van een catalogus,folder (waarmee onder andere in België ervaring is opgedaan) of digitale mediazuil met daarininformatie over andere (kleinere) tijdschriften. Een aantal (circa 400) grotere speciaalzaken en(kantoor)boekhandels hebben de strategie gericht op maximalisering en/of segmentering vanhet assortiment. Bij deze speciaalzaken en (kantoor)boekhandels zou een groter aanbod van,aandacht voor en reclame over de kleinere bladen uitvoerbaar kunnen zijn.Essentieel daarin is de rol van de uitgevers en de distributieketen. Hier ligt een duidelijke taakvoor een belangenvereniging. Voor kleine (niche)tijdschriften blijven de kansen echter zeerbeperkt. Veelal is losse verkoop via dit kanaal voor tijdschriften met een kleine oplage slechtseen kostbare ‘tool-of-marketing’.Initiatieven ontwikkelen om het alternatieve verkoopkanaal te organiseren ente professionaliserenDe uitgever moet in staat zijn ‘structureel verbanden te leggen’ tussen alle doelgroepen enbetrokkenen in de markt van de desbetreffende titel of verschillende gerelateerde titels enmerken. Het benutten van alternatieve verkoopkanalen is in hoge mate afhankelijk van decreativiteit, inzet en zelforganisatie van de individuele uitgever. De uitgever kan het alternatieveverkoopkanaal beter benutten door meer inzicht in de mogelijkheden te krijgen, zoals eenchecklist en een overzicht van best cases en voorbeelden. De uitgever moet geïnspireerdworden, eventueel kunnen klankborden en een goed, realistisch en betrouwbaar inzichtverkrijgen in kosten en inspanning voor de uitgever.Veel alternatieve verkoopkanalen zijn geschikt, maar zeer moeilijk te organiseren. Er moetennieuwe organisatievormen en businessmodellen ontwikkeld worden om de distributie enlosse verkoop van tijdschriften in kleine verkoopaantallen collectief te kunnen organiseren ofin te vullen door een (nieuwe) distributieorganisatie. Centraal georganiseerde distributie vankleine aantallen maakt het mogelijk ook kleinere doelgroepen te voorzien van kleinere (niche)tijdschriften. Essentieel daarin is de rol van de uitgevers en de distributieketen. Hier ligt eenduidelijke taak voor een belangenvereniging. Voor kleine (niche)tijdschriften blijven de kansenechter zeer afhankelijk van eigen ondernemersschap.Ontwikkel een virtueel schap voor tijdschriften en crossmediale contentDe aanbevelingen gericht op het mainstream en het alternatieve verkoopkanaal zal niet leidentot een grote verbetering of wezenlijke kansen en mogelijkheden van distributie en losseverkoop van tijdschriften. Bij het succesvol uitgeven van een tijdschrift lijkt massa de enigekassa: de dominantie van de economische wetmatigheden in het mainstream tijdschriftenschap.De beperkingen en economische wetmatigheden (kosten, opbrengsten, bereik en ruimte) indeze fysieke verkoopkanalen (tijdschriftenschap) zijn zodanig dominant, dat er niet veel zalveranderen.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 29
  31. 31. the long tail Gebaseerd op ervaringen bij onder andere Google, LEGO, Amazon, iTunes, eBay en Wikipedia beschrijft Chris Anderson, hoofdredacteur van Wired, de belangrijkste krachten die ten grondslag liggen aan de Long Tail. Ook geeft hij tips over hoe je succesvol kan opereren op een ‘Long Tail’-markt. Bron: ‘The Long Tail’ van Chris Anderson, 11 juli 2006 , uitgebreide en herziene editie van ‘The Long Tail’, 15 juli 2009 Saillant detail: Voor de gewijzigde herdruk van de Nederlandse ver- sie van ‘The Long Tail’ is – na onze goedkeuring te hebben gegeven – door de uitgever de ondertitel ‘Massa = kassa’ gebruikt. betapress en bol.coM starten saMenwerking Sinds begin maart verzorgt Betapress een aanvulling op het assortiment van Bol. com door de levering van een assortiment strips, Engelse boeken en Neder- landse boeken die exclusief door Betapress worden gedistribueerd. Door deze overeenkomst wordt het assortiment van de grootste online mediawinkel van Nederland nog verder vergroot en breidt Betapress haar dienstverlening richting andere kanalen, met andere productgroepen dan tijdschriften, nog verder uit. De samenwerking met Bol.com past in de strategie van Betapress en moederbedrijf Audax om maatwerk te leveren op het gebied van distributie en het vermarkten van mediaproducten. Volgens commercieel manager Jacco Buijs heeft Betapress de wensen van Bol.com omgezet in een businessmodel waarbij efficiëntie en probleemoplossend vermogen op het gebied van distributie bijdragen aan een samenwerking die in de toekomst nog verder geïntensiveerd zal worden. Bron: Uitgeeftrends.nl, 24 maart 201030 Massa is kassa
  32. 32. Maar er bestaat ook een nieuwe ‘Massa is kassa’, een virtueel tijdschriftenschap waarbij delange staart (‘The Long Tail’) van de kleine aantallen regeert. Hierdoor kun je de beperkingen eneconomische wetmatigheden van het fysieke schap doorbreken. ‘Ontwikkel een virtueel schapvoor tijdschriften en crossmediale content’, is volgens de auteurs van dit boek daarom ook demeest kansrijke aanbeveling.Virtueel schap voor tijdschriften en crossmediale contentOnline distributie en losse verkoop van tijdschriften heeft volgens de auteurs van dit boekeen enorme potentie voor kleine uitgevers en hun uitgaven. Maar ook voor de grote bekendetitels biedt dit nieuwe verkoopkanaal veel kansen en mogelijkheden. Er is organisatie(collectief en met voldoende schaalgrootte) nodig voor rendabele losse verkoop via hetonline verkoopkanaal. Er moeten nieuwe organisatievormen en verdienmodellen ontwikkeldworden om de distributie en losse verkoop van tijdschriften in kleine verkoopaantallencollectief te kunnen organiseren. Een eerste analyse laat zien dat een aantal businessmodellenbijzonder kansrijk is. Eén van deze businessmodellen is een ‘virtueel schap voor tijdschriften encrossmediale content’.Enkele kenmerken van het virtuele schap voor tijdschriften en crossmediale content:- het virtuele tijdschriftenschap is een oneindig groot online schap voor de losse verkoop van tijdschriften en crossmediale content- op basis van gebruikersbehoeften en zoekmogelijkheden toegankelijk en vindbaar voor elke behoefte, onderwerp, thema, moment, interesse- door tagging van de titel, de editie van het tijdschrift, het artikel of onderwerp wordt het aanbod gekoppeld aan de vraag c.q. behoefte van de eindgebruiker- uit voorraad (druk op print), on demand en opmaat geprint of digitaal (pdf, mobiel, e-reader)- adverteerders kunnen op basis van de bestel- en klantgegevens hun advertentieruimte inkopen- collectief georganiseerde marketing, productie en distributie.RealisatieOm tot realisatie te kunnen komen moet er een lijst opgesteld worden van partijen die mogelijkwillen participeren. ‘Het virtuele tijdschriftenschap’ is een ketenoplossing waar gecentraliseerdevindbaarheid en doorzoekbaarheid van tijdschriften van belang is (front office), nieuwe maniervan advertentieacquisitie, klantgedreven productiewijze, beheerfunctionaliteit en alternatievedistributiemogelijkheden geïntegreerd moeten worden aangeboden. Het is noodzakelijk dateen partij het initiatief neemt om de randvoorwaarden voor het virtuele tijdschriftenschapte realiseren. Een combinatie van verschillende disciplines wordt gevraagd om deze ketenoptimaal in te richten. Voor het werkelijk ontwerpen, ontwikkelen en inrichten van eenvirtueel schap voor distributie en losse verkoop van tijdschriften en crossmediale content isde betrokkenheid van meerdere partijen uit de keten nodig die in gezamenlijkheid de initiëleinvesteringen moeten gaan dragen.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 31
