Zagađenja  sredine  u lukavcu 1
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Zagađenja sredine u lukavcu 1

on

  • 1,100 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,100
Views on SlideShare
1,100
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
10
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Zagađenja sredine u lukavcu 1 Document Transcript

  • 1. Zagađenja sredine u LukavcuVlasti nase drzave,svojom ne aktinoscu ne samo da financijski unistavajudrzavu,vec je svojim ne radom I uveliko truju.Truje I to ne postepeno,vecubrzano I bez odgovornosti.Vec niz godina,vecina stanovnistva bilo malih ilivecih gradova,ima problema sa zagađenjem,zivotne sredine pa bilo to u vezisa vodom,zrakom,hranom ili tlom.U nasoj prelijepoj Bosni I Hercegovini sve jemanje rijecnih cistih tokova,sve je manje cistog zraka I ne zagađenihpoljoprivrednih povrsina.Jugoistocni mali gradic,ali veliki industrijski u cijojokolini zivim I ja jeste grad Lukavac.Prije osamdesetak pa I vise godina,pocelesu izgradnje industijskih fabrika,koje su nažalost I danas iste bez ikakvogunapređenja tehnologija,sto značida jos ne posjeduju zaštitne filtere.Uovommalom gradu nalaze se razna prirodna I vjestacka dobra.Kroz grad proticerijeka Spreca,koja ima izvor sa brane divnog,najveceg vjestackog jezera,jezeroModrac Lukavac.Okolina grada je izuzetno bogata sumskim I poljoprivrednimpovrsinama,koje je nazalost iz dana sve menje I manje.Do odgovornih Iovlastenih lica izuzetno je tesko doci,jer imaju mogucnost to I raditi,kada namzakoni nisu adekvatni,ne sprovedeni a neki cak I ne postoje.Statisika uzdravstvenim ustanovama opstine Lukavac,dokazala je da se broj oboljelih odplucnih I želucanih oboljenja naglo povedava,sto nam daje za pravo dazakljucimo,da je zivotna sredina ovog grada izuzetno zagadjena.Najzagađenijesredine su: voda I zrak,vazduh,zatim tlo.Postoje razni vidovi zagadjenja ali midemo krenuti sa glavnim,tzv tackastim zagađenjem voda.
  • 2. Tačkasti izvor zagađenja voda na područiju opštine Lukavac podrazumijevaotpadne vode iz sistema javne kanalizacije.Pored samog grada I dioprigradskih kanalizacionih mreza uspostavljen je u jedan sistem,koji sedirektno ili indirektno ulijevaju u rijeke Spreca,Turija te jezerima:jezeroModrac I u jezero Bistarac,koje predstavlja jedno od najatraktivnijih ljetnihkupalista,sto rezultira I povecana kožna-infektivna oboljenja,manifestovanamnogobrojnim prisutnim bakterijama.Pored tačkastih izvora imamo Itakozvane Difuzne izvore zagađenja.Difuzni izvori su izvori nasatali procjedomvode sa deponije,u nasem slucaju procjeda sa deponije Potocari Lukavac,kojaobuhvata povrsinu od 7 ha.Takođe imamo I takozvane Ruralne otpadnevode,koje nastaju prelivima septickih jama domacinstava.Uzmimo u vidu daokolina grada ima samo mali broj domacinstava koji posjeduju septičkejame,sto mozemo zakljuciti da se vecina preliva vrsi direktno na zabranjenepovrsine.Opasnost od zagađenja pitkih voda je veliki,jer veci dio stanovnistakupuje flaširanu vodu ili je dovozi sa pouzdanih I provjerenih izvora pitkevode.Posebanu opasnost kako u vidu za zagađenje voda,tako I za zagađenjezemljišnih parcela I zraka imaju tzv “divlje deponije”.One nastaju ljudskomnepažnjom I licemjerstvom.U opstinskom novčanom fondu do sada nije bilonovaca za postavljanje I snadbijevanje filtera I rezervoara za prečišdavanjeotpadnih voda.Takođe je bitno navesti da se broj vodenih životinjasmanjuje.Od svega ovoga najgore je sto se otpadne vode iz industrijskihtvornica,bez problema ispustaju u rijecne svodove rijeke Spreca.To su
