• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Featureandmag
 

Featureandmag

on

  • 1,617 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,617
Views on SlideShare
1,617
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
36
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment
  • Content Layouts
  • Content Layouts
  • Content Layouts
  • Content Layouts
  • Content Layouts
  • Content Layouts

Featureandmag Featureandmag Presentation Transcript

  • RT303 การผลิตรายการวิทยุขั้นต้น อาจารย์สกุลศรี ศรีสารคาม
  • เนื้อหา แนวคิดในการผลิตรายการสารคดี สารคดี vs นิตยสารทางอากาศ แนวคิดในการผลิตรายการนิตยสารทางอากาศ
  • ความแตกต่าง
    • สารคดี คือรายการที่มุ่งเน้นเสนอข้อเท็จจริง ให้ความรู้ ข้อมูล และเหตุการณ์ที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ชม มุ่งให้ผู้ชมเมื่อชมแล้วมีแรงบันดาลใจให้กระทำ หรือไม่กระทำอย่างใดอย่างหนึ่ง เรื่องราวที่เสนอเป็นเรื่องจริง โดยนำเสนออย่าง “เจาะลึก” เกี่ยวกับเรื่องนั้น
    • นิตยสารทางอากาศ คือรายการที่เสนอเนื้อหาที่ประกอบด้วยเรื่องหลาย ๆ เรื่องรวมอยู่ในรายการเดียวกัน มีวิธีการเสนอหลากหลายรูปแบบ มีการเชื่อมโยง ( Linking) จากเรื่องหนึ่งไปอีกเรื่องหนึ่งอย่างกลมกลืน
    • มารู้จักรายการสารคดีกันก่อน
    • Feature
    • Package
    • Documentary
  • สารคดี
    • เป็นเรื่องเดียวกันตลอดรายการ
    • ต้องเป็นข้อเท็จจริงทั้งหมด โดยค้นคว้าข้อมูลจากหลายๆ แห่ง ให้มีเนื้อหาครอบคลุมทุกแง่มุม
    • นำเสนอเรื่องนั้นอย่างละเอียด ต้องมีเทคนิคการนำเสนอเพื่อจูงใจผู้ฟัง
  • การนำสารคดีไปใช้
    • เป็นรายการเดียวเฉพาะ : สารคดียาว ประมาณ 20-30 นาที เจาะลึกมุมต่างๆ ให้ได้ความรู้มากที่สุด เสียงจริงจากแหล่งข้อมูลยิ่งมากยิ่งมีคุณค่า น่าเชื่อถือ น่าติดตาม
    • เป็นส่วนหนึ่งของรายการ : สารคดีสั้น ยาว 1-3 นาที แต่ไม่เกิน 10 นาที อาจเป็นความรู้เสริมส่วนใดในรายการ
  • แนวคิดในการผลิตงานสารคดี
    • รอบทุกประเด็น หมายความว่า มีประเด็นเรื่องอะไรที่จะเกี่ยวข้องกับหัวข้อเรื่องของเราบ้าง มองได้ทั้งในแง่ ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ จิตวิทยา ธรณีวิทยา สังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม ฯลฯ
    มิติในงานสารคดี มิติด้านกว้าง มิติด้านยาว
    • ต้องเสนอข้อมูลให้มองเห็นพัฒนาการอันยาวไกลจากอดีตสู่ปัจจุบัน หรือ จากยุคหนึ่งสู่ยุคหนึ่ง อาจเป็นการเล่าเป็นช่วงเป็นตอน ไล่เรียงจากอดีตมาปัจจุบัน หรือ ใช้การเปรียบเทียบให้เห็นว่า เมื่อก่อนเป็นอย่างไร และเดี๋ยวนี้เป็นเช่นไร
    มิติด้านลึก
    • สะท้อนจิตวิญญาณของผู้คนที่ผูกพันอยู่กับสิ่งนั้น หรือความรู้สึกของใครคนหนึ่งต่อเรื่องนั้น ซึ่งจะทำให้เกิดอารมณ์ด้านใดด้านหนึ่ง เช่น ตื่นเต้น ตื่นตาใจ ยินดี เศร้า สนุกสนาน ตลก หรือประทับใจมากๆ
