Building rbme smon

1,353 views

Published on

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,353
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
757
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Building rbme smon

  1. 1. IPDET Модуль 3: Үр дүнд суурилсан хяналт- шинжилгээ, үнэлгээний тогтолцоог бий болгох нь
  2. 2. Оршил • Үр дүнд суурилсан Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ (ХШҮ)-ний ач холбогдол • Үр дүнд суурилсан ХШҮ гэж юу болох? • Уламжлалт ба Үр дүнд суурилсан ХШҮ • Үр дүнд суурилсан ХШҮ-ний тогтолцоог хөгжүүлэх 10 алхам 2IPDET © 2009
  3. 3. Ач холбогдол • Төрийн захиргааны байгууллагын ажлын үр дүнг сайжруулах талаар хөгжиж буй орнуудад тавигдах шахалт, шаардлага улам нэмэгдэж байна. • Засгийн газар, байгууллагуудын үйл ажиллагааны үр дүнг авч үзэх замаар цаашид шинэчлэлийг хэрэгжүүлдэг. • Энэ нь удирдлагын арга хэрэгсэл юм. 3IPDET © 2009
  4. 4. Үр дүнг хэмжихийн ач холбогдол• Хэрэв та үр дүнгээ хэмжихгүй бол амжилтаа алдаанаас ялгаж чадахгүй.• Хэрэв та хүрсэн амжилтаа харж чадахгүй бол түүнийг урамшуулж чадахгүй.• Хэрэв та хүрсэн амжилтаа урамшуулж чадахгүй бол магадгүй та алдаагаа урамшуулж байж болох юм.• Амжилтаа харж чадахгүй бол түүнээс суралцаж чадахгүй.• Алдаагаа олж чадахгүй бол түүнийг засч залруулж чадахгүй.• Хэрэв та хүрсэн амжилтаа харуулж чадвал олон нийтээс дэмжлэг хүртэх болно. 4 IPDET © 2009
  5. 5. Үр дүнд суурилсан ХШҮ нь: • Төрийн захиргааны байгууллагын үр дүнгийн талаарх чухал мэдээллээр хангадаг. • Төсөл, хөтөлбөр, эсвэл бодлогын хэрэгжилтийн талаарх санал бодлоо тодорхой хугацаагаар илэрхийлдэг. • Хөтөлбөрийн үр дүнг тайлагнах замаар итгэл найдвар болон олон нийтэд үнэмшил төрүүлдэг. • Төсвийн хэрэгцээ шаардлагыг боловсруулах болон нотлоход дэмжлэг үзүүлдэг. • Туршилтын үр дүнг судлах замаар хэрэгжих боломжтой хөтөлбөр эсвэл практик ажиллагааг тодорхойлдог. (үргэлжлэлийг дараагийн слайднаас) 5I PDET © 2009
  6. 6. Үр дүнд суурилсан ХШҮ: (үргэлжл.)• Байгууллага болон түүний оролцогч талуудад чухалд тооцогдох үр дагаварт хүрэхэд анхаарал хандуулдаг.• Ажилтнуудыг цагаа олсон, байнгын мэдээллээр хангадаг.• Чухал зорилго, үр дагаврыг тодорхойлоход тусалдаг.• Сул талаа олж тогтоох болон засч залруулах боломжийг менежерүүдэд олгодог.• Зээл тусламжийн талаар хариуцлагын илүү сайн тогтолцоонд чиглэсэн хөгжлийн зорилтуудад дэмжлэг үзүүлдэг. 6IPDET © 2009
  7. 7. Үр дүнд суурилсан хяналт- шинжилгээ • Үр дүнд суурилсан хяналт-шинжилгээ (цаашид “хяналт- шинжилгээ” гэх) нь үндсэн үзүүлэлтийн талаар мэдээлэл цуглуулах болон шинжилгээ хийх, мөн хүсэн хүлээсэн үр дүнг бодит үр дүнтэй харьцуулах тасралтгүй үйл явц юм. 7IPDET © 2009
  8. 8. Үр дүнд суурилсан үнэлгээ • Үр дүнд суурилсан үнэлгээ нь арга хэмжээний ач холбогдол, үр ашиг, үр дүнтэй байдал, үр нөлөө ба/эсвэл цаашдын тогтвортой байдлыг тодорхойлох үүднээс түүний төлөвлөлт, хэрэгжилт эсвэл биелэлтэд хийсэн дүгнэлт юм. 8IPDET © 2009
  9. 9. Үр дүнд суурилсан хяналт- шинжилгээ ба үр дүнд суурилсан үнэлгээний ялгаа • Хяналт-шинжилгээ: урьдчилан тодорхойлсон, тодорхой зорилтыг хэрэгжүүлэх үүднээс шалгуур үзүүлэлтүүдийн өөрчлөлтийг авч үздэг. • Үнэлгээ: тодорхойлсон зорилтыг хэрэгжүүлэхэд гарсан ахиц, санал санаачилгын логик болон түүний үр дагаврыг илүү өргөн хүрээтэй авч үздэг • Эдгээр нь бодлого, хөтөлбөр болон төслийг амжилттай удирдахад хэрэгтэй. 9IPDET © 2009
