Your SlideShare is downloading. ×
Dotood hyanalt
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Dotood hyanalt

535
views

Published on


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
535
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Äîòîîä õÿíàëòûí á¿òýö çîõèîí áàéãóóëàëò: Äîòîîä õÿíàëò áàéãóóëëàãûí ãýäýã íü àæ õºðºíãèéã àõóé íýãæ ¿ðýãä¿¿ëæ øàìøèãäóóëàõ, á¿ðòãýëä áóðóó òàøàà òóñãàõ çýðãýýñ ñýðãèéëýõ, õÿíàõ çîðèëãîîð óäèðäëàãûí ç¿ãýýñ áàéíà. õýðýãæ¿¿ëäýã õÿíàëòûí òîãòîëöîîòîé
  • 2. Äîòîîä õÿíàëòûã çîõèîí áàéãóóëëàõûí çîðèëãî íü:  Áèçíåñýý ýìõ öýãöòýé ¿ð àøèãòàé õºòëºõ  Õºðºíãèéí íàéäâàðòàé áàéäëûã õàíãàõ  Õóóëü áóñ ¿éëäýë, àëäààíààñ ñýðãèéëýõ  Á¿ðòãýë õºòëºëòèéí èæ á¿ðýí ¿íýí çºâ áàéäëûã õàíãàõ  Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã õóãàöààíä íü áýëòãýõ çýðýã
  • 3. Äîòîîä õÿíàëò íü äàðààõ á¿ðýëäýõ¿¿í õýñã¿¿äòýé  Äîòîîä õÿíàëòûí îð÷èí  ÍÁÁ-èéí òîãòîëöîî  Äîòîîä õÿíàëòûí ãîðèì
  • 4. Õÿíàëòûí îð÷èí ãýäýã íü êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãàà äîòîîä õÿíàëòûí òàëààð óäèðäëàãûí ç¿ãýýñ áàðèìòàлæ áóé ìýäëýã ÷àäâàð áàéð ñóóðü þì. Áàйãóóëëàãûí áîëîâñîí õ¿÷íèé, óäèðäëàãûí ¿çýë áîäîë, ìýäëýã ÷àäâàð, ¿éë àæèëëàãàà íü äîòîîä õÿíàëòûí îð÷èíã á¿ðä¿¿ëäýã.
  • 5. Äîòîîä õÿíàëòûí îð÷èíä дараах õ¿÷èí ç¿éëñ íºëººëäºã. ¯¿íä:  Óäèðäëàãûí ¿çýë áàðèìòëàë, àæëûí àðãà áàðèë  Áàéãóóëëàãûí á¿òýö çîõèîí áàéãóóëàëò  Çàõèðëûí áîëîí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ¿éë àæèëëàãàà  Àæèëëàãñàäûí ýðõ ¿¿ðãèéã õóâààðèëàõ  Äîòîîä àóäèòîðûí ýðõ ¿¿ðýã  Óäèðäëàãûí õÿíàëòûí àðãóóä  Áîëîâñîí õ¿÷èíòýé àæèëëàõ àæëûí àðãà áàðèë  Ãàäààä íºëººëºë
  • 6. Óäèðäëàãûí ¿çýë áàðèìòëàë, àæëûí àðãà áàðèë ¯¿íä: áèçíåñèéí ýðñäýë õ¿ëýýõ, ñàíõ¿¿ãèéí ìýäýýëëèéã òàéëàãíàõ ¸ñ ç¿éг ìºðäºõ, ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí ¿éë àæèëëàãààíû çîðèëòûã áèåë¿¿ëýõ õàíäëàãà, багийн ãýõ ìýò гишүүдийн àñóóäàëä тоо, õàíäàæ тэдний áóé үзэл баримтлалаар èëýðõèéëýãäýíý. Óäèðäëàãûí ¿éë àæèëëàãààíä ÍÁÁ-èéí òîãòîëöîî õÿíàëòûí ãîðèìûã ¿ð àøèãòàé àøèãëàæ ÷àäàõ ñàíõ¿¿ãèéí ìýäýýëëèéã ñàíààòàéãààð áóðóó ãàðãàõûã óäèðäëàãûí ç¿ãýýñ îðîëäîõ áàéäàë çýðýã íºëººëäºã.
