Whitepaper transitie naar intelligente warmtenetten

  • 225 views
Uploaded on

Om de transitie naar duurzame energieopwekking te maken, is het noodzakelijk om van centrale energievoorziening te gaan naar decentrale energievoorziening. Naast de elektriciteitsvoorziening kan ook …

Om de transitie naar duurzame energieopwekking te maken, is het noodzakelijk om van centrale energievoorziening te gaan naar decentrale energievoorziening. Naast de elektriciteitsvoorziening kan ook de warmtevoorziening decentraal opgewekt worden.

In huidige warmtenetten spelen nog andere ontwikkelingen een rol die een stimulans vormen om over te gaan naar een decentrale warmteopwekking. DWA stelde een whitepaper op waarin die ontwikkelingenworden beschreven. Aan de hand van een voorbeeld wordt de transitie geillustreerd. Knelpunten worden beschreven en oplossingen aangedragen. Kortom, de filosofie over decentrale warmteopwekking.

More in: Technology
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
225
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
2
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” ir. J.M.E. (Jorik) van de Waerdt ir. J.J. (Hans) Buitenhuis DWA januari 2013
  • 2. Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” Om de transitie naar duurzame energieopwekking te maken, is het noodzakelijk om van centrale energievoorziening te gaan naar decentrale energievoorziening. Naast de elektriciteitsvoorziening kan ook de warmtevoorziening decentraal opgewekt worden. In huidige warmtenetten spelen nog andere ontwikkelingen een rol die een stimulans vormen om over te gaan naar een decentrale warmteopwekking. Deze whitepaper beschrijft die ontwikkelingen en illustreert de transitie aan de hand van een voorbeeld. Knelpunten worden beschreven en oplossingen aangedragen. Kortom, de filosofie over decentrale warmteopwekking. ir. J.M.E. (Jorik) van de Waerdt ir. J.J. (Hans) Buitenhuis DWA Allereerst worden de ontwikkelingen in huidige gevaar komt omdat een aanbieder zich wil warmtenetten beschreven. Vervolgens worden de terugtrekken om warmte te leveren. gevolgen van de ontwikkelingen getoond, de knelpunten aangegeven en de transitie naar Voor een gasgestookte elektriciteitscentrale speelt naast decentrale opwekking beschreven aan de hand van het feit dat het leveren van warmte niet hun core een voorbeeldcasus. Tenslotte geven we een business is, ook een ander probleem een rol, de eindbeeld van een decentraal gevoed warmte- zogenaamde sparkspread (Energiek, 2012). Doordat de netwerk. gasprijs minder is gedaald dan de elektriciteitsprijs, (FD I, 2012) kunnen elektriciteitscentrales niet meer tegen een Ontwikkelingen die transitie stimuleren acceptabele prijs warmte leveren. Centrales kunnen Huidige warmtenetten in Nederland worden meestal besluiten zich terug te trekken van het leveren van gevoed door één vaste producent (aanbieder). warmte aan het warmtenet. Deze aanbieder is in veel gevallen een elektriciteitscentrale, afvalverbrandingscentrale of Bij afvalverbrandingscentrales speelt ook een ander een gebouw waar een industrieel proces plaatsvindt probleem een rol. Door een overcapaciteit aan en waar restwarmte vrijkomt. De warmtevoorziening afvalverbrandingsinstallaties (AVI) vindt er al jaren vindt hierbij centraal plaats vanuit één aanbieder. een strijd plaats op de markt voor afvalverbranding Een belangrijke overeenkomst tussen deze (FD II, 2012). Afvalverbrandingsinstallaties aanbieders is dat het niet hun core business is om produceren elektriciteit tegen dumpprijzen en zijn warmte te leveren aan een warmtenet. Een dus minder rendabel. bedreiging kan zijn dat de leveringszekerheid in 2 / 12