  10. 10. Харьцуулалт Уламжлалт Үр дүнд суурилсан • орц • уламжлалт аргыг үр дагавар болон үр нөлөөнд үнэлгээ • үйл ажиллагаа хийхтэй хослуулдаг. • гарц • өөрчлөлтийн тухай онол ба/эсвэл хэрэгжилтийн үйл явцад байгууллагаас өөрчлөлт, зохицуулалт хийхийг дэмждэг. 10IPDET © 2009
  11. 11. Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний нэмэлт үүрэг Хяналт-шинжилгээ Үнэлгээ Хөтөлбөрийн зорилгыг тодорхой  Хүлээгдэж байсан үр дүнд яагаад болгох хүрэв, эсвэл хүрч чадсангүй вэ гэдэгт Үйл ажиллагаа болон тэдгээрийн дүн шинжилгээ хийх нөөцийг зорилготой уялдуулах  Үр дүнд хүрсэн үйл ажиллагааны Зорилгуудыг шалгуур үзүүлэлтээр үзүүлсэн тодорхой, төлөвлөгдөөгүй илэрхийлэх, зорилтот түвшинг нөлөөг үнэлэх тодорхойлох  Хэрэгжилтийн үйл явцыг хянаж, Эдгээр үзүүлэлтийн талаарх нягтлах мэдээллийг тогтмол цуглуулах,  Төлөвлөөгүй үр дүнд дүгнэлт хийх хүрсэн үр дүнг зорилтот түвшинтэй  Томоохон амжилт эсвэл хөтөлбө- харьцуулах рийн боломжийн талаар онцлох, Удирдлагад явцын талаар мэдээлж, сургамжтай зүйлсийг танилцуулах ба хүндрэлийн талаар анхааруулах сайжруулах зөвлөмж гаргах 11 IPDET © 2009
  12. 12. Өөрчлөлтийн тухай онолын товч танилцуулга • Өөрчлөлтийн тухай онол нь төсөл, хөтөлбөр эсвэл бодлогын санал санаачилга нь үр дагавар, үр нөлөөнд хэрхэн хүргэж болох талаарх төсөөлөл юм. Энэ нь мөн өөрчлөлт хэрхэн гарах тухай үндсэн төсөөллийг тодорхойлдог. 12IPDET © 2009
  13. 13. Өөрчлөлтийн тухай онолын бүрэлдэхүүн хэсгүүд• Орц – санхүүгийн, хүний болон материалын нөөц эх үүсвэр• Үйл ажиллагаа– хэрэгжүүлсэн үүрэг даалгавар• Гарц– бүтээгдэхүүн ба үйлчилгээ• Үр дагавар – хандлагын өөрчлөлт• Үр нөлөө– нийгэмд өргөн хүрээг хамарсан урт хугацааны сайжрал бий болсон 13 IPDET © 2009
  14. 14. Үнэлгээний үндсэн төрлүүд Үр нөлөө Үр дүн Үр дүнгийн Үр дагавар хяналт- шинжилгээ Гарц Хэрэгжилт Үйл ажиллагаа Хэрэгжилтийн хяналт- шинжилгээ (Арга хэрэгсэл ба Орц стратеги) 14IPDET © 2009
  15. 15. Үр дүнгийн шалгуур үзүүлэлтүүд• Хөгжлийн арга хэмжээний өөрчлөлтийг эсвэл төлөвлөсөн үр дүнгийн хэрэгжилтийг харуулах хувьсах үзүүлэлт юм.• Санал санаачилгад ахиц гарч байгаа эсэхийг харах зорилгоор шалгуур үзүүлэлтүүдийн нэг хэсгийн хуримтлуулсан баримт нотолгоог ашигладаг. 15 IPDET © 2009
  16. 16. Үр дүнд суурилсан ХШҮ-ний тогтолцооны бүрдүүлэх 10IPDET алхам Алхам 1: Бэлэн байдлын үнэлгээ хийх сайжруулахын тулд Бэлэн үр дагаварын ХШ төлөвлөх-Зорилтот үнэлгээний байдлын хийх шалгуур үүрэг үр дүнгийн түвшинг үр дүнгийн үзүүлэлтийгүнэлгээ хийх сонгох мэдээлэл сонгох ашиглах 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 байгууллагын ХШҮ хийх үр шалгуур үзүүлэлтийн хэмжээнд ХШ Ү- үр дүнгийн үр дүнгийн дагаврыг тохирох суурь үзүүлэлтийг ний тогтолцоог хяналт- мэдээллийг цуглуулах шинжилгээ тайлагнах тогтворжуулах
  17. 17. Бэлэн байдлын үнэлгээ хийх гэж юу болох? • Үр дүнд суурилсан ХШҮ-ний тогтолцоог бий болгох Засгийн газар эсвэл байгууллагын чадавхи, хүсэл сонирхлыг тодорхойлдог системтэй арга юм. – Энэ арга нь дараахи зүйлд анхаардаг. Үүнд: манлайлагчид байгаа эсэх, санал санаачилга, үүрэг, хариуцлага, байгууллагын чадавхи болон эхлэхэд учирах саад бэрхшээлүүд 17IPDET © 2009
  18. 18. Санал санаачилгууд • Дараах асуултуудын хариултыг олж тогтоох. Үүнд: – ХШҮ-ний тогтолцоог бий болгоход ямар хүчин зүйл хөдөлгөх хүч болж байна вэ? – ХШҮ-ний тогтолцоог бий болгох болон хэрэглэхэд хэн манлайлагч байх вэ? – ХШҮ-ний тогтолцоог манлайлан бүрдүү- лэгчдэд ямар хүчин зүйлс нөлөөлж байна? – Ийм тогтолцооноос хэн үр шим хүртэх вэ? – Хэнд ашиггүй вэ? 18IPDET © 2009