  • 7. Áàéãóóëëàãûí á¿òýö çîõèîí áàéãóóëàëò: Энэ нь тºëºâëºæ, õÿíàëò òàâüæ øèéäâýðèéã õýðýãæ¿¿ëæ, áîëîõóéö òàéëàãíàæ, áàéõ áàéãóóëëàãûí ¸ñòîé õýìæýý òºðºëººñ õàìààðäàã. ¿íýëæ áºãººä ¿éë ä¿ãíýæ òóõàéí àæèëëàãààíû
  • 8. Çàõèðëûí áîëîí õÿíàëòûí çºâëºëèéí ¿éë àæèëëàãàà : Çàõèðëûí áîëîí õÿíàëòûí çºâëºë ñàéí àæèëëàæ áîäëîãî ãîðèì æóðàìûí áèåëýëòèéã õÿíàæ ÷àäàæ áàéâàë íººö áîëîëöîîãîî áóðóó õóâèàðëàõ, õóóëü áóñ ¿éë àæèëëàãàà ãàðãàõ , õºðºí㺺 ýðñäýëä îðóóëàõ, ñàíõ¿¿ãèéí ìýäýýëëèéã áóðóó ãàðãàõ çýðýã ÿâäàë áàãà áàéäàã ó÷èð õÿíàëòûí îð÷èíû õóâüä ìàø ÷óõàë õ¿÷èí ç¿éë áîëäîã.
  • 9. Àæèëëàãñàäûí ýðõ ¿¿ðãèéã õóâààðèëàõ : Áèçíåñèéí ¿éë àæèëëàãààã çîõèõ ¸ñîîð ÿâóóëàõ íºõöºë õàíãàãäñàí áàéõûí òóëä áàéãóóëëàãûí àæèëòàí á¿ð ººðèéí òîäîðõîé ýðõ ¿¿ðýãòýé áàéíà. Ýíý íü òýäíèé àæëûí ÿâöûã áàéíãà õÿíàõ ìºí ¿íýëãýý ºãºõ ãîë õ¿÷èí ç¿éë áîëäîã. Äîòîîä àóäèòîðûí ýðõ ¿¿ðýã : Ýíý íü äîòîîäûí ¿éë àæèëëàãààã õÿíàí øàëãàõ äîòîîä õÿíàëòûã ñàéí áàéëãàõûí ¿íäñýí íºõöºë áîëäîã.
  • 10. Óäèðäëàãûí õÿíàëòûí àðãóóä : Ýíý íü äîòîîä àóäèòîðûí ýðõ ¿¿ðãèéã òîäîðõîé áîëãîõ ìºí õÿíàëòûí á¿òöèéí áóñàä áîäëîãî ãîðèìûí ¿ð àøèãòàé áàéäëûã ä¿ãíýí ò¿¿íèéã òàéëãàíàõàä ÷èãëýñýí áàéäàã. ̺í ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí ¿éë àæèëëàãààíû áîäèò ¿ð ä¿íã óðüä÷èëàí òîîöîæ èæèë òºñòýé áàéãóóëëàãóóäòàé õàðüöóóëàí òàâüäàã. ä¿í øèíæèëãýý õèéõ çàìààð õÿíàëò
  • 11. Áîëîâñîí õ¿÷èíòýé àæèëëàõ àæëûí àðãà áàðèë: Òóõàí áàéãóóëëàãà àæèëëàãñàäàà ºíäºð ìýäëýã òóðøëàãàòàé áîëãîõ ¿¿äíýýñ áîëîâñîí õ¿÷íийã ñóäàлæ àæèëä àâàõ ñóðãàõ óäèðäëàãààð õàíãàõ òýäíèé àæëûã õýðõýí ä¿ãíýõ òàëààð òîäîðõîé áîäëîãî ãîðèì áàðèìòëàõ øààðäëàãàòàé áàéäàã áºãººä àóäèòîð ýíý áîäëîãî ãîðèì íü õàíãàëòòàé ãýæ ¿çâýë ¿éë÷ë¿¿ëýã÷ áàéãóóëëàãûí ñàíõ¿¿ãèéí àæèëòíóóäûã çîõèõ ìýäëýã ÷àäâàðòàé ãýæ ¿çýæ áîëíî.
