Your SlideShare is downloading. ×
ENZİMLER
Enzimler  <ul><li>Canlı sistemlerde meydana gelen tüm yapım ve yıkım reaksiyonlarına metabolizma denir </li></ul><ul><li>M...
<ul><li>Canlı hücrelerdeki bütün biyokimyasal reaksiyonların aktivasyon enerjisini düşüren, reaksiyonu hızlandıran ve reak...
ENZİMLERİN YAPISI <ul><li>Enzimler basit ve bileşik yapılı olmak üzere iki gruba ayrılır. </li></ul><ul><li>1. Basit enzim...
<ul><li>2. Bileşik yapılı enzimler ise protein ve protein olmayan iki farklı kısımdan oluşur. </li></ul><ul><li>a. Apoenzi...
<ul><li>Bileşik enzimlerin yapısını oluşturan protein ve yardımcı kısımlar ayrı ayrı etkili olamaz.  </li></ul><ul><li>Yan...
ENZİMLERİN ÖZELLİKLERİ <ul><li>Enzimlerin etki ettiği maddelere substrat denir. Her enzim ancak bir substrata etki eder.  ...
<ul><li>Enzimler reaksiyondan değişmeden çıktıkları  için  aynı tip reaksiyonlarda tekrar tekrar kullanılabilir. </li></ul...
<ul><li>Enzimler  takım halinde  çalışırlar. Yalnız her basamakta farklı bir enzim görev yapar.  </li></ul>Gen-1  Gen-2  G...
HAZIRLAYAN :  ALİ İHSAN KIRTAŞ UZMAN BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ MERKEZ-AYDIN ENZİMLER Bütün öğrenciler çiçektir. Sevgi ile açar.Yü...
ENZİMLERİN ÇALIŞMASINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER a.Ortamın sıcaklığı b.Ortamın pH’ı c.Enzim yoğunluğu d.Substrat yoğunluğu e.Sub...
A.ORTAMIN SICAKLIĞI <ul><li>Enzimler için en uygun (optimum) çalışma sıcaklığı vücut sıcaklığıdır (37 C) </li></ul><ul><li...
b.Ortamın asidik veya bazik özelliği <ul><li>Genel olarak enzimler nötr ortamlarda en iyi çalışırlar.Fakat bazı enzimler a...
c.Enzim Yoğunluğu <ul><li>Yeteri kadar substrat bulunan bir ortamda enzim yoğunluğu arttıkça tepkimenin hızı da artar. </l...
d.Substrat Yüzeyi <ul><li>Substrat yüzeyinin büyümesi enzimin işini kolaylaştıracağından tepkimenin hızı artar.E nzimler s...
e. Su <ul><li>Tepkime ortamındaki su miktarının değişmesi enzimlerin çalışmasını etkileyerek tepkimenin hızını da etkiler....
f. Diğer Kimyasal Maddelerin Etkisi <ul><li>Aktivatör madde:   Enzimleri aktifleştiren ve etkinliğini arttıran maddelere a...
DEĞERLENDİRME SORULARI <ul><li>Enzimlerin 60 C’ten sonraki sıcalıklarda etkin olamamsının sebebi nedir? </li></ul><ul><li>...
Bütün öğrenciler çiçektir. Sevgi ile açar.Yüreğinizde sevgi eksik olmasın .Başarılar diler,Teşekkür ederim . HAZIRLAYAN : ...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Enzimler

12,280

Published on

Published in: Education, Business, Technology
1 Comment
2 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
12,280
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
1
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Enzimler"

  1. 1. ENZİMLER
  2. 2. Enzimler <ul><li>Canlı sistemlerde meydana gelen tüm yapım ve yıkım reaksiyonlarına metabolizma denir </li></ul><ul><li>Metabolizma faaliyetleri birer biyokimyasal tepkimedir. </li></ul><ul><li>Ve bu tepkimelerin başlayabilmesi belirli bir enerjiye ihtiyaç vardır. </li></ul><ul><li>Bir kimyasal tepkimenin başlayabilmesi için gerekli en düşük enerji miktarına aktivasyon enerjisi denir. </li></ul><ul><li>Aktivasyon enerjisi genelde ısı olarak karşımıza çıkar. canlı sistemlerde çok fazla ısı yaşamı tehlikeye sokar. </li></ul><ul><li>Kimyasal tepkimelerde aktivasyon enerjisini düşüren, tepkimeyi hızlandıran ve tepkime sonunda değişmeden çıkan maddelere katalizör denir. </li></ul>
  3. 3. <ul><li>Canlı hücrelerdeki bütün biyokimyasal reaksiyonların aktivasyon enerjisini düşüren, reaksiyonu hızlandıran ve reaksiyondan değişmeden çıkan biyolojik katalizörlere &quot;enzim&quot; denir. </li></ul>Enzim kullanılan tepkimenin aktivasyon enerjisi Enzim kullanılmayan tepkimenin aktivasyon enerjisi Aktivasyon enerjisi Reaksiyon ilerlemesi Girenlerin toplam enerjisi ürünlerin toplam enerjisi Serbest kalan enerji Aktivasyon enerjisini düşürür. Reaksiyonun hızını artırır. oluşan ürün miktarına etki etmez.
