Նախագծի կառավարման դասընթաց Նախագծի կանխատեսման և համախմբման կառավարում կազմակերպիչ` CAPS ֆինանսավորող ` ԱՄՆ պետական դեպարտամենտ Երևան, Հայաստանի Հ անրապետություն

Չափագրման կարևոր չափանիշները Ժամանակին մատակարարել Մնալ բյուջեի սահմաններում Պահպանել նախագծի պահանջները “ Դու չես կարող վերահսկել այն ինչը չես կարող չափագրել" (ԴեՄարկո 1982)

Ժամանակին մատակարարել

Մնալ բյուջեի սահմաններում

Պահպանել նախագծի պահանջները

“ Դու չես կարող վերահսկել այն ինչը չես կարող չափագրել" (ԴեՄարկո 1982)

Որտեղ ± ից է սկսվում կանխատեսումը Կառուցողական պլանավորում Պիտանելիության ուսումնասիրություն Համակարգային հատկանիշ Հաճախորդների առաջարկությունների գնահատումը Նախագծի պլանավորում Փուլային պլանավորում (գնահատման բարելավում)

Կառուցողական պլանավորում

Պիտանելիության ուսումնասիրություն

Համակարգային հատկանիշ

Հաճախորդների առաջարկությունների գնահատումը

Նախագծի պլանավորում

Փուլային պլանավորում (գնահատման բարելավում)

Գերագնահատում/ թերագնահատում Ե րկու օրենքների կիրառելիությունը . Պարկինսոնի օրենքը – “Աշխատանքը աճում է լցնելով ազատ ժամանակը” – Եթե աշխատողիտ տաս հեշտ առաջադրանք կստանաս ավելի հեշտ աշխատանք: Բրուկի օրենքը – Նախագիծը կատարելու ջանքը կաճի անհամաչափորեն նախագծի համար նախատեսված անձնակազմի թվի համեմատությամբ: Քանի որ նախագծի թիմը կաճի ծավալով – կառավարումը, հաղորդակցությունը, համակարգումը և ադմինիստրատիվ ջանքերը նույնպես կաճեն: Հիմնականում դա նշանակում է ` “Putting more people to late job makes it latter”.

Ե րկու օրենքների կիրառելիությունը .

Պարկինսոնի օրենքը – “Աշխատանքը աճում է լցնելով ազատ ժամանակը” – Եթե աշխատողիտ տաս հեշտ առաջադրանք կստանաս ավելի հեշտ աշխատանք:

Բրուկի օրենքը – Նախագիծը կատարելու ջանքը կաճի անհամաչափորեն նախագծի համար նախատեսված անձնակազմի թվի համեմատությամբ: Քանի որ նախագծի թիմը կաճի ծավալով – կառավարումը, հաղորդակցությունը, համակարգումը և ադմինիստրատիվ ջանքերը նույնպես կաճեն: Հիմնականում դա նշանակում է ` “Putting more people to late job makes it latter”.

Կանխատեսման մեթոդները և հնարքները Ներքևից վերև կոմպոնենտը - Առաջադրանքները ճանաչվում են և չափվում: Այս կանխատեսումները հետագայում համախմբվում են: Վերևից ներքև - Ամբողջ նախագծի համար ձևավորվում է ընդհանուր կանխատեսում: Սա այն է, երբ պահանջվող ջանքերը բաշխվում են կոմպոնենտային առաջադրանքի համար: Վերևից ներքև հատուկ մոտեցումը օգտագործում է ալգորիթմիկ մոդելներ , որոնք էլ օգտագործում են “ջանքերի շարժիչ ուժ” , ներկայացնելով թիրախ համակարգի հատկանիշները և իրագործման մթնոլորտը, որի վրա հիմնվում է կանխատեսումը: Մասնագետի վերլուծություն- օգտագործվում է նմանատիպ նախագծերում փորձ ունեցող անձնակազմի խորհուրդը: Անալոգիա (նույնն է ինչ մասն. վերլուծ.) –գտնվում է ավարտվուն նույնանման մի նախագիծ և նրա իրական ջանքը օգտագործվում է նոր նախագծի համար որպես հիմք: Հայտնի է որպես դեպքի վրա հիմնված հիմնավորում: Ձեռքբերման արժեքը- ‘կանխատեսումը’ միավոր է, որը լինում է բավականաչափ ցածր հասնելու պայմանագրին: Պարկինսոն – գտնում է անձնակազմի ջանքը, որը հասանելի է նախագծի կատարման համար և օգտագործում է այն որպես կանխատեսում: Այդպես է կոչվում շնորհիվ Պարկինսոնի օրենքի ‘ Աշխատանքը աճում է լցնելով ազատ ժամանակը '.

