PSIKOLOGI KAUNSELING proses kaunseling

1,187 views
1,016 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,187
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
125
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

PSIKOLOGI KAUNSELING proses kaunseling

  1. 1. PROSES KAUNSELING TAJUK 2
  2. 2. • KAUNSELOR – individu yg mendapat didikan secara formal dlm bidang kaunseling, mempunyai pendedahan dlm ilmu psikologi, berkemahiran, mempunyai lesen, dan mempunyai ciri-ciri seorang profesional • KLIEN – individu yg bertemu kaunselor utk mendapatkan perkhidmatan kaunseling utk membantunya membuat keputusan, mengatasi dilema, konflik dan kemusykilan yg sedang dihadapi
  3. 3. • EMPAT cara klien terlibat dgn perkhidmatan kaunseling – SUKARELA – CADANGAN – RUJUKAN – PAKSAAN
  4. 4. Proses kaunseling adalah seni: • Seni mendengar dan berkomunikasi dengan cara memberi perhatian mendalam dan menunjukkan belas kasihan. • Melalui pendegaran, kaunselor berusaha untuk melihat dan merasa dari perspektif kaca mata klien. • Kaunselor harus sensitif dengan perspektif klien dan bantu mereka menyedari kekuatan dan kecantikan yang tersebunyi. • Proses kaunseling disduaikan dengan kepelbagaian isu sepeti jantina, budaya dan kepercayaan.
  5. 5. Proses kaunseling adalah sains: • Mencetuskan kesimbangan dalam aspek dimensi yang lebih bersifat objektif berbanding kesenian dalam kaunsleing yang bersifat subjektif. • Menggunakan kaedah saintifik untuk memahami setiap perkara yang berlaku sepanjang proses kaunseling berlangsung.
  6. 6. 6 PERINGKAT PROSES KAUNSELING • Kebanyakan sesi kaunseling berlanjutan selama lebih kurang 50 minit. • Apa yang berlaku dalam setiap sesi adalah bergantung kepada keperluan klien dan pendekatan personal yang dilakukan oleh kaunselor. • Walaupun variasi masa kaunseling mungkin berbeza namun pada asasnya, terdapat 6 peringkat dalam proses kaunseling:
  7. 7. 1. Membina hubungan 2. Pengukuran dan diagnosis 3. Membina matlamat 4. Intervensi dan penyelesaian masalah 5. Penamatan dan susulan 6. Penyelidikan dan penilaian
  8. 8. 1. Membina Hubungan
  9. 9. • Jantung kepada proses kaunseling • Syarat utama dalam membina hubungan: 1. Empati 2. Penghargaan positif 3. Keharmonian 4. Hormat 5. Secara langsung 6. Konfrontasi 7. Konkrit 8. Self-disclosure
  10. 10. Syarat Utama Definisi Tujuan Empati Melahirkan rasa prohatin dan memahami Mewujudkan keserasian, meningkatkan kefahaman tentang klien, dan menggalakkan eksplorasi kendiri tentang klien Penghargaan positif Memberitahu klien bahawa mereka mempunyai nilai dan harga sebagai seorang manusia Untuk menggalakkan penerimaan klien sebagai individu yang berharga tanpa dipengaruhi oleh sikap dan tingkah laku klien Keharmonian Bertingkah laku yang konsisten dengan pemikiran dan perasaan Supaya interaksi bersama klien adalah tulen dan tidak berpura-pura Secara langsung Berkomunikasi secara here and now tentang apa yang berlaku dalam sesi kaunseling Untuk menggalakkan komunikasi 2 hala secara langsung antara kaunselor dan klien
  11. 11. Syarat Utama Definisi Tujuan Konfrontasi Mengenal pasti perbezaan dalam apa yang dikatakan oleh klien (antara penyataan dan tingkah laku non-verbal) Membantu klien memahami dengan jelas dan tepat tentang diri mereka sendiri dan juga persekitarannya Konkrit Membantu klien membincangkan tentang diri mereka secara lebih spesifik Membantu klien fokus terhadap isu yang relevan Self-disclosure Membenarkan orang lain tahu tentang diri sendiri Untuk meningkatkan komunikasi kaunseling yang relevan, meningkatkan penilaian klien terhadap kaunselor, dan meningkatkan kesediaan klien untuk terus mendapatkan kaunseling
  12. 12. 2. Pengukuran dan Diagnosis
  13. 13. • Membantu kaunselor membentuk kefahaman yang lebih mendalam dan mengenal pasti kecelaruan mental yang memerlukan lebih perhatian. • Prosedur pengukuran: – Pengukuran standard - kuantitatif – Pengukuran tidak standard - kualitatif
  14. 14. 3. Membina Matlamat
  15. 15. • Fungsi matlamat dalam kaunseling: – Motivasi • Matlamat berfungsi sebagai motivasi apabila klien menglibatkan diri dalam pembentukan matlamat • Terutama jika matlamat yang dibina jelas, konkrit dan spesifik. • Perlu ada komitmen secara lisan dalam menentukan matlamat.