  19. 19. Үүрэг, хариуцлагууд • Дараахийг асуух. Үүнд: – Гүйцэтгэлийг үнэлэхэд бодлогын ба чиглэлийн яамд ямар үүрэгтэй вэ? – Хууль тогтоох байгууллагын үүрэг юу вэ? – Аудитын дээд байгууллагын үүрэг юу вэ? – Яамд, агентлагууд мэдээллээ хуваалцдаг уу? – Тоо, мэдээг аль байгууллага боловсруулж гаргадаг вэ? – Засгийн газрын ямар түвшинд тоо, мэдээг ашигладаг вэ? 19IPDET © 2009
  20. 20. Байгууллагын чадавхи • Засгийн газрын тухайн үеийн чадавхийг дараах үзүүлэлтээр үнэлэх. Үүнд: – техникийн ур чадвар – Удирдлагын ур чадвар – Мэдээллийн системүүд, тэдгээрийн чанар – Технологийн боломж – Төсвийн эх үүсвэрийн боломж – Байгууллагын туршлага 20IPDET © 2009
  21. 21. ХШҮ-нд учирах саад бэрхшээлүүд• ХШҮ-ний тогтолцоог бүрдүүлэхэд дараах саад бэрхшээлийн аль нь тулгардаг болох?. Үүнд: – төсвийн эх үүсвэр хангалтгүй байх – улс төрийн хүсэл зориг дутагдах – уг тогтолцоо нь манлайлагчгүй байх – үр дагаварт холбогдох стратеги эсвэл туршлага дутагдах• Бид эдгээр саад бэрхшээлийг хэрхэн давж гарах вэ? 21IPDET © 2009
  22. 22. ХШҮ-ний тогтолцоог бүрдүүлснээс гарах амжилтыг урьдчилан таамаглах үед тавих үндсэн асуултууд• Үндэсний түвшний ХШҮ-нд тодорхой эрх байдаг эсэх?• Ядуурлыг бууруулах үндэсний стратегийн баримт бичиг, хууль тогтоомж ба заавар журмыг мөрдөж байгаа эсэх?• Засгийн газрын дээд түвшинд хүчтэй манлайлагч болон дэмжлэг байгаа эсэх?• Бодлогын ба удирдлагын шийдвэр гаргахад ашигладаг мэдээлэл хэр зэрэг найдвартай вэ?• Үр дүнгийн мэдээллийг бүрдүүлэх болон авч үзэхэд иргэний нийгэм нь Засгийн газрын түншийн хувьд хэрхэн оролцдог болох?• Практик ажиллагааны эхлэл эсвэл туршилтын хөтөлбөрийн үүрэг гүйцэтгэдэг санал санаачилга байгаа эсэх? 22 IPDET © 2009
  23. 23. IPDET Алхам 2: Хяналт-шинжилгээ, үнэлгээ хийх үр дагаврыг тохирох үр дагаварт ХШ сайжруулахын тулдбэлэн байдлын хийх шалгуур төлөвлөх-Зорилтот үнэлгээний үнэлгээ хийх үүрэг үр дүнгийн үзүүлэлтийг үр дүнгийн түвшинг мэдээлэл сонгох сонгох ашиглах 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ХШҮ хийх үр шалгуур үзүүлэлтийн үр дүнгийн байгууллагын дагаврыг үр дүнгийн хэмжээнд ХШ Ү- суурь үзүүлэлтийг хяналт- мэдээллийг тохирох цуглуулах шинжилгээ тайлагнах ний тогтолцоог тогтворжуулах
  24. 24. Үр дагаврыг яагаад анхаардаг вэ?• Засгийн газраас авч буй арга хэмжээний төлөвлөсөн зорилтуудыг тодорхой болгодог• Үр дагавар гэдэг нь өгөөж юу бий болгосныг харуулдаг• Үр дагаврыг тодорхой тогтоох нь үр дүнд суурилсан ХШҮ-г төлөвлөх, бүрдүүлэхэд чухал.• Чухал! Үр дагаврыг төлөвлөх, үр дагаврыг удирдах!• (“Замд гарахын өмнө хаана хүрэхээ мэдэх хэрэгтэй”) 24 IPDET © 2009
  25. 25. Үр дагавр бий болгоход авч үзэх асуудлууд• Үндэсний/салбарын хэмжээний зорилгыг тодорхойлсон эсэх?• Тодорхой чиглэлийн үр дүнг сайжруулсан байхаар улс төрийн амлалт авсан эсэх?• Иргэдийн сонгуулийн дүн эсвэл иргэдийн үнэлгээний хуудас нь тодорхой асуудлуудыг тусгадаг эсэх ?• Хандивлагчдын зээлийн үйл ажиллагаа нь тодорхой зорилготой уялддаг эсэх?• Мөрдөгдөж буй хууль тогтоомж үүнд хэрхэн нийцэж байгаа эсэх?• Засгийн газар Мянганы хөгжлийн зорилтууд (МХЗ)-ыг хэрэгжүүлэх эрмэлзэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн эсэх? 25 IPDET © 2009