Ներքևից վերև կոմպոնենտը - Առաջադրանքները ճանաչվում են և չափվում: Այս կանխատեսումները հետագայում համախմբվում են:

Վերևից ներքև - Ամբողջ նախագծի համար ձևավորվում է ընդհանուր կանխատեսում: Սա այն է, երբ պահանջվող ջանքերը բաշխվում են կոմպոնենտային առաջադրանքի համար: Վերևից ներքև հատուկ մոտեցումը օգտագործում է ալգորիթմիկ մոդելներ , որոնք էլ օգտագործում են “ջանքերի շարժիչ ուժ” , ներկայացնելով թիրախ համակարգի հատկանիշները և իրագործման մթնոլորտը, որի վրա հիմնվում է կանխատեսումը:

Մասնագետի վերլուծություն- օգտագործվում է նմանատիպ նախագծերում փորձ ունեցող անձնակազմի խորհուրդը:

Անալոգիա (նույնն է ինչ մասն. վերլուծ.) –գտնվում է ավարտվուն նույնանման մի նախագիծ և նրա իրական ջանքը օգտագործվում է նոր նախագծի համար որպես հիմք: Հայտնի է որպես դեպքի վրա հիմնված հիմնավորում:

Ձեռքբերման արժեքը- ‘կանխատեսումը’ միավոր է, որը լինում է բավականաչափ ցածր հասնելու պայմանագրին:

Պարկինսոն – գտնում է անձնակազմի ջանքը, որը հասանելի է նախագծի կատարման համար և օգտագործում է այն որպես կանխատեսում: Այդպես է կոչվում շնորհիվ Պարկինսոնի օրենքի ‘ Աշխատանքը աճում է լցնելով ազատ ժամանակը '.

PMBOK մոտեցումը PMBOK-ը օգտագործում է նմանատիպ դասակարգում` Ներքևից վերև կանխատեսումը Անալոգիական կանխատեսումը(որը համեմատվում է վերևից ներքև կանխատեսմանը) Չափանիշային մոդելավորում –Սա հայտնի է որպես միավորի արժեք: Օրինակ, եթե մենք գիտենք նախագծի հիմնական պարամետրերը, ինչպիսիք են նոր ճանապարհի երկարությունը կիլոմետրով, կառուցելու դժվարության աստիճանը, կառուցողների փորձառությունը և այլն , մենք կարող ենք կանխատեսել հիմնվելով մեկ կիլոմետրի համար $X. Պարամետրիկ մոդելավորումը իրականում վերևից ներքև կանխատեսման հատուկ տիպ է: Կոմպյուտերացված այլ գործիքներ Վաճառքի գնային առաջարկի վերլուծություն և այլն

PMBOK-ը օգտագործում է նմանատիպ դասակարգում`

Ներքևից վերև կանխատեսումը

Անալոգիական կանխատեսումը(որը համեմատվում է վերևից ներքև կանխատեսմանը)

Չափանիշային մոդելավորում –Սա հայտնի է որպես միավորի արժեք: Օրինակ, եթե մենք գիտենք նախագծի հիմնական պարամետրերը, ինչպիսիք են նոր ճանապարհի երկարությունը կիլոմետրով, կառուցելու դժվարության աստիճանը, կառուցողների փորձառությունը և այլն , մենք կարող ենք կանխատեսել հիմնվելով մեկ կիլոմետրի համար $X. Պարամետրիկ մոդելավորումը իրականում վերևից ներքև կանխատեսման հատուկ տիպ է:

Կոմպյուտերացված այլ գործիքներ

Վաճառքի գնային առաջարկի վերլուծություն և այլն

Վերևից ներքևի հիմունքները Ջանքը,որը պահանջվում է նախագիծը կատարելու համար գլխավորապես կապված կլինի վերջնական համակարգի հատկանիշների հետ պայմանավորված փոփոխական մեծությանը: ջանք=(համակարգի չափը) x (արդյունավետության աստիճան) Օրինակ, համակարգի չափը պետք է լինի այսպես “կոդի հազարավոր տող” (KLOC) և արդյունավետության աստիճանը 40 օր յուրաքանչյուր KLOC-ի համար:

