čAs 15,16
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

čAs 15,16

on

  • 440 views

 

Statistics

Views

Total Views
440
Views on SlideShare
440
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
6
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

čAs 15,16 čAs 15,16 Document Transcript

  • Škola, razred: ........................................................................................... JU ‘I SREDNJA ŠKOLA CAZIN, IIMtk1,2Nastavni predmet: ............................................................................................... ProgramiranjeNastavna jedinica: ............................................................................................... PRIPREMA PROGRAMA, Pisanje programaDatum realizacije: ...............................................................................................Tip nastavnog sata: ............................................................................................... Obrada novog gradivaNastavne metode: ............................................................................................... Razgovor, usmeno izlaganje, ilustracijaNastavna sredstva i pomagala: ............................................................................................... Pripreme, tabla, kredaSociološki oblici rada: ............................................................................................... Frontalni, individualniZadaci nastave: materijalni: ............................................................................................... Stjecanje znanja o FORTRAN-u, pripremi i pisanju programa ............................................................................................... ............................................................................................... funkcionalni: …………………………………………………………….. Razvijanje intelektualnih sposobnosti pažnje, povezivanja, zaključivanja,... ……………………………………………………………... odgojni: Razvoj intelektualne radoznalosti, urednosti, preciznosti, … TOK NASTAVNOG SATAUvodni dio sata:Uvod u datu nastavnu cjelinuGlavni dio sata: PRIPREMA PROGRAMA, Pisanje programa,Podaci se pišu od prve do posljednje kolone. Da bi se program mogao uspješno prevesti uizvršni program, moraju se zadovoljiti slijedeća pravila za pisanje izvornog koda:kolona polje1 komentar1-5 redni broj naredbe – labele, (dvije naredbe ne smiju imati isti broj u labeli.)6 identifikator nastavka prethodne linije programa7-72 naredbe73-80 identifikacija (FORTRAN kompilator ignoriše te kolone)Kao oznaka za komentar koristi se C u 1. koloni. Komentar se može naći u bilo kojem dijeluprograma i bez značaja je za prevodilac FORTRAN programa i služi za lakše praćenjeprograma. Takođe se u programu mogu nalaziti i prazni redovi koji doprinose većojpreglednosti programa.U 6. koloni kada se označava nastavak prethodne linije može stajati bilo koji znak izuzev 0 iliblanko znaka, a najčešće se koristi *. Na ovaj način jedna naredba može biti zapisanau najviše 20 redova (zavisi od kompilatora).
  • Program koji mi pišemo u FORTRAN-u naziva se izvorni program, kojeg kompilator prevodiu mašinski jezik i on postaje radni program ili mašinski program.Microsoft FORTRAN Power Station 4.0Na slijedećoj slici prikazan je izgled programskog paketa Microsoft FORTRAN PowerStation 4.0 (MFPS)koji služi za razvoj softvera i aplikacija pisanih u programskom jezikuFORTRAN. Navedeni paket integrira osim kompajlera (compiler) i linkera (linker) ibiblioteku funkcija za matematičke i inžinjerske proračune, te mnoge druge funkcije. Slika. Izgled Microsoft FORTRAN Power 4.0 (MFPS) razvojnog okruženjaDa bi započeli pisanje programa potrebno je kreirati tzv. Workspace u kojem će se pohranitipored originalnog source code-a programa još neki sistemski file-ovi koje će generiratikompiler i linker.Za kreiranje novog workspace-a odabire se File – New – Project Workspace – OK.
  • Nakon toga otvara se dijalog prozorNa gornjem dijalog prozoru odabire se Console Application, zadaje se naziv pod kojim seposprema, te lokacija pohranjivanja.Nakon toga u razvojnoj okolini prikazan je kreiran je novi workspace projekat koji ne sadržinikakve file-ove. View slide
  • Potrebno je kreirati novi file u koji će se upisivati programski kod.Prema tome potrebno je ponovo pokrenuti File – New – Text File - OK .Nakon toga imamo u razvojnoj okolini kreiran prazni tekst file kojeg je potrebno snimiti prijenego počnemo s pisanjem programskog koda. Odabiremo naredbu File – Save As, pri čemu seotvara slijedeći dijalog prozorNa gornjem dijalog prozoru dat je naziv file-a sa ekstenzijom .f90, tj. program.f90. Ostaliparametri su već podešeni i nije ih potrebno mjenjati.Nakon ovog može se početi sa unosom programskog koda. View slide