  • มิติในงานสารคดี www.themegallery.com ภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม แม่น้ำโขง
    • ลำน้ำโขงในอดีตเป็นอย่างไร
    • เรื่องราวประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวกับลำน้ำโขง
    • การรบบริเวณน้ำโขง
    • เส้นทางการเดินเรือค้าขาย
    • ลำน้ำโขงกับความเชื่อ
    • ศิลปะแห่งลำน้ำโขง
    • บทเพลง การละเล่น เทศกาล
    • - ต้นกำเนิด
    • ลักษณะพิเศษของลำน้ำ
    • ประเทศ / บริเวณที่ผ่าน
    • ลักษณะภูมิประเทศเด่นๆ
    • ระบบนิเวศน์
    • ธรรมชาติเปลี่ยนแปลง
    • พันธุ์ปลา
    • สร้างเขื่อนกระทบลำน้ำโขง
  • มิติในงานสารคดี
    • มิติด้านยาว
    • เช่น
    • “ เจ้าพระยา ปรากฏเป็นลากลักษณ์อักษรครั้งแรกในประวัติศาสตร์คือในสนธิสัญญาที่สยามทำกับฝรั่งเศส สมัยพระนารายณ์ / การเปลี่ยนทางเดินของสายน้ำเจ้าพระยาทำให้มีการขุดคลองลัดและก่อเกิดชุมชนบางเกาะหรือบางกอก / ปัจจุบันแม่น้ำเจ้าพระยากำลังประสบวิกฤตรุนแรงที่สุดทั้งปัญหาน้ำแล้งและมลภาวะ”
  • มิติในงานสารคดี
    • มิติด้านลึก เช่น
    • “ นายสตีฟ แวน บีค ชาวอเมริกันผู้ผูกพันกับสายน้ำ พายเรือลำเล็กๆ ล่องลงมาที่อ่าวไทย แล้วให้สัมภาษณ์ว่า ในแต่ละวันเขานับหมาเน่าตายลอยน้ำเฉลี่ยวันละ 8-9 ตัว และกล่าวว่าแม่น้ำนี้ไม่มีอนาคต ตราบใดที่คนไทยยังใช้แม่น้ำเหมือนถังขยะ”
  • แก่นเรื่อง คือ หัวใจ
    • แก่นเรื่อง คือ ประเด็นหลักที่ผู้เขียนบทต้องการนำเสนอ คือสิ่งสำคัญที่สุดที่อยากให้ผู้ฟังได้รู้ แล้วประเด็น หรือ เนื้อหาอื่นๆ จะเป็นองค์ประกอบที่จะนำมาสู่แก่นเรื่อง คลี่คลายแก่นเรื่อง หรือ ทำให้แก่นเรื่องชัดเจนมากขึ้น คือ เมื่อเล่าประเด็นต่างๆ แล้ว ตอนจบสุดท้าย ผู้ฟังต้องได้รับสารตามที่ต้องใจไว้ตามแก่นเรื่อง
    • กำหนดทิศทาง ประเด็นต่างๆ จะนำไปสู่แก่นเรื่อง หรือ บอกสิ่งสำคัญที่สุดที่ผู้เขียนต้องการให้ผู้ฟังรู้ -- จะไม่สะเปะสะปะ
  • การนำเสนอสารคดี ต้องคำนึงถึง ...
    • รูปแบบการนำเสนอที่ดี
    • ทำยังไงให้ผู้ฟังได้รับอรรถรส ความบันเทิง ความเพลิดเพลิน ซึ่งขึ้นอยู่กับวางโครงเรื่อง การดำเนินเรื่องที่ดี การใช้ภาษา และ การเลือกใช้เสียงที่เหมาะสม รวมถึงเสียงผู้บรรยาย ที่ต้องน่าฟัง ชวนให้ติดตาม ในขณะเดียวกันก็น่าเชื่อถือ
  • การดำเนินรายการของสารคดี
    • แบบบรรยาย
      • บรรยายเนื้อหาโดยการเล่าจากบทที่เตรียมไว้
    • แบบสนทนา
      • ในรายการมีผู้มาสนทนากันในการให้ข้อมูล เช่น พ่อคุยกับลูก ลูกคุยกับแม่
    • แบบละคร
      • จำลองเหตุการณ์ มีตัวละคร มีสถานการณ์ ผูกเรื่อง มีปมปัญหา แล้วนำเสนอข้อมูลในลักษณะคลายปม
  • การนำเสนอสารคดี ต้องคำนึงถึง ...
    • เสียงอะไรที่ควรมีใน สารคดีบ้าง ?
    • อย่าลืม เสียงประกอบเสียงเพลง ... เสียงสัมภาษณ์ ... เสียงบรรยาย ...