  16. 16. – Pendidikan • Melalui matlamat yang diharapkan, klien dapat mempelajari kemahiran dan tingkah laku baru yang boleh digunakan untuk meningkatkan fungsi mereka dalam pelbagai situasi. – Penilaian • Matlamat yang jelas memberi peluang kepada kaunselor dan klien untuk menilai pergerakan dalam proses yang ingin dicapai.
  17. 17. • Matlamat kaunseling boleh dalam bentuk matlamat proses atau matlamat hasil. • Matlamat proses: – adalah usaha ke arah memastikan proses kaunseling berjalan lancar. – Merupakan tanggungjawab kaunselor
  18. 18. • Matlamat hasil: – Apa yang diharapkan oleh klien untuk menyempurnakan sesi kaunseling. – Kaunselor dan klien harus bersetuju terhadap matlamat hasil tersebut, dan mngubahsuainya jika perlu.
  19. 19. • Terdapat 5 jenis matlamat hasil iaitu: – Perubahan tingkah laku – Kemahiran daya tindak – Cara membuat keputusan – Memperbaiki hubungan
  20. 20. 4. Intervensi dan Penyelesaian Masalah
  21. 21. • Selepas menetapkan matlamat, maka kaunselor dan klien boleh menentukan apakah jenis strategi intervensi untuk dilaksanakan. • Pelbagai jenis intervensi seperti kaunseling individu, kumpulan, pasangan dan keluarga. • Kebaikan jika melibatkan klien dalam pemilihan intervensi mengelakkan pemilihan intervensi yang klien mungkin rasa tidak selesa atau jemu.
  22. 22. Strategi penyelesaian masalah: • Dixon dan Glover (1984) – semua proses kaunseling dan psikoterapi adalah proses penyelesaian masalah. • Pelbagai pendekatan penyelesaian masalah boleh digunakan dalam proses kaunseling
  23. 23. • Model 6 Peringkat Penyelesaian Masalah Kanfer dan Busemeyer: – Mengenal pasti masalah – Memberi definisi terhadap masalah – Mengenal pasti pelbagai penyesaian alternatif – Membuat keputusan – Melaksanakan keputusan – mengesahkan
  24. 24. 5. Penamatan dan Susulan
  25. 25. • Setelah matlamat dicapai, sama ada secara jelas atau kabur bagi kedua-dua pihak kaunselor dan klien, maka sesi kaunseling boleh ditamatkan berdasarkan persetujuan antara kaunselor dan klien. • Proses penamatan yang positif adalah bergantung kepada: – Perbincangan diakhir sesi – Ulasan tentang sesi kaunseling yang telah berlaku – Hubungan yang rapat antara kaunselor dan klien – Perbincangan tentang perancangan sesi pos-kaunseling.
  26. 26. 6. Penyelidikan dan Penilaian
  27. 27. • Penyelidikan dan penilaian boleh berlaku disepanjang proses kaunseling berlangsung atau selepas penamatan sesi kaunseling. • Pendekatan Kualitatif – Guna reka bentuk kajian kes – Prosedur interaksi dua hala antara kaunselor dan klien • Pendekatan Kuantitatif
  28. 28. KEMAHIRAN MENDENGAR
  29. 29. • Memainkan peranan penting dalam kaunseling • Mendengar adalah prosedur yang dapat membantu klien bercerita dan rasa selesa apabila ada individu yang memberi perhatian dan menunjukkan minat. • Mendengar adalah proses yang kompleks terdiri daripada aktiviti: – memberi perhatian terhadap bahasa lisan dan tubuh badan yang disampaikan oleh klien, – menggalakkan klien untuk mengekspresikan dirinya secara bebas, – membentuk kefahaman fenomenologi tentang klien, dan – bertindak balas dengan cara yang betul.
  30. 30. Kategori Konsep Mendengar 1. Kemahiran mendengar utama: – Fokus terhadap menjana kefahaman fenomenologikal tentang klien seperti soalan open ended, parapharasing, refleksi perasaan, kata penggalak, komen penjelasan, rumusan, semak persepsi 1. Kemahiran mendengar sekunder: – Kemahiran yang dapat membantu dalam peningkatan kemahiran utama seperti normalizing, structuring.