  33. 33. 32 Massa is kassa
  34. 34. Hoofdstuk 3Inleiding3.1 ProbleemstellingDe huidige wijze waarop distributie en losse verkoop van tijdschriften is georganiseerd,maakt het voor kleinere (niche) tijdschriften bijzonder lastig hun losse verkoop via hettijdschriftenschap ook effectief en efficiënt te kunnen organiseren. De kosten wegen in veelgevallen niet op tegen de opbrengsten.3.2 VraagstellingDe vraagstelling aan de onderzoekers is het in kaart brengen van het huidige speelveld vande distributie en losse verkoop van tijdschriften en daarnaast het inventariseren en uitwerkenvan nieuwe kansrijke perspectieven, mogelijkheden en alternatieven voor de distributie enlosse verkoop van tijdschriften.3.3 AanpakEen brede aanvliegroute is noodzakelijk om de diverse en complexe wereld van distributie enlosse verkoop van tijdschriften ook op de juiste manier in kaart te kunnen brengen. Met namein de zoektocht naar alternatieven is het belangrijk ook buiten de eigen branche te zoekennaar toepasbare concepten of interessante inzichten.DeskresearchEen veelheid aan internetbronnen, vakbladen, databases, knipselkranten enleveranciersinformatie zijn over de periode van 2005 tot en met mei 2010 (in totaal circa 400nationale en internationale tijdschriften, rapporten en presentaties) verzameld, beoordeelden verwerkt. Hierdoor is een gedegen inzicht gevormd in de meest recente ontwikkelingenbij uitgeverijen, distributieorganisaties en mediabedrijven, waar verderop in de publicatieuitvoerig over gerapporteerd wordt. Daarnaast is gericht gezocht naar vernieuwendeuitgeef-, marketing-, retail-, e-commerce en logistieke concepten uit de uitgeverijwereld,maar ook uit andere branches (in binnen- en buitenland). In de verschillende hoofdstukkenvan dit boek zijn her en der aparte kaders toegevoegd met een samenvatting van relevanteontwikkelingen en concepten uit artikelen en onderzoeksverslagen en voorzien van debronvermelding van de geraadpleegde literatuur.Diepte-interviews, workshops, RondeTafelConferenties met experts, uitgeverijen, distributie- enretailorganisatiesMet een groot aantal deskundigen, uitgevers en distributeurs en retailers zijn uitvoerigeinterviews, workshops en discussiesessies gehouden. In het kader van de eerste editievan ‘Massa is kassa’ en de gewijzigde en uitgebreide tweede editie is input verkregen vaneen veertig- tot vijftigtal deskundigen, ketenspelers en uitgevers, waarvan het merendeelafkomstig van directie of board. De volgende organisaties zijn hierin onder anderevertegenwoordigd: AKO, Aldipress, Betapress, Bladwijzer, Blend Magazine, Bruna, DHL GlobalMail, Hachette Filipacchi, MiraMedia, NUV, onzeWereld Media, Primera, Sanoma, Sandd,Sellvia, Stimuleringsfonds voor de Pers, TNT Post, Uitgeverij Ode, Xerox en vele andere kleine,middelgrote en grote uitgeverijen.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 33