  • 3. Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” Op langere termijn is er minder afval beschikbaar bruikbaar warmtenet. Dit huidige warmtenet moet omdat er meer stimulans is om afval te dus worden omgeturnd tot een warmtenet waarop hergebruiken en afval ook meer hergebruikt kan meerdere warmteaanbieders en warmtevragers zijn worden (circulaire economie). De overcapaciteit zal aangesloten. Tevens moet een aanbieder ook een daarom alleen maar stijgen. Om dit tegen te gaan, vrager kunnen worden en andersom. kan deze strijd uit idealistisch oogpunt een bedreiging zijn voor inzameling en recycling van Voorbeeld transitie afval. Hergebruik van afval komt daardoor in Om de gevolgen van de hiervoor beschreven gevaar, in weerwil van Nederlands en Europees ontwikkelingen duidelijk te maken en om de transitie milieubeleid (Recycling, 2009; Duurzame wijk, naar een warmtenet met decentrale 2012). Het kan een logisch gevolg zijn dat AVI’s warmtevoorziening te laten zien, is er een zich terugtrekken waardoor de warmtelevering in voorbeeldcasus ontwikkeld van één centrale voor gevaar komt. warmteproductie en een viertal afnemers. De warmteproducent en de vier afnemers zijn Voor alle CO2-producerende bedrijven geldt dat ze aangesloten op een warmtenet met vertakkingen. verplicht zijn certificaten te kopen waarmee ze een De afnemers bestaan uit: een tweetal bepaalde hoeveelheid CO2 mogen uitstoten. Die glastuinbouwbedrijven, een woonwijk en een certificaten mogen worden verkocht en van andere kantoorwijk (utiliteitsbouw) (figuur 1). De bedrijven worden gekocht (emissiehandel). Door leidingstukken worden aangegeven met een letter een overaanbod, mede door de economische crisis, en de stromingsrichtingen met pijlen. De dimensies zijn de prijzen voor de certificaten laag. De van de leidingen staan in het kader 1. Europese Commissie kondigde aan om de CO2prijs te laten stijgen (Trouw, 2012). Het wordt dus Voor de berekeningen wordt ervan uitgegaan dat duurder om CO2 uit te stoten, waardoor het het aanbod altijd aan de vraag voldoet. Tevens produceren van warmte (op basis van fossiele moeten de warmteproducenten zorgen dat er een brandstoffen) alleen maar duurder zal worden. drukverschil over de warmtewisselaar aan de afnamepunten wordt geleverd van tenminste 15 Om meer duurzame warmte-opwekkers toe te kPa (in verband met de berekening van de passen, zijn huidige warmtenetten niet geschikt. pompenergie). Duurzame opwekking is vaak afhankelijk van het klimaat. Dit geeft een grilliger aanbod. Om toch de In deze paragraaf worden een aantal situaties warmte af te geven, biedt een warmtenet met beschreven en doorgerekend die van toepassing decentrale energievoorziening kansen. Hierdoor zijn bij de transitie van een centraal gevoed kan een zonnecollector warmte blijven leveren en warmtenetwerk naar een decentraal gevoed een wkk-installatie meer draaiuren maken. Tevens warmtenet. Hieronder volgen de beschrijvingen van zijn er meerdere aanbieders mogelijk. de situaties en van de resultaten. Vraag en aanbod van warmte van de actoren zijn Als de huidige centrale producenten (aanbieders) weergegeven in tabel 1. De berekeningen zijn zich om uiteenlopende redenen terug zouden willen gemaakt voor één situatie en nog niet voor een heel trekken, komt de warmtelevering in gevaar. Nieuwe jaar rond. Deze berekeningen zijn bedoeld als duurzame aanbieders moeten deze warmtelevering illustratie. gaan vervullen. In veel gevallen ligt er een 3 / 12