  31. 31. Kemahiran Mendengar Utama • Soalan open ended – Guna soalan terbuka seperti : Apakah yang ingin anda katakan?” membuka kepada jawapan yang luas
  32. 32. • Parapharasing – Dengar dengan teliti maklumat yang dinyatakan oleh klien – Nyatakan semula (restate) isi utama sebagai rumusan tepat dan padat mengenai maklaumat yang baru dikongsi tadi. Parafrasa lebih ringkas dari apa yang klien sendiri nyatakan. – Pembimbing tidak menambah atau menukar makna mesej klien. Perhatikan tanda penerimaan atau persetujuan terhadap parafrasa yang telah dibuat. Klien selalunya akan mengangguk atau meneruskan kenyataannya. Pembimbing juga boleh meminta maklum balas dari klien bagi mengesahkan atau menidakkan ketepatan parafrasa yang boleh membantu kefahaman klien seterusnya dan membolehkan klien meneroka isunya lebih mendalam lagi.
  33. 33. • Klien : Saya rasa pada semester ini saya akan dapat memperbaiki CGPA saya. Rakan rakan saya amat membantu saya dengan tugasan yang bertimbun. Pensyarah juga telah memberi masa yang mencukupi untuk saya menyiapkan kerja. Saya sungguh gembira dengan pencapaian semua ujian pertama saya" • Kaunselor: Nampaknya, anda amat berpuashati dengan tugasan dan ujian pertama anda • Klien: Memang, saya pasti dapat Dean List semester ini.
  34. 34. • Reflection of Feeling – Kaunselor membuat refleksi tentang apa yang dia fikir mengenai perasaan klien ketika itu
  35. 35. • Minimal Encourager – Bermaksud mendorong klien untuk terus bercakap dan berkongsi. – Ini meliputi penggunaan bahasa badan seperti mengganggukkan kepala, menggunakan tangan seolah-olah menyuruh klien meneruskan bualannya – menggunakan perkataan seperti “uh-hum” atau “Ya..ya” atau mengulang satu dua perkataan klien.
  36. 36. • Clarifying Remarks – Gunakan soalan terbuka agar klien tidak menjawab dengan 'ya' atau 'tidak' sahaja. – Elakkan meminta terlalu banyak penjelasan pada satu masa yang sama. Elakkan soalan yang terla lu mengarah (leading). – Elakkan menyoal atau meminta penjelasan seolah olah klien sedang dibicarakan di mahkamah (Cross examination) – Seandainya anda kabur atau keliru, akui kekaburan tersebut. – Cuba nyatakan semula apa yang anda rasa anda telah dengar melalui parafrasa ataupun minta penjelasan lanjut.
  37. 37. • Summarizing – Menyatakan semula permasalahan besar yang telah disebut oleh klien. – Summarizing boleh mebnatu dalam perception check dan strategi penyelesaian masalah.
  38. 38. • Perception Check – menyemak ketepatan pengamatan pembimbing mengenai apa yang disampaikan oleh klien atau apa yang ditunjukkan melalui non verbal klien semasa sesi – Parafrasa apa yang anda rasa telah dengar – Nyatakan apa persepsi anda dan minta pengesahan klien mengenai ketepatannya – Benarkan klien membetulkan persepsi anda itu jika ianya tepat. Jika tepat berikan penghargaan kepada klien atas semakan tersebut. – Elakkan menyatakan persepsi anda berbentuk penilaian atau penghakiman terhadap diri klien. – Klien tidak mahu dirinya dinilai.
  39. 39. • Kaunselor: (Klien asyik mengubah cara duduk dan melihat jam) "Nampaknya anda tidak selesa dengan saya, apakah ini betul?" • Kaunselor: "Saya merasa keliru sedikit. Anda menyatakan anda amat merindui kampung, sedangkan beberapa minit tadi anda menyata kan anda tidak sanggup bertentang mata jika bertemu dengan ibu masa cuti semester ini. Saya dapat merasakan satu perasaan yang bertentangan terhadapnya. Adakah ini seperti yang saudari rasakan?"
  40. 40. Kemahiran Mendengar Sekunder • Normalizing – Bantu klien memahami bahawa apa yang dilalui adalah reaksi normal dalam kehidupan. – Ini boleh mengurang tekanan yang dihadapi oleh klien, dan klien boleh fokus terhadap usahanya ke arah pemulihan.