  35. 35. onderzoeksopdracht Het Stimuleringsfonds voor de Pers heeft geconstateerd dat door de huidige wijze waarop distributie en losse verkoop van tijdschriften is georganiseerd de plurifor- miteit van de informatievoorziening meer onder druk komt te staan. Het is voor kleinere (niche)tijdschriften bijzonder lastig hun verkoop via dit kanaal effectief en efficiënt te organiseren. De kosten wegen in veel gevallen niet op tegen de op- brengsten. Uit eerder onderzoek en verschillende signalen uit de markt blijkt dat dit mogelijk grote consequenties zal hebben voor de huidige pluriformiteit van de informatievoorziening. Deze komt hiermee immers onder druk te staan. Er is daarom grote behoefte aan nieuwe wegen en alternatieven voor de distributie en losse verkoop van tijdschriften en handvatten om de huidige kanalen niet alleen gerichter en effectiever, maar ook efficiënter in te kunnen zetten. Het Stimule- ringsfonds voor de Pers heeft GEA een onderzoek laten uitvoeren naar ‘kansen en mogelijkheden van distributie en losse verkoop van tijdschriften’. De opdracht was het in kaart brengen van het huidige speelveld en daarnaast het beschrijven van nieuwe kansrijke perspectieven, mogelijkheden en alternatieven van distributie en losse verkoop van tijdschriften. scope onderzoek: distributie en losse Verkoop Van tijdschriften De scope van het onderzoek is postverzending (abonnementen en controlled circulation), distributie en losse verkoop van fysieke tijdschriften. Gerichte (gratis) verspreiding en huisaan-huis bezorging van fysieke tijdschriften en krantachtigen valt buiten de scope van dit onderzoek. Ook onderzoek specifiek gericht op online publishing valt buiten de scope. Het Stimuleringsfonds voor de Pers heeft eerder onderzoek laten verrichten naar online activiteiten van uitgeverijen. Dit onderzoek was gericht op Nederlandse publieks-, vak-, wetenschappelijke,en special interest tijdschriften in het algemeen en nieuws- en opiniërende tijdschrif- ten in het bijzonder met een verschijningsfrequentie van minstens vier keer per jaar die grotendeels of geheel afhankelijk zijn van een commerciële exploitatie (het afgebakende gebied omvat circa 4.300 tijdschrifttitels). De focus binnen dit af- gebakende gebied was met name gericht op tijdschriften met een kleine oplage, dat wil zeggen een totaal verspreide oplage tot om en nabij 12.500 exemplaren (ruim 2.800 tijdschrifttitels). Bron: onderzoeksopdracht Stimuleringsfonds voor de Pers, eind 2006 stiMuleringsfonds Voor de pers In het kader van de zorgplicht van de overheid is het Stimuleringsfonds voor de Pers als zelfstandig bestuursorgaan ingesteld met als doel het handhaven en bevorderen van de pluriformiteit van de pers, voor zover die van belang is voor de informatie en opinievorming. Voor meer informatie wordt verwezen naar de bijlagen en svdp.nl. Bron: Stimuleringsfonds voor de Pers, mei 201034 Massa is kassa
  36. 36. Een duidelijke inbreng, overzicht of opinie is gegeven over het huidige speelveld en de nieuwekansrijke perspectieven, mogelijkheden en alternatieven op het gebied van distributie en losseverkoop van tijdschriften.De uitkomsten van dit onderzoek zijn geregeld getoetst in de markt. De input, discussie en denieuw verkregen inzichten hebben verder inhoud gegeven aan deze uitgave.3.4 Revisie en uitbreiding ten opzichte van de eerste editieOnze doelstelling in ‘Massa is kassa 2’, de tweede editie van dit boek, is om een update tegeven van de markt en over de wijze waarop distributie en losse verkoop in Nederland isgeorganiseerd. Er is inmiddels veel gedaan met de aanbevelingen zoals die twee jaar geledenzijn gegeven.Uiteraard zijn in deze uitgebreide editie de meest recente relevante ontwikkelingen, toepasbareconcepten en interessante inzichten verwerkt in de groene kadertjes op de linkerpagina’s in