  • 4. Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” 1. Centrale warmtevoorziening elektrische pompvermogen bij de centrale ongeveer De huidige situatie is gebaseerd op een centraal 44 kW moeten zijn. gevoed warmtenetwerk waarbij alle vragers (4) aangesloten zijn op het warmtenet. Dit In dit geval wordt de warmte enkel geleverd door de warmtenetwerk is gedimensioneerd op een op centrale. Deze leverancier bepaalt de warmte- vollast draaiende vraag en dus ook centrale. Het tarieven en heeft een monopolie op de totale warmtevraagvermogen is 10.000 kW. warmtelevering. Hierdoor is er geen plaats voor Dit moet ook worden geleverd worden door de andere warmteaanbieders, laat staan duurzame centrale (A). Om een minimaal drukverschil over het warmteaanbieders. afnamepunt te krijgen van 15 kPa zal het Tabel 1: Warmtevraag (-) en aanbod (+) van de actoren voor iedere beschreven situatie ACTOREN SITUATIE 1 SITUATIE 2 SITUATIE 3 SITUATIE 4 SITUATIE 5 SITUATIE 6 +10.000 +5.000 +500 +500 0 0 B – Tuinder met WKK [kW] -3.000 0 0 0 +1.000 +1.000 C – Woonwijk met collectoren [kW] -2.000 -2.000 -2.000 -2.000 +500 +500 D – U-bouw met geothermie [kW] -2.000 0 +1.500 +1.500 +1.500 +1.500 E – Tuinder [kW] -3.000 -3.000 0 0 -3.000 -3.000 Pompvermogen [kW] 43,5 16,3 7,2 5,0 6,9 6,9 CO2-uitstoot [kg/h] 3.303 1.651 246 246 387 387 A – Centrale [kW] Leidingdimensies Leidingstuk Lengte [m] a 490 147 b 340 131 c 310 16 d 210 48 e 210 80 f 340 14 g 490 204 h 210 76 i 210 15 j 4 / 12 Diameter [mm] 210 22
  • 5. Vermogen Volumestroom Druk Pompvermogen B - Tuinder 3000 287 28,9 0,0 kW m3/h kPa kW c 287 m3/h 1,06 m/s 0,50 kPa ← d b ↓ ↓ C - Woonwijk Vermogen Volumestroom Druk Pompvermogen 2000 192 16,3 0,0 kW m3/h kPa kW 192 m3/h 1,54 m/s 8,21 kPa 192 m3/h 0,28 m/s 0,32 kPa g → 192 m3/h 1,54 m/s 4,93 kPa 192 m3/h 1,54 m/s 7,80 kPa i ↓ e h → j 479 m3/h 3,84 m/s 13,22 kPa → 287 m3/h 2,30 m/s 3,35 kPa 958 m3/h 1,41 m/s 4,60 kPa ↓ kW m3/h kPa kW 479 m3/h 1,47 m/s 6,85 kPa a 10000 958 40,9 43,5 ↓ A - Centrale Vermogen Volumestroom Druk Pompvermogen x 2000 192 15,0 0,0 3000 287 19,7 0,0 kW m3/h kPa kW kW m3/h kPa kW volumestroom stroomsnelheid drukverlies [m3/h] [m/s] [kPa] leidingstuk met letter x met, D - Utiliteitsbouw Vermogen Volumestroom Druk Pompvermogen E - Tuinder Vermogen Volumestroom Druk Pompvermogen Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” Figuur 1: Warmtenet met een viertal warmte-afnemers en één centrale (situatie 1) 5 / 12
  • 6. Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” 2. Centrale warmtevoorziening na wegvallen vragers 3. Decentrale productie-units aansluiten op bestaand Door de sparkspread en de hogere prijs voor CO2- warmtenet uitstoot stijgt de prijs voor warmte. In deze casus Wanneer afnemers naast het vragen van warmte ook besluiten een glastuinbouwbedrijf (B) en het warmte kunnen leveren aan het warmtenet door middel kantoorterrein (D) om zich af te sluiten van het van hun warmteopwekker (wkk-installatie en warmtenet en zelf warmte op te wekken. Bij een geothermiebron), moet er een decentraal gevoed tuinder wordt een wkk-installatie geplaatst en bij het warmtenet ontwikkeld worden. In deze situatie levert de kantoorterrein een geothermiebron. Deze twee geothermiebron van het kantoorterrein samen met de afnemers zullen geen warmte meer afnemen en hier centrale warmte aan de woonwijk (tabel 1). De tuinders dus ook niet meer voor betalen. De vaste kosten van hebben beide geen warmtevraag. de exploitatie van het warmtenet