Leven In Umbrie 2005-2006 - Willemijn Lindeboom

  • 631 views
Uploaded on

Een selectie uit de blogs van: …

Een selectie uit de blogs van:

2005 en 2006

Willemijn Lindeboom

Inleiding

Dit boekje bestaat uit een selectie van de blogs die ik schreef in 2005 en 2006.

De blog schrijf ik nog altijd en is te vinden op: http://villainumbria.wordpress.com/

More in: Travel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
631
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Een selectie uit de blogs van: 2005 en 2006 Willemijn Lindeboom Zonsondergang Umbrie Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 1 www.villainumbria.com
  • 2. InhoudsopgaveInleiding 5Rare jongens en meisjes die Umbri 6Vrije hond 8Elk begin is lastig? 9Zomertijd? 10Lokale weersvoorspel technologie 11Verantwoordelijkheid 12Muziek uit het niets 13Handrem 14Sassi - Stenen 15Beppone 16Oud Vrouwtje 17Eten 18Vin Santo 20Koffiezetapparaat 21Carnevalsnacks 22Lam Gods 23Aspergepolitie 24Koffie 25Rauwe Tuinbonen 26IJskoffie 27Cocomero 28Aperitivo 29Ruzie bij de slager 30Funghi - paddestoelen 31Vijgen en water 32Wild zwijn 33De jagershut van binnen 34Geplukt! 36Olijfplukmethodes 37Kaki 38Olijven inmaken 39Wonen in de natuur van Umbrie 40 Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 2 www.villainumbria.com
  • 3. Sprokkelvrouwtje 42Spezzare 43Uitstekende service 44Wilde asperge tijd 45Rucola 46Uiltjes 47Insecten? 48Honden testen 49Bosje bloemen? 50Mooi verhaal 51De echte jacht 52Gewonde 53Blaadjes 54Vuurtje 55In de rij … en bureaucratie 56L’Ufficio Postale 58Bollo auto 59Postkantoor stampij 60Voordringen 62Italiaanse gewoontes en gebruiken of gebreken 63Nieuwjaarsrecepties (die hebben we hier niet) 65Een moetje 66Vertrouwend parkeren 67Vrouwendag 68Zegeningen van de priester 69Paasregen 70Italië verliest haar vader 714 april 72Dorpskapper 73Mis 74Bellen tijdens de film 75La mamma 76Elegant? 77Straf van God? 78Winkeltje 79Mond vol tanden 80Dametjes 81Afspraak nakomen 82Rood 83 Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 3 www.villainumbria.com
  • 4. Italiaans oud & nieuw 84Italiaanse Taal 85Betekenissen in de war 87Girasoli 88Verboden 89Sexy shops 90 Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 4 www.villainumbria.com
  • 5. Inleiding Dit boekje bestaat uit een selectie van de blogs die ik schreef in 2005 en 2006.De blog schrijf ik nog altijd en is te vinden op: www.villainumbria.com/nl/umbrie-blog De blogs bestaan veelal uit korte observaties. Cultuurverschillen, mijn (voor delokale bevolking) domme vragen, het eten, het wonen in de natuur … het zijnallemaal korte stukjes die een idee geven van het echte Italië en dan vooral hetplatteland van Italië (heuvelachtig in mijn geval). Laat ik mij eerst even heel kort voorstellen. Ik woon sinds 2001 in Italië en benhier bij toeval terecht gekomen. Was onderweg van Zambia (in Afrika), waar ik vijfjaar heb gewoond, naar Nederland en ben eerst in Umbrie op vakantie gegaan. Datwas zo leuk dat ik besloot hier te blijven. Ik ben afgestudeerd als bedrijfskundigingenieur (Universiteit Twente). Ik hield mezelf de eerste jaren in Italië in leven door allerhande klussen voorbuitenlandse huizenbezitters op te lossen, zogenaamd ’house management’. Toenvroegen kennissen of ik hen kon helpen hun vakantiehuisje te verhuren. Dat wilde ikwel proberen en binnen de kortste tijd had ik een heel aantal vakantiehuisjes inUmbrie. Zo is Villa in Umbria (www.villainumbria.com) ontstaan. Ik woon ideaal, in een originele verbouwde varkensstal, eigendom vanAmerikanen die hier op een heuvel meerdere huisjes bij elkaar hebben. Ik ben hunoppasser, tuinier en klusjes-uhm-‘man’. Veel plezier met deze blogs en … wellicht tot ziens in Umbrie! Willemijn, Perugia, maart 2013 Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 5 www.villainumbria.com
  • 6. Rare jongens en meisjes die Umbri Vrij naar Rare jongens die Romeinen van Asterix en Obelix. Een paar blogs over typische voorvallen met mensen uit de buurt (dat wil zeggen Umbrie). Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 6 www.villainumbria.com
  • 7. Foto van wat oudjes in BevagnaLeven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 7 www.villainumbria.com
  • 8. Vrije hond Een paar dagen geleden reed ik met de gepensioneerde man met wie ik vaaksamenwerk, door het dorpje beneden mij. Ik zette hem thuis af. Er loopt altijd eenhond door het dorp, die niet echt bij iemand hoort, maar wel door een familiegevoed wordt. Dat gebeurt wel vaker in Italië. De hond strompelt de laatste weken nogal en is volgens mij lichtjesaangereden geweest, of heeft een ander ongelukje gehad. Misschien heeft iegewoon een doorn in z’n poot? Ik zei dus geheel spontaan: ’dat arme beestje, kijk hem strompelen en niemanddie kijkt wat er met hem is’. Mijn bijna bejaarde werk-vriend keek me aan alsof ikeen echte idioot was. Gebeurt wel vaker overigens. Hij zei geheel serieus en met grote frustratie: ”Arme hond? Arme hond? Ben jegek! Dit is de meest gelukkige hond in de verre omstreken. Hij is loopt vrij rond engaat alle wijfjes af, een voor een. Dat is pas leven!” Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 8 www.villainumbria.com
  • 9. Elk begin is lastig? Een mistige ochtend, maar de twee gepensioneerde mannetjes die deze weekeen terras af kwamen maken zijn gelukkig toch op komen dagen. We hadden hetwerk begin november half af en zouden nu alleen nog even de stenen moetenleggen die ik in de tussentijd had besteld, samen met een lading zand en cement.Op de een of andere manier bleken de maanden die voorbij zijn gegaan het heleterras veranderd te hebben. Niet letterlijk uiteraard, maar het leek wel zo. Waar in november alles prima was, was het vanochtend een zuchten ensteunen en veel gevloek, want er bleek niets te kloppen. Daar sta je dan met dietwee mannen die op alle manieren weten te beredeneren waarom het niet kan zoalsjij het zou willen. Gelukkig weet ik inmiddels dat het werk altijd op deze manierbegint. Alsof ze zichzelf moed in staan te spreken alvorens te gaan beginnen, maartegelijk wel duidelijk willen maken dat het natuurlijk heel lastig is allemaal. Heeeeelerg lastig. Na anderhalf uur passen en meten en tien keer op en neer lopen met extramateriaal dat nog nodig was, ging ik even weg. Kwam een kwartier later terug eneen hoek van het terras was al zo goed als klaar ... zo gaat dat zo vaak hier. Eerstkrijg je te horen dat het niet kan en moet er uitgebreid moeilijk gedaan worden. Evenlater is het af. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 9 www.villainumbria.com
  • 10. Zomertijd? Gebukt over de haag van lavendel waar, tussen de planten in, een irritant grotehoeveelheid diepgeworteld onkruid bleek te zijn gaan wonen, hoorde ik ineens hetgekakel van twee oude vrouwtjes die hun asperge rondje deden. We kennen elkaarinmiddels, zij lopen altijd licht gekromd naar eetbare natuur te zoeken terwijl ik metmijn hond voorbij jog, even stoppend voor een praatje. Andere keren ben ik in detuin bezig, zoals vandaag, en sta nog meer gekromd dan zij te wieden. Ik gooi hetonkruid weg waarin deze vrouwen de heerlijkste groentes zien. Inmiddels weet ikdat ook, maar aangezien ik niet weet hoe heerlijke groente te verkrijgen uit datonkruid, ben ik opgehouden mij er zorgen over te maken. Alles dat ik eet blijkt eenafgrijselijk bittere smaak te hebben. Goed, daar stond ik dus met zere rug, de complimenten aanhorende van dezevrouwen die eruit zien alsof ze al een eeuw meegaan en energie hebben voor nogeen eeuw. Na de stand van de asperges uitgebreid besproken te hebben, vroeg ikhen hoe laat het was. Ze hadden allebei een horloge en de een zei dat ze het niet opde minuut wist, maar het moest rond half drie zijn. De andere zei dat het veertigover twee was. Ik was blij met de antwoorden, bleek toch nog meer tijd te hebbendan ik had geschat. Ik ging even later naar huis om me om te kleden voor een afspraak die ik omvier uur had. Bleek het inmiddels vier uur te zijn. De vrouwtjes hadden unaniem detijd op hun horloge nog niet naar zomertijd veranderd. Ik heb nu zelfs hetvermoeden dat ze heel die zomertijd aan hun laars lappen. Ga de volgende keer alsik ze weer ’ns tegenkom, nogmaals de tijd te vragen. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 10 www.villainumbria.com
  • 11. Lokale weersvoorspel technologie Het weerbericht had gezegd dat het vandaag zou gaan regenen. Ik ben bij eenhuis met wat gepensioneerde werklui bezig een terras aan te leggen (dwz, ik ga eenpaar keer per dag kijken en help beslissingen nemen en bestel materiaal en zo). Devraag rees of ze vandaag zouden komen werken, gezien de grimmigeweersverwachting. De muratore (metselaar) zei dat hij altijd wist wanneer het gingregenen, want dan droomde hij over de Tiber rivier vol modderig water en over wittedieren. De andere zei dat hij het in zijn lichaam voelde als het zou gaan regenen,dan deed een bepaalde plek pijn (anderen zeggen dat ze het in hun botten voelen!). Ik wacht nu af of deze lokale en zeer persoonlijke weersvoorspellingen waarzullen zijn of niet. De lucht dreigt, met haar donkere wolken en gurige wind, maar totnu toe is er geen spatje regen gevallen. Aangezien ik niet zo geloof in de dromen- of botten-weersvoorspelmethode,ben ik toch maar de moestuin gaan spitten. Ik heb een derde van de moestuingedaan en twee kruiwagens vol stenen eruit gehaald. Mijn rug voelt gebroken. Ikwou dat het ging regenen, dan had ik tenminste een goede smoes ermee op tekunnen houden. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 11 www.villainumbria.com
  • 12. Verantwoordelijkheid Het gebeurt wel regelmatig dat ik niet helemaal begrijp waar een bepaald typegedrag nou toch weer vandaan komt. Zo ook vandaag.Ik wacht al twee weken op iemand die me goede grond voor de moestuin zoubrengen. Die laat het duidelijk afweten. De man die hier regelmatig de ’weilanden’komt maaien (met een bosmaaier) bood me geheel spontaan aan dat hij het wel zouregelen. Erg vriendelijk, nietwaar? Vandaag was ik onderweg en ging de telefoon. Was de weilandmaaier.Hij zei zoiets als: ’de grond is gearriveerd’.Ikke: ’hartstikke fijn, ik had je toch laten zien waar ze het moesten kiepen?’Hij weer: ’het is niet zo’n goede grond, wat zullen we ermee doen?’Ikke: ’hoezo niet zo’n goede grond?’Hij weer: ’de grond is nat en niet zo’n goede kwaliteit’Ikke: ’gooi dan maar alleen een klein beetje op de moestuin en de rest achter bij hetnieuwe terras waar we alles nog op moesten hogen’. Ik kwam een uur later thuis en vond een behoorlijk hoop grond op demoestuin, keihard met hele dikke klonten erin. Niet zo’n goede grond inderdaad. Na de lunch sprak ik de weilandmaaier en hij zei helemaal bozig dat HIJ degrond toch ECHT teruggestuurd zou hebben en dat hij me daarom even had gebeld! Ik was even stil en vroeg me af waar de hele communicatie mis was gelopen.Kon hij me dat niet gewoon even vertellen? Ik had gen idee dat terugsturen ook eenoptie was! Nu komt het er weer ’ns op neer dat alles mijn fout is, terwijl ik helemaalniets heb gedaan noch heb gezien. Dit gebeurt toch wel zo vaak, met allerlei personen hier. Het lijkt me dat velengraag de complimenten ontvangen van de dingen die ’ze even regelen’ maar gaathet dan mis, dan is het allemaal de fout van een ander. Van mij dus, in dezegevallen. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 12 www.villainumbria.com