    • 3 ส่วนนี้ต้องใช้ให้เหมาะสม
    • อย่าใช้เสียง sfx มากจนเกินไป และ ใช้ในที่ที่ไม่ควรใช้ ต้องเลือกใช้ให้เหมาะสม
    • อย่าลืมเสียงสัมภาษณ์ ใช้ผู้เชี่ยวชาญเล่าเรื่องแทนเรา
    • เพลงที่มีเนื้อ ต้องระวังเนื้อหาที่ไม่สอดคล้อง ถ้าหาเพลงมีเนื้อไม่ได้ ใช้บรรเลง
    • อย่าเขียนเป็นเสียงผู้บรรยายอย่างเดียว ทั้งเรื่อง ควรมีเสียงอื่นประกอบด้วย
  • การนำเสนอสารคดี ต้องคำนึงถึง ...
    • เนื้อหาที่ดี
    • ต้องได้ความรู้ใหม่ๆ ได้รู้เรื่องที่ไม่เคยรู้ ได้สาระ และ ส่งเสริมปัญญา สิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้จากการกำหนดแก่นที่ชัดเจน การมองเรื่องให้ได้ครบมิติ การจับประเด็นที่น่าสนใจ ครบด้าน ข้อมูลต้องถูกต้องแม่นยำ
    • ค้นคว้า สำคัญมาก ยิ่งค้นมาก ยิ่งรู้มาก ยิ่งรอบด้าน
    • = ข้อมูล
  • การนำเสนอสารคดี ต้องคำนึงถึง ...
    • ข้อมูลที่เอามาใช้ในงานสารคดีควรเป็นข้อมูลทั้ง กายภาพ และ จินตภาพ
    • ข้อมูลกายภาพ คือข้อเท็จจริงทางภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ เช่น แม่น้ำโขงยาวกี่กิโลเมตร มีการขุดลอกคลองลัดบางกอกน้อยมีปี พ . ศ . ใด พื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยากินบริเวณกี่ตารางกิโลเมตร
    • พวกนี้เป็นข้อมูลตายตัว เป็นตัวเลข เป็นสิ่งที่ไม่เปลี่ยนแปลง หรือ เปลี่ยนน้อย หาได้จากเอกสาร หนังสือต่างๆ
    • ข้อมูลทางจินตภาพ เป็นข้อมูลเกี่ยวกับทัศนะ ความคิด ความรู้สึก
      • ความคิด ความรู้สึก อาจเป็นของผู้เขียนบท หรือ บุคคลที่เกี่ยวข้องที่เรานำมาใช้ในรายการ
  • การนำเสนอสารคดี ต้องคำนึงถึง ...
    • แง่คิด มุมมองที่ดี
    • สารคดีที่มีคุณค่า นอกจากจะให้ข้อเท็จจริงแล้ว มักให้แง่คิด หรือ
    • มุมมองที่ดีด้วย โดยเฉพาะทำให้เกิดสำนึกในทางสร้างสรรค์
    • เช่น สำนึกที่รักและหวงแหนแม่น้ำอันเป็นเส้นเลือดหล่อเลี้ยงชีวิตและ
    • วัฒนธรรม
    • อาจสอดแทรกความคิดอยู่ในการนำเสนอประเด็นต่างๆ หรืออาจเสนอ
    • แง่คิดหลายอย่าง ให้คนเก็บไปคิดเองก็ได้
  • ประเด็นสารคดี
    • ประเด็นที่ดี
    • เป็นความสนใจของคน (Human Interest)
    • เป็นการสร้างสรรค์ใหม่ (Creative) เสนอเรื่องใหม่ อัพเดทจากสิ่งที่คนเสนอไปแล้ว ไม่ซ้ำรอยเดิม
    • ก่อให้เกิดทัศนคติเชิงบวก (Positive) ทำให้เกิดการคิดตามในเชิงสร้างสรรค์
    • มีเรื่องของอารมณ์ความรู้สึกมาเกี่ยวข้อง (Emotion) คือไม่ใช่เสนอข้อมูล ข้อเท็จจริงแห้ง แต่มีจินตนาการ
    • เป็นประเด็นที่ผู้เขียนรู้จริง มีข้อมูล น่าเชื่อถือ
    • เป็นประเด็นที่ชัดเจน ไม่ซับซ้อน หรือ ผู้เขียนต้องสามารถอธิบายให้ฟังง่ายได้