  • 3. poznate tvornice:tvornica Sode Lukavac,GIKIL-tvornica koksa I azota,FCL-tvornica cementa Lukavac,RMU-Šikulje,te mnogobrojne manje tvornice teškeI lake industrije.Zahvaljujuci navedenim tvornicama,rijeka Spreca nema svojuribu,ptice a ni boje,a poljoprivrednici čiste vode.Građani svakodnevnoasociraju na ovaj problem,ali dobijaju samo uzaludna obecanja,jer se iznavedenih rijeka vrse vodosnadbijevanja poljoprivrednih polja-Sprečkopolje,gdje se uzgaju jestive namirnice.Iz izuzetno zagađenog jezera ModracLukavac,vrsi se vodosnadbijevanje stanovnistva tzv”pitkom vodom”.Na oveproblem sugeriraju još I turisti koji su nekada masovno posjedivali ,nevladineorganizacije,liječnici, I svi evropski I svjetski komiteti za očuvanje okoliša.Nažalost je sve uzalud,jer ni opština,ni kanton, ni vlada BiH nemaju uho a nioko za ovaj problem. Tabela 1. Vodeći uzroci smrti na području općine Lukavac u 2011/12 godini Uzrok smrti Broj umrlih Moždani udar 70 Zastoj srca 60 Kardiomiopatija 50 Infarkt miokarda 50 Maligne neoplazme bronha i pluda 45 Hipertenzija 26 Maligna neoplazma jetre i želučanih kanala 30 Diabetes mellitus 20 Drugi simptomi i znaci kardiorespiratornog sistema 13 Maligna neoplazma kolona 8 Ukupno umrlih od vodedih uzroka 258 Ukupno umrlih 630
  • 4. Vodedi uzroci obolijevanja u 2011/12.godini su analizirani na osnovu izvještaja PZZ. Redni Oboljenja, stanja i povrede po X reviziji MKB Stopa na 50 000 broj stanovnika 1 Akutne infekcije gornjih respiratornih puteva 6285 2 Hipertenzivna oboljenja 900 3 Druge dorzopatije 459 4 Drugi simptomi i nenormalni klinički i laboratorijski nalazi 382 5 Akutni bronhitis, bronhiolitis 930 6 Cistitis 302 7 Druga oboljenja kože i potkožnog tkiva 286 8 Bronh., emfizem i druga hronič. opstruktivna obolj. pluda 276 9 Druge bolesti jednjaka, želuca i duodenuma 240 10 Oboljenja oka i adneksa 223 11 Dijabetes 214 12 Cervikalni drugi poremedaji intervertebralnih diskova 889 13 Druga oboljenja crijeva i peritoneuma 586 14 Druga oboljenja gornjeg respiratornog trakta 577 15 Drugi endokrini i metabolički poremedaji 373 16 Poremedaji raspoloženja (afektivni) 947 17 Druga oboljenja urinarnog sistema 229 18 Druga oboljenja uha i mast.nast. 326 19 Anemije uzrokovane nedostatkom željeza 321 20 Druga srčana oboljenja 317 Ukupno vodedih 7263 Ukupno oboljenja 22325 U toku 2011/12 u područiju opdine Lukavac registrovano je 287 zaraznih oboljenja.Vodede zarazne boleti su predstavljene u tabeli 3Tabela 3. Vodede zaraznebolesti u opdini Lukavac: Redni broj Oboljenja Stopa na 1000 stanovnika 1 Varicellae 2 2 Enterocollitis 1,1 3 Toxici infectio alimentaris 0,5 4 TBC activa 0,5 5 Scabies 0,3 Ukupno 5,6