  • 12. Ãàäààä íºëººëºë : ¯éë÷ë¿¿ëýã÷ áàéãóóëëàãûí õàðèëöàã÷ èòãýýä óäèðäëàãûí õÿíàëòòàé õîëáîîã¿é ÷ áàéãóóëлàãûí ¿éë àæèëëàãààíä ÿìàð íýãýí õýìæýýãýýð íºëººëäºã. Ýíýõ¿¿ ¿éë àæèëëàãààã õÿíàõ òóñãàé áîäëîãî, ãîðèì áîëîâñðóóëàõ øèéäâýð ãàðãàæ áîëíî. Äýýðõè õÿíàëòûí îð÷èíä íºëººëөõ õ¿÷èí ç¿éëèéã òîîöñîíîîð á¿ðòãýëèéí ñèñòåì áîëîí õÿíàëòûí ãîðèìûã ¿ð àøèãòàé áàéëãàõ, óäèðäëàãûí ç¿ãýýñ ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã ñàíààòàéãààð áóðóó ãàðãàõ áîëîìæèéã õèð áóóðóóëæ áóé òàëààð àóäèòîð ýöñèéí ä¿ãíýëò ãàðãàõ áîëîìæòîé áîëíî.
  • 13. 2. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí òîãòîëöîî: ÍÁÁ-èéí òîãòîëöîî ãýäýã íü òóõàéí áàéãóóëëàãàä áàðèìòалæ áóé á¿ðòãýëèéí òîãòîëöîî þì. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë íü ìýäýýëëèéí, õÿíàëòûí ãýñýí 2 ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýäýã.
  • 14. Àæ àõóé íýãæ áàéãóóëëàãàä ã¿éöýòãýæ áóé ÍÁÁ-èéí òîãòîëöîî íü äàðààõ øààðäëàãûã õàíãàñàí áàéõ ¸ñòîé.  Õóóëü ç¿éí äàãóó áàéõ  Áàòàëæ çºâøººðñºí áàéõ  Èæ á¿ðýí áàéõ  Àíãèëàõ ä¿ãíýõ áîëîëöîîòîé áàéõ  Òîäîðõîé õóãàöààòàé áàéõ  Òàéëàí áýëòãýäýã áàéõ çýðýã áîëíî.
  • 15. ÍÁÁ-èéí òîãòîëöîî íü àæ àõóé íýãæ áàãéóóëëàãûí àæèë ã¿éëãýýã òîäðóóëàõ, àíãèëàõ, ä¿í øèíæèëãýý õèéõ áîëîí á¿ðòãýõýä ÷èãëýãäñýí ãîðèì áîëîí ýäãýýðèéí ¿ð ä¿íä áîëîâñðóóëæ ãàðãàñàí áàðèìò ìýäýýëýëýýñ á¿ðäýíý.
  • 16. Нягтлан бодох бүртгэлийн тогтолцоонд холбоотой дотоод хяналт дор дурдсан зорилтыг хангахад чиглэгдэнэ: Ажил гүйлгээг удирдлагын ерөнхий буюу тусгай зөвшөөрлийн дагуу хийж байх. Санхүүгийн тайлагналын тогтсон баримтлалын дагуу санхүүгийн тайланг бэлтгэх боломж бүрдүүлэх үүднээс бүх ажил гүйлгээ, бусад үйл явдлыг зөв дүнгээр, зохих дансанд, зохих тайлант хугацаанд нь шуурхай бүртгэж байх.