  • เทคนิคในการผลิต
    • การวางโครงเรื่อง
    • ว่าจะเริ่มเรื่องยังไง เรียงประเด็นก่อนหลังอย่างไร แบ่งเป็นช่วง เป็นตอนอย่างไร
    • จะใช้เสียงอะไรตรงไหน ใช้เสียงสัมภาษณ์อะไร ตอนไหน และ จะปิดท้ายให้
    • ประทับใจอย่างไร
    • ต้องมีจังหวะ ในการดำเนินเรื่อง คือ ต้องคิดว่า เปิดเรื่องน่าสนใจแล้ว ดำเนินเรื่อง
    • ไปถึงตรงไหนที่คนจะเริ่มเบื่อ ก็สลับเอาสิ่งที่ตื่นตาตื่นใจมาคั่นให้มีสีสัน และ
    • ดึงดูดความสนใจต่อ การเรียงประเด็นและการกำหนดการใช้เสียงและ
    • องค์ประกอบต่างๆ จึงสำคัญ
  • เทคนิคในการผลิตสารคดี
    • กำหนดองค์ประกอบในการนำเสนอ
    • ใช้เสียงอะไรบ้าง เสียงสัมภาษณ์ใคร บรรยายกี่คน
    เจ้าพระยา แก่น “สิ่งแวดล้อมในเจ้าพระยา” ประเด็น : ปัญหาสิ่งแวดล้อม ประเด็น : ผลกระทบต่อคนริมแม่น้ำ ประเด็น : สิ่งที่เปลี่ยนแปลงไป ประเด็น : การแก้ปัญหา
    • องค์ประกอบ ??
    • Sfx
    • สัมภาษณ์
    • เพลง
    • vox pop
  • เทคนิคในการผลิต
    • เทคนิคในการจูงใจผู้ฟัง
    • บทเริ่มและการนำเข้ารายการ
      • ใช้สิ่งแวดล้อมรอบตัวผู้ฟังมาเริ่มรายการ
      • นำเข้าสู่รายการด้วยเสียงประกอบ
      • ใช้รูปแบบละคร
      • ใช้ clip เสียงต่างๆ ที่เกี่ยวข้องมาดึงดูด
    • การเชื่อมรายการ
      • เชื่อมด้วยคำพูด
      • เชื่อด้วยเพลง
    • บทสรุปหรือจบเรื่อง : อาจทิ้งท้าย ให้คิดต่อ สรุปเรื่อง
    • การใช้เสียงประกอบ เป็นส่วนหนึ่งที่สร้างสีสัน และ เล่าเรื่อง
    • ชื่อเรื่อง ตั้งให้ดึงดูดใจผู้ฟัง
    • มารู้จักรายการ
    • นิตยสารทางอากาศกันบ้าง
    • Radio Magazine
  • รายการนิตยสารทางอากาศ ... คือ ?
    • ความยาวของรายการ ประมาณ 15 ถึง 20 นาที
    • มุ่งให้ความรู้และความบันเทิงแก่ผู้ฟัง
    • เน้นเรื่องที่ทันสมัย เหตุการณ์ปัจจุบัน หรือ ที่ตรงกับความอยากรู้
    • คำนึงถึงกลุ่มเป้าหมายเป็นสำคัญ
    • รายการนิตยสาร เป็นรายการที่ ผสมผสานหลายเรื่อง ( Topics) ในรายการเดียวกัน แต่ ไม่เน้นเจาะลึก ลงไปในเนื้อหา รวมทั้งมีเทคนิคในการเสนอเนื้อหาแต่ละเรื่องในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้เกิดความหลากสาระ
  • นิตยสารทางอากาศ มี 2 ลักษณะ
    • ยึดผู้ฟังเป็นหลัก
    • กำหนดกลุ่มเป้าหมาย กลุ่มผู้ฟังชัดเจน
    • และ สร้างรูปแบบรายการ เลือกเนื้อหา และ
    • รูปแบบในการนำเสนอให้สอดคล้องกับ
    • ความต้องการของผู้ฟังกลุ่มหลัก
    • ยึดเนื้อหาเป็นหลัก
    • ตีกรอบขอบเขตของเนื้อหา ให้อยู่ในเรื่องที่กำหนด เช่น
    • รายการนิตยสารเกี่ยวกับกีฬา
    • รายการนิตยสารเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยง รายการนิตยสารเกี่ยวกับอาหาร