  • 5. Bolesti kojima je uzrok mogao biti loš kvalitet vode su: Enterocollitis acuta (57 oboljelih), te hepatitis Ai Ei disenteria bacilaris (nisu registrovani oboljeli u 2010. godini).Bolesti koje su mogle dovesti u vezu sa kvalitetom zraka su akutna i hronična respiratorna oboljenja, čijastruktura je prikazana u Tabeli 2.Prethodno u ovom izvještaju su navedene štetne materije iz otpada, otpadnih voda, emisija u atmosfe izpoljoprivrede, privrede i dr., koje se nalaze u vodi, atmosferi i tlu a koje bolesti izazaivaju prikazano je unastavku: 1. ALERGIJA - pesticidi, lijekovi, čestice prašine - mijenjaju se tijekom godine 2. ANEMIJA (slabokrvnost) - najosjetljivija tkiva sa stanicama koje imaju najkradi životni vijek (uz sirovine za stanicu uvlače se i otrovi) - Cu (modra galica - vinogradarstvo, peronospora), Cd, Pb, hlorirani ugljikovodici, teški metali iz posuđa (otapa se uz kiseline iz hrane; aluminijsko posuđe, a organske kiseline reagiraju s olovom; najopasnija voda iz pipe ujutro - ulaze bakterije) 3. DEPRESIJA (potištenost) - arsen, nitrati, nitriti, Pb, Zn, urea, atrazini, hlorirani ugljikovodici, aflatoksin 4. DISPNEJA (otežano disanje) - amonijeve soli, rodenticidi, cijanidi, nitrati, nitriti 5. EKSCITACIJA (podraženost) - cijanidi, Pb, strihnin, fluoracetat 6. HEMOLIZA (raspad eritrocita) - Cu, Pb, dinitrobutilfenol, uljne otopine za špricanje voda u jesen 7. IMUNOSUPRESIJA - najintenzivnija posljedica za tkiva koja se brzo stvaraju; pad imuniteta domadina - ulaz virusa, bakterija; DDT, paration, atrazin, lindan, piretrin, malation, antibiotici, kortikosteroidi, salicilati, Al, Be, Cr, Co, Zn, dioksin, olovni acetat, alifatski ugljikovodici, aromatski ugljikovodici, kokain, metadon, etanol, karnatidi, duhanski dim; 8. KOLIKA (grčevi probavila) - povradanje, dijareja - arsen, Cu, cink-fosfid, Pb, nitrati, nitriti, dioksin, kiseline, lužine, fenol 9. DIJAREJE/POVRADANJE - rodenticidi, karbamati, Cd, arsen, Hg, cink-fosfid, organofosfatni insekticidi 10. TREMOR MIŠIDA (dahtanje) - cijanidi, karbamati, Pb, organoklorirani i organofosfatni pesticidi, trijazini, HgSvaka od nabrojanih štetnih supstanci u ovom izvještaju ima specifične neželjene efekte na ljudskozdravlje. O tome se sve više rade mnogobrojne studije i istraživanja širom svijeta. Ono što je ovdje važnoistadi je to da osim negativnog uticaja na organe za disanje, zagađivači prouzrokuju širok spektarnajgorih mogudih zdravstvenih problema o kojima se do juče nije ništa znalo.Svjetska zdravstvena organizacija (WHO – World Health Organisation) navodi da svake godine 2.4miliona ljudi širom svijeta (od toga 310,000 u Evropi) umire zbog razloga direktno povezanih sazagađenjem zraka. Tu se prije svega radi o slijededim bolestima: Ozbiljna oštedenja pluda i ostalih disajnih organa; teškode u disanju, upale pluda, astma, bronhitis, alergijska oboljenja organa za disanje; Kardiovaskularni problemi i razne bolesti srca, srčani udari; Razna kancerogena oboljenja; Anemija, leukemija Iritacija i oštedenja organa vida; Razni poremedaji nervnog sistema, gubitak memorije, poremedaji motorike Razvojne retardacije Razni poremedaji imunološkog sistema;