  26. 26. Бодлогын нэг чиглэлээр үр дагаврыг боловсруулах нь: Боловсрол: Үр дагавар Шалгуур Суурь үзүүлэлт: Зорилтот түвшин: үзүүлэлт :1. Сургуулийнөмнөх боловс-ролын хөтөлбөртхамрагдалтсайжирсан байх2. Багасургуулийнсургалтын үрдагавар сайжирсанбайх 26 IPDET © 2009
  27. 27. Үр дагаврууд:• Ихэнхдээ үр дагаврыг шууд хэмжих боломжгүй. Харин үүнийг тайлагнаж болдог• Үр дагаврыг үндсэн шалгуур үзүүлэлтүүдийн багц хэлбэрээр илэрхийлэх ёстой• Үр дагаврын үзүүлэлтүүдийг “Дангаар сонгож болохгүй”-тохиролцох нь маш чухал 27IPDET © 2009
  28. 28. Алхам 3: Үр дагаварт хяналт-IPDET шинжилгээ хийх гол шалгуур үзүүлэлтийг сонгох үр дагаврын сайжруулахын тулдбэлэн байдлын ХШ хийх төлөвлөх-Зорилтот үнэлгээний үнэлгээ хийх шалгуур үр дүнгийн түвшинг үүрэг үр дүнгийн сонгох мэдээлэл үзүүлэлтийг ашиглах сонгох 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ХШҮ хийх үр шалгуур үзүүлэлтийн үр дүнгийн үр дүнгийн байгууллагын дагаврыг тохирох суурь үзүүлэлтийг хяналт- мэдээллийг хэмжээнд ХШ Ү- цуглуулах шинжилгээ тайлагнах ний тогтолцоог тогтворжуулах
  29. 29. Үр дүнгийн шалгуур үзүүлэлт• Цаашид системтэйгээр авч үзэх онцгой хувьсах үзүүлэлтүүд нь үр дагавар эсвэл үр нөлөөнд гарсан ахиц дэвшил (эсвэл дутагдалтай байдал)-ийг илэрхийлнэ. – ХШҮ-ний шинэ тогтолцооны хувьд бүх шалгуур үзүүлэлт нь тоогоор илэрхийлэгдэх ёстой – ХШҮ-ний тогтолцоо хөгжихийн хэрээр чанарын шалгуур үзүүлэлтээр илэрхийлэгддэг• Шалгуур үзүүлэлтүүд нь “бид амжилттай хэрэгжсэнийг хараад яаж мэдэх вэ?” гэж асуудаг 29 IPDET © 2009
  30. 30. Шалгуур үзүүлэлтийг боловсруулах нь • “CREAM” – Тодорхой байх – Холбогдолтой байх – Боломжийн байх – Тохиромжтой байх – Мониторинг хийх боломжтой байх 30IPDET © 2009
  31. 31. Шалгуур үзүүлэлтүүдийг боловсруулах/хэрэглэх матрицШалгуур Мэдээл- Мэдээлэл Хэн Мэдээлэл Мэдээ- Цуглуу- Мэдээлэлд Мэдээл-үзүүлэлт лийн эх цуглуулах мэдээлэл цуглуулах лэл лахад хэн дүн лийг хэн үүсвэр арга цуглуулах давтамж цуглуу- гарах шинжилгээ хэрэглэх лах бэрхшээл хийх, зардал тайлагнах1.2.3.4. IPDET © 2009 31
  32. 32. Үр дагаврын шалгуур үзүүлэлтийн багцыг Бодлогын нэг чиглэлээр боловсруулах: БоловсролҮр дагавар: Шалгуур Суурь Зорилтот үзүүлэлт : үзүүлэлт түвшин: 1. Сургуулийн өмнөх1. Сургуулийн боловсролд хамрагдсанөмнөх боловс- хотын хүүхдийн эзлэх хувьролын хөтөлбөрт2. Сургуулийн өмнөххамрагдалт боловсролд хамрагдсансайжирсан байх хөдөө орон нутгийн хүүхдийн эзлэх хувь2. Бага 1. 6дугаар ангиассургуулийн математик болон ШУ-нысургалтын үр шалгалт дээр 70 ба түүнээсдагавар дээш оноо авсан сурагчдынсайжирсан байх эзлэх хувь 32 IPDET © 2009
  33. 33. Шалгуур үзүүлэлтүүдийг боловсруулах нь• Хэрэгцээ шаардлагадаа нийцсэн өөрийн шалгуур үзүүлэлтүүдийг боловсруулах• Сайн шалгуур үзүүлэлт боловсруулахад нэг удаагийн оролдлого хангалтгүй• Бүх шалгуур үзүүлэлтэд “хэтрүүлэхгүй...” эсвэл “дутаахгүй...” байх дундыг барьсан зарчим баримтална.• Туршилт, Туршилт, бас Туршилт! 33 IPDET © 2009
  34. 34. Алхам 4: ШалгуурIPDET үзүүлэлтийн суурь үзүүлэлтийг цуглуулах үрselecting key дагаварын ХШ planning for сайжруулахын тулд conducting aбэлэн байдлын improvement : төлөвлөх-Зорилтот үнэлгээний using хийх шалгуур indicators to readiness үнэлгээ хийх үрselecting realistic дүнгийн түвшинг үүрэг evaluation үзүүлэлтийг monitor үр дүнгийн using assessment targets сонгох information сонгох outcomes мэдээлэл findings ашиглах 1 2 3 3 43 4 5 6 7 8 9 10 Шалгуур agreeing on шалгуур үзүүлэлтийн ХШҮ хийх үр үр дүнгийн үзүүлэлтийн суурь monitoring үр дүнгийн reporting байгууллагын sustaining the outcomes to дагаврыг тохирох суурь үзүүлэлтийг хяналт- for results мэдээллийг findings хэмжээнд ХШ Ү- M&E system monitor and үзүүлэлтийг цуглуулах шинжилгээ тайлагнах ний тогтолцоог within the evaluate цуглуулах тогтворжуулах organization