ditboek. Veel reacties hebben we gekregen van lezers die deze wijze van combineren en duidenvan informatie en ontwikkelingen als erg nuttig en prettig leesbaar hebben ervaren.In de afgelopen twee jaar heeft een aantal belangrijke ontwikkelingen op het gebied vandistributie en losse verkoop van tijdschriften plaatsgevonden. Met name op het gebied vanonline losse verkoop en distributie van tijdschriften en crossmediale content via mobiel, tabletsen e-readers ligt een aantal kansrijke concepten in het vooruitzicht. In deze tweede editiekomen de nieuwe ontwikkelingen uitgebreid aan bod.In het laatste hoofdstuk van dit boek is het concept IZIZINE (zoals in mei 2008 gepresenteerd inhet Internationaal Perscentrum Nieuwspoort) ter verduidelijking van de usecases opgenomen.Tevens zijn er drie filmpjes (het perspectief van de uitgever, adverteerder en eindgebruiker) alsstrip uitgebracht. Deze filmpjes zijn tevens online te zien via GEA.nl en andere online kanalenzoals Youtube.3.5 Wat willen we bereiken met ‘Massa is kassa 2’?Dit boek moet lezers inspireren de opgedane kennis en mogelijke ingevingen te gaanconcretiseren. Er zijn namelijk legio goede initiatieven, alternatieven en mogelijkheden. Onzeervaring is echter dat deze vaak goede en zeer kansrijke ideeën of concepten stranden in huneigen schoonheid. Voor de waarborging van de pluriformiteit binnen het tijdschriftenlandschapis initiatief, durf en samenwerking nodig. Samenwerking tussen partijen die wellicht nooiteerder hebben samengewerkt omdat ze afkomstig zijn uit geheel andere disciplines. Maar ooksamenwerking tussen concurrenten en branchevreemde aanbieders. De uitkomsten moeteninspireren tot nieuwe impulsen, kansen en mogelijkheden voor tijdschrifttitels. Eris immers ook een nieuwe ‘Massa is kassa’, gebaseerd op de principes van de Long Tail en alsgedachtegoed wellicht een belangrijke aanvulling op de door economische wetmatighedeningerichte meters schapruimte.Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 35
  37. 37. 36 Massa is kassa
  38. 38. Hoofdstuk 4Overzicht speelveldperiodieken en uitgeverijenin Nederland4.1 Overzicht uitgeverijenIn Nederland zijn bij benadering[1] in totaal 3.700 uitgeverijen van nieuws- en opiniërendetijdschriften en kranten[2], publiekstijdschriften, vak- en wetenschappelijke tijdschriften enspecial interest bladen.Aan de top is een concentratie van circa 20 zeer grote uitgeverijen. De omvang van dezeorganisaties varieert van gemiddeld 100 tot over de 1.000 fte in dienstverband en van 15tot over de 100 periodieke titels. Onder de top van deze zeer grote uitgeverijen bevindenzich circa 250 kleine en middelgrote uitgeverijen en corporate publishers. De omvang vandeze organisaties varieert van gemiddeld 10 tot 100 fte in dienstverband en tussen de 4 en15 periodieke titels. Van de 3.700 uitgeverijen zijn circa 3.300 uitgeverijen klein tot zeer kleinvan omvang. Veelal uitgeverijen, stichtingen, instituten en organisaties met één of enkeleperiodieken en beperkt aantal medewerkers (één tot vier fte).4.2 Overzicht periodiekenIn Nederland zijn ruim 8.600 Nederlandse titels bekend (uitgegeven door de eerder genoemde3.700 uitgeverijen, stichtingen, instituten en organisaties). Een recentelijk uitgevoerdeinventarisatie geeft het volgende beeld: soort blad (tijdschriften)[1] aantal titels publieksblad 2.990 vak- en wetenschappelijk blad / special interest 4.405 totaal 7.395 soort blad (kranten, nieuwsbladen en overig) aantal titels dagblad 55 nieuwsblad 72 huis-aan-huis algemeen, auto, wonen en vacature 843 kerkblad 299 totaal 1.269 totaal 8.664Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 37