  4. 4. ENZİMLERİN YAPISI <ul><li>Enzimler basit ve bileşik yapılı olmak üzere iki gruba ayrılır. </li></ul><ul><li>1. Basit enzimler: Yalnızca proteinden oluşurlar. DNA’daki genetik bilgiye göre sentezlenirler . Etki edilecek maddeyi belirler ve yapılması gereken işi yardımcıya ihtiyaç duymadan gerçekleştirirler. </li></ul><ul><li>Basit enzimlere pepsin,lipaz, üreaz gibi enzimler örnek verilebilir. </li></ul>
  5. 5. <ul><li>2. Bileşik yapılı enzimler ise protein ve protein olmayan iki farklı kısımdan oluşur. </li></ul><ul><li>a. Apoenzim (Protein kısmı): proteinden oluşur. enzimin hangi maddeye etki edeceğini belirler. DNA’ya göre sentezlenir. Yani enzimin özelliğini sağlayan apoenzimdir ve enzimden enzime farklılık gösterir. </li></ul><ul><li>b. Yardımcı kısım: Aktifleştirici kısım olarak da bilinen bu kısım enzimin asıl işi yapan kısmıdır. Proteinlere göre daha küçük moleküllüdür. Yardımcı kısım, organik veya inorganik maddelerden meydana gelir. </li></ul><ul><li>Eğer enzimin yardımcı kısmı vitaminler gibi organik bir maddeden oluşuyorsa buna koenzim denir. Koenzimleri oluşturan organik moleküller genellikle vitaminler, NAD, FAD’dır. </li></ul><ul><li>Eğer enzim yardımcı kısmı Ca++, Mg++, Zn++, K+ gibi inorganik maddelerden(minerallerden) oluşuyorsa buna kofaktör bu maddelere de kofaktörler denir. </li></ul>
  6. 6. <ul><li>Bileşik enzimlerin yapısını oluşturan protein ve yardımcı kısımlar ayrı ayrı etkili olamaz. </li></ul><ul><li>Yani enzimin etkinlik gösterebilmesi için iki kısmında bir arada bulunması gerekir. </li></ul><ul><li>Enzimin, protein kısmı (apoenzim) ile yardımcı kısmının birlikte oluşturdukları aktif yapıya holoenzim denir </li></ul><ul><li>Enzimlerin apoenzim kısmı proteinden yapılı olduğu için her enzimin sentezinden bir gen sorumludur. </li></ul>gen apoenzim koenzim apoenzim koenzim Aktif enzim gen apoenzim kofaktör apoenzim kofaktör Aktif enzim
  7. 7. ENZİMLERİN ÖZELLİKLERİ <ul><li>Enzimlerin etki ettiği maddelere substrat denir. Her enzim ancak bir substrata etki eder. </li></ul><ul><li>Enzimler substrata dış yüzeylerinden etki ederler. </li></ul><ul><li>Enzimlerin substratla birleştiği bölgelerine aktif bölge denir. </li></ul><ul><li>Enzimle substratı arasındaki ilişki anahtar-kilit uyumuna benzetilmektedir. </li></ul>enzim substrat Enzim-substrat lompleksi enzim ürünler
  8. 8. <ul><li>Enzimler reaksiyondan değişmeden çıktıkları için aynı tip reaksiyonlarda tekrar tekrar kullanılabilir. </li></ul><ul><li>Genellikle reaksiyonları çift yönlü olarak etkilerler . Yani moleküllerin parçalanmasını veya birleşmesini sağlar. </li></ul><ul><li>Enzimler tepkimeleri (reaksiyonları) hızlandırır. </li></ul><ul><li>Enzimler hücre içinde üretilmelerine rağmen, hücre içinde ve hücre dışında çalışabilir. Örnek, bağırsaktaki enzimler hücre dışında çalışır. Solunum enzimleri hücre içinde </li></ul>enzim substrat Enzim-substrat enzim ürünler