Ջանքը,որը պահանջվում է նախագիծը կատարելու համար գլխավորապես կապված կլինի վերջնական համակարգի հատկանիշների հետ պայմանավորված փոփոխական մեծությանը:

ջանք=(համակարգի չափը) x (արդյունավետության աստիճան)

Օրինակ, համակարգի չափը պետք է լինի այսպես “կոդի հազարավոր տող” (KLOC) և արդյունավետության աստիճանը 40 օր յուրաքանչյուր KLOC-ի համար:

Չափման համակարգ Նախագծի բոլոր ղեկավարները օգտագործում են հետևյալ չափման համակարգերից մեկը` Պաշտոնական: Օր.` KLOC, FP- երը , Ցիկլոմատիկ բարդությունները23, COCOMO, զեկուցված վրիպումները, մարդկանց օրերը և այլն: Ո չ պաշտոնական: Օր.` ‘փորձը‘ կամ ‘առողջ բանականությունը' Նախագծի ղեկավարման բազմաթիվ կարևոր ոլորտները հնարավոր չեն առանց չափման համակարգի, Արդյունավետ կանխատեսում Որակի բարելավում Արդյունավետություն Ռիսկի վերլուծություն

Նախագծի բոլոր ղեկավարները օգտագործում են հետևյալ չափման համակարգերից մեկը`

Պաշտոնական: Օր.` KLOC, FP- երը , Ցիկլոմատիկ բարդությունները23, COCOMO, զեկուցված վրիպումները, մարդկանց օրերը և այլն:

Ո չ պաշտոնական: Օր.` ‘փորձը‘ կամ ‘առողջ բանականությունը'

Նախագծի ղեկավարման բազմաթիվ կարևոր ոլորտները հնարավոր չեն առանց չափման համակարգի,

Արդյունավետ կանխատեսում

Որակի բարելավում

Արդյունավետություն

Ռիսկի վերլուծություն

Չափման համակարգ Պահանջները և չափման համակարգի կիրառումը Նախագծի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է պաշտոնական չափման համակարգի հավաքածուի ստեղծում, սա նախագծի ստուգումների հիմնական մասն է կազմում: Լավ չափման համակարգերը չափելի են (և գրառվող) , անկախ են, բացատրելի են և ճշգրիտ: Եթե օգտագործվում են կանխատեսման նպատակով կարևոր է, որ նրանք մատչելի լինեն կենսափուլի վաղ փուլում: Հիմնականում չափման համակարգը միայն իմաստ է ստանում միմյանց հետ և նախկին նախագծերի հետ փոխհարաբերություններում, Օր.` համակարգի կետերը համեմատելով նախագծի տևողության հետ, KLOC –ը համեմատած արժեքի հետ, և այլն:

Պահանջները և չափման համակարգի կիրառումը

Նախագծի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է պաշտոնական չափման համակարգի հավաքածուի ստեղծում, սա նախագծի ստուգումների հիմնական մասն է կազմում:

Լավ չափման համակարգերը չափելի են (և գրառվող) , անկախ են, բացատրելի են և ճշգրիտ:

Եթե օգտագործվում են կանխատեսման նպատակով կարևոր է, որ նրանք մատչելի լինեն կենսափուլի վաղ փուլում:

Հիմնականում չափման համակարգը միայն իմաստ է ստանում միմյանց հետ և նախկին նախագծերի հետ փոխհարաբերություններում, Օր.` համակարգի կետերը համեմատելով նախագծի տևողության հետ, KLOC –ը համեմատած արժեքի հետ, և այլն:

Պրակտիկ կանխատեսում Պրակտիկ կանխատեսումների տիպերը Հ իասքանչ գիտական գուշակում Գլոբալ էֆեկտիվության ֆակտոր Արդյունավետության հարմարեցման տոկոս Երեք կետի կանխատեսման հնարք