  • 17. Зөвхөн удирдлагын зөвшөөрлөөр хөрөнгө ба бүртгэлд нэвтэрч байх. Бүртгэлд тусгагдсан хөрөнгийг бодитой байгаа хөрөнгөтэй тодорхой цаг хугацаанд харьцуулж, аливаа зөрүү гарвал зохих арга хэмжээ авч байх.
  • 18. Õÿíàëòûí ãîðèì ãýäýã íü ìýäýýëëèéã áîëîâñðóóëàõ, õîëáîãäîõ ìýäýýëëèéã õàäãàëàõ, õºðºíãèéã õàìãààëàõ çýðýã çîðèëãûã õýðýãæ¿¿ëýõ ¿¿äíýýñ äîòîîä õÿíàëòûã çîõèîí áàéãóóëàõ áîäëîãî ãîðèì þì. Õÿíàëòûí îð÷èí ÍÁÁ-èéí òîãòîëöîî íü áàéãóóëëàãын á¿õ àæèë ã¿éëãýýòýé õîëáîîòîé áàéäàã áîë õÿíàëòûí ãîðèìûã èõ ä¿íòýé áîëîí ýðñäýë èõòýé àæèë ã¿éëãýýíä çîðèóëæ áîëîâñðóóëäàã.
  • 19. Õÿíàëòûí ãîðèìûã äàðààõ õýñã¿¿äýä õóâààäàã.  Àæèë ã¿éëãýý áà ¿éë àæèëëàãààã çîõèõ ¸ñîîð çºâøººðñºí áàéõ  ¯éë ÿâäàëûí á¿ðòãýëèéã çîõèõ ¸ñîîð õèéæ ã¿éöýòãýõийí òóëä ò¿¿íä òîõèðñîí áàðèìò, ìàÿãò áîëîí á¿ðòãýëèéí õýâ çàãâàðûã áîëîâñðóóëæ õýðýãëýõ. Æíü: óðüä÷èëàí äóãààðëàñàí òàëîí õóóäàñ
  • 20.  Àæèë ¿¿ðãèéí õóâààðûã çààãëàæ ñàëãàæ ºãºõ Æíü: ìºíãºí õºðºí㺠áóñàä õºðºíãèéí  Б¿ðòãýëèéã õàðèóöñàí íÿãòëàí, òýýâýð áåíçèí ò¿ëøèéã õàðèóöñàí íÿãòëàí ãýõ ìýò  Á¿ðòãýëèéí ¿íý öýíийã õÿíàæ øàëãàõ, õºðºíãèéã á¿ðòãýëòýé íü òóëãàõ, øàëãàõ, êîìïüþòåðýýð ã¿йöýòãýæ áóé õÿíàëòûí ãîðèì, äàíñíû ¿ëäýãäëèéã íýãòãýæ ãàðãàñàí òàéëàíã óäèðäëàãûí ç¿ãýýñ ¿çýæ òàíèëöàõ ( æíü: ÷åê ) ãýõ ìýò ¿éë àæèëëààãààã õÿíàæ øàëãàõ
  • 21. Хяналтын тусгай горимууд дараах зүйлийг агуулна: (АОУС 400)  Тулган тохируулгыг тайлагнах, шалгах, батлах.  Бүртгэлийн арифметик алдаагүй байдлыг шалгах.  Компьютерийн мэдээллийн тогтолцооны хэрэглээ, орчныг хянах, жишээлбэл, дараахь зүйлд хяналт тогтоох замаар:  компьютерийн программын өөрчлөлт.  мэдээний файлд нэвтрэх эрх.
  • 22.  Хяналтын данс, шалгах баланс хөтлөх ба давтан шалгах.  Баримт бичгийг батлах ба хянах.  Дотоод мэдээг мэдээллийн хөндлөнгийн эх сурвалжтай харьцуулах.  Бэлэн мөнгө, үнэт цаас, бараа материалын тооллогын үр дүнг данс бүртгэлтэй харьцуулах.  Хөрөнгө ба бүртгэлд шууд биечлэн нэвтрэхийг хязгаарлах.  Санхүүгийн үр дүнг төсөвлөсөн дүн хэмжээтэй харьцуулах ба шинжлэх.