  39. 39. oMzet top 100 publieksbladen duikt onder de 1 Miljard De omzet van de top 100 van de grootste Nederlandse publieksbladen is voor het eerst onder de 1 miljard euro gedoken. De omzet daalde met 4,5% en kwam uit op 982 miljoen euro. De bruto advertentie-inkomsten namen af met bijna 13%, van 342 naar 299 miljoen euro. Bij de lezersinkomsten bleef de schade beperkt tot een 0,5% daling naar 683 miljoen euro. Daarvoor was wel een 3,4% stijging van de abonnementsgelden (bij een 2,9% dalende abonnee-oplage) en 4,2% stijging van de losse verkoopprijzen (bij een 5% dalende losse verkoop) nodig. Dit resulteerde in een dalende omzet uit losse verkoop van 1,8%. Bron: Media Facts, december 2009 online is goed Voor 15% Van oMzet sanoMa uitgeVers Volgens Dick Molman, ceo van Sanoma Uitgevers, is internet goed voor 15% van de totale omzet. Jaarlijks zakt de betaalde oplage van tijdschriften marktbreed in met 2% tot 3%. Sanoma heeft een marktaandeel op de lezers- en advertentiemarkt van circa 40%, terwijl de nummer twee onder de 10% zit. Molman trad ruim drie jaar geleden aan als ceo. Een van zijn ambities was om Sanoma minder star en bureaucratisch te maken. Hij hoort vanuit de markt dat de organisatie inderdaad toegankelijker is geworden. In de afgelopen jaren is een bestuurslaag verwijderd, zodat de afstand tussen redacties en directie is verkleind. Tevens is het bedrijfs ge- splitst in een print- en een digitale poot. Hij wil redacteuren van papieren uitgaves niet dwingen om ook actief te zijn op internet, want een blad maken is nu een- maal een ander ambacht dan een website onderhouden. Molman verwacht dat papieren magazines nog tientallen jaren zullen bestaan. Voor veel mediabedrijven was 2009 een rampjaar. Sanoma wist de schade te beperken. Volgens Molman had Sanoma aan de start van de crisis `flink wat vet op de botten`. De crisis sloeg vooral toe op de advertentiemarkt en niet op de lezersmarkt. Sanoma deed het op de advertentiemarkt beter dan de markt. Bron: Adformatie, 4 februari 2010[1] inventarisatie door GEA, peildatum: 2 november 2006, update januari 2010Geanalyseerde bronnen: NUV, NNP, HOI, Mira Media, Handboek relatiemedia, Handboek voor pers en publiciteit[2] Tussen de 600 en 800 (voornamelijk kleine) uitgeverijen, persorganen en businessunits (van grote uitgeverijen) zijngericht op nieuws- en opiniërende informatieproducten. Daarnaast zijn er naar schatting tussen de 1.000 en de 1.500organisaties gericht op special interest nieuws en opinie.[3] inclusief sponsored media en jaargidsen (verschijningsfrequentie minder dan 4 per jaar)[4] verspreiding, onverbrekelijk samenhangend met een lidmaatschap van een niet-commerciële vereniging of organisatiewaarbij het abonnementsgeld, al of niet in de contributie van die vereniging of organisatie is begrepen en de titel uit dienhoofde aan de leden van de vereniging of organisatie wordt verstrekt.[5] verspreiding volgens de Controlled Circulation-methode is het aantal exemplaren van elke aflevering van een titel datwordt toegezonden aan een door de uitgever van tevoren vastgestelde en gepubliceerde doelgroep. De ontvanger heeftdoor middel van een wilsverklaring te kennen gegeven, dat hij de betrokken titel wenst te ontvangen.[6] ‘commerciële titels’: titels die niet volledig gekoppeld zijn aan een lidmaatschap (lidmaatschapsabonnementen),Controlled Circulation, (gericht) gratis verspreide personeelsuitgaven en relatiemagazines.38 Massa is kassa