  • Poslije toga potrebno je upravo kreirani file uključiti u trenutno aktivni projekat, odabiromodgovarajuće naredbe iz izbornika Insert, tj. Insert – Files into project...Nakon toga otvara se odgovarajući dijalog za odabir upravo kreiranog file-a, te se može početipisati fortranski kod.Na slijedećoj slici prikazana je razvojna okolina sa unešenim source code-om nekogfortranskog programaLijeva strana prozora razvojne okoline pokazuje trenutno aktivni Project Workspace (nosinaziv projekat, dali smo ga pri kreiranju), te u njemu aktivni fortranski file program.f90.Desna strana služi kao što je vidljivo za unos programskog koda.Donji dio prozora sadrži instrukcije (poruke o eventualnim pogreškama) koje javlja compiler ilinker prilikom prevođenja i povezivanja programa.
  • Uočava se da je programski kod obojen različitim bojama radi bolje preglednosti. Ključneriječi (naredbe) programskog jezika FORTRAN su pri tome (default) obojane u plavo, dok sukomentari obojeni u zeleno.Nakon što smo završili s pisanjem programskog koda, potrebno je izvršiti program, tj. istikompajlirati (prevesti u mašinski jezik), te linkati (povezati s fortranskim internimbibliotekama). Naime, FORTRAN je jezik visokog nivoa, razumljiv programeru. Njega jepotrebno pomoću odgovarajućeg prevodioca (compiler) prevesti u mašinski jezik razumljivračunaru. Nakon toga potrebno ga je povezati (link) sa fortranskim bibliotekama, teeventualno sa vlastitim modulima (ako se isti koriste).Prvo se pri tome izvodi kompajliranje fortranskog koda pomoću Build – Compile, kako sevidi sa slijedeće slikeNakon izvršene naredbe kompajliranja u dnu ekrana javlja se poruka o izvedenomkompajliranju, te o eventualnim pogreškama prilikom kompajliranja.
  • Ukoliko je proces kompajliranja bio uspješan javlja se poruka kao što se vidi na gornjoj slici(0 error(s), 0 warning(s)). U slučaju da postoje neke pogreške one će biti navedene u tompodručju (crveni okvir). To su pogreške prilikom kompajliranja (compile-time errors).Pritiskom na tipku F4 prebacujemo se direktno u liniju koda (plavom bojom je osjenčenalinija koda u desnom prozorukoja sadrži nekakvu pogrešku), u kojoj je potrebno pronaći iotkloniti grešku. Nakon uspješno otklonjenih svih pogrešaka potrebno je ponoviti proceskompajliranja, te u prozoru kompajlera na dnu ekrana vidjeti da li postoji još pogrešaka.Ukoliko su uklonjene sve pogreške i poruka kompajlera glasi (0 error(s), 0 warning(s)), možese proslijediti sa linkanjem programskog koda.Da bi se programski kod linkao (povezao sa internim bibliotekama fortranskog jezika)potrebno je izabrati meni build – build.
  • Ponovo se u prozoru na dnu ekrana ispisuje poruka o linkanju programa.Ukoliko je proces linkanja bio uspješan prikazaće se poruka (0 error(s), 0 warning(s)).Ukoliko je došlo do pogreške pri linkanju istu je potrebno ukloniti te ponoviti proces linkanja.To su pogreške za vrijeme linkanja (link – time errors).Nakon što je uspješno završen proces kompajliranja (prevođenja) i linkanja (povezivanja)programskog koda, dobijena je izvršna verzija programskog koda u obliku .exe file-a. Sada jenapokon moguće pokrenuti program da vidimo šta radi.Pokretanje programa vrši se odabirom naredbe Execute iz izbornika Build, kako se vidi naslijedećoj slici: Build – Execute
  • Nakon što smo pokrenuli navedenu naredbu (može i CTRL+F5) otvara se prozor konzoleaplikacije (Console Window) u kojem se izvršava naš program, što se vidi na slijedećoj slici:Pritiskom na tipku Enter zatvara se konzolni prozor, te se vraćamo u razvojno okruženje gdjemožemo nastaviti s radom.I u ovoj fazi mogu se pojaviti pogreške u radu programa. To su tzv. bugovi (odnosnopogreške pri izvođenju programa run – time errors), koje je takođe potrebno ukloniti. Da biproces pronalaženja i uklanjanja ovakvih pogrešaka bio što jednostavniji i ugodniji postojetzv. debuggeri koji su integrirani u razvojno okruženje i njen su sastavni dio.Da bi se program debuggirao potrebno je na određena mjesta u programskom kodu postavititačku zaustavljanja (brake point) na kojoj će se zaustaviti izvršenje programa. Ovakvih tačakamože biti po volji mnogo. Zatim se izabere Build – Debug – GoTime započinje proces debugiranja. Nakon što se izvršenje programa zaustavilo na tačkiprekida moguće je pregledavati sadržaje pojedinih varijabli i sl. Odabirom naredbe Go izizbornika Debug (uočava se da je nestao izbornik Build, a na njegovom mjestu se pojavioizbornik Debug)
  • Prikaz prozora Debuger dat je na slijedećoj slici:U donjim dijelovima prozora debuggera moguće je promatrati stanja varijabli programa injihove vrijednosti. U praksi se rijetko desi da su ti donji prozori prazni.Završni dio sata:Ponavljanje obrađenog gradiva iz date nastavne jedinice postavljanjem određenih pitanja iziste, samim tim ukazujući na ono što je najbitnije u obrađenom gradivu.Korištena literatura: 1) INTERNET