  35. 35. Суурь үзүүлэлтийн тоо мэдээлэл ба эх сурвалж • Суурь үзүүлэлтийн тоо мэдээлэл: – Хэмжүүр үзүүлэлтүүд нь бид өнөөдөр ямар түвшинд байна вэ? гэдгийг мэдэхэд хэрэгтэй • Анхдагч эх сурвалж: – тухайн төсөлд зориулж тусгайлан цуглуулсан • Хоёрдогч эх сурвалж: – өөр зорилгоор цуглуулсан – Мөнгөө хэмнэж болно. Гэхдээ тухайн мэдээлэл нь үнэхээр танд хэрэгтэй эсэхэд болгоомжтой хандах хэрэгтэй. 35IPDET © 2009
  36. 36. Байж болох эх сурвалжууд • Хэвлэмэл тайлангууд (цаасаар болон цахим хэлбэрээр) • Оролцож байгаа хувь хүмүүс • Олон нийт • Сургалтад хамрагдсан ажиглагчид • Механик хэмжүүр үзүүлэлтүүд • Газарзүйн мэдээллийн систем 36IPDET © 2009
  37. 37. Хэсэгчил- Гол сэн санал мэдээлэгчтэй асуулгаХолбогдох ярилцаххүмүүстэй Зорилтот хэсэгтэй Нэг удаагийнярилцлага ярилцах санал асуулга хийх Оролцогчийн Олон ажиглалт Шууд ажиглалт нийттэй Тоо бүртгэл ярилцлага Албан ёсны хийх мэдээг нягталж үзэх Газар дээрх Газар (Удирд. туршилт дээр нь мэдээлл. Санал үзэх систем ба захиргааны асуулгууд тоо мэдээ) Албан бус, зохицуулалт багатай Албан ёсны, илүү аргууд зохицуулалттай аргууд 37 IPDET © 2009
  38. 38. Бодлогын нэг чиглэл: Боловсролын жишээг үргэлжлүүлэх болон суурь үзүүлэлтийг боловсруулахҮр дагавар: Үйл ажиллагаа: Суурь үзүүлэлт: Зорилтот түвшин:1. Сургуулийн 1. Сургуулийн өмнөх 1. 1999 оны байдлаар 75% нь боловсролд хамрагдсанөмнөх боловс- хотын хүүхдүүд хотын хүүхдийн эзлэхролын хувьхөтөлбөрт 2. Сургуулийн өмнөх 2. 2000 оны байдлаар 40 % ньхамрагдалт боловсролд хамрагдсан хөдөө орон нутгийн хүүхдүүд хөдөө орон нутгийнсайжирсан байх хүүхдийн эзлэх хувь2. Бага 1. 6 дугаар ангиас математик 1. 2000 онд нийт сурагчдын 47% болон ШУ-ны шалгалт дээр 70сургуулийн ба түүнээс дээш оноо авсан математикийн хичээлд 70% буюу түүнээс дээш, ШУ-нысургалтын үр сурагчдын эзлэх хувь хичээлд 50% буюу түнээс дээшдагавар 2. Суурь үзүүлэлттэй харьцуу- оноо авсан.сайжирсан байх лахад 6 дугаар ангиас мате- 2. 2002 онд 6 дугаар ангийн матик болон ШУ-ны шалгалт сурагчдын 68% математикт, дээр 70 ба түүнээс дээш 53% ШУ-ны хичээлд дундаж оноотой сурагчдын эзлэх хувь түвшинд байв. 38 IPDET © 2009
  39. 39. Алхам 5: СайжруулахынIPDET тулд төлөвлөх: Бодитой зорилтот түвшинг сонгох Сайжруулахын үр дагаварын ХШбэлэн байдлын хийх шалгуур тулд төлөвлөх- үнэлгээний үүрэг үнэлгээ хийх үзүүлэлтийг Зорилтот үр үр дүнгийн сонгох дүнгийн мэдээлэл ашиглах түвшинг сонгох 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ХШҮ хийх үр Шалгуур үзүүлэлтийн үр дүнгийн үр дүнгийн байгууллагын дагаврыг тохирох суурь үзүүлэлтийг хяналт- мэдээллийг хэмжээнд ХШ Ү- цуглуулах шинжилгээ тайлагнах ний тогтолцоог тогтворжуулах
  40. 40. Зорилтот түвшнүүд: • Өгөгдсөн хугацаанд тухайн улс эсвэл байгууллагын хүрэхийг хүсч буй үзүүлэлтийн тоогоор илэрхийлэгдсэн хэмжээ • Жишээ нь: – Хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний экспортын хэмжээ ирэх 3 жилд суурь үзүүлэлтээс 20%- иар нэмэгдэнэ. 40IPDET © 2009