  • 6. Poremedaji u radu endokrinih žlijezda, Razna oštedenja reproduktivnih organa; Diajbetes Oštedenja bubrega; Smrt usljed izloženosti velikim koncentracijama; Prerano umiranje zbog pojačanja simptoma raznih hroničnih bolesti; itdOsiguranje kvaliteta života stanovništvaOvo pitanje dobiva sve vedi značaj u svijetu i kod nas. Postoje mnogobrojne studije o tome šta činikvalitet života. Osnovni elementi koji sačinjavaju kvalitet života, mogu posmatrati slijededi elementi: 1. Ekonomska situacija 2. Uslovi stanovanja i lokalno okruženje (prostor koji nas neposredno okružuje) 3. Zapošljavanje i edukacija 4. Odnosi unutar porodice 5. Balans između posla i društvenog života pojedinca 6. Zdravlje i uslovi koji omoguduju brigu za zdravlje 7. Subjektivan osjedaj dobrobiti i srede 8. Subjektivna percepcija kvaliteta društva.Stanja mnogih od ovih elemenata smo se ved dotakli u prethodnom razmatranju. Ovdje demo postavitisamo još jedno pitanje: Da li je mogude da se osigura kvalitet života stanovništva Lukavac, ako postoji:  Napušteno zemljište uništeno divljim deponijama i privrednim aktivnostima;  Posječenu šumu i uništenu svu ostalu vegetaciju; Uništenu rijeku, čija je voda prljava, riblji fond uništen, a obalna vegetacija „ukrašena“n a jlon kesama; Smog i blatnjave ulice na koje je pala čađ nastala loženjem, naročito u šestomjesečnom period Ljetne sezone.Rezime problema u oblasti atmosfere na području opdine Lukavac Osnovni problem zagađenja atmosfere je postojanje zastarjelih, energetski neefikasnih i ekološki neprihvatljivih sistema grijanja (dotrajalost postrojenja i uređaja), stambenog, poslovnog i javnog prostora kao i korištenje električne energije na energetski nefikasan način. Ova konstatacija vrijedi kako za sektor stanovanja tako i za privredu i javnu administrciju. Osnovni problem u oblasti zagađenja zraka od industrije je korištenje ekološki neprihvatljivih proizvodnih tehnologija koje nisu u skaldu sa najboljim raspoloživim tehnologijama. Problem deponije Potočari je postojanje zagađenja od deponijskog gasa zbog nepostojanja tehničko, tehnoloških i organizacionih mjera kojim bi se onemogudila emisija deponijskog gasa. Osnovni problem vezan za sektor saobradaja je da su vozila starosti u prosjeku 15 godina i više, da se adekvatno ne održavaju, i da nisu prema sadašnjim standardima ekološki prihvatljiva. U oblasti poljoprivrede najvedi problem su: prekomjerna i nekontrolisana upotreba hemijskih sredstava, nepostojanje standarda dobrih poljoprivrednih praksi koje onemogudavaju emisije štetnih supstanci i sl.
  • 7. Rezime problema u oblasti atmosfere na području općine Lukavac  Problem zagađenja zemljišta zbog postojanja 11.000 tona otpada godišnje i njegovog neadekvatnog odlaganja na deponiji Potočari  Problem zagađenja zemljišta zbog postojanja divljih odlagališta otpada, zatrpavanja, paljenja ili direktnog bacanja na/u zemljište ili direktnog bacanja u rijeke i potoke gdje divlja odlagališta ili direktno bacenje prirodu zagađuje zemljište sa oko 11000 tona otpada godišnje  Problem zagađenja zemljišta zbog postojanja odlagališta otpada privrednih subjekata kao što su Bijelo more i Crno more, odlagališta jalovine, otkrivke, šljake i građevinskog šuta.  Problem postojanja identifikovanih lokaliteta minskih polja i sumnjivih područja na 4,04 % površine opdine  Osnovni problem u oblasti poljoprivrede je zagađenje tla zbog neprimjenjivanja standarda zaštite okoliša na farmama i gazdinstvima i nepostojanja sistema za monitoring korištenja količina i vrsta pesticida, gnojiva i stajnjaka  Regulisanje korita vodotoka u cilju sprečavanja plavljenja i zagađenja tla naplavnim muljem i čvrstim otpadom.