zullen hierdoor per aansluiting hoger worden, waardoor warmte niet meer Het kantoorterrein is nu geen vrager van warmte, maar geleverd kan worden tegen een acceptabele prijs. een aanbieder. Om dit mogelijk te maken, zal het Nog meer afnemers zouden met de gedachte kunnen afleverstation aangepast moet worden (kader 2). Tevens spelen om zich af te sluiten van het warmtenet. zal iedere aanbieder van warmte een eigen pomp moeten hebben om de warmte te kunnen transporteren. Wanneer In veel gevallen is er geen warmtevraag bij de dit gerealiseerd is, kan het kantoorterrein ook warmte tuinder met wkk-installatie en het kantoorterrein met leveren. Er vindt dus meer toepassing van duurzame geothermiebron. In deze gevallen is er wel warmte energie plaats in de vorm van geothermie. Tevens kan nu beschikbaar die nu niet gebruikt kan worden. In zo’n de uitstoot van CO2 door de wkk afgevangen worden en geval is een decentraal warmtenet wenselijk en kunnen gebruikt worden om de groei van planten te bevorderen. de wkk-installatie van de tuinder en de geothermiebron De geothermiebron verbruikt tijdens de productie van ingezet worden om warmte te leveren aan andere warmte minder fossiele brandstoffen. Daarom zijn de afnemers, zodat de centrale minder hoeft te leveren. marginale kosten voor warmte van de geothermiebron Tevens kunnen warmte-opwekkers efficiënter ingezet lager dan voor warmte van de centrale. Er kan dus tegen worden. een lagere prijs warmte geleverd worden en er vindt dus meer concurrentie plaats. Om vraag en aanbod te reguleren zal er een “intelligent warmtenet” moeten Figuur 2: Schematische weergave werking warmtenet met warmtemarkt (ontwikkeld in samenspraak met Eneco) Warmtevraag Actor A t.b.v. eigen proces worden ontwikkeld (figuur 2). Warmteaanbod Actor A t.b.v. eigen proces Warmtemarkt Regelt vraag en aanbod Coördineert optimale economische inzet Realtime en continu berekening Warmtevraag Actor A Bepalen van vraag en inzetkaders Warmteaanbod Actor A Dynamisch fysisch netberekeningsmodel Mogelijkheden of beperkingen net aangeven Warmtevraag andere actoren Warmte-aanbod andere actoren Distributievraag aan netwerk A - Centrale Vermogen A - Centrale Vermogen 10000 kW a ↓ A - Centrale Vermogen 10000 kW 10000 kW → a a ↓ → ↓ b 6 / 12 ↓ E - Tuinder Vermogen j 3000 kW b ↓ E - Tuinder Vermogen B - Tuinder Vermogen ← E - Tuinder Vermogen c ↓ D - Utiliteitsbouw Vermogen 2000 kW h d h ↓ ↓ → → g g g ↓ e e C - Woonwijk Vermogen 2000 kW ↓ D - Utiliteitsbouw Vermogen 2000 kW D - Utiliteitsbouw Vermogen 2000 kW → e 3000 kW i 3000 kW ← ↓ c d → B - Tuinder Vermogen i 3000 kW ← h ↓ 3000 kW → i 3000 kW c ↓ d b → B - Tuinder Vermogen → j j C - Woonwijk Vermogen ↓ C - Woonwijk Vermogen 2000 kW ↓ 2000 kW
  • 7. Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” Het grote verschil tussen een intelligent warmte- om een leidingstuk aan te leggen zodat er een net (smart thermal grid) en een conventioneel ringleiding ontstaat (figuur 3). warmtenet is dat de warmtelevering van centraal naar decentraal gaat. Op het warmtenet worden In deze situatie levert de geothermiebron van het meerdere aanbieders aangesloten. Deze kantoorterrein (D) samen met de centrale (A) aanbieders kunnen ook weer vragers worden. Het warmte aan de woonwijk. De tuinders hebben zijn actoren op de warmtemarkt. Vraag en aanbod beide geen warmtevraag. Dit is dezelfde situatie worden op elkaar afgestemd op een warmte-markt als situatie 3, maar nu is er een ringleiding of handelsplatform. Dit stelt de volgende eisen gevormd (figuur 3). aan een intelligent warmtenet: 1 minste weerstand. Warmte wordt nu over een Warmteaanbieder moet warmtevrager kunnen kleiner stuk gepompt waardoor het benodigde worden en andersom; elektrische pompvermogen met 30% wordt Om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen gereduceerd. Dit resulteert in een lagere CO2- is een warmtemarkt noodzakelijk. 