  41. 41. Хүрсэн байх сайжруулсан зорилтот түвшний хүлээгдэж буй эсвэл хүссэн хэмжээг тодорхойлох Суурь Сайжруулахыг Зорилтот үзүүлэлтийн хүссэн түвшин түвшний үр дүн түвшин Орц, үйл + ажиллагаа ба гарцын төгсгөлийн бүх = Үр дүнгийнхүссэн түвшинд тодорхой хугацаанд хүрсэн хүлээгдэж буй байх түвшинг авч үзэхIPDET © 2009 41
  42. 42. Анхааруулга: • Сайжирсан үр нөлөөг мэдрэхэд хугацаа хэрэгтэй. Иймд: – Зорилтот түвшинг тогтоохдоо бодитой хандана – Хэтэрхий их зүйл амлахаас зайлсхийх. Ингэх нь өөрийгөө хүнд байдалд оруулна. 42IPDET © 2009
  43. 43. Бодлогын нэг чиглэл: Боловсролын жишээг үргэлжлүүлэх болон суурь үзүүлэлтийг боловсруулах Үр дагавар: Үйл ажиллагаа: Суурь үзүүлэлт: Зорилтот түвшин: 1. Сургуулийн өмнөх1. Сургуулийн боловсролд хамрагдсан 1. 1999 оны байдлаар 1. 2006 он гэхэдөмнөх боловсролын хотын хүүхдийн эзлэх хувь 75% нь хотын хүүхдүүд хотын хүүхдүүдийн 85 %хөтөлбөрт хамрагдалт 2. Сургуулийн өмнөх 2. 2000 оны байдлаарсайжирсан байх 40 % нь хөдөө орон 2. 2006 он гэхэд боловсролд хамрагдсан нутгийн хүүхдүүд хөдөө орон нутгийн хөдөө орон нутгийн хүүхдүүдийн 60 % хүүхдийн эзлэх хувь 1. 2006 он гэхэд нийт2. Бага сургуулийн 1. 6 дугаар ангиас математик 1. 2000 онд нийт сурагч-дын сурагчдын 80%сургалтын үр дагавар болон ШУ-ны шалгалт дээр 70 47% математикийн математикийн хичээлдсайжирсан байх ба түүнээс дээш оноо авсан хичээлд 70% буюу түүнээс 70% буюу түүнээс дээш, сурагчдын эзлэх хувь дээш, ШУ-ны хичээлд 50% 67% нь ШУ-ны хичээлд 2. Суурь үзүүлэлттэй харьцуу- буюу түнээс дээш оноо 50% буюу түнээс дээш лахад 6 дугаар ангиас мате- авсан. оноо авах. 2. 2002 онд 6 дугаар ангийн 2. 2006 онд 6 дугаар матик болон ШУ-ны шалгалт сурагчдын 68% математикт, ангийн сурагчдын 78% дээр 70 ба түүнээс дээш математикт, 65% ШУ-ны 53% ШУ-ны хичээлд дундаж оноотой сурагчдын эзлэх хувь хичээлд дундаж түвшинд түвшинд байв. байх IPDET © 2009 43
  44. 44. IPDET Алхам 6: Үр дүнгийн хяналт- шинжилгээ үр дагавартынХШ Сайжруулахын тулд хийх шалгуур төлөвлөх-Зорилтот үнэлгээнийбэлэн байдлын үзүүлэлтийг үр дүнгийн түвшинг үүрэг үр дүнгийн үнэлгээ хийх сонгох сонгох мэдээлэл ашиглах 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 байгууллагын ХШҮ хийх үр Шалгуур үзүүлэлтийн Үр дүнгийн хэмжээнд ХШ Ү- үр дүнгийн дагаврыг тохирох суурь үзүүлэлтийг хяналт- мэдээллийг ний тогтолцоог цуглуулах шинжилгээ тайлагнах тогтворжуулах
  45. 45. Үнэлгээний үндсэн төрлүүд Үр нөлөө Үр дүн Үр дүнгийн хяналт- шинжилгээ Үр дагавар Гарц Хэрэгжилт Үйл ажиллагаа Хэрэгжилтийн хяналт- шинжилгээ (Арга хэрэгсэл ба стратеги) Орц 45IPDET © 2009
  46. 46. Хэрэгжилтийн хяналт-шинжилгээг үр дүнгийн хяналт-шинжилгээтэй уялдуулах Үр дагавар Үр дүнгийн хяналт шинжилгээ Зорилтот Зорилтот Зорилтот түвшин 1 түвшин 2 түвшин 3 Арга хэрэгсэл ба Арга хэрэгсэл ба Арга хэрэгсэл ба стратегиуд стратегиуд стратегиуд Хэрэгжилтийн(Хэд хэдэн жилийн (Хэд хэдэн жилийн (Хэд хэдэн жилийн хяналт- ба жилийн ажлын ба жилийн ажлын ба жилийн ажлын шинжилгээ төлөвлөгөө) төлөвлөгөө төлөвлөгөө 46 IPDET © 2009
  47. 47. Үр нөлөө Үр дагавар Үр дагавар Үр дагаварЗорилтот Зорилтоттүвшин 1 түвшин 2Арга хэрэгсэл ба Арга хэрэгсэл ба Арга хэрэгсэл бастратеги стратеги стратеги Түнш 1 Түнш 1 Түнш 1 Түнш 2 Түнш 2 Түнш 2 Түнш 3 Түнш 3 Түнш 3 47 IPDET © 2009
  48. 48. Хяналт шинжилгээний амжилттай тогтолцоо • Хяналт-шинжилгээний тогтолцоог амжилттай хэрэгжүүлэхэд дараах нөхцөл хэрэгтэй. Үүнд: – гардан хариуцах тал – удирдлага – байнгын ажиллагаатай байх – найдвартай байдал 48IPDET © 2009