Պրակտիկ կանխատեսումների տիպերը

Հ իասքանչ գիտական գուշակում

Գլոբալ էֆեկտիվության ֆակտոր

Արդյունավետության հարմարեցման տոկոս

Երեք կետի կանխատեսման հնարք

Գլոբալ էֆեկտիվության ֆակտորը (ԳԷՖ) (GEF) Սպասում, որ յուրաքանչյուր աշխատող 100% էֆֆեկտիվ ություն կապահովի Հանել/նվազեցնել պակասի տոկոսը Անբավարար հմտության մակարդակ 8 Նախագծի մասին անտեղյակություն 10 անտեղյակություն գործիք 5-ի մասին Լավ սահմանված պահանջների ակաս 2 ------------------------------------------------------- Ընդհանուր պակասը`25 Աշխատանքի կատարման կանխատեսում 100 ժամ Մոտավոր կանխատեսում 125 ժամ [100 ժամ+ (100 ժամ × 25%)]

Սպասում, որ յուրաքանչյուր աշխատող 100% էֆֆեկտիվ ություն կապահովի

Հանել/նվազեցնել պակասի տոկոսը

Անբավարար հմտության մակարդակ 8

Նախագծի մասին անտեղյակություն 10

անտեղյակություն գործիք 5-ի մասին

Լավ սահմանված պահանջների ակաս 2

-------------------------------------------------------

Ընդհանուր պակասը`25

Աշխատանքի կատարման կանխատեսում 100 ժամ

Մոտավոր կանխատեսում 125 ժամ [100 ժամ+ (100 ժամ × 25%)]

Արդյունավետության հարմարեցման տոկոս (PAP) Այն կիրառում է ամբողջական արդյունավետության գործոնը բոլոր առաջադրանքների կանխատեսման համար: Օրինակ` ենթադրենք մարդիկ 80 տոկոսով արդյունավետ են , 100% - 80% = 20%. Հիմա մենք ավելացնում ենք այս 20% գործոնը մեր 100% հիմնագծին, ստանալով 120%-ի PAP, կամ 1.2. . Կանխատեսումը աշխատանքի կատարման 100 ժամ է: Մոտավոր կանխատեսումը 120 ժամ է (100 ժամ × 1.20):

Այն կիրառում է ամբողջական արդյունավետության գործոնը բոլոր առաջադրանքների կանխատեսման համար: Օրինակ` ենթադրենք մարդիկ 80 տոկոսով արդյունավետ են ,

100% - 80% = 20%. Հիմա մենք ավելացնում ենք այս 20% գործոնը մեր 100% հիմնագծին, ստանալով 120%-ի PAP, կամ 1.2. .

Կանխատեսումը աշխատանքի կատարման 100 ժամ է:

Մոտավոր կանխատեսումը 120 ժամ է (100 ժամ × 1.20):

Երեք կետի կանխատեսման հնարքը (PERT) Այս հնարքը կարող է հասկացվել որպես ժամանակ, ջանքեր և մի իրադարձությունից մյուսը տեղափոխվելու համար պահանջվող ռեսուրսներ, դա երեք կետի կանխատեսման հնարքն է: PERT բանաձևը Լավատեսության ժամանակը ( O ): Պահանջվող առաջադրանքը ավարտելու համար հնարավոր նվազագույն ժամանակը, համարելով, որ ամեն ինչ ընթանում է սպասվածից լավ: Վատատեսության ժամանակը ( P ): Պահանջվող առաջադրանքը ավարտելու համար հնարավոր մակսիմալ ժամանակը, համարելով, որ ամենի ինչ վատ է (բացառելով մեծ աղետները). Ամենա հավանական ժամանակը ( M ): Պահանջվող առաջադրանքը ավարտելու համար նախատսված ժամանակի լավագույն կանխատեսումը, համարելով, որ ամեն ինչ ընթանում է նորմալ հունով: Սպասվող ժամանակը ( T E ): Պահանջվող առաջադրանքը ավարտելու համար նախատսված ամենա լավ կանխատեսումը, համարելով, որ ամեն ինչ ընթանում է նորմալ հունով: T E = ( O + 4M + P ) ÷ 6

Այս հնարքը կարող է հասկացվել որպես ժամանակ, ջանքեր և մի իրադարձությունից մյուսը տեղափոխվելու համար պահանջվող ռեսուրսներ, դա երեք կետի կանխատեսման հնարքն է:

PERT բանաձևը

Լավատեսության ժամանակը ( O ): Պահանջվող առաջադրանքը ավարտելու համար հնարավոր նվազագույն ժամանակը, համարելով, որ ամեն ինչ ընթանում է սպասվածից լավ:

Վատատեսության ժամանակը ( P ): Պահանջվող առաջադրանքը ավարտելու համար հնարավոր մակսիմալ ժամանակը, համարելով, որ ամենի ինչ վատ է (բացառելով մեծ աղետները).