  41. 41. • Penstrukturan – Menjelaskan peranan dan fungsi kaunselor dan klien dapat memberi rasional kepada klien tentang apa yang kaunselor lakukan dalam proses kaunseling – Membantu dalam meningkatkan motivasi klien untuk meneruskan sesi
  42. 42. • Probing – Bertanyakan soalan yang lebih spesifik – Soalan tersebut sangat penting dalam usaha untuk memahami situasi klien
  43. 43. Counseling Vignette Kaunselor : Apa yang anda mahu perkatakan? (Open Ended) Klien : Anak saya amat membimbangkan hati saya. Kaunselor : Tentang apa? (Open ended) Klien : Dia berkawan dengan seseorang lelaki yang tua 15 tahun daripadanya. Kaunselor : Itu memang boleh membimbangkan sesiapa sahaja (Normalizing) Klien : Saya hanya merasakan bahawa lelaki itu terlalu dewasa berbanding dia. Kaunselor : Nampaknya ini memang membimbangkan awak. (Reflection of feeling) Klien : Memang pun. Kaunselor : Boleh beritahu saya lebih lagi tentang perasaan bimbang yang awak rasakan? (Open ended) Klien : Saya memang tidak tahu hendak mulakan bagaimana.
  44. 44. Kaunselor : HmmMungkin awak boleh mulakan dengan memberitahu saya umur anak. (Probing) Klien : Ya. Dia berumur 17 tahun. Kaunselor : Bagaimana keadaan itu menyebabkan awak bimbang anak perempuan awak berusia 17 tahun berkawan dengan lelaki berusia 32 tahun? (Open ended) Klien : Saya rasa bahawa dia akan mengambil kesempatan keatas anak saya dengan melakukan sesuatu yang tidak bermoral. Kaunselor : Awak benar-benar bimbang akan kedaan ini. (Reflection of feeling) Klien : Apa yang terjadi sangat tidak masuk akal bagi saya. Ianya sangat gila. Kaunselor : Saya agak kurang faham apa yang awak maksudkan. Boleh awak jelaskan satu persatu? (Paraphrase) Klien : Kadang-kadang saya rasa dia mengharapkan seseorang yang lain daripada saya. Kaunselor : Mencari sesuatu atau seseorang yang telah hilang? (Paraphrase) Klien : Saya rasa saya tidak mencukupi bagi dirinya. Kaunselor : Hmm… (Minimal encourager)
  45. 45. Klien : Ye..saya rasa saya seorang bapa yang tidak berguna. Kaunselor : Awak sememangnya mempunya emosi negatif yang sangat kuat sekarang ini. (Reflection of feeling) Klien : Ya. Saya rasa saya boleh buat buku dengan perasaan saya itu. Isteri saya kata saya mempunyai rasa rendah diri yang sangat kuat. Saya rasa hidup saya sangat bermasalah. Mungkin saya hanya perlu bercakap tentang satu masalah sahaja. Kaunselor : Tidak, dalam kaunseling kami mahu dapatkan dahulu latar belakang permasalahan terutama pada peringkat awal kaunseling. (Structuring) Klien : Jadi, apa yang perlu kita lakukan? Kaunselor : Baik, setakat ini kita telah mengenal pasti beberapa masalah tentang anak perempuan awak, teman lelakinya dan perasaan awak sendiri. (Summary) Klien Ya, betul. Kaunselor : Ada apa-apa lagi yang awak rasa perlu untuk beritahu pada saya? Atau adakah awak mahu kita fokus pada permasalahan ini sahaja? (Perception check).
  46. 46. MASALAH YANG SERING DIHADAPI OLEH KAUNSELOR BARU
  47. 47. • Fokus terhadap isu permulaan yang dibincangkan dalam sesi kaunseling. • Terlepas pandang isu masalah fizikal dan perubatan. • Cenderung untuk menyelamatkan klien dari kesedihan. • Mengharapkan kesempurnaan • Tanggapan tidak realistik
  48. 48. • Menggunakan teknik yang kurang berkesan. • Pasif atau ‘hilang’ secara tiba-tiba semasa proses kaunseling berlangsung. • Menggunakan frasa yang kurang tepat seperti: – Soalan ‘kenapa’ – “Saya tahu apa yang awak rasa” – menunjukkan kaunselor juga mengalami situasi yang sama. – “Biar saya beritahu apa yang akan saya lakukan ika berada di tempat awak”.
  49. 49. • Mempunyai perasaan berlebihan untuk membantu • Mempunyai perasaan berlebihan untuk disukai oleh klien • Menjadi terlalu emosional • Mengambil sesuatu perkara menjadi terlalu personal – contohmya kaunselor berlagak seperti ibu yang menasihati anak
  50. 50. • Sukar untuk membezakan normal dan abnormal. • Tidak pasti dengan ‘self disclosure’ • Tidak pasti dengan isu kerahsiaan (confidentiality)

×