3 De volumestromen volgen nu de weg van de warmtevragers aangesloten; 2 Meerdere warmteaanbieders en uitstoot en een lager tarief voor de warmte. Hierdoor is de geothermie, als duurzame Elke warmtevrager of warmteaanbieder geeft zijn energiebron, concurrerender. warmtevraag of warmteaanbod door aan de warmtemarkt en een fysisch netberekenings- 5. Intelligent warmtenet met ringleiding en model. Het fysische netberekeningsmodel duurzame opwekkers berekent de situatie door op beperkingen en Door de hogere flexibiliteit kunnen er nu meerdere mogelijkheden. Via een interface worden de opwekkers aangesloten worden op het warmtenet. situaties continu en real time doorgegeven aan de Naast de geothermiebron kan bijvoorbeeld ook warmtemarkt. De warmtemarkt stemt uiteindelijk een veld van zonnecollectoren aangesloten vraag en aanbod op elkaar af en beslist wie er worden. In de buurt van de woonwijk is een warmte gaat leveren. Warmteaanbieders kunnen zonnecollectorenveld geplaatst die als eerste de dus “overruled” worden om geen warmte te woonwijk voorziet van warmte en bij een leveren aan het net. warmteoverschot warmte levert aan het warmtenet. 4. Intelligent warmtenet met ringleiding De circulatiepomp bij de geothermiebron in De wkk-installatie, de geothermiebron en het situatie 3 moet nu het grootste deel helemaal naar zonnecollectorenveld leveren nu warmte aan de de woonwijk (C) pompen. Dit resulteert in een tuinder zonder wkk-installatie. Daarbij hoeft de totaal pompvermogen van ongeveer 7 á 8 kW. centrale niks te leveren (figuur 5). Zo kan men Om meer flexibiliteit in het warmtenet te creëren gebruik maken van het huidige warmtenet en de en om het energieverbruik van de centrale hoeft minder te leveren. De duurzame circulatiepompen te reduceren, is het wenselijk opwekkers kunnen meer draaiuren maken, wat gunstiger is voor hun efficiëntie. 7 / 12
  • 8. Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” Het geheel van vraag en aanbod wordt geregeld wordt bepaald door de warmtemarkt met behulp door middel van de warmtemarkt. van het vraag- en aanbodprincipe. De centrale levert in dit geval geen warmte. Elke aanbieder van warmte heeft verbruiks- Een groot aandeel van de warmte wordt nu kosten voor zijn warmte (marginale kosten, geleverd door duurzame energiebronnen €/GJ). De wkk verbruikt gas en elektriciteit voor (zonnecollectoren en geothermiebron). Deze zijn pomp, de geothermiebron verbruikt bronnen leveren warmte tegen lagere elektriciteit voor het oppompen en rondpompen verbruikskosten en zijn hierdoor concurrerend van warmte en de zonnecollectoren verbruiken (figuur 4). Het grotere aandeel duurzame elektriciteit voor de pompen in het collector- energiebronnen in de warmtelevering resulteert circuit en voor de pomp in het warmtenet. Er in lagere CO2-uitstoot. kan dus voor ieder moment een aanbodprofiel worden opgesteld met het aan te bieden 6. Intelligent warmtenet met overaanbod vermogen en de daarbij behorende marginale Het kan goed voorkomen dat er een kosten. De zonnecollectoren (C) bieden een overaanbod is aan warmte. Producenten thermisch vermogen van 500 kW en de kunnen meer warmte aanbieden dan dat er geothermiebron (D) een thermisch vermogen warmtevraag is. In dat geval moeten sommige van 1.500 kW. De wkk (B) heeft een thermisch aanbieders hun warmte niet leveren. Het wel of vermogen van 2.000 kW over terwijl de tuinder niet leveren van warmte door de aanbieders (E) maar 3.000 kW (rode lijn) vraagt (figuur 4). Afleverstation voor decentrale opwekking Eén van de kenmerken is dat warmteaanbieder ook een warmteafnemer moet kunnen worden. Daarom is het nodig om iedere warmteaanbieder van een circulatiepomp te voorzien. In de figuur hieronder wordt het afleverstation schematisch weergegeven van ieder actor. De actor gedraagt zich in de ene situatie als een warmtevrager (boven) en de andere keer als een warmteaanbieder. De afleverstations moeten dus geschikt worden gemaakt zodat de volumestroom omgekeerd kan worden. Daarbij horen naast een circulatie ook een regelventiel. 8 / 12
  • 9. Vermogen Volumestroom Druk Pompvermogen B - Tuinder 1000 96 21,1 2,2 kW m3/h kPa kW c 96 m3/h 0,35 m/s 0,07 kPa → d b e ↑ ← ↑ C - Woonwijk Vermogen Volumestroom Druk Pompvermogen 500 48 22,3 1,2 kW m3/h kPa kW 48 m3/h 0,38 m/s 0,61 kPa 21 m3/h 0,06 m/s 0,00 kPa 144 m3/h 0,21 m/s 0,19 kPa g ← 69 m3/h 0,55 m/s 0,72 kPa 123 m3/h 0,98 m/s 3,34 kPa ↑ f h i 287 m3/h 2,30 m/s 3,35 kPa 165 m3/h 1,32 m/s 1,70 kPa j 0 m3/h 0,00 m/s 0,00 kPa → → ↓ kW m3/h kPa kW 165 m3/h 0,50 m/s 0,07 kPa a 0 0 20,1 0,0 ↑ A - Centrale Vermogen Volumestroom Druk Pompvermogen x 3000 287 15,0 0,0 kW m3/h kPa kW volumestroom [m3/h] stroomsnelheid [m/s] drukverlies [kPa] leidingstuk met letter x met, D - Utiliteitsbouw Vermogen 1500 kW Volumestroom 144 m3/h Druk 21,9 kPa Pompvermogen 3,5 kW Vermogen Volumestroom Druk Pompvermogen E - Tuinder Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” Figuur 3: Intelligent warmtenet met ringleiding met verschillende afnemers en aanbieders (situatie 5) 9 / 12
  • 10. Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” Aanbodprofiel 20 18 Marginale kosten [€/GJ] 16 14 12 10 8 6 4 2 0 0 1000 2000 3000 4000 5000 6000 7000 8000 9000 10000 Vermogen [kWth] zonnecollectoren geothermiebron wkk-installatie centrale Figuur 4: Aanbodprofiel met het aangeboden thermische vermogen en de daarbij behorende marginale kosten (situatie 6) Zoals is te zien in figuur 4 zijn de marginale aan het warmtenet. De wkk zal dus in deellast kosten van de warmte te leveren door de moeten draaien of hij zal die andere 1.000 kW zonnecollectoren het laagst, gevolgd door de moeten leveren aan een buffer. Vanuit de markt geothermiebron. Om warmte te leveren tegen zo van vraag en aanbod wordt de wkk dus laag mogelijke kosten worden de zonne- ‘overruled’ en mag hij niet meer warmte leveren collectoren en geothermiebron ingezet om omdat er een overaanbod aan warmte is en de warmte te leveren. Om helemaal aan de variabele kostprijs voor de warmte van de wkk warmtevraag te voldoen zal de wkk-installatie het hoog is. laatste deel moeten leveren. De aangeboden prijs van de wkk-installatie zal betaald worden Dit voorbeeld laat zien dat duurzame bronnen door de warmteafnemer. Het verschil met de eerder worden toegepast. Het aandeel van gemaakte kosten is de winst van de duurzame opwekkers in de totale warmtelevering warmteaanbieders of de exploitant van het zal toenemen op basis van de lage kostprijs. Het gehele netwerk. Zo werkt het momenteel ook op maakt de duurzame opwekkers meer de Nederlands elektriciteitsmarkt (spot markt) concurrerend. waarbij blokken van een uur ingezet worden. Conclusie De zonnecollectoren (C) zullen nu warmte Uit de berichtgeving en onderzoek blijkt dat er leveren met een vermogen van 500 kW en de veel ontwikkelingen plaatsvinden in huidige geothermiebron (D) met een vermogen van 1.500 warmtenetwerken. kW. De wkk (B) mag nu maar 1.000 kW leveren 10 / 12
  • 11. Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” Deze ontwikkelingen vormen een stimulans om moeten worden. Dit alles zal resulteren in een naar een warmtenetwerk te gaan met decentrale intelligent warmtenetwerk met de volgende warmtevoorziening. De voornaamste kenmerken: ontwikkelingen zijn: 1  Toepassing duurzame energiebronnen;  Efficiënter gebruik van warmte;  Verslechterde sparkspread;  Overcapaciteit verbrandingsinstallaties;  Bedreiging voor recycling afval;  Meerdere warmteaanbieders en Niet de core business van de warmtevragers aangesloten; 2 Warmteaanbieder moet warmtevrager kunnen worden en andersom; 3 Om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen is een warmtemarkt noodzakelijk. warmteproducent;  De situaties in de voorbeeldcasus schetsen het Aankondiging stijging CO2-prijs. beeld dat intelligente warmtenetten kunnen bijdragen aan de volgende doelstellingen: Aan de hand van een voorbeeldcasus zijn de  Minder CO2-uitstoot; knelpunten in de transitie naar decentrale  Duurzame energie; warmtevoorziening beschreven en oplossingen  Benutting van het potentieel aan energiebesparing; aangedragen. Afleverstations moeten aangepast worden en iedere warmteaanbieder moet een  lange termijn; circulatiepomp hebben om warmte te kunnen leveren aan het netwerk. Ook kan het voorkomen  ringleiding. Voor het afstemmen van vraag en Een versterkte positie van Nederland in essentiële sectoren; dat in sommige gevallen het warmtenetwerk moet worden aangepast tot bijvoorbeeld Concurrerende energieprijzen op korte en  Sneller meer concurrerend maken van duurzame energieopties. aanbod zal een handelsplatform ontwikkeld Figuur 5: Traditionele warmtenetten zouden moeten transformeren naar intelligente (slimme) netten waarop meerdere productie-eenheden kunnen worden aangesloten (Ingenia, 2012) 11 / 12
  • 12. Whitepaper Transitie naar “intelligente warmtenetten” Referenties DUURZAME WIJK, 2012 HTTP://WWW.DUURZAMEWIJK.NL/?P=3444, BEZOCHT OKTOBER 2012 ENERGIEK, 2012 HTTP://WWW.ENERGIEK2020.NU/NIEUWS/DETAIL/SPARKSPREAD-LANGERE-TERMIJN-VERDERVERSLECHTERD/, BEZOCHT OKTOBER 2012 FD I, 2012 BÖKKERING, I., FINANCIEEL DAGBLAD; NUON € 1 MRD MINDER WAARD; 31 OKTOBER 2012 FD II, 2011 VERBEEK, J., FINANCIEEL DAGBLAD; SITA VOEGT VERBRANDINGSOVEN TOE AAN REEDS OVERVOLLE AFVALMARKT; 19 OKTOBER 2012 INGENIA, 2012 HTTP://WWW.INGENIA.NL/FLEX/SITE/PAGE.ASPX?PAGEID=18560, BEZOCHT DECEMBER 2012 RECYCLING, 2009 HTTP://WWW.RECYCLINGNETWERK.ORG/NIEUWS/PERSBERICHT%20RECYCLINGSE CTOR.PDF, BEZOCHT OKTOBER 2012 TROUW, 2012 TROUW; BRUSSEL WIL CO2-UITSTOOT DUURDER MAKEN; 25 JULI 2012 Voorbeeldproject kassenwarmtesysteem Hoogeland De nieuwbouwwijk Hoogeland-Oost te Naaldwijk gaat ruim 41% minder CO2 uitstoten dankzij de toepassing van een energiesysteem dat is gebaseerd op individuele warmtepompen en collectieve warmte- en koudeopslag (wko) in de bodem. In totaal staan ruim 700 energiezuinige woningen en ongeveer 26.500 m² aan utiliteits- en zorggebouwen gepland voor deze wijk. De op ongeveer 1500 meter afstand van de wijk gelegen tomatenkas van de telersvereniging Prominent gaat ’s zomers warmte leveren aan de wijk. Warmte en koude worden uitgewisseld. Hierbij kan een afnemer ook een aanbieder worden en andersom. Meer informatie is te vinden op www.dwa.nl/hoogeland. 12 / 12