Ամենա հավանական ժամանակը ( M ): Պահանջվող առաջադրանքը ավարտելու համար նախատսված ժամանակի լավագույն կանխատեսումը, համարելով, որ ամեն ինչ ընթանում է նորմալ հունով:

Սպասվող ժամանակը ( T E ): Պահանջվող առաջադրանքը ավարտելու համար նախատսված ամենա լավ կանխատեսումը, համարելով, որ ամեն ինչ ընթանում է նորմալ հունով:

T E = ( O + 4M + P ) ÷ 6

Երեք կետի կանխատեսման հնարքը Այս կանխատեսման հնարքը համարվում է առաջադրանքը կատարելու համար գործադրված ջանքերի ծավալ` աշխատանքի կատարման բոլոր պարամետրերը հաշվարկելուց հետո: Կանխատեսողը համարում է, որ մարդը 100 տոկոսով արդյունավետ է առաջադրանքը ավարտելու ընթացքում: Համագարգել տեղափոխումը (ցամաքով և օդով) Աշխատանքը կատարելու կանխատեսումը= 500 ժամ 500 ժամ × 1.10 (10% ոչ արդյունավետ ժամանակի համար) = 550 ժամ Վերանայված սպասվող ժամանակը= 550 ժամ

Այս կանխատեսման հնարքը համարվում է առաջադրանքը կատարելու համար գործադրված ջանքերի ծավալ` աշխատանքի կատարման բոլոր պարամետրերը հաշվարկելուց հետո:

Կանխատեսողը համարում է, որ մարդը 100 տոկոսով արդյունավետ է առաջադրանքը ավարտելու ընթացքում:

Համագարգել տեղափոխումը (ցամաքով և օդով)

Աշխատանքը կատարելու կանխատեսումը= 500 ժամ

500 ժամ × 1.10 (10% ոչ արդյունավետ ժամանակի համար) = 550 ժամ

Վերանայված սպասվող ժամանակը= 550 ժամ

Գործոնները, որ պետք է հաշվի առնել կանխատեսումներ կազմելիս Ոչ աշխատանքային եկամտի առկայություն Մասշտաբի խարզությունը և հստակությունը Աշխատանքի բարդությունը Հ ասանելի տեղեկության կանխատեսման աստիճանը Արդյունքին հասնելու անորոշության կամ ռիսկի աստիճանը Թիմի անդամների փորձը, գիտելիքը և որակավորումը Նախագծի ֆինանսական խնդիրները Նմանատիպ աշխատանքի կատարման պատմությունը

Ոչ աշխատանքային եկամտի առկայություն

Մասշտաբի խարզությունը և հստակությունը

Աշխատանքի բարդությունը

Հ ասանելի տեղեկության կանխատեսման աստիճանը

Արդյունքին հասնելու անորոշության կամ ռիսկի աստիճանը

Թիմի անդամների փորձը, գիտելիքը և որակավորումը

Նախագծի ֆինանսական խնդիրները

Նմանատիպ աշխատանքի կատարման պատմությունը

Գործոնները, որ պետք է հաշվի առնել կանխատեսումներ կազմելիս Օրենսդրական ճնշումը Legal constraints on the project Առաջադրանքի վրա աշխատող թիմի անդամների տեղակայումը/բաշխումը Մարդկանց թիվը հանձնարարված աշխատանքի համար Հնարավոր ընդհատումների քանակը Առաջադրանքի առաջնականությունը/հերթականությունը Թիմի անդամների արդյունավետությունը Նախագծի ծավալը Արդյոք առաջադրանքի ավարտման ժամկետը նշանակված է