  40. 40. Circa 7.400 tijdschrifttitels zijn aan te merken als vak-, wetenschappelijk, special interest ofpublieksblad, waarvan ruim 6.000 tijdschrifttitels minstens vier keer per jaar verschijnen. Vrijwelalle tijdschrifttitels zijn in abonnementvorm te verkrijgen. Een deel van de titels is vollediggekoppeld aan een lidmaatschap (lidmaatschapsabonnementen[4]), Controlled Circulation[5],(gericht) gratis verspreide personeelsuitgaven en relatiemagazines.In totaal zijn circa 1.500 publieksbladen en 2.800 vak-, wetenschappelijke of special interestbladen bekend die minstens vier keer per jaar verschijnen en grotendeels of geheel afhankelijkzijn van een commerciële exploitatie (totaal circa 4.300 ‘commerciële titels’ [6]). totaal totaal ver- tijdschriften/oplage verspreide spreide oplage totaal oplage groter kleiner of gelijk verspreide dan 12.500 aan 12.500 oplage totaal publieksblad 917 631 1.548 vak- en wetenschappelijke 566 2.211 2.777 of special interest bladen totaal 1.483 2.842 4.325Ruim eenderde deel van de circa 2.800 vak-, wetenschappelijke of special interest bladen (circa1.000 ‘commerciële titels’) is inhoudelijk toegankelijk voor publiek met een bovengemiddeldekennis van of interesse in het desbetreffende onderwerp (amateurs, hobbyisten en anderegeïnteresseerden in populair wetenschappelijke bladen, populaire vakbladen, special intereste.d.). Bijna tweederde deel van de vak-, wetenschappelijke of special interest bladen (circa 1.800‘commerciële titels’) is uitsluitend gericht op professioneel, vak- en wetenschappelijk gebruik.Van de circa 7.400 Nederlandse tijdschrifttitels zijn in totaal ruim 2.500 titels die minstensvier keer per jaar verschijnen en grotendeels of geheel afhankelijk zijn van een commerciëleexploitatie en geheel of deels bestemd voor het publieke domein (ruim 1.500 publieksbladenen circa 1.000 vak-, wetenschappelijke of special interest bladen inhoudelijk toegankelijk voorpubliek). ‘commerciële waarvan deels tijdschriften /oplage titels’ die of geheel be- totaal minstens 4x per stemd voor het aantal titels jaar verschijnen publieke domein publieksblad 2.990 1.548 1.548 vak- en wetenschappelijke 4.405 2.777 circa 1.000 of special interest bladen totaal 7.395 4.325 ruim 2.500Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 39
  41. 41. uitgeVers Voor Vak en wetenschap en de groep publieks- tijdschriften aangesloten bij het nuV Het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) is een brancheorganisatie voor uitgeve- rijen. Het NUV behartigt de collectieve belangen van alle aangesloten uitgevers: Groep Algemene Uitgevers, Educatieve Uitgeverijen, Nederlandse Dagbladpers, Publiekstijdschriften en de Uitgevers voor Vak en Wetenschap. In totaal zijn circa 300 uitgeverijen en businessunits aangesloten bij het NUV. Qua omvang, oplage, aantal titels en omzet is dit het topsegment in Nederland. Bij de Groep Publiekstijdschriften (GPT) zijn 27 uitgeverijen aangesloten. Het betreft uitgevers die informatie op de markt brengen voor de consument op basis van abonnementen en/of losse verkoop. Samen brengen zij ruim 190 publieks- en opinietijdschriften en omroepbladen op de Nederlandse markt. Meer dan 100 uitgeverijen, van heel klein tot heel groot, zijn aangesloten bij de Groep Uitgevers voor Vak en Wetenschap (UVW) van de NUV. Deze uitgeverijen leveren vakinformatie, bestemd voor hoger beroeps- en universitair onderwijs, de wetenschap en de uitoefening van beroep en bedrijf. Naast de papieren media als boeken, tijdschriften, nieuwsbrieven, en losbladige uitgaven wordt steeds meer gebruikgemaakt van elektronische