  9. 9. <ul><li>Enzimler takım halinde çalışırlar. Yalnız her basamakta farklı bir enzim görev yapar. </li></ul>Gen-1 Gen-2 Gen-3 PROTEİN-1 PROTEİN-2 PROTEİN-3 Enzim-1 Enzim-2 Enzim-3 Ornitin Sitrüllin Arjinin üre * Enzimler aktif iseler isimlendirilirken substrat yada tepkime sonuna – az eki alırlar. Maltaz, hidrolaz, ATPaz gibi. Bazı enzimler aktif olduklarında – az eki almazlar. Pepsin, tripsin gibi * Enzimler pasif iseler substrat yada tepkime sonuna –jen eki alırlar. Pesinojen, tripsinojen gibi (not: glikojen bir pasif enzim değildir. polisakkarittir. –jen le bitmesi sizi yanıltmasın)
  10. 10. HAZIRLAYAN : ALİ İHSAN KIRTAŞ UZMAN BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ MERKEZ-AYDIN ENZİMLER Bütün öğrenciler çiçektir. Sevgi ile açar.Yüreğinizde sevgi eksik olmasın .Başarılar diler,Teşekkür ederim.
  11. 11. ENZİMLERİN ÇALIŞMASINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER a.Ortamın sıcaklığı b.Ortamın pH’ı c.Enzim yoğunluğu d.Substrat yoğunluğu e.Substrat yüzeyi f.Su g.Diğer kimyasal maddelerin etkisi
  12. 12. A.ORTAMIN SICAKLIĞI <ul><li>Enzimler için en uygun (optimum) çalışma sıcaklığı vücut sıcaklığıdır (37 C) </li></ul><ul><li>Optimum sıcaklıktan düşük sıcaklıklarda enzimlerin protein yapısı bozulmadığı için enzimin yürüttüğü biyokimyasal reaksiyonun hızı yavaşlar. Fakat hiçbir zaman sıfır olmaz. </li></ul><ul><li>Vücut sıcaklığının üzerine doğru çıkıldıkça enzim etkinliğini azaltır ve reaksiyon hızı gittikçe düşer. </li></ul><ul><li>En sonunda 60 C ‘ten sonra reaksiyon hızı sıfır olur. Bu durumun sebebi enzimin protein yapısının bozulması sonucu enzimin çalışmamasıdır. </li></ul>Sıcaklık 0 0 C 36 0 C 55 0 C Tepkime hızı
  13. 13. b.Ortamın asidik veya bazik özelliği <ul><li>Genel olarak enzimler nötr ortamlarda en iyi çalışırlar.Fakat bazı enzimler asidik bazı enzimler de bazik ortamda etkindirler.Örneğin sindirim enzimlerinden olan pepsin enzimi midedeki asidik ortamda çalışır, ince bağırsağın bazik ortamında iş göremez. Pepsin pH= 2’de Pankreas salgısı olan tripsin pH= 9’da en hızlı çalışır. </li></ul><ul><li>NOT: Her iki enziminde birlikte çalışabileceği pH ortamı olabilir:Örn: pH=5-6 arası. Fakat reaksiyon hızları çok düşüktür. </li></ul>Tepkime hızı pH=2 pH=7 pH
  14. 14. c.Enzim Yoğunluğu <ul><li>Yeteri kadar substrat bulunan bir ortamda enzim yoğunluğu arttıkça tepkimenin hızı da artar. </li></ul>d.Substrat Yoğunluğu <ul><li>Enzim miktarı sabit tutulup substrat yoğunluğu artırıldıkça tepkimenin hızı da artar.Tepkime hızı en yüksek noktaya ulaştığında enzim substrata doyduğundan bu doymuşluk sınırında tepkime hızı sabit kalır. </li></ul>Tepkime hızı Enzim yoğunluğu Tepkime hızı Substrat miktarı
  15. 15. d.Substrat Yüzeyi <ul><li>Substrat yüzeyinin büyümesi enzimin işini kolaylaştıracağından tepkimenin hızı artar.E nzimler substrata dış yüzeylerinden etki ederler. Bu yüzden yüzey arttıkça tepkime hızı da artar. </li></ul><ul><li>Substrat küçük parçalara bölündüğünde toplam </li></ul><ul><li>yüzey arttığından enzimin etkinliği de artar. Bu </li></ul><ul><li>yüzden küçük parçalara ayrılmış moleküller </li></ul><ul><li>üzerinde enzimlerin etkisi daha hızlıdır. </li></ul>Tepkime hızı Substrat yüzeyi