Օրենսդրական ճնշումը Legal constraints on the project

Առաջադրանքի վրա աշխատող թիմի անդամների տեղակայումը/բաշխումը

Մարդկանց թիվը հանձնարարված աշխատանքի համար

Հնարավոր ընդհատումների քանակը

Առաջադրանքի առաջնականությունը/հերթականությունը

Թիմի անդամների արդյունավետությունը

Նախագծի ծավալը

Արդյոք առաջադրանքի ավարտման ժամկետը նշանակված է

Կանխատեսման խնդիրները

Քննարկում Վարժություն 4C1 : Մտածեք չափման համակարգերի օգտագործման օրինակներ, որ հանդիպում են առօառօրյա կյանքում, ինչ ± ի համար են նրանք օգտագործվում: Վարժություն 4C2: Ինչքա ± ն մեղու կգտնեք անգլիական մեղվանոցում ամռան կեսերին : Վարժություն 4C3: Ինչ ± ու մարդը կարող է գերագնահատել առաջադրանքը կատարելու ժամանակը: Վարժություն 4C4: Ինչ ± ու կարող է առաջադրանքին հատկացված իրական ժամանակը չնչին կապ ունենալ կանխատեսման հետ: Վարժություն 4C5: Կանխատեսիր, թե ինչքան ժամանակ կպահանջվի քեզնից հասնելու Ամերիկյան համալսարան աշխատատեղից/տանից կամ մեկ այլ վայրից: Պատկերացրու, որ մի ճանապարհորդությունը 100 անգամ գնացել ես : Փորձիր նախագծել առանցքային ժամանակով գծագիր (x առանցք) (yառանցք): Մոտավորապես ժամանակի , ո ± ր հարաբերությունում է, որ քո կանխատեսած ժամանակից ավելի ուշ ես տեղ հասնում:

Վարժություն 4C1 : Մտածեք չափման համակարգերի օգտագործման օրինակներ, որ հանդիպում են առօառօրյա կյանքում, ինչ ± ի համար են նրանք օգտագործվում:

Վարժություն 4C2: Ինչքա ± ն մեղու կգտնեք անգլիական մեղվանոցում ամռան կեսերին :

Վարժություն 4C3: Ինչ ± ու մարդը կարող է գերագնահատել առաջադրանքը կատարելու ժամանակը:

Վարժություն 4C4: Ինչ ± ու կարող է առաջադրանքին հատկացված իրական ժամանակը չնչին կապ ունենալ կանխատեսման հետ:

Վարժություն 4C5: Կանխատեսիր, թե ինչքան ժամանակ կպահանջվի քեզնից հասնելու Ամերիկյան համալսարան աշխատատեղից/տանից կամ մեկ այլ վայրից: Պատկերացրու, որ մի ճանապարհորդությունը 100 անգամ գնացել ես : Փորձիր նախագծել առանցքային ժամանակով գծագիր (x առանցք) (yառանցք): Մոտավորապես ժամանակի , ո ± ր հարաբերությունում է, որ քո կանխատեսած ժամանակից ավելի ուշ ես տեղ հասնում:

Քննարկում Վարժություն 4C6: Ինչ ± ու է հավանական, որ խմբի առաջադրանքների 10 % -ից քիչը կհանձնվի ավելի վաղ և որ 10 %-ից ավելը կհանձնի ուշ, իսկ մեծամասնութթյունը ժամանակին: Վարժություն 4C7: Եթե ամեն մեկը իր գործողությունների համար ունենա իր բուֆերը, իրականում դա կլին ± ի ավելի արդյունավետ նախագծի կառավարում , ավելացնելով մի մեծ բուֆերային կտոր նախագծի վերջում , ուշացման համար չնախատեսելով ոչ մի տույժ անհատներին: (Գոլդրատ) Վարժություն 4C8: Արդյ ± ոք հայերը ունեն յուրահատուկ խնդիրներ, որոնք դժվարացնում են կանխատեսումները, քան այլ ազգերըը :

Վարժություն 4C6: Ինչ ± ու է հավանական, որ խմբի առաջադրանքների 10 % -ից քիչը կհանձնվի ավելի վաղ և որ 10 %-ից ավելը կհանձնի ուշ, իսկ մեծամասնութթյունը ժամանակին:

Վարժություն 4C7: Եթե ամեն մեկը իր գործողությունների համար ունենա իր բուֆերը, իրականում դա կլին ± ի ավելի արդյունավետ նախագծի կառավարում , ավելացնելով մի մեծ բուֆերային կտոր նախագծի վերջում , ուշացման համար չնախատեսելով ոչ մի տույժ անհատներին: (Գոլդրատ)

Վարժություն 4C8: Արդյ ± ոք հայերը ունեն յուրահատուկ խնդիրներ, որոնք դժվարացնում են կանխատեսումները, քան այլ ազգերըը :