informatie via het internet en in databases. Daarnaast bieden uitgeverijen seminars, congressen, vakbeurzen, studiereizen en adviesdiensten aan. Door de ledenuitgevers van vaktijdschriften worden in Nederland circa 800 vaktijdschrifttitels uitgegeven. Daarnaast wordt een groot aantal wetenschappelijke boeken en tijdschriften, learned journals, uitgegeven. lokale nieuwsMedia Verenigd in de nnp De NNP is een landelijke organisatie die zich sterk maakt voor lokale nieuwsmedia: nieuwsbladen, huis-aan-huisbladen, nieuwssites en kabelkranten. Zo’n 60 uitge- vers, samen goed voor rond de 150 lokale kranten, zijn verenigd in de Nederlandse Nieuwsbladpers. bladwijzer, Vereniging Van zelfstandige tijdschriftuitgeVers Per 1 maart 2007 is de vereniging Bladwijzer opgericht. De vereniging van zelf- standige tijdschriftuitgevers telt inmiddels 50 aangesloten uitgeverijen met samen rond de 100 tijdschrifttitels. Bron: NUV, NNP en Bladwijzer, mei 201040 Massa is kassa
  42. 42. VerspreidingDe totaal verspreide oplage bestaat uit betaalde abonnementen, losse verkoop en gerichteen overige verspreiding. Nederland kent een redelijk hoge abonnementenintensiteit. Meerdan de helft van de totaal verspreide oplage bestaat uit betaalde abonnementen. Tijdschriftenin abonnementenvorm worden in de meeste gevallen via postverzending verspreid. Delaatste jaren valt echter een verschuiving te constateren in omzet van abonnement naar losseverkoop. Deze trend wordt aan de ene kant ingegeven vanuit de consument die steeds mindermerkentrouw is en aan de andere kant door de economische situatie waarbij consumenten devoorkeur geven aan variabele kosten (losse verkoop) boven vaste kosten (abonnementen).Het aandeel losse verkoop ten opzichte van de totaal verspreide oplage is laag (21,7%). De meerbekende tijdschriften (mainstream publieksbladen) worden aangeboden in abonnementvorm,gerichte en overige verspreiding en zijn ook los via de mainstream losse verkooppuntenzoals supermarkten, (kantoor)boekhandels, benzinestations, tabak- en tijdschriftenwinkelsgoed te verkrijgen. De vak- en wetenschappelijke, specialistische (niche) en minder bekendetijdschriften richten zich volledig op abonnementen, gerichte en overige verspreiding. Dezetijdschriften worden in veel gevallen niet, sporadisch, tijdelijk en/of op zeer kleine schaal losverkocht via mainstream, alternatieve kanalen en/of online via internet. gerichte en betaalde losse overige tijdschriften /distributie abonnementen verkoop verspreiding publieksblad 52,5 % 25,6 % 21,8 % vak- en wetenschappelijke 53,6 % 2,1 % 44,2 % of special interest bladen totaal 52,7 % 21,7 % 25,6 %4.3 ConclusiesIn Nederland zijn relatief veel uitgeeforganisaties en tijdschrifttitels actief. De totaal verspreideoplage bestaat uit betaalde abonnementen, losse verkoop en gerichte en overige verspreiding.Nederland kent een redelijk hoge abonnementenintensiteit. Meer dan de helft van de totaalverspreide oplage bestaat uit betaalde abonnementen. Het aandeel losse verkoop ten opzichtevan de totaal verspreide oplage is laag (21,7%).Van de circa 7.400 Nederlandse tijdschrifttitels zijn in totaal ruim 2.500 titels die minstensvier keer per jaar verschijnen en grotendeels of geheel afhankelijk zijn van een commerciëleexploitatie en geheel of deels bestemd voor het publieke domein (ruim 1.500 publieksbladenen circa 1.000 vak-, wetenschappelijke of special interest bladen inhoudelijk toegankelijk voorpubliek).Over oude en nieuwe wetmatigheden in distributie en losse verkoop van tijdschriften 41
  43. 43. 42 Massa is kassa

×