  49. 49. IPDET Алхам 7: Үнэлгээний мэдээлэл ашиглах үр дагавартын ХШ сайжруулахын тулдбэлэн байдлын хийх шалгуур төлөвлөх-Зорилтот Үнэлгээний үнэлгээ хийх үзүүлэлтийг үр дүнгийн түвшинг үүрэг үр дүнгийн сонгох сонгох мэдээлэл ашиглах 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ХШҮ хийх үр шалгуур үзүүлэлтийн байгууллагын үр дүнгийн үр дүнг дагаврыг тохирох суурь үзүүлэлтийг хэмжээнд ХШ Ү- хяналт- тайлагнах цуглуулах ний тогтолцоог шинжилгээ тогтворжуулах
  50. 50. Үнэлгээ нь дараах мэдээллийг бүрдүүлдэг: • Бид зөв зүйл хийсэн эсэхСтратеги – Зөвтгөх үндэслэл/нотолгоо – Өөрчлөлтийн тухай тодорхой онол • Бид зөв зүйл хийж байгаа эсэх ажиллагаа - Хүлээгдэж буй үр дагаварт хүрэх үр дүнтэй Үйл ажиллагаа - Нөөцийг оновчтой ашигласны үр ашиг - Үйлчлүүлэгчийн сэтгэл ханамж • Үүнээс илүү сайн арга зам байгаа эсэх Суралцах – Хувилбарууд – Шилдэг практик ажиллагаа – Сургамжтай зүйлс 50IPDET © 2009
  51. 51. Үнэлгээг хэзээ хэрэглэх вэ?• Хүлээгдэж байгаа үр дүн эсвэл цаашид судалж үзэх шаардлагатай дагалдах үр дүн гарсан тохиолдолд• Төсөл, хөтөлбөр эсвэл бодлогод зориулж нөөц эх үүсвэр буюу төсөв хуваарилах үед• Туршилтын ажиллагааг өргөжүүлэх эсэх талаар шийдвэр гаргах үед• Урт хугацааны туршид сайжирсан үр дүн гараагүй бөгөөд шалтгаан нь тодорхой бус үед• Ижил төстэй хөтөлбөр эсвэл бодлого нь ялгаатай үр дагавартай байх үед 51 IPDET © 2009
  52. 52. IPDET Алхам 8: Үр дүнг тайлагнах үр дагавартын ХШ сайжруулахын тулдбэлэн байдлын хийх шалгуур төлөвлөх-Зорилтот үнэлгээний үнэлгээ хийх үзүүлэлтийг үр дүнгийн түвшинг үүрэг үр дүнгийн сонгох сонгох мэдээлэл ашиглах 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ХШҮ хийх үр шалгуур үзүүлэлтийн Үр дүнг байгууллагын дагаврыг тохирох суурь үзүүлэлтийг үр дүнгийн тайлагнах хэмжээнд ХШ Ү- цуглуулах хяналт- ний тогтолцоог шинжилгээ тогтворжуулах
  53. 53. Үр дүнг тайлагнах • Төсөл, хөтөлбөр эсвэл бодлогын явцын талаарх мэдээллээр хангах • Асуудлын цаад шалтгааныг харуулах • Өөрчлөлтийг авч үзэх боломж олгох • Хандлага ба чиглэлийн талаарх цаг хугацааны чухал мэдээллээр хангах • Өөрчлөлтийн тухай онолыг нотлох эсвэл сорьж үзэхэд дэмжлэг үзүүлэх 53IPDET © 2009
  54. 54. Тоо мэдээлэлд хэзээ шинжилгээ хийж, танилцуулах вэ:• Шалгуур үзүүлэлтийн тоо мэдээг суурь үзүүлэлт болон зорилтот түвшинтэй харьцуулах ба харахад ойлгомжтой байдлаар уг мэдээллийг танилцуулах• Тухайн үеийн мэдээллийг өнгөрсөн хугацааныхтай харьцуулж, түүний өөрчлөлт, чиг хандлагыг харах• Бага хэмжээний мэдээлэлд үндэслэн яаруу дүгнэлт хийхээс болгоомжлох. Илүү тоо мэдээлэл байх тусам тухайн чиг хандлага бодитой эсэх нь баталгаатай болдог. (үргэлжлэлийг дараагийн слайднаас) 54 IPDET © 2009
  55. 55. Тоо мэдээлэлд хэзээ шинжилгээ хийж, танилцуулах вэ: (үргэлжл.) • Мэдээлэгчийг хамгаалах: муу мэдээлэл хүргэсний төлөө хүмүүсийг шийтгэх ёсгүй. Тааламжгүй үр дүн нь шинэ хандлагыг илэрхийлдэг эсвэл менежерүүдэд хүндрэлийн талаар эрт мэдэгдсэнээр түүнийг шийдвэрлэх хугацаа олгодог юм. 55IPDET © 2009
  56. 56. IPDET Алхам 9: Үр дүнгийн мэдээлэл ашиглах үр дагаварын ХШ сайжруулахын тулд хийх шалгуур үнэлгээний Үр дүнгийн төлөвлөх-Зорилтотбэлэн байдлын үүрэг мэдээлэл үзүүлэлтийг үр дүнгийн түвшинг үнэлгээ хийх сонгох сонгох ашиглах 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ХШҮ хийх үр шалгуур үзүүлэлтийн үр дүнгийн үр дүнг байгууллагын дагаврыг тохирох суурь үзүүлэлтийг хяналт- тайлагнах хэмжээнд ХШ Ү- цуглуулах шинжилгээ ний тогтолцоог тогтворжуулах
  57. 57. Мэдээлэл хуваалцан хэрэглэх стратегиуд• Хэвлэл мэдээлэлд эрх мэдэл олгох• Мэдээллийн эрх чөлөөний тухай хууль батлах• Цахим засаглал бий болгох• Дотоодын болон гадны интернэт сайтад мэдээлэл нэмж байршуулах• Төсвийн жилийн тайланг нийтлэх• Иргэний нийгэм болон иргэдийн бүлгийн оролцоог хангах• Хууль тогтоох байгууллагыг бэхжүүлэх• Аудитын дээд байгууллагыг бэхжүүлэх• Хөгжлийн түншүүдтэй үр дүнгийн дүгнэлт мэдээллийг хамтран ашиглах, харьцуулах 57 IPDET © 2009
  58. 58. Үр дүнгийн мэдээллийн 10 үндсэн хэрэглээ• Сонгогдсон албан тушаалтан болон олон нийтээс хариуцлагын тогтолцооны талаарх шаардлагад хариулт өгөх• Төсвийн санал боловсруулах, нотлоход дэмжлэг үзүүлэх• Үйл ажиллагааны эх үүсвэрийн хуваарилалтын талаар шийдвэр гаргахад дэмжлэг үзүүлэх• Гүйцэтгэлд тулгарч буй аливаа бэрхшээл, засч залруулах арга хэлбэрийг нарийвчлан судлах ажлыг идэвхжүүлэх• Хөтөлбөрийг сайжруулах ажлыг үргэлжлүүлэхэд ажилтнуудын идэвх санаачилгыг өрнүүлэхэд туслах(үргэлжлэлийг дараагийн слайднаас) 58 IPDET © 2009
  59. 59. Үр дүнгийн мэдээллийн 10 үндсэн хэрэглээ (үргэлжл.)• Төсөл буюу хөтөлбөрийн үр дүнг үр дагаврын зорилтот түвшинтэй харьцуулан удирдах• Хөтөлбөрт тусгайлсан, нарийвчилсан үнэлгээ хийхэд тоо мэдээллээр хангах• Үйлчилгээг үр дагаврын үнэн зөв зорилтот түвшинтэй харьцуулан авч үзэхэд туслах• Стратегийн ба урт хугацааны төлөвлөлтийн бусад хүчин чармайлтад дэмжлэг үзүүлэх• Олон нийтийн итгэлийг олж авахын тулд тэдэнтэй илүү сайн харилцах 59IPDET © 2009
  60. 60. Алхам10: Байгууллагын хэмжээндIPDET ХШҮ-ний тогтолцоог тогтворжуулах үр дагаварын ХШ сайжруулахын тулдбэлэн байдлын хийх шалгуур төлөвлөх-Зорилтот үнэлгээний үнэлгээ хийх үзүүлэлтийг үр дүнгийн түвшинг үүрэг үр дүнгийн сонгох сонгох мэдээлэл ашиглах 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Байгууллагын ХШҮ хийх үр шалгуур үзүүлэлтийн үр дүнгийн үр дүнг хэмжээнд ХШҮ- дагаврыг тохирох суурь үзүүлэлтийг хяналт- тайлагнах ний тогтолцоог цуглуулах шинжилгээ тогтворжуулах
  61. 61. Тогтворжуулахад зайлшгүй чухал бүрэлдэхүүн хэсгүүд• Хэрэгцээ шаардлага• Тодорхой үүрэг, хариуцлага• Итгэж болохуйц, найдвартай мэдээлэл• Хариуцлагын тогтолцоо• Чадавхи• Хөшүүрэг 61IPDET © 2009
  62. 62. Дүгнэлт зөвлөмжүүд• Чадавхийг бий болгох эрэлт хэрэгцээ хэзээ ч дуусашгүй! Толгодын бэлд хүрэх байгууллагын ганц арга нь доош уруудах явдал юм.• Манлайлагчдаас дэмжлэг авч, тэдэнд туслах!• ХШҮ-ний тогтолцоонд тогтвортой эх үүсвэр шаардлагатай гэдэг ойлголтыг Сангийн яам болон Парламентад бий болгох• Үр дүнгийн мэдээллийг төсвийн болон эх үүсвэрийн хуваарилалтын шийдвэртэй уялдуулахыг эрмэлзэх(үргэлжлэлийг дараагийн слайднаас) 62IPDET © 2009
  63. 63. Дүгнэлт зөвлөмжүүд (үргэлжл.)• Үр дүнтэй хэрэгжилтэд суурилсан хяналт- шинжилгээ, үнэлгээг харуулах үүднээс туршилтын ажлыг эхлүүлэх• Засгийн газрыг бүхэлд нь хамарсан аргын оронд хэсэгчилэн хэрэгжүүлэх стратеги (тухайлбал, шинэтгэлийн арал)-иас эхлэх.• Хэрэгжилтийн ахиц дэвшил болон хүрсэн үр дүнгийн аль алинд хяналт тавих• Төрийн захиргааны байгууллагын ажлын үр дүнг илүү сайн ойлгох үүднээс үр дүнгийн хяналт- шинжилгээг үнэлгээний хамт хийх 63 IPDET © 2009
  64. 64. Төгсгөлийн ишлэл…. “Бид юуг байнга давтан хийдэг вэ. Тэгвэл өндөр ур чадвар нь үзэгдэл биш харин зуршил юм.” -- Аристотле Асуулт?IPDET © 2009

×