  16. 16. e. Su <ul><li>Tepkime ortamındaki su miktarının değişmesi enzimlerin çalışmasını etkileyerek tepkimenin hızını da etkiler. </li></ul><ul><li>Örneğin hücrede su oranı % 15’in altına indiğinde biyokimyasal reaksiyonlar durur. </li></ul><ul><li>Bunun sebebi enzimlerin ancak sulu bir ortamda çalışabilmesinden kaynaklanır. </li></ul>
  17. 17. f. Diğer Kimyasal Maddelerin Etkisi <ul><li>Aktivatör madde: Enzimleri aktifleştiren ve etkinliğini arttıran maddelere aktivatör madde denir. Ca ++ , K + , HCl </li></ul><ul><li>Pepsinojen + HCl  Pepsin </li></ul><ul><li>Bileşik enzimlerin aktifleştirici kısımlarından kofaktör olarak kullanılan Mn,Ni,Cr, Mg gibi mineral iyonları bileşik enzimlerin etkinliğini artırarak reaksiyon hızını artırır. </li></ul><ul><li>Civa ,Kurşun, siyanür gibi ağır metaller yılan, akrep,arı zehiri gibi zehirler ,antibiyotikler, tarım ilaçları enzimlerin etkinliğini durdurur. Enzimlerin etkinliğini durduran bu tür maddelere İNHİBİTÖR MADDE denir.Örneğin Siyanür solunum enzimlerine bağlanarak enzimlerin çalışmasını engeller. Dolayısıyla siyanür zehirlenmesinde insanın ölme sebebi budur. </li></ul><ul><li>İnhibitör olan madde ezimin aktif bölgesine aynı enzim-substrat kompleksinde olduğu gibi anahtar-kilit uyumuyla sıkıca bağlanır. Enzim substrata etki edemeyeceğinden reaksiyonlar durur. Ancak bu uyum panzehir uygulaması ile sonlandırılabilir. Zehirlenmeler sonucu insanların ölme sebebi de budur. </li></ul>
  18. 18. DEĞERLENDİRME SORULARI <ul><li>Enzimlerin 60 C’ten sonraki sıcalıklarda etkin olamamsının sebebi nedir? </li></ul><ul><li>O C’de bir reaksiyon enzim varlığında gerçekleşebilir mi? Sebebiyle birlikte açıklayınız. </li></ul><ul><li>Bir öğrenci enzimlerle ilgili yaptığı bir deneyde: </li></ul><ul><li>I:Birinci deney tüpününe dövülmüş karaciğer ve H2O2, 37 C sıcak su banyosuna koyuyor. </li></ul><ul><li>II: İkinci deney tüpüne parça karaciğer ve H2O2 ve 37 C sıcak su banyosuna koyuyor. </li></ul><ul><li>III. Üçüncü deney tüpüne haşlanmış karaciğer ,Hidrojen per oksit ve 37 C’de sıcak su banyosuna koyuyor. </li></ul><ul><li>IV. Dördüncü deney tüpüne yine parça karaciğer ve H2O2 ve buz ekliyor. </li></ul><ul><li>(Not:Eklenen Hidrojen per oksitler eşit hacimdedir.) </li></ul><ul><li>a. Bu öğrencinin yapmış olduğu I,II,III ve IV no’lu deneylerden hangisinde reaksiyonun gerçekleşeceğini hangilerinde gerçekleşmeyeceğini sebepleriyle birlikte açıklayınız. </li></ul><ul><li>b) Hangi deneylerdeki deney tüplerinde reaksiyon gerçekleşiyorsa tepkime hızının en fazla olduğundan en aza doğru olana doğru sıralayınız. </li></ul>
  19. 19. Bütün öğrenciler çiçektir. Sevgi ile açar.Yüreğinizde sevgi eksik olmasın .Başarılar diler,Teşekkür ederim . HAZIRLAYAN : ALİ İHSAN KIRTAŞ UZMAN BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ MERKEZ-AYDIN ENZİMLER

×