  • ขั้นตอนในการผลิต เลือกประเภทนิตยสาร เลือกเนื้อหา เลือกหัวข้อเรื่อง กำหนดรูปแบบของแต่ละเรื่อง บทเชื่อม ประเภท และ กำหนดความยาว ตรงตามลักษณะ / วางแกนหลัก รายการทุกตอน ทุกช่วงสอดคล้องกับแกนหลัง (Theme) ตามช่วงต่างๆ ของรายการ เนื้อหาแต่ละเรื่องควรมีการนำเสนอต่างกัน วางโครงก่อนหลัง เชื่อมช่วงให้กลมกลืน
  • ขั้นตอนในการผลิต เช่น ผู้ฟังเป็นกลุ่มพ่อแม่ ผู้ปกครอง วัตถุประสงค์หลัก เสนอเรื่องราวที่เกี่ยวกับครอบครัว และ การเป็นพ่อแม่   แก่นหลักของเรื่อง ( Theme ) คือ เรื่องครอบครัว พ่อแม่ และ ลูก ลักษณะในการนำเสนอ ( Tone ) ก็ต้องมีลักษณะเป็นการให้ข้อมูล เป็นกันเอง แต่ต้องมีความน่าเชื่อถือ เพราะเป็นเรื่องของพ่อแม่ เด็ก และ ครอบครัว ต้องเป็นเนื้อหาที่มีประโยชน์ และ นำเสนออย่างน่าเชื่อถือ
  • ขั้นตอนในการผลิต กลุ่มผู้ฟังเป็น วัยรุ่น วัตถุประสงค์หลักของรายการ สร้างความเข้าใจในการเติบโตผ่านช่วงวัยรุ่น เพื่อก้าวสู่การเป็นผู้ใหญ่ที่ดี   ดังนั้น แก่นของรายการ คือ เรื่องของวัยรุ่น การปรับตัว ปัญหา อุปสรรค และ แนวทางในการดำเนินชีวิตของวัยรุ่น ลักษณะของรายการ เป็นกันเอง มีสีสัน มีลูกเล่นที่น่าสนใจ ไม่เสนอเนื้อหา ที่ยาวเกินไป ต้องหาสิ่งแปลกใหม่ ที่น่าสนใจ ถ้าเป็นเรื่องต้องสอน ควรมีรูปแบบการสอนให้คิด รายการต้องไม่น่าเบื่อ และ ดึงความสนใจกลุ่มวัยรุ่นได้ตลอดรายการ
  • ขั้นตอนในการผลิต ความยาวของรายการ ความถี่ในการออกอากาศ  วางแผนรูปแบบรายการ และ ช่วงต่างๆ ถ้าเป็นรายการรายวัน สร้างความน่าสนใจ และ ความหลากหลาย ให้คนติดตามรายการทุกวัน แต่ถ้าเป็นความถี่เป็นครั้งละสัปดาห์ ช่วงรายการอาจตายตัวได้ เพราะ ไม่น่าเบื่อเกินไป กำหนด concept ของแต่ละช่วงของรายการ ว่าจะเน้นนำเสนอเรื่องอะไร ซึ่งจะเป็น แกนกลาง ของช่วง แกนกลางนี้จะเป็นหลักอยู่ในทุกครั้งที่นำเสนอ แต่ในแต่ละครั้งที่นำเสนอจะมีเรื่องราวที่ต่างออกไป
  • ขั้นตอนในการผลิต รายการครอบครัวของเรา ช่วงรายการ ผู้หญิงเก่ง แกนกลาง แกนเฉพาะตอน เรื่องผู้หญิงที่มีความสามารถ ทำงานเพื่อสังคม เป็นแรงบันดาลใจ ผู้หญิงกับการเลี้ยงดูลูก ผู้หญิงที่ต้องเลี้ยงลูกคนเดียว ผู้หญิงที่ดูแลลูกของคนอื่น “ สอดคล้องกัน”
  • เทคนิคการผลิตนิตยสารทางอากาศ เทคนิคที่ต้องพัฒนา ในการผลิตรายการ นิตยสารทางอากาศ จัดลำดับเนื้อหา และรูปแบบให้น่าสนใจ การเชื่อมโยงรายการ
    • วางแกนกลางก่อน
    • จากนั้นทำโครงรายการ (outline)
    • กำหนดองค์ประกอบต่างๆ
    • เชื่อมให้มีเอกภาพ เป็นหนึ่งเดียวกัน
    • วิธีเชื่อม
      • เชื่อมด้วยคำพูดของผู้ดำเนินรายการหลัก
      • เชื่อมด้วยเพลง