  • 13. Muziek uit het niets Het was een donkere nacht, met vele vallende sterren achter de dikkebewolking. Ik zag het sikkeltje maan nog net door een dunnere laag wolkenlangzaam achter de heuvel tegenover mij verdwijnen. Het was nat maar niet koud. ikzat buiten op mijn overdekte terras een glas wijn te drinken, toen ineens vanaf deheuvel waarachter net de maan was verdwenen, iemand muziek begon te maken. Na een aarzelend begin, werd na korte tijd ingezet met het prachtige lied van INomadi, getiteld ‘Vagabondo’. Net niet zuiver gezongen en met veel fouten op hetbegeleidende elektrische orgeltje. Dat maakte het prachtig. Intens. Het ging ook door merg en been (deels vanwege de valsheid). Na dit ene lied hield het op. Dat was ook wel weer fijn. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 13 www.villainumbria.com
  • 14. Handrem Vanochtend kwam de ’muratore’ (metselaar) die mij vaker helpt bij hetopknappen van wat klusjes. Ik moet dit anders formuleren, ik help hem bij het werk,hij doet alles en weet hoe de boel aan te pakken. Ik weet alleen wat er gedaan moetworden. In organisatorische termen is dit een niet te beschrijven werkrelatie, want ikben zowel ’de baas’ als ook ’het hulpje’. We kunnen het prima vinden, dusbedrijfskunde komt er gelukkig niet aan te pas. De muratore, ver in zijn pensioen, komt altijd een half uur te vroeg, werkt alseen bezetene zonder ook maar een moment te verliezen in niets doen, en vindt hetachteraf altijd jammer dat ie er niet iets ’beters’ van heeft kunnen brouwen. Maardat is valse bescheidenheid, hij is namelijk zo trots als je maar trots zijn kunt. Eenpauw verbleekt erbij. Vandaag zette hij zijn autootje, na de lunch, dwars over de weg voor mijn huis,toeterde om mij naar buiten te roepen en ging weer keihard aan de slag. De autobleef dwars over de weg staan, maar er komt toch zelden iemand langs. Ik hoordena een tijdje een zachte bonk, maar lette er verder niet op. Een kwartiertje later gingik naar buiten en zag dat de auto twee meter naar beneden was gerold. Ze was heelkalm tegen een muur aangereden. Geen schade (behalve aan twee planten waar de auto overheen was gegaan). Wat een geluk, was de auto net iets anders ’geparkeerd’ geweest, dan was ieonder de muur langs gegaan en daarna steil naar beneden de olijfboomgaard in ... Ik zei tegen de muratore dat ie zijn auto strategisch had geparkeerd, maar hijdeed er niets op uit. Zal wel hebben gedacht dat ik, vrouw zijnde, ook maar wat uitmijn nek klets. Wat weet zij nou van parkeren? Een uur later liep hij langs zijn auto, keek er ’ns naar, keek naar mij metvragende blik, keek weer naar de auto, liep naar de voorkant om de schade op tenemen en brak in een geweldige glimlach uit: ’Volgens mij heb ik de handremvergeten aan te trekken’ was alles dat hij zei, geheel tevreden met de uitkomst enniet getreurd om de twee vernielde planten. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 14 www.villainumbria.com
  • 15. Sassi - Stenen Een maand of twee geleden vroeg ik aan de man die met zijn graafmachine wel’ns werk komt doen (ik kwam hem tegen bij een ander huis waar hij een zwembadaan het uitgraven was) of hij niet een aantal grote stenen kon brengen. Hij haalt vaakvan die enorme stenen uit de grond, waar zwembad, oprijlaan, hek of wat dan ookmoet worden gebouwd. Die stenen wilde ik op een paar plekken in de tuin leggen. De graafmachineman zou het regelen. We hebben wel een half uur staanfilosoferen over het type steen (sommige steensoorten breken in kleine stukjes naeen koude winter), de vormen, de grootte, hoe we die stenen bij mij zouden kunnenkrijgen en wat ik hem zou betalen voor de moeite. Het leek alsof alles geregeld was. Vervolgens gebeurde er echter helemaalniets. Gisteren vroeg ik aan het maatje van de graafmachineman wat er toch met diestenen was gebeurd. Bleek dat het onmogelijk zou zijn die stenen te regelen, wantze konden nergens goede stenen vinden en de plek waar ze ze hadden gevondenwas gesloten, dus ze konden er niet meer bij. Een paar uur later kwam er een zware truck heel langzaam het steile weggetjenaar mijn huis omhoog rijden. Vol met enorme stenen. Het stel stoere mannenvoorin met grijnzen groter dan de stenen. Ik weet niet waar deze stenen vandaan komen, maar weet wel dat zewaarschijnlijk gewoon even waren vergeten aan de stenen voor mij te denken. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 15 www.villainumbria.com
  • 16. Beppone Al jaren komt Beppone af en toe met zijn Apecar (de typisch Italiaansedriewieler) omhoog zetten, naar de oude begraafplaats die boven mijn huis ligt. Hijis een van de weinigen die hier nog overleden familie heeft liggen, of in elk geval,die ze met enige regelmaat op komt zoeken. Beppone is een prachtig Italiaans mannetje, over de 80 en fragiel, maar metpretoogjes van een jochie van 7. Hij heeft vaak een glas wijn bij mij gedronken enover een aantal van zijn avontuurtjes verteld (met andere vrouwen), trots op zijnhuwelijk en hoe goed hem alles is afgegaan. Hij praat vol uit de borst, declameertmeer dan dat hij praat. Zijn viezige petje wordt altijd met een grote hoffelijke zwaaivan zijn hoofd gehaald bij een normale groet, af en toe gepaard met een kleinebuiging. Deze Beppone kan van het leven geen genoeg krijgen. Waar haalt hij deenergie vandaan, tussen zijn rokershoestbuien door. Ik vraag het me vaak af als ikhem bezig zie. Ik vond hem een tijdje geleden op de weg die ik vaak loop, ingespannen zijnApe aan het omdraaien om hem daarna te parkeren. Na de groet die me eenprinses deed voelen (jammer dat ik trainingsbroek en modderschoenen aan had ...),vroeg ik Beppone wat ie ging doen. Hij ging even controleren of er ook olijvenhingen aan de bomen van de verlaten olijfboomgaard boven de weg. Zijn borst zwolop toen hij er direct achteraan declareerde, met bulderende stem, dat hij daar eenvergunning voor had. Inmiddels ken ik Beppone een beetje en heb gemerkt dat ie, waar ik hem ookmaar tref of waar we het ook maar over hebben, altijd een vergunning heeft. Nietbestaande vergunningen. Maar Beppone gelooft erin, of doet alsof, en iedereen laathem maar. Hij doet geen vlieg kwaad, rijdt bekwaam zijn Apecar over de bochtigeweggetjes en houdt zichzelf ’van de straat’. Hij weet dat zijn vrouw nog altijd trots op hem is (of doet alsof) als hij thuiskomten declareert hoe nuttig hij zichzelf heeft gemaakt die ochtend. Zijn leven inevenwicht. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 16 www.villainumbria.com
  • 17. Oud vrouwtje en de weg Vanochtend belde ik de muratore (metselaar). Ik heb het al vaker over hemgehad. De man die mij regelmatig zeer vakkundig en met onstuitbare energie, helptdingen te bouwen hier op de heuvel. Ik was hem nog geld schuldig en wasvanochtend in de buurt van waar hij woont. De vrouw van de muratore nam op en zei dat haar man er niet was helaas. Ikvroeg of ik toch even de cheque af mocht geven en dat kon uiteraard. Ze was thuisen zou op mij wachten. Ik vroeg waar ze precies woonden, want was er nooit eerder geweest en wistalleen de wijk. Ze slaakte op d’r grootste gemak een heel moeizame zucht die mijdeed vermoeden dat er een probleem was. Ik wachtte geduldig af wat er zoukomen. Ze begon te zeggen dat er zoveel wegen waren. Dat kon ik gelukkig beamen,blij dat we nog altijd aan het communiceren waren. Nou zei ze toen, we zijn op hetindustrieterrein. Ik zei dat ik dat wist, maar of ze uit kon leggen waar precies. Deze vrouwen hebben zelden een rijbewijs en gaan nooit zelfstandig het huisuit. Fietsen doen ze niet en wandelen nauwelijks, ze schuifelen wat rond hun huis,op en neer naar de kippen en konijnen, gebukt over de groentetuin. Dat is hunleven. Vraag deze mensen niet hoe je bij ze moet komen, dat is een dimensie vanhet leven die hen volkomen vreemd is. Toch wilde ik graag voorkomen nogmaals op en neer te moeten en hield dusstug vol. Ik begon vriendelijk een duidelijk herkenbaar punt te noemen, hopend datze vandaar een aanwijzing kon geven. Het lukte en zo kwam ik stukje bij beetjeerachter waar ze woont. Echt op de manier ’dan heb je daar zo’n fabriek met meel,die moet je voorbij en dan is daar ergens een weg en daar moet je in’. Fenomeenlinks en rechts hebben we gewoon overgeslagen, het was in termen van ’richtingPerugia, of richting Castello’. Het was een interessante ervaring en uiteindelijk reed ik het erf op en kwamhet dametje met een enorme glimlach naar buiten. Ik werd verwelkomd als eenoude bekende, kreeg een plek bij de kachel en werd uitgenodigd koffie te drinken,op haar man te wachten die het toch zo fijn zou vinden als ik ook bleef lunchen ... Geheel vanzelfsprekend allemaal. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 17 www.villainumbria.com
  • 18. EtenEten is een belangrijk onderwerp in Umbrie. Het staat centraal in de meestediscussies, naast voetbal uiteraard.Hier staan wat blogs bij elkaar over eten in Umbrie. De zoektocht naar etenin de natuur, olijfolie, wilde zwijnen en lokale gebruiken ‘a tavola’. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 18 www.villainumbria.com
  • 19. Foto van een vrouw die torta al testo maakt bij een sagra Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 19 www.villainumbria.com
  • 20. Vin Santo Vin Santo is een traditie in midden Italië (misschien ook in het noorden enzuiden van Italië, maar dat weet ik niet zeker). Vin Santo is een zoete wijn die is gemaakt uit druiven die pas worden gepluktals ze overrijp zijn (dus vol suiker), vervolgens worden ze heel lang gegist en zoontstaat een natuurlijk zoete wijn. Zalig als je een goede hebt. Er is tegenwoordigook veel vin santo die gewoon met suiker is gezoet en met alcohol is versterkt - datis iets heel anders). Gisteren hoorde ik toevallig op de radio een interview met een wijnproducentdie gespecialiseerd is in vin santo, uit Cortona. Hij legde liefdevol uit hoe de vinsanto wordt gemaakt en verloor zich gepassioneerd in beschrijvingen vanprocessen, smaken en door zon overgoten kwaliteitsdruiven. Aan het eind vroeg de interviewer of de producent ook zo genoot van een glasvin santo aan het eind van een maaltijd, waar dan traditioneel amandelkoekjes inworden gedoopt. Dit is een echte traditie in deze streken en bij het noemen van vinsanto denkt iedereen direct aan tozzetti (die keiharde amandelkoekjes waar je,ongedoopt, je gebit op breekt). De producent was opmerkelijk lang stil en zei toen vol afschuw dat dit hetmeest walgelijke is dat iemand met een mooie wijn die met zorg is gemaakt en jarenheeft gerijpt, kon doen: “er zijn koekje in dopen alsof het de capuccino van hetontbijt is”. Prachtig, zo’n toewijding. Ik zal er de volgende keer ook bij stilstaan en detozzetti gewoon in de koffie dopen, de vin santo drink ik zo wel op. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 20 www.villainumbria.com
  • 21. Koffiezetapparaat Wie wel ’ns in Italië komt, weet dat er geen Nederlandse koffie wordtgeschonken noch gedronken. Inmiddels is het in een supermarkt in Umbertide welmogelijk om niet-dubbel-gebrande koffie te kopen (er is geen keus, ze hebben maar1 soort) en filters, maar in weinig andere plekken is dit beschikbaar. Groot was dus ook mijn verbazing toen ik in een van de ongewenstthuisgeleverde reclamefolders een waar Nederlands koffiezetapparaat zag staan.Afgeprijsd. Ik las de advertentie meerdere keren, maar het woord ‘koffie’ kwam er niet invoor. Deze apparaten, zo werd de lezer verteld, waren uitstekend geschikt voor’tisana’, kruidenthee. U doet de kruiden in de filter en het water druppelt erlangzaam doorheen. Wat een fantastische uitvinding! Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 21 www.villainumbria.com
  • 22. Carnevalsnacks Rond Perugia wordt in de periode rond carnaval een vreemde zoete snackgegeten, waar ik de smaak maar niet van te pakken krijg. De winkels liggen er volmee en de zogenaamde ’fritelle’ zijn niet aan te slepen. Neem wat meel en water, maak er stevig deeg van en rol het uit tot heel dunneplakken. Snij deze in rechthoeken van 10 bij 5 cm en frituur ze in olie. Ze zwellen alshet goed is een beetje op. Zodra ze licht bruin zijn moet je ze uit laten lekken enopeten met warme honing of jam. De heerlijke Italiaanse keuken kennende, is dit nou echt geen super gerecht.Vrij smakeloos en ongeraffineerd. Toch doet iedereen rond Perugia alsof ze eenheerlijk en uniek taartje te pakken hebben. Het doet mij weer ’ns beseffen hoe belangrijk cultuur is. De fritelle horen bijdeze tijd van het jaar en ’dus’ is het lekker. Of zie ik het verkeerd? Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 22 www.villainumbria.com
  • 23. Lam Gods Raad ’ns wat men in Italië eet met Pasen? Lam. Bij bosjes worden de lammetjes afgemaakt, al weken lang nu. Iedereen moetlam hebben voor de Paas lunch. Ik begrijp die run op de lammetjes niet, maar van de mensen uit het dorpbeneden mij, krijg ik nooit antwoord op mijn ’waarom’ vragen. (Ze weten hetnamelijk niet en vragen zich nooit af waarom dingen zijn zoals ze zijn. Ze vinden hetook erg irritant dat ik het me wel afvraag aangezien je de dingen moet nemen zoalsze komen (of zijn). Wellicht vandaar dat ze op zondagochtend naar de kerk gaan inde hoop dat ze dan de kans verhogen goede dingen op hun pad te vinden). Ik zal er dus via anderen achter moeten komen en zodra ik een plausibelantwoord heb, zal ik het laten weten. Op het internet zag ik dat in het evangelie Christus vaak met Lam Gods werdaangeduid. Dat verklaart direct alles, maar de zin in een vers lammetje neemt er nietdoor toe. Het idee dat ik een heerlijk geroosterd stukje Christus zit te verorberen (diezich heeft opgeofferd om ons te verlossen - dat staat er, ik verzin het uiteraard niet!)verhoogt het eetplezier nou eenmaal niet. Uiteraard moet ik het gewoon symbolisch zien. Maar ik blijf het sneu vindenvoor de lammetjes, en hun moeders. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 23 www.villainumbria.com
  • 24. Aspergepolitie Ik zag een politie auto langskomen, een witte auto, van de ’Polizia di Stato’. Ikverwachtte dat ze na een tijdje bij mij aan zouden kloppen, maar ik hoorde nietsmeer. Ik ben de enige bewoner hier bovenop de heuvel, vandaar dat ik dacht dat zevoor mij waren gekomen. Zeker een uur later moest ik weg. Was de politie geheel vergeten. Op weg naarmijn auto zag ik een man in mijn tuin, op de plek met de wilde asperges. Ik riep dus,zoals altijd, dat het privé terrein was en of hij de tuin direct wilde verlaten. Het bleek een politie agent, met pistool aan zijn broekriem en stoer gespierdearmen. In zijn fijne gemanicuurde handen hield hij een smakelijk bosje asperges. Hij kwam direct mijn kant uit en ging heel dicht bij mij staan. Ik dacht aan zijnpistool en verhalen van agenten die een beetje gek worden en beginnen te schieten.Gelukkig herinnerde ik me dat ze altijd gaan schieten op hun (ex) vrouw of baas, dusde opkomende angst ebde direct weer weg. De agent bood zijn excuses aan en zei dat hij niet dacht dat het privé was. Ikzei dat hij toch door een hek was geklommen, dat zo’n hek toch iets zou moetenzeggen. Hij zei dat het hek zo makkelijk over te klimmen was, dat hij er niet bij stilhad gestaan dat het bedoeld was om mensen buiten te houden. Hij keek naar zijn verzorgde handen gevuld met een bos asperges en zei ’ikwas even asperges aan het plukken’. Ik keek ook naar de asperges en zei, met eengrote glimlach in de hoop er een grapje van te maken maar toch te zeggen wat ikwilde zeggen: ’u heeft eigenlijk mijn asperges gestolen’. De agent haalde zijn schouders op en zei: ’er staan er wel meer’. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 24 www.villainumbria.com
  • 25. Koffie Sprak net de (gepensioneerde) man die de tuin onderhoudt van een prachtighuis van buitenlanders dat veelal aan andere buitenlanders wordt verhuurd. Erwaren mensen uit Australië en ondanks het grote probleem zich in het Italiaansverstaanbaar te maken, wilden ze per se deze vriendelijke oudere tuinman ietsaanbieden. Coffee en caffè lijkt wel wat op elkaar, hij begreep het en wilde dat dus welaannemen. Hij had liever een glaasje grappa gehad, maar vraag dat maar ’nszonder als alcoholist te worden bestempeld door meer ascetische buitenlanders. Zowijs was deze man inmiddels wel, na jaren ervaring met die vreemde toeristen.Daarnaast, leg dàt maar ’ns uit in een taal die je niet beheerst. Hij kreeg dus koffie, dacht een sterke espresso, die hij in een halve minuutweggewerkt zou kunnen hebben. Tot zijn grote verbazing en paniek, kreeg hij echteriets wat hij ’een emmer’ slappe koffie noemde. Zijn gezicht vertrok terwijl hij me heelserieus vroeg of ik ook op die manier koffie dronk. Che schifo! (wat vies) zei hijvoordat ik antwoord kon geven. Het was niet alleen erg vies, het was ook een groot probleem geweest diekokendhete emmer bruin water met vaag koffiesmaakje naar binnen te werken. Hetduurde erg lang en hij had het een uur later nog warm. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 25 www.villainumbria.com
  • 26. Rauwe tuinbonen Dit is de periode van het jaar (juni) waarin hier, in Umbrie, onstuimig rauwetuinbonen worden gegeten. De eerste keer dat ik ze kreeg voorgezet keek ikwerkelijk met grote ogen naar de berg ongepelde tuinbonen, te midden van eenenorm bord met pecorino en rauwe ham. Een grap? Nee, een lekkernij die maar eenpaar weken per jaar verkrijgbaar is. Inmiddels kijk ik zelf uit naar het moment van de eerste ’fave’. Heerlijk met versbrood, olijfolie en zout. De bekendste variant is echter met pecorino (geitenkaas).Een makkelijker voorafje bestaat niet! Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 26 www.villainumbria.com
  • 27. IJskoffie Een nieuwe wereld voor mij, want ben niet erg bekend met alle drankjes enlaatste mode hierin. Tot een vriend van mij laatst bij hem thuis een caffè freddovoorzette. Heerlijk was dat, op zijn terras met mooi uitzicht. IJskoffe op z’n allereenvoudigst. (espresso)koffie zetten, veel ijs erbij. Erg veel ijs, anders is het niets.Even roeren en klaar is de ijskoffie. Toen ik dus even op Elba was, vroeg ik om een ’caffè freddo’.Dat was niet de bedoeling. Ik kreeg een lege blik terug van de serveerster, hetgeenmij duidelijk maakte dat er iets niet helemaal klopte. Het blijkt namelijk niet gewoon caffè freddo te heten (koude koffie - ze hebbenmisschien wel gelijk, het klinkt gewoon niet zo lekker), maar ’caffè shakerato’. Dekoffie met ijsklonten wordt in een shaker gedaan (vandaar de caffè ’shakerato’ -prachtige veritaliaansing van een engels woord!) en heftig geschud. Een soortcocktail lijkt het vervolgens, en daar betaal je dan uiteraard ook aanzienlijk meervoor... Uitspraak van shakerato is: sjakerato. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 27 www.villainumbria.com
  • 28. Cocomero Een makkelijke taalval: cocomero betekent niet komkommer, maarwatermeloen. In juli en augustus staan overal in Italië langs de weg kleine vrachtwagentjescocomero e meloni te verkopen. Het is onder Italianen dan ook niet meer dannormaal een paar stukken watermeloen of meloen per dag te eten. Het lijkt eenware wedstrijd om bij vrienden of familie aan te komen met een lekkere zoetecocomero. Daarmee ’fai bella figura’ (maak je een goede indruk). Met een komkommer (cetriolo) valt geen eer te behalen, met cocomero wel! Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 28 www.villainumbria.com
  • 29. Aperitivo Vanochtend was ik bij een van de vakantiehuizen die ik verhuur. Het was nettwaalf uur geweest, maandagochtend. De eigenaar bracht me naar een tafel met twee kleine flesjes witte wijn en watchipjes en zei: ”facciamo l’aperitivo”. Ik sputterde wat tegen, om twaalf uur op legemaag aan de witte wijn is nou eenmaal niet de allerbeste tactiek om eenproductieve rest van de dag te hebben. Ik bedankte dus hartelijk en zei dat ik liever geen alcohol op de lege maagdronk. De, overigens bijzonder vriendelijke en hartelijke man, keek me aan en zeiterwijl hij een flesje pakte en van dichtbij bestudeerde: ”Alcohol? Ma ... in questaroba qui non c’è alcohol” (met andere woorden, er zit geen alcohol in dit spul). Ik lietmij dus, ondanks lichte twijfel, een glas inschenken. Na een paar slokken was ik toch wel overtuigd dat er alcohol in zat en merktedat ook nog even op toen mijn glas werd bijgevuld. Ach, zei de man, ”solo 9 gradi,che vuoi che sia” (slechts 9 procent, dat is toch niets). Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 29 www.villainumbria.com
  • 30. Ruzie bij de slager Er komen vanavond mensen eten. Ik had een stel uitgenodigd, maar typischItaliaans komen ze nu met twee stellen. Dat gebeurt erg vaak en ik vind het nogalirritant elke keer de mensen die ik zelf niet uitnodig toch aan mijn eigen tafel tehebben als gast ... het schijnt hier heel gebruikelijk te zijn, dus ik hou m’n mondmaar dicht. Ik dacht een barbecue te gaan doen, dat is handiger, hoef ik zelf minder tekoken. Op naar de slager dus. Het was tegen twaalf uur en erg druk want devrouwen moesten allemaal nog snel wat hebben voor de lunch, pranzo is op hetItaliaanse platteland de belangrijkste maaltijd van de dag. Ik kom niet vaak bij de slager en keek weer ’ns mijn ogen uit naar al dezevrouwen die kilo’s vlees naar huis sjouwen en precies weten welk stukje ze willenhebben. In Italiaanse slagerijen ligt niets voorgesneden en je moet dus zelf beslissenwat je wil en hoe dik gesneden. De dames staan te kijken en wikken en wegen enkrijgen na enige gedoe precies dat wat ze hebben moeten. Het is fantastisch. Mijn slager is een kleine familiezaak, met vader (Babbo), moeder (Ma) endochter. Vandaag was er ruzie, het was druk en Babbo was verdwenen. Hij waseven weggelopen en liet de dochter in d’r eentje. Babbo begint wat oud te wordenen is derhalve soms wat afgeleid. Hij maakt ook vaak fouten met de rekening enmag dat nu niet meer doen. Hij mag alleen snijden. De vrouwen in de winkel hadden allemaal haast want de pranzo moest op tafelen deze stress deed een van de klanten boos weglopen. Hierop probeerde dedochter deze dame met alle macht binnen te houden en begon luid gillend haarvader te bevelen direct weer tevoorschijn te komen. Hij kwam hierop ook letterlijksubitissimo de winkel weer binnen en hielp de vrouw die weg wilde lopen. Hieropbegon een andere klant die eigenlijk eerder aan de beurt was ook te protesteren enzodoende besloot de dochter om deze vrouw te helpen tegelijk met de klantwaarmee ze nog bezig was. Het werd een chaos, maar dit scheen alleen mij maar op te vallen. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 30 www.villainumbria.com
  • 31. Funghi - paddestoelen Andere jaren werden de Italianen wild ergens vanaf mid september tot vaak verdaarna. Door de grote hoeveelheid regen in augustus, komen de paddestoelen nu aloveral uit de grond zetten. Daar gaat iedereen dan fanatiek naar zoeken. Eten, vooral lekker eten, zit de Italiaan in het bloed. Het is prachtig om te zien hoeveel men hier om wilde paddestoelen geeft. Erzijn vele eetbare soorten, maar ik durf me er zelf niet aan te wagen, want er is ookeen ruim aantal giftige soorten. De Italianen om mij heen zijn met paddestoelenzoeken grootgebracht en weten precies welke de goede zijn. Hoewel ... er zijn somswel mensen ziek en uiteraard doen de verhalen over de gruwelijke dood na zwaremaagkrampen veroorzaakt door het eten van een giftige paddestoel hier volop deronde. Ik ken zelf deze gevallen niet. Vorige week hoorde ik wat mensen zeggen dat ze op de Montecorona, de bergnaast die waar ik woon, heerlijke funghi porcini (eekhoorntjesbrood) haddengevonden. Blijkbaar was ik niet de enige die dit had gehoord, want een paar dagendaarna reed ik onderlangs de Montecorona. Het normaal verlaten weggetje wasvoor de gelegenheid volledig volgeparkeerd. Op de Montecorona zijn nu zeker geen paddestoelen meer te vinden. Wie weetwaar al die paddestoelzoekers nu naartoe zijn? Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 31 www.villainumbria.com
  • 32. Vijgen en water Het is vijgentijd. Al een aantal weken. Vele potten jam verder en na dagenlang’prosciuto e fichi’ als voorgerecht gegeten te hebben (rauwe ham met vijgen, eenheerlijke combinatie), kreeg ik last van buikpijn. Ik besloot geen vijgen meer te eten, vermoedend dat de buikpijn wel ’ns vandeze zoete vruchten zou kunnen komen. Ik had iemand uit het dorp op bezoek die de vijgen kwam plukken, na heelvriendelijk gevraagd te hebben of dit mogelijk zou zijn. Ik legde uit dat hij zoveelmocht plukken als hij wilde omdat ik echt geen vijgen meer at omdat ik er last vanhad. De man keek me aan en zei ’je hebt zeker vijgen gegeten en er water bijgedronken’. Het klonk als een ernstige beschuldiging dus ik ontkende automatischdirect. De man legde uit, onderwijl een heel pijnlijk gezicht trekkend, alsof hij zelfacuut enorme buikpijn had gekregen, half gebogen en met hand op zijn buik, dat jenooit, ECHT NOOIT!, direct na het eten van een vijg water moest drinken. Hij wist ook niet waarom. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 32 www.villainumbria.com
  • 33. Wild zwijn Het zat er natuurlijk dik in, maar desondanks kwam de uitnodiging vroeger danik had verwacht. De wild zwijn jagers hebben afgelopen zondag een berg zwijnen te pakkengenomen, zo werd mij trots medegedeeld door een van de jagers. Ik zei heel gepast dat mij dat speet. Daar ging de jager niet op in. Hij vroeg me of ik een stuk zwijn wilde hebben,maar ik zei heel eerlijk dat ik niet wist hoe dat klaar te maken. STOM natuurlijk, wantvervolgens zit ik nu vast aan een avondje zwijn eten met de jagers (overdag wordende zwijnen in stukken gesneden en verwerkt in worsten, lang vlees en weet ik watze er allemaal mee doen). Vorig jaar waren de jagers na veel overlast, een been van een zwijn komenbrengen, met vel en schattig hoefje er nog aan. De Amerikanen waar ik voor werk(zij zijn de eigenaren van het huisje waar ik woon) waren er en we hebbengezamenlijk geprobeerd van deze poot een heerlijk gerecht te maken. De dames uithet dorp hadden mij precies verteld hoe het moest. Na een middag werk, heelgezellig samen in de keuken, aten we ’s avonds dus de kliekjes van de dagenervoor. Het zwijntje was niet te eten. Geen idee wat er verkeerd is gegaan. Mijn status als Nederlandse die DUS niet kan koken was wel voorgoedbevestigd.Nu dus een etentje ... Wordt vervolgd… Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 33 www.villainumbria.com
  • 34. De jagershut van binnen Jawel, ik heb het overleefd. Wild zwijn eten met de jagers, op de dag dat ze deberg zwijnen die afgelopen zondag waren geschoten, in stukken hadden gesnedenen over de jagers aan het verdelen waren (iedereen kreeg een plastic zak met 3 kilovlees erin). Gelukkig waren er maar 6 jagers bij het eten (waarvan de gemiddelde leeftijdrond de 70 lag, schat ik zo). De jagershut is een heel lelijk gebouwtje dat uit een grote keuken en eenzaaltje bestaat, met een heel klein WCtje (waar ik de nodige afstand van hebgehouden). Er is een zelfgemaakte open haard die nogal veel rook produceert en de(witte!) tegels op de vloer zijn door de jagers zelf gelegd. Blijkbaar is geen van henbouwvakker, je moest je voeten goed optillen om je niet-struikelend door de ruimtete kunnen begeven. Er staan twee lange ’tafels’ met banken, waar de hele groep (zehebben 24 jagers aangesloten bij hun squadra) kan eten. De Hoofdjager, die mij had uitgenodigd, was apetrots op zijn initiatief. Eenslager met maar een hand die een aantal tanden mist, maar daar klein gebitje voorin de plaats heeft waar hij luidruchtig en enthousiast mee speelt. Ik ontmoette dezeman in een bar waar hij keurig op mij wachtte en had na 3 minuten, toen hij eenhandje pinda’s behendig (zonder hand) toch naar binnen wist te werken en eenmaalflink kauwend, mij vertelde dat we eerst pasta zouden eten en daarna de cinghiale,onderwijl glibberige stukjes pinda mijn kant op spuwend, enorme spijt de heleuitnodiging geaccepteerd te hebben. In de jagershut zag ik door de rook heen een oud mannetje metbloeddoorlopen ogen en een vuil, veel te groot schort om, bij het vuur zitten, overeen 25 liter pan gebogen. Dit bleek de kok te zijn, die, terwijl de ’echte’ mannenjagen, als een vlotte huisvrouw in de hut bezig is de maaltijd voor na de jacht tebereiden. Het type man die niet praat, maar zich enkel in woeste vloeken uit (enwaarvan je direct vermoedt dat hij, ondanks het ruige imago, een klein hartje vangoud heeft). Op een plastic bordje werd de pasta geschept. Het was heerlijk. Helaas zaghet er niet zo lekker uit, met veel kleine stukjes vet vlees (die me deden denken aande glibberige onbedoelde stukjes die de Hoofdjager sproeit), maar daar heb ik meoverheen gezet. Er werd een speciale wijn opengemaakt, Rosso di Montefalco. (Hetplastic bekertje zal zich ongemakkelijk gevoeld hebben met zo’n mooie wijn erin).Na de pasta, die vrijwel in stilte (gelukkig voor de man die tegenover de Hoofdjagerzat) en in rap tempo naar binnen werd gewerkt, kwam het wilde zwijn. Er werden mij geheel tegen mijn zin, twee enorme lepels langzaam gestoofdvlees opgedaan. ’Mangia mangia che e’ buona’ (eet, eet want het is lekker). Ik Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 34 www.villainumbria.com
  • 35. haalde eerst maar even de lange haar die op twee plekken uit de zwijnenragoutstak, uit mijn bord. Blijkbaar was er toch een vrouw in het spel geweest om dit klaarte maken. Knorrend zaten de mannen over hun bord gebogen een soort wedstrijd tehouden wie er het eerst klaar was. Dat gaf de akelige situatie dat ik pas tweestukjes op had en vervolgens de rest moest eten onder de priemende blikken vande jagers. Drink je een slokje wijn, dan vloekt de een tegen de ander dat ie me meerwijn moet geven, ontdoe je een stukje wild zwijn van zijn vet, dan gebiedt de enejager de andere om voor mij alleen mager vlees uit de pan te pikken. Na korte tijd zat ik dus letterlijk aan tafel met twee borden zwijn en twee plasticbekertjes wijn. Ik probeerde gewoon ontspannen te eten, maar eenvoudig was hetniet. Wat een tafereel! Uiteraard was er koffie en grappa na en de kok (zie je wel dat ie een klein hartjeheeft) kwam mij een glazen pot met de pasta saus brengen. Dat was voor dekomende paar dagen en hij adviseerde mij er gnocchi bij te maken. Al grappa afslaand ben ik tegen een uur of tien weggegaan. Twee van dejagers zaten knikkebollend aan tafel en de Hoofdjager probeerde op alle mogelijkemanieren indruk te maken. Gelukkig liet hij mij, zijn gehoopte prooi voor de avond,zonder morren vertrekken. Ze hebben me op het hart gedrukt nog een keertje tekomen, na een dag jagen, als alle 24 jagers aanwezig zouden zijn. Ik heb beleefdgeprobeerd uit te leggen dat dat voor mij wat veel is, na een hele dag tussen hetjagersgeweld te hebben gezeten het dan ’s avonds nog ’ns op te zoeken. Ik denkniet dat de jagers dat begrijpen. Ze denken dat ik eenzaam ben daar bovenop dieheuvel en dus behoefte heb aan wat leven in de brouwerij. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 35 www.villainumbria.com
  • 36. Geplukt! De grote dag van de olijfpluk was dan toch ineens zover. Somber weer konniemand uit het veld slaan en de olijven zijn nu allemaal geplukt. Heb de hele dagboven in de bomen aan takken lopen trekken en op wankele laddertjes groene enzwarte olijven van hun ’moeder’ gescheiden. Wat krijg je daar ook weer een zere armen van, merk ik nu. Morgen gaan de olijven naar de frantoio, de olijvenpers. Daar moeten we eenakkoord bereiken over de opbrengst. Dat gaat nl een beetje vaag allemaal. Deeigenaar kijkt ’ns in de kisten met olijven, krabt aan z’n kinnetje en bedenkt dan of je11, 13 of zelfs 17 kilo olijven in moet leveren voor een liter olie (en allerleitussenliggende getallen). Een heel spannend moment. Hier gaat het om de trost vande olijfplukkers. De kwaliteit van je oogst wordt beoordeeld. Het is duidelijk dat het niet helpt dat we daar met Amerikaans en andersbuitenlands accent, onderling in het engels commentaar leverend, de olijven komenbrengen. Iedereen weet dat wij buitenlanders niets weten van dit soort zaken. Wezijn super enthousiast de molen te kunnen zien en lopen als kleine kinderen trots oponze oogst rond. De Italiaan doet dat niet, die houdt streng zijn olijven in de gatenen laat merken dat de routine van het persen van de olie hem danig de keeluithangt. Vorig jaar kregen we heel weinig olie voor de olijven natuurlijk. Ben benieuwdhoe dat dit jaar zal zijn. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 36 www.villainumbria.com
  • 37. Olijfplukmethodes Hoe gaat dat in z’n werk hier in Umbrie, olijven plukken. De oudste methode is met een half ronde mand om de nek, op een wankel,eigengemaakt laddertje tegen de olijfboom te gaan staan en de olijven tak voor takaf te ritsen dusdanig dat ze in de mand terecht komen. Dit is langzaam, maar werktverder uitstekend. Toen nylon goedkoop werd, bedacht men dat netten op de grond wel zohandig waren. Met een net rond de boom sta je dus op dat wankele laddertje (ofook een stevige aluminium keukentrap - naar keuze) lukraak de olijven van detakken af te ritsen. Is de boom leeg dan til je het net op en verzamel je de olijven.Ideaal voor bomen die vol olijven zitten (en niet tegen een steile heuvel aan staan). Tegenwoordig zijn er ook machientjes in de handel die het olijfplukken helpen.Het zijn snel heen en weer halfrond-draaiende grijpers op een lange steel. Vanaf degrond ga je met dit ding langs de takken en de olijven springen alle kanten uit.Uiteraard werkt dit alleen met een groot net op de grond. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 37 www.villainumbria.com
  • 38. Kaki Dit is het moment van de kaki (november en december). Oorspronkelijkafkomstig uit China, groeit deze boom zeer goed in Umbrie en vele andere delenvan Italië. De bladeren vallen, terwijl de boom al haar energie gebruikt om het oranjerode fruit vast te houden in de herfstwind. Het fruit, zodra rijp, ziet er een beetje uit als een rotte tomaat. Het heeft eenzeer zoete smaak als je het fruit maar genoeg rijp laat worden. Doe je dit niet danzijn ze vruchten letterlijk niet te eten. Je hele mond trekt samen van de tannines. De kale boom met haar vaal rode bolletjes erin is prachtig in deze tijd van hetjaar. Daar kan geen kerstversiering tegenop. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 38 www.villainumbria.com
  • 39. Olijven inmaken Je hebt, om olijven eetbaar te maken, een aantal maanden tijd nodig. Olijvenzijn, direct van de boom, heel bitter en niet lekker. Er zijn vele verschillende olijf-inmaak-tradities in Italië. Over het algemeen moetje (groene) olijven hebben die niet al te zacht zijn geworden, dus niet overrijp. Laatze tussen de 5 dagen en twee weken in water staan dat je elke dag verwisselt.Maak daarna apart een ’salamoia’ klaar (dat is een zout oplossing waar de olijvenvervolgens in bewaard worden, die de bittere smaak van olijven verder weg neemt). Salamoia maak je door, als je 5 kilo olijven hebt, bijvoorbeeld drie liter watermet 300 gram zeezout te laten koken, je kunt er verse kruiden als tijm, laurier enrode pepertjes in mee laten koken. Als de zoutoplossing helemaal is afgekoeld, kunje de olijven in een goed afsluitbare weckfles in de salamoia leggen en een maandof zelfs twee hierin houden. Daarna maak je een nieuwe salamoia, laat de olijvengoed uitlekken van de oude salamoia en herhaalt het proces, maar nu zijn de olijvenna een maand eetbaar, als alles goed is. Olijven zijn eetbaar zodra de bittere smaak eraf is. Dit kun je dus gewoonproeven. Zijn ze nog bitter, dan kun je nogmaals het proces herhalen, eventueel meteen minder sterke salamoia, met minder zout. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 39 www.villainumbria.com
  • 40. Wonen in de natuur van UmbrieEen selectie van de blogs die gaan over het leven bovenop een heuvel, ineen klein huisje te midden van jagers, mensen die zoeken naar paddestoelenen wilde groentes. Wat locale tradities komen voorbij en andere voorvalletjesin de natuur. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 40 www.villainumbria.com
  • 41. Foto van geplukte wilde aspergesLeven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 41 www.villainumbria.com
  • 42. Sprokkelvrouwtje Ging net een stukje hardlopen. De honden liepen een eindje voor mij enschoten ineens luid blaffend de berm van het weggetje in. Daar zag ik een van devrouwtjes uit het dorp gebukt aan een dode tak staan trekken. Ze kent de hondengelukkig en schrok nergens van. Dat kon je van mij niet zeggen! Je verwacht eenandere hond of een beest, maar geen oud vrouwtje, driftig in de weer met een dodetak. Ik kwam haar een aantal dagen geleden ook tegen en we maken altijd eenklein kletspraatje. Ze vertelde me toen dat ze al in de tachtig was, heel oud zei ze.Uiteraard maakte ik het voor de hand liggende compliment dat je dat toch echt nietaan haar zag. Ze ging er niet op in. Vandaag vroeg ik aan haar of ik misschien kon helpen met de tak, maar op hetmoment dat de vraag mijn mond uit was, brak de tak af, tuimelde het vrouwtje bijnazijwaarts de heuvel af, maar wist zich heftig met de tak zwaaiend in evenwicht tehouden. De honden waren als de dood voor haar en stoven weg. Ik zei dat ze echtjonger leek dan ze was en ze stond een beetje trots en beschaamd tegelijk, als eenjong meisje te giechelen. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 42 www.villainumbria.com
  • 43. Spezzare De maanden december en januari zijn sombere dagen voor al dat varken heeten door de Umbri gedurende het jaar is vetgemest met etensrestjes, eikels, erbamedica en speciaal varkensvoer. De mensen slachten thuis, dat mag hier nog als jeje aan vrij strenge regels houdt. Zo mag het varken alleen door bepaalde mensenworden doodgeschoten en die mensen hebben hiervoor een cursus gedaan (geloofik). Dag 1 wordt het varken gedood en helemaal opengeklapt, alle ingewandenschoongemaakt (bijvoorbeeld de darmen voor de worstjes).Dag 2 blijft het varken ergens hangenDag 3 is de dag waarop het varken in stukjes wordt gesneden en in allerhandelekkernijen wordt verwerkt (salami, capocollo, rauwe ham, worstjes ...). Dit heet ’spezzare il maiale’ en het is heel normaal dat de umbri een dag vrij nemen omhieraan mee te helpen. De families staan met schorten voor en grote messen dehele dag te snijden en mengen, gehakt te draaien en worsten te vullen. Ik vind het prachtig, een varken dat een normaal leven heeft gehad, met o.a.veel aandacht, wordt liefdevol en met zorg in uitmuntende kwaliteit vleeswaarverwerkt. Als je eenmaal salami waaraan je zelf hebt meegewerkt hebt gegeten, dankoop je nooit meer de industriële salami. Daar zit smaak nog kraak aan vergelekenmet het echte werk. Hetzelfde geldt voor de rauwe ham. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 43 www.villainumbria.com
  • 44. Uitstekende service De olijfbomen, in elk geval een aantal ervan, hebben last van een ziekte die ’larogna’ heet. Ook wel ’kanker van de olijfboom’. Er komen op vele plekken grotedode uitstulpingen te zitten die uiteindelijk de boom vernielt. Op de cursus olijfboom snoeien hoorde ik dat er een biologisch medicijn vooris en kreeg de naam van de importeur. Ik belde en kreeg het mobiele nummer vande dame die midden Italië vertegenwoordigt. Ze zou langs komen. Twee dagen voor ze langs zou komen, werd het weer echt afschuwelijk en zebelde dus af. Dat was een aantal weken geleden. Vandaag belde ze weer of ik erwas, want dan zou ze even komen. Ze kwam met een agronoom en we hebben een half uur naar olijfboomblaadjesstaan kijken, de grond, de ruimte eromheen. Conclusie, alles is oplosbaar, de rognais niet zo erg als ik dacht en de bomen doen het wel goed. Ik kreeg een soort van recept, waar de twee experts lang over aan het dubbenwaren. Ik vroeg waar ik de producten kon kopen, dat werd keurig uitgelegd envervolgens gingen ze geheel tevreden mij te hebben geholpen, weer weg. Gratis. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 44 www.villainumbria.com
  • 45. Wilde asperge tijd Vandaag, een paar dagen voor Pasen, om zes uur wakker geworden. Het islente sinds bijna twee weken, na een lange witte winter. Heerlijk. De zon schijnt ende wereld ziet er anders uit. Dit is de periode van de wilde asperges. Gisteren heb ik de eerste al gezien,vroeg dit jaar. Wilde asperges zijn een beetje bitter, maar als je daar eenmaal aangewend bent, een ware traktatie. Het is dan ook geen wonder dat de wildeasperges heftige emoties onder de Italianen oproepen. Eten is hier erg belangrijk.Goed eten vooral. Hele volksstammen rukken de komende weken uit op zoek naarde felbegeerde asperges. Zonder schaamte worden de wilde asperges zelfs uit’mijn’ tuin geplukt. Het zijn absurde taferelen. Al die mensen die plots overalopduiken en vinden dat ze recht hebben op de wilde asperges die groeien op hetgoed onderhouden terrein rond de huizen waar ik op pas (waar de wilde aspergesuiteraard ook uitbundiger groeien omdat ze de ruimte hebben). In het begin hier vond ik de asperges niet lekker, want ik wist ook niet hoe zeklaar te maken. Inmiddels weet ik dat wel en ben nu dol op de asperges en de rustdie van het zoeken ervan uitgaat. Ik moet erg mijn best doen om niet in mijn eigentuin onder de voet te worden gelopen door volkomen vreemden die ook aanaspergekoorts lijden. Het valt niet altijd mee het hoofd koel te houden en tebedenken dat het slechts om wat asperges gaat. Wilde asperges zijn groen en heel dun. Je trekt ze uit de grond en eet alleenhet gedeelte dat eenvoudig met de vingers afgebroken kan worden, aan de top. Deharde steel die overblijft kan eventueel voor bouillon gebruikt worden. Deeenvoudigste bereidingswijze is om de asperge stukjes in wat olijfolie te bakken,een ei los te kloppen en over de asperges te gieten zodat het een omelet wordt. Ditheet een ’frittata’. Verder zijn de asperges heerlijk over de pasta en kun je er risottomee maken. Het water loopt mij in de mond. Ik ga zometeen direct op zoek naar deeerste exemplaren. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 45 www.villainumbria.com
  • 46. Rucola De rucola (heerlijk met wat geroosterde pijnboompitten en grana) groeit hieroveral uit zichzelf. Heerlijk frisse blaadjes tussen het gras in de berm. In deze tijdvan het jaar heeft de plant vrolijk witte bloemetjes. In bepaalde olijfboomgaarden enonder de druivenranken (die nu uit beginnen te lopen met de eerste super zachtegekrulde blaadjes) ziet het wit van de rucola boemen. Het is een fantastisch onkruid.Een van de weinige soorten die zelfs ik kan herkennen. Vorig jaar was ik met een Amerikaans stel aan het wandelen en ik liet hen derucola zien. Ze vertrouwden het niet en kochten voor het avondeten gewassenrucola uit een zakje. Het gekke is dat de rucola die in het wild groeit, niet de variant ’wilde rucola’ is.Dit is de normale rucola, die toevallig erg graag hier groeit en geen mensenhandnodig heeft om dat te laten zien. De wilde rucola heeft smallere blaadjes en een nogsterkere smaak, is lastiger in de natuur te vinden en wordt door bepaaldeliefhebbers daarom in de moestuin gekweekt. Hoe verwarrend kan het allemaal zijn! Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 46 www.villainumbria.com
  • 47. Uiltjes Vorig jaar in mei ben ik twee weken de moeder geweest van twee kleine uiltjes.Ze waren uit de muur gevallen van een van de huizen waar ik op pas. Mijn hondvond deze hulpeloze beestjes. Ze wist ook niet wat ze ermee moest gelukkig enbesloot dus hysterisch te gaan jank-blaffen. De uiltjes maakten een heel vreemd geluid, een soort klak klak klak maarkeihard en agressief. Eentje had een ernstig ontstoken oog. Moeder van twee piepjonge uiltjes. Niet echt iets waar ik op zat te wachten.Geen enkele ervaring met vogeltjes en dan al helemaal niet van dit grote soort. Ikheb ze op wat gedroogd gras gezet in een plantenpot en gezorgd dat geen anderedieren erbij konden komen. Internet bood een beetje uitkomst. Er was een Amerikaanse website waaropstond dat ik de uiltjes met rust moest laten omdat de moeder het wel op zou lossen.Goed. Daarvoor was het inmiddels te laat en daarnaast was hun oorspronkelijk nestdoor een zwerm bijen ingenomen, vandaar dat de uiltjes op de grond waren beland.Verder stond er dat ik, als ik de uiltjes toch niet met rust kon laten, ze op een stukrots of steen moest zetten, zodat de moeder ze kon vinden. Geen stro of gras,gewoon kale steen. Zo belandden de uiltjes in de deuropening op de eerste verdieping van hetleegstaande huis. Ik gaf ze water en stukjes rauw vlees, drie keer per dag. Kwam eral doende achter dat het beter was ze lauw spul te geven want nadat ik ze water opnormale temperatuur gaf zaten ze elk een tijdje te rillen. Logisch natuurlijk, maar hader niet aan gedacht. Uiteraard brengt moeder uil alles mee in haar lichaam en krijgende jonkies dus voorverwarmd voer. Na een paar dagen heb ik op verschillende plekken meel gestrooid om te zienof ma uil toevallig bij haar jongen kwam. De ochtend daarna waren er sporen en hebik afscheid van mijn vogeltjes genomen. Twee maanden later ben ik pas weer gaan kijken, bang twee uitgedroogdevogel lijkjes te treffen. Echter, ik vond niets. Helemaal niets. Er zijn veel uilen rond de huizen waar ik op pas. Soms zitten ze vrij dichtbij alshet schemert, soms vliegen ze luid krijsend rond de huizen. Prachtige krachtigedieren die volgens de Italianen om mij heen ongeluk brengen. De weinigen aan wieik vertelde een weekje moeder van twee jonge uiltjes te zijn geweest, vinden hetongelooflijk dat mij nog niets vreselijks is overkomen. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 47 www.villainumbria.com
  • 48. Insecten? Er zijn nogal wat insecten in het verder zo vredige Umbrische buiten. Er zijndan ook heel veel hagedissen die die insecten eten. Op zijn beurt zijn er dan ookweer slangen die de hagedissen eten. En met al deze diertjes hebben we een leukaantal verrassingen zo her en der en af en toe. Gisteren deed ik de deur open van een van de huizen waar ik op pas, een deurdie al een maand niet meer open was geweest. Ik stapte direct naar binnen enPLOF ... er viel iets hevig spartelend kouds in mijn nek. Ik boog gevaarlijk snelvoorover al schuddend en een prachtig grijs groenig hagedisje ploefte op de gronden ging er ‘als een haas’ vandoor. Mijn hartslag was maximaal en pas na een tijdje begon mijn ademhaling weer. Ik zal niet snel meer direct naar binnen lopen bij huisjes die leeg staan! Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 48 www.villainumbria.com
  • 49. Honden testen Vanochtend, net voor de hitte echt begon, liep ik mijn gebruikelijke rondje. Opdrie verschillende plekken kwam ik steeds hetzelfde mannetje tegen. De derde keer(drie keer is scheepsrecht, dat is wel geen Italiaans gezegde, maar toch) vroeg hijme of ik dacht dat hij met zijn pandaatje de weg zou kunnen vervolgen. Dat kon zei ik, maar alleen nu het droog is. Ah, zei het mannetje (zo’n wit - nou ja, wat heet wit? - hemd met viezigevlekken erop hing over zijn schouder en gaf mij breed uitzicht op een behoorlijkvlezige buik), dan kom ik hier mijn honden testen voor de jacht, want hier looptaardig wat rond aan klein wild. Hij graaide in zijn broekzak en haalde een handje hazenkeutels tevoorschijn.Het leken wel salmiak dropjes. Voorzichtig trots stopte het mannetje de keutelsweer in zijn zak en ging voldaan achter het stuur zitten. Begin augustus komt ie z’nhonden dus bij mij om de hoek trainen. Ik denk dat hij de keutels nu alvast bij dehonden in het hok legt om ze lekker te maken. Het mannetje was weg voordat ikhem kon vragen wat ie met de keutels ging doen. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 49 www.villainumbria.com
  • 50. Bosje bloemen? Gisteren was ik ’s ochtends vroeg een stukje gaan hardlopen. Ik kwam eenmannetje uit het dorp tegen in zijn zeer oude Renaultje. Hij stopte even en wemaakten het zo gebruikelijke korte kletspraatje. Het ging vooral over het gebrek aanregen en hoe ellendig dit is. Achterin de auto lag een enorme bos prachtig blauwe bloemen. Ik weet denaam niet, zal het ’ns opzoeken. Deze bloemen groeien overal in het wild en latende bloemen in de ochtenduren zien, daarna gaan ze dicht en je ziet ze pas devolgende ochtend weer. Een prachtige kleur blauw. Ik had beter kunnen weten, maar vergat even mijn gezonde verstand tegebruiken. Ik vroeg dus heel belangstellend (en erg dom) aan de man of hij bloemenvoor zijn moeder had geplukt. Zijn ogen gingen wijd open van verbazing en na kortetijd ontblootte een grote grijns zijn bijzonder slechte gebit. ’Fiori per la mamma’stotterde hij, nog altijd niet zeker of ik hem in de maling probeerde te nemen. Het bleek ’erba’ voor de konijnen te zijn. ’Erba’ is het woord voor alles datgroen is en gegeten wordt door mens of dier. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 50 www.villainumbria.com
  • 51. Mooi verhaal Dit weekend vertelde een vriend, die vroeger als loodgieter vaak ouderen inUmbrie van warm water systemen voorzag, een grappig verhaal dat typisch is voorveel ouderen in Umbrie. Deze oudjes hadden een moderne verwarming aan laten leggen, die zowel ophout als ook op diesel kon werken. Uiteraard deden de oudjes de verwarming nooitaan, want ze zaten altijd in de keuken bij de betrouwbare oude houtkachel waar zehier ook vaak op koken nog. Eens per jaar wilden ze echter, met Kerst, voor defamilie, de officiële kamer verwarmen en dus ging de verwarming aan. Elk jaaropnieuw wisten ze niet meer hoe alles werkte en kreeg mijn vriend standaard eentelefoontje dat er iets niet goed ging. Een keertje belden ze dat het horloge (zo noemen ze hier alles met een wijzeren cijfers erop) op 120 stond en of dat een probleem was. Dat was de temperatuur.Ze hebben alles gelukkig kunnen redden omdat er beveiliging op het systeem zat.Ze hadden zowel op hout als op diesel gestookt, tegelijkertijd. Een ander jaar zijn alle radiatoren met de vorst gebarsten. Dit was een heelkoud jaar waarin ook veel olijfbomen het niet hebben gered. Deze oudjes leefdengewoon met 10 graden vorst in huis en hadden de verwarming niet aangedaan ...Met als resultaat een enorme schade. Aandoenlijk zijn deze voorbeelden van mensen die wel willen, maar die echt erniet in slagen met de tijd mee te gaan. Ze begrijpen het niet en willen ergens alleluxe ook niet. Ze wennen er maar niet aan en houden vast aan de oude vertrouwdegewoontes. Ecologisch en eenvoudig. We kunnen wellicht iets van ze leren. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 51 www.villainumbria.com
  • 52. De echte jacht Zonder erbij na te denken, vroeg ik donderdag aan een jager die op fazanten,wilde duiven en hazen jaagt, wanneer de Echte Jacht zou beginnen. Dat werd nietgewaardeerd en ik kreeg dan ook direct een veeg uit de pan en stond een kwartierlater nog naar tekst en uitleg te luisteren. De Echte Jacht, zo blijkt, is namelijk dejacht op de kleine beestjes. De wilde zwijnen jacht is een drijfjacht en is pas delaatste twintig jaar in Umbrie aanwezig, want, zo beweerde deze jager, er warengeen wilde zwijnen in Umbrie. Ik kreeg, van deze Echte jager, uiteindelijk ook geen antwoord op mijn vraag. Vrijdag kwam er een wilde zwijnen jager een praatje maken. Hij weet hoevervelend ik de jacht vind en begon zijn praatje dus letterlijk door te zeggen datzondag de jacht weer ging beginnen en hoe vervelend die jagers toch waren.Gelukkig herkende ik de beste man en trapte niet in de val. Ik zei dus maar dat dejagers vriendelijke mensen zijn, maar dat de jacht inderdaad vervelend is. Dat washet juiste antwoord en een half uur later stond deze vriendelijke jager nog steedsuitgebreid te kletsen over de jacht. Heel gezellig, vriendelijke man ook (dit jaar word ik uitgenodigd om een avondna de jacht wild zwijn te komen eten met alle jagers ... hoe kom ik daar nou weerfatsoenlijk onder uit?) maar helaas valt er niet goed over de negatieve gevolgen vande drijfjacht te praten, zelfs niet met deze heer. Argumenten als: ”de natuur is voor iedereen, maar 3 maanden per jaardomineren de zwijnenjagers alles en is het levensgevaarlijk in de buurt te komen,laat staan te wonen” worden afgedaan met grote onzin, je kunt gewoon over deweg lopen en er is geen enkel gevaar, er wordt nooit op mensen of hondengeschoten ... (hoe kan het dan dat er rond de 90 mensen per jaar aan dezwijnenjacht overlijden door kogels?). Ik zei verder dat ik middenin het slagveldwoon en dat dat geen lolletje is. Ook onzin, er wordt nooit bij de huizen geschoten,ze gooien alleen rotjes rond mijn huis om de zwijnen terug het slagveld in te drijven.Ik zie ze echter om mij heen schieten, zelfs richting de huizen zo af en toe en datfantaseer ik niet. Hoop een fototoestel bij de hand te hebben dit jaar, dan heb ikdaarna bewijs. Ik begon over de geluidsoverlast, de honderden honden die blaffenden jankend achter de zwijnen aangaan, de tientallen mannen die een hele dag langschreeuwen naar de honden en elkaar en het vele schieten ... niet echt plezierignatuurgeluid. Volgens de jager zou ik juist blij moeten zijn dat ik ’ns wat leven in debrouwerij had, zo’n meisje alleen boven op een heuvel, dat is toch ook niets? Het was een lang en vriendelijke debat, waar de zwijnenjager op geen enkelevan mijn serieuze argumenten in is gegaan en waarvan hij aan het eind dacht mijvolledig tot de jacht bekeerd te hebben. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 52 www.villainumbria.com
  • 53. Gewonde Gisteren was er een grote jacht gaande. Toen ik aan het eind van de dag hetidee had dat de jagers klaar waren met schieten, ben ik even gaan hardlopen. Dejagers waren in een slecht humeur, ze riepen honden terug die onvindbaar bleken,ze hadden weer niets geschoten (ze zochten wild zwijn) en het lange stilstaan in dekou was niet goed bevallen. Zo leek mij. Een heel eind van de grote groep jagers trof ik zeven prachtige honden aan.Dat gebeurt zelden, de jachthonden zijn normaal in erbarmelijke staat, mager enuitgeput. Deze honden hadden een glanzende vacht en zaten boordevol energie, naeen dag achter hun neus aan te hebben gelopen. Ik maakte de eigenaar van de honden een compliment en hij vertelde trots datzijn honden allemaal familie van elkaar waren en veel prijzen hadden gewonnen. Ikvroeg dus waarom hij met zulke mooie en kostbare honden de zwijnen opjoeg.Zwijnen hebben de neiging zich te verdedigen en veel jachthonden wordenopengereten, of op andere manier uitgeschakeld, vaak met de dood tot gevolg. De jager keek zorgelijk en wees naar hond nummer 8, die, zag ik nu, aan dekant van de weg lag met een zwaar bloedend been. De jager zei ’wilde zwijnen zijn echt rotzakken’, toen ik weg jogde. Ik keek nogeven om en vroeg of hij het normaal zou vinden dat een wild zwijn, na urenopgejaagd te zijn, zich beleefd zou laten doodschieten? Hij lachte wat verlegen. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 53 www.villainumbria.com
  • 54. Blaadjes Vanochtend was de wereld rijp wit hier in Umbrie. Prachtig. Wel erg koud. Ik ben een stukje gaan lopen en afgezien van oogstrelende tafereel, werdenook mijn oren blij verrast door heel zacht getik uit de bossen, bosjes enalleenstaande bomen. De blaadjes die nog veelal aan de bomen zitten omdat het tot kort zo warmwas, vallen nu allemaal met een lieflijk tikje van de bomen. Alsof er een heel delicaatdiertje naast me liep in de ijskoude prachtige wereld. Door de kou waren er geenandere dieren actief, totale stilte dus, hetgeen het lieflijk tikken nog vreemdermaakte. De blaadjes zijn geloof ik aan de boom vastgevroren vannacht en nu het begonte dooien, vielen ze direct van de boom, zwaar van de bevroren mist. Tik, tik, tik. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 54 www.villainumbria.com
  • 55. Vuurtje Gisteravond liep ik vlak voor donker nog een stukje met de honden. Dewildzwijn jagers waren bezig hun honden terug te roepen. Mijn honden vlogen alsgekken achter de magere en angstig uitgeputte jachthonden aan (die arme beestenhadden al de hele dag wild opgejaagd) en het hele eerste deel van de wandelingwerd dus ernstig verstoord door gillende honden, toeters van de jagers en mijntotaal nutteloze orders richting mijn hondjes om hun onaangepaste gedrag tecorrigeren. Op de terugweg waren de jagershonden grotendeels in hun kooien opgeslotenen liep ik te genieten van de adembenemend schitterende natuur. Een nattig rooden geel tegen heuvels aan die onderaan bij het dal in de mist verdwenen. Je kijkt enziet, maar ziet ook niet, door de subtiele mist die alles verbloemt. Te mooi voorwoorden, dus laat ik ophouden het in woorden te proberen te vangen. Aan het eind van het pad met de pijnbomen, hadden de 4 overgebleven jagerseen vuurtje aangelegd en ik hield er even stil. Ze waren twee honden kwijt, of ik zekon bellen als ik ze toevallig zou zien die nacht. Tuurlijk zou ik bellen. Of ik de laatste tijd nog wilde zwijnen had gezien. Nee, niets gezien, wel degebruikelijke sporen van vernieling. Waarom ik niet gewoon even ’s nachts een wild zwijn neerschoot, dat zou zomakkelijk zijn (ze begonnen smakelijk om hun vraag te lachen). Omdat ik wild zwijnsupporter ben, wisten ze dat niet meer? Een van de jagers zei dat ik het geweer ook beter tegen ander ’opgeschotenwild’ zou kunnen gebruiken. Wederom een lachsalvo van het groepje rond het vuur.Ik moest er zelf ook om lachen. Ze hebben dit jaar al 101 wilde zwijnen geschoten. Ik vroeg waarom ze nietsop het vuurtje aan het roosteren waren, maar ze zeiden dat ze op een lekkerkippetje wachten. Wederom een woest lachsalvo. Een kletspraatje bij ondergaande zon en open vuurtje. De schoonheid van denatuur gerelativeerd. De romantiek van de mistige dalen en gedoofde kleuren stondin schril contrast met de botte jagers rond het vuur en hun vunzige praatjes. Al metal een prachtig geheel: echt met de beide benen op de grond. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 55 www.villainumbria.com
  • 56. In de rij … en bureaucratieDit is een kort hoofdstukje met maar 4 blogs. Ik heb er veel meer overgeschreven uit pure frustratie, maar die blogs hebben de eindselectie nietgehaald omdat ze niet meer relevant zijn en vaak langdradig en ingewikkeld.Overgebleven zijn een aantal voorvallen in het lokale postkantoor en iets overde auto belasting en voordringen. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 56 www.villainumbria.com
  • 57. Foto van een regenboogLeven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 57 www.villainumbria.com
  • 58. L’Ufficio Postale Er werken twee vrouwen in het lokale postkantoortje. Toen ik er af en toe kwamom postzegels te kopen en rekeningen te betalen, waren de dames vriendelijk, maarzeker niets meer. De dag dat ik ze vroeg of ik een rekening kon openen, veranderdedat op slag. Ze vertelden mij dat ze een andere buitenlander hadden die ook eenrekening had en die was er enorm over te spreken. Ik vroeg naar de kosten en demogelijkheden en die bleken zo mee te vallen dat ik geen moment aarzelde, anderebuitenlanders of niet. Dit was ongeveer een jaar geleden en de dames en ik kennen elkaar inmiddelseen stuk beter. Vaak heb ik vragen waarop ze geen antwoord weten en dan zeggenze dat het niet bestaat of niet mogelijk is wat ik wil. Thuis ga ik dan op internet dewebsite van de posta bekijken en lees exact hoe ik te werk moet gaan. Terug bij hetpostkantoor leg ik vervolgens aan de dames uit hoe het werkt. Ze zullen best eenbuitenlander als klant hebben, maar die persoon heeft blijkbaar nog nooitgeprobeerd transacties met het buitenland te doen (want er is die persoon vertelddat dat niet mogelijk is, zoals ze ook tegen mij zeiden!). Inmiddels word ik vaak achter de loketten uitgenodigd door de dames, vooralals ik weer iets nieuws heb. ’Signorina, signorina, venga venga qui dietro’. Ik gadoor de twee veiligheidsdeuren en stap over dozen met brieven en pakjes. Er wordteen gammele stoel voor mij vrijgemaakt en altijd wordt mij koffie aangeboden.Vervolgens zie ik mensen komen en gaan, rekeningen betalend, pakjes versturendof geld op hun spaarboekje zettend. Het is best saai daarachter, maar aan de andere kant ook een mooi gebaar. Enuiteindelijk komen we altijd waar we zijn moeten. Pian piano. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 58 www.villainumbria.com
  • 59. Bollo auto Het is weer de tijd van het jaar dat ik de bollo van de auto moet betalen. Datdacht ik in elk geval. De bollo is de belasting. De mijne loopt af eind april. Ik heb eendun papiertje, met de hand geschreven, van het postkantoor, met stempel erop. Debollo wordt wel ’ns door de politie gevraagd als ze je stoppen om papieren tecontroleren. Gezien de bollo over een paar dagen vernieuwd moet worden, ging ik keurigop tijd naar het postkantoor, tevreden met mezelf dat ik mij herinnerde dat ik weermoest betalen (de overheid stuurt voor geen enkele belasting een herinnering of eenrekening, je moet hier alles goed in de gaten houden en uit jezelf betalen - vandaardat bijna iedereen een commercialista nodig heeft die al deze dingen (het scala aanbelastingen) in de gaten kan houden, want de regels veranderen ook vaak en voorleken is het bijna niet mogelijk van al deze dingen op de hoogte te blijven). Ik vuldehet papiertje in en schoof het onder het loket door. De dame keek ernaar en zei datik te vroeg was, dat de geldigheid van de bollo nog niet was verstreken. Hoezo? Ik wil nu gewoon alvast betalen, dan heb ik dat alweer gehad. Ik stondklaar om mijn (achterlijke) standpunt te verdedigen (je betaalt hier namelijk nooit ietsvan tevoren, zelden iets op tijd en over het algemeen pas een paar maanden later). Nou blijk je dus helemaal niet een nieuwe bollo te kunnen krijgen voordat degeldigheid datum van de oude is verstreken. Uiteraard blijft de oude bollo dan ookeen maand langer geldig dan de datum die erop staat aangegeven. Logisch toch? Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 59 www.villainumbria.com
  • 60. Postkantoor stampij Vanochtend dacht ik even naar het postkantoor te gaan. Er stond al eenbehoorlijke rij toen ik binnenstapte, maar vaak lost dat zich onverwachts snel op.Deze keer leek dat ook zo te zijn en met vol vertrouwen in de Italiaanse posta, bleefik wachten. Ik bleef steeds dezelfde gedachte hebben, hetgeen nogal saai was eerlijkgezegd, namelijk wat het voor zin heeft een gele streep door het kantoortje tetrekken en ervoor een bordje - met de vraag de privacy van andere klanten tebewaren door voor deze streep te blijven - te plaatsen. Ik kreeg er maar geenantwoord op, want kon zo ver achter de streep als mogelijk is (de streep looptnamelijk net voorbij de deur, we hebben het hier over een echt postkantoorTJE)letterlijk alles verstaan dat werd gezegd zowel voor als achter de balie. Maar goed,het zullen wel de standaardregels zijn waar een postkantoor aan moet voldoen.Zelden houdt iemand zich hier aan gelukkig, we hoeven niet te doen alsof we niethebben gehoord dat het oude dametje 2000 euro in contanten opneemt om eennieuwe scooter voor de kleinzoon te kopen. We vragen haar gewoon of het voor deverjaardag van kleinzoon is, of zomaar, waar ze dat geld heen gaat brengen envervolgens ook nog dat ze misschien beter een andere verkoper kan nemen! Een bescheiden jongen die driftig formuliertjes had staan invullen aan dezijkant van de kamer cq het postkantoor, was aan de beurt. Hij verontschuldigdezich al aan hen achter hem dat hij echt aan de beurt was en daar niets aan kondoen. Iedereen spitste de oren (niet nodig, maar bij wijze van spreken), maar helaaskwamen er geen interessante transacties tot stand. Wat de jongen wilde, konnamelijk niet. Dat wil zeggen, hij wist dat het kon, maar de dame van hetpostkantoor kreeg het niet voor elkaar. Waar je dacht dat ze het na een kwartiertje wel op zouden hebben gegeven,bleken ze na dit kwartiertje extra overtuigd dat ze het voor elkaar zouden brengen.’Het’ is iets als geld contant aan de postkantoor dame overhandigen, die het naareen virtuele bankrekening ging sturen, waarna de jongen met z’n pin-pas gingpinnen, maar ipv dat er geld werd afgeschreven, zou het dan worden bijgeschreven.Het ging steeds mis dat zodra de jongen zijn pin-pas door de pinner haalde, hijbetaalde ipv ontving. Zoals dat in Italië gaat, bemoeiden alle mensen in het postkantoortje zich er naenige tijd mee. Iedereen gaf door elkaar advies aan de dame, alsof ze beter wetendan de dame achter het loket hoe alles werkt en wat kan en niet. Ik stond tussenhet gekakel, heel stilletjes te observeren en stiekem te genieten. Bij mijn weten kon de operatie die de jongen had bedacht niet en had hijwaarschijnlijk iets verkeerd begrepen. Gek genoeg bedacht niemand dat, iedereen Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 60 www.villainumbria.com
  • 61. gaf af op de moderne apparatuur en hoe lastig nu een transactie was, terwijlvroeger je gewoon pen en papier had en iedereen precies wist hoe alles werkte... Uiteindelijk droop de jongen teleurgesteld af, onder de meelevende blikken vande mensen die inmiddels het overvolle kamertje bewoonden. De jongen was dedeur nog maar uit, of iedereen had ineens reuze sympathie voor de postkantoordame, die hardop in zichzelf (dus voor iedereen hoorbaar) bleef herhalen hoevreselijk computers toch waren, dat ze dit akkefietje met pen en papier zo af hadkunnen handelen, maar dat de moderne technologie alles moeilijk had gemaakt ... Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 61 www.villainumbria.com
  • 62. Voordringen Heel in het algemeen hebben Italianen er een handje van ... voordringen. Ik sta met verbazing te kijken hoe keurige mensen zonder enige schaamtegewoon voor mij in de rij gaan staan. Ik kan er slecht tegen, want voel me dan eentweedehands burger. Laat het dus meestal niet toe, of zeg er op z’n minst iets van. Zaterdag was ik bij de dierenarts, de honden moesten de nodige prikken.Nadat ik hond nummer 1 had laten prikken, liep ik even naar buiten om hondnummer 2 op te halen. In de wachtkamer zat een keurige dame zonder huisdier. Zevroeg of ik klaar was en ik zei dus duidelijk van niet. Ze zei dat ze maar een heelsimpele vraag had en tegen de tijd dat ik mijn tweede hond had gehaald wel klaarzou zijn, of ze dus even ’tussendoor’ mocht. Natuurlijk mocht de keurige dame ’even tussendoor’. Ik zat vervolgens twintig minuten in de koude wachtkamer met hond nummer 2die doodsangsten uitstond want die kent de dierenarts inmiddels goed en vindt hetzeker geen lolletje deze vriendelijk prikkende man een bezoekje te brengen. De dame kwam eindelijk tevoorschijn en bood niet eens haarverontschuldigingen aan dat het zo lang had geduurd. Ik zei niets, maar beslootkeurige Italiaanse dames NOOIT meer voorrang te geven tenzij ze er recht ophadden. De dierenarts gaf me geweldig op mijn kop. Hij zei dat ik NOOIT mensenvoorrang moest geven in Italië want iedereen maakt er misbruik van. Hij ging weltien minuten door over de trucjes die worden toegepast. Ik voelde me weer ’ns eenklein meisje, er werd mij een goedbedoeld lesje geleerd over hoe ik mij in Italiëbehoor te gedragen om te voorkomen dat keurige dametjes over mij heen lopen. De hond kreeg haar prik, ik mijn lesje. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 62 www.villainumbria.com
  • 63. Italiaanse gewoontes engebruiken of gebreken Hoe anders zijn de dingen hier in Umbrie, vergeleken met dat wat ik mij uit Nederland herinner … dat staat hier in een aantal blogs. Het zijn kleine voorvallen die een beeld geven van het rurale Italie, wat de mensen hier vinden en geloven. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 63 www.villainumbria.com
  • 64. Foto van drie oudere vrouwtjes die wel ns bij mij langs lopen Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 64 www.villainumbria.com
  • 65. Nieuwjaarsrecepties (die hebben we hier niet) In Italië doet men over het algemeen niet aan nieuwjaarsrecepties op het werk.Alle feestelijkheden worden voor de kerstdagen afgehandeld. Bedrijven gaan metalle werknemers uit eten, lunch of ook diner. Uiteraard wordt er uitgebreid gegeten,want daar draait het in Italië allemaal om, eten. Met nieuw jaar gebeurt er niets, hoewel veel bedrijven dicht blijven tot na de 6ejanuari. 6 januari is Befana (heks), een officiële feestdag waar van oudshercadeautjes worden gegeven, in een oude sok. Het lijkt een beetje op sinterklaas,maar ipv een oude wijze man hebben de Italianen een enge oude heks. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 65 www.villainumbria.com
  • 66. Een moetje Was net even in de winkel van het dorpje waar ik boven woon. Er waren, naastde winkeleigenaar, twee klanten. Dat houdt in, een wachttijd van ongeveer een halfuur.De winkel is niet verwarmd en ik stond met groente in mijn handen geduldig mijnhanden eraf te laten vriezen, van been op been huppelend in de hoop niet ook mijnvoeten te verliezen aan de vorst. Onderwijl hoorde ik het gesprek tussen de winkeleigenaar en de klanten aan.Het ging over een feest omdat iemand ging trouwen, iemand uit een ander dorpje inde buurt. Er was enige onduidelijkheid hoe dat toch kon, want de dame in kwestiehad net haar relatie (fidanzamento) een paar maand geleden uitgemaakt. Ineenswerd er op fluistertoon voor intimi gezegd dat ze wel moet trouwen, want ze iszwanger. Soms denk ik echt dat we in Umbrie nog in de middeleeuwen leven. Gelukkigwerd mijn mening niet gevraagd. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 66 www.villainumbria.com
  • 67. Vertrouwend parkeren Gisteravond was ik met een vriendin in Perugia. Zij kent Perugia op haarduimpje en woont er niet ver vandaan. Ze rijdt dus trefzeker naar de parkeergarageonder de overdekte markt, precies in het centrum (ik parkeer altijd op 5 minutenlopen van het centrum). Ik was er eerder geweest. Een prachtige ervaring. Hierworden de auto’s namelijk standaard driedubbel geparkeerd en MOET je de sleutelsin de auto laten zitten, want de parkeerwachten manoeuvreren continu auto’s omanderen eruit te laten. Iedereen vertrouwt deze jongens. Nonchalant stappen ze in zelfs de meestdure auto’s, starten de motor en rijden met een rotvaart achteruit zonder schijnbaareen momentje te twijfelen of het wel goed gaat in die nauwe ruimte. Ze doen dehele dag en nacht niet anders, maar ik vroeg me toch af of er niet soms, heel perongeluk, een klein deukje ontstaat ... Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 67 www.villainumbria.com
  • 68. Vrouwendag Italië laat geen gelegenheid voorbij gaan om iets uitgebreid te vieren. Vrouwendag staat in het teken van mimosa, alle vrouwen krijgen mimosatakjes. Soms ook een roos. Restaurants nodigen al weken uit om vrouwendag bijhen te vieren, er zijn speciale menu’s. Sommige restaurant bieden een ‘mager’menu, anderen een menu met mannelijke striptease. De mannen feliciteren de vrouwen met vrouwendag. Het lijkt dat ze het menenook. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 68 www.villainumbria.com
  • 69. Zegeningen van de priester De paasdagen zijn vandaag officieel begonnen. Ik ben niet gelovig opgevoeden weet dus niets van alle rituelen, maar hier is elk uur op het nieuws te horen overde festiviteiten en de arme zieke paus die voor het eerst niet mee kan doen aandeze belangrijke katholieke gebeurtenis. Het welzijn van de paus, il papa, is al weken een van de belangrijkstenieuwsonderdelen, de laatste dagen zo’n beetje gelijk op met de Amerikaanse comapatiente Schiavo. Verwarrend, omdat schiavo in het Italiaans slaaf betekent, dus hetduurde een halve dag voordat ik het nieuwsbericht goed had begrepen. Ik dachteerst dat het een poëtisch dramatische woordkeus van de nieuwslezers was om tezeggen dat deze vrouw ’slaaf was van de apparatuur die haar in leven hield’. Terug naar de paasdagen met bijbehorende rituelen. Een heel belangrijk ritueel,waar de kerk flink geld mee binnenhaalt, is dat de ’Prete’ (priester) bij mensen thuishet huis komt ’benedire’ (zegenen). In praktijk worden de huizen van top tot teenschoongemaakt (de voorjaarsschoonmaak), worden speciale Paasgerechten bereidten komt de priester even langs en sprenkelt wat heilig water door kamers en overde gerechten. Het is vervolgens met de gerechten wel oppassen, want geenkruimeltje van het gezegende mag weggegooid worden. Bijvoorbeeld de schillenvan de gekookte eieren moeten bij elkaar geraapt worden en mogen niet bij decompost. Wat er precies wel mee gebeurt dat weet ik niet … Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 69 www.villainumbria.com
  • 70. Paasregen Vorig jaar hadden ze voor de paasdagen heel slecht weer voorspeld. Hetgevolg was dat een groot aantal Italianen hun reserveringen voor het weekendjeweg afzegden en gewoon thuis lammetjes bleven eten. Het bleek vervolgens bijnaoveral heerlijk weer te zijn geweest. De toeristenindustrie is dus heel boosgeworden en eiste van de weersvoorspellers geld. Sindsdien heeft met het hier vaak over het fenomeen ’microklimaat’. Kleineklimaatjes in bepaalde gebiedjes die niet het standaard weerpatroon volgen ... Datwerd namelijk als reden opgegeven voor de dramatisch verkeerde voorspellingen. Dit jaar is het pokkeweer. Regen. Zullen de Italianen nu boos op deweersvoorspellers zijn omdat ze niet duidelijk genoeg hebben gezegd dat het echtnaar weer zou zijn met pasen? Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 70 www.villainumbria.com
  • 71. Italië verliest haar vader De paus is overleden ... Al weken gaat een groot deel van het nieuws over ilpapa en sinds vrijdag zijn op de radio alle vrolijke programma’s afgelast en hoordeje slechts nog programma’s in mineur stemming, waarbij luisteraars kunnen bellenom hun gedachten over de zieke paus te ventileren. Ik heb met groeiende verbazing naar vele verhalen geluisterd. Diep geroerdemensen die het ’uitdoven’ van de paus als een groot verlies ervaren. Il papa si staspegnendo en Italië verliest haar vader. De voetbalwedstrijden zijn afgelast, dat wilveel zeggen. De provinciale verkiezingen gaan wel door, maar er wordt al een paardagen geen campagne meer gevoerd. In mijn kleine wereldje hier boven op de berg merk ik weinig van de dood vanPaolo Giovanni II, afgezien van vlagen zware kerkkloktonen. Geluid draagt ver, ikhoor de klokken van zeker drie verschillende dorpen, in totale harmonie met dezingende vogels. Het is een prachtige zon-dag. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 71 www.villainumbria.com
  • 72. 4 april Na de lunch kwam de gepensioneerde man (die hier wel ’ns helpt) even langs.Hij kwam natuurlijk asperges plukken, maar deed alsof het daar niet om ging. Hijkwam behoorlijk aangeschoten (leek mij) binnen wandelen. Ik vroeg of hij ook zovan het prachtige weer genoot. Nou, hij vond het wel erg warm. Enorme grijns,onstabiel tegen mijn muur geleund, voorspelde hij dat we de komende 40 dagenprachtig weer zullen hebben. Dat is het geloof hier, het weer op 4 april blijftvervolgens 40 dagen min of meer hetzelfde. Ik heb wel ’ns slechter nieuws ontvangen. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 72 www.villainumbria.com
  • 73. Dorpskapper Gisteren, vrijdag, ging ik even naar de kapper. Sinds ik niet langer lang haarheb (een schande vinden de Italianen, zo zonde de blonde lokken eraf te knippen),moet ik elke twee maanden naar de kapper. Daar had ik geen rekening meegehouden toen ik besloot tot kortwieken. Ik woon boven een piepklein dorpje waar een kapper is, maar dat is eengepensioneerde vrouw die in de schuur een hoekje heeft waar ze andere ouderevrouwen in de krul zet, de kleuren wat bijwerkt en de dameshoofden een gedegenwasbeurt geeft. Het is geen echte kapper. Mijn kapper is in een volgend dorp, een stapje hoger op de ontwikkeling vankapsalons. Ze is officieel erkend en heeft een echte kapsalon. Als ze geen klantenheeft is deze dicht. ’s Middags spelen haar kinderen tussen de draaistoelen enworden de klanten geacht een oogje in het zeil te houden en in te grijpen als ze metdure producten beginnen te smeren. Er zaten twee vrouwen toen ik binnenkwam. De kapster zelf was uitgebreidaan het vertellen over haar bezoek aan de opgebaarde paus, hoe lang ze in de rijhad gestaan en hoe ze niet eens stil mocht staan toen ze eindelijk de dode paus inhet oog kreeg. De dames hingen aan haar lippen bij de verdere beschrijving van hetavontuurlijke bezoek aan Rome, met oplichters die een flesje water voor 4 euro perstuk verkochten aan dorstige gelovigen, terwijl de ’protezione civile’ miljoenenflessen water gratis distribueerden. De kapster was bezig het haar van een grote vrouw met een agressieve blik ind’r ogen te föhnen. Daarnaast zat een mollige kleine vrouw met schelle stem engrote spleten tussen haar tanden. De vrouw die werd geföhnd legde uit dat ze ookzo graag naar de paus had willen gaan, maar ze had geen tijd gehad want volgendweekend trouwde ... (tja, wie trouwde dat kreeg ik niet mee). Ze was bozig en datwerd er niet beter op toen de kapster haar mededeelde dat het grijs weer begondoor te komen en ze volgende week echt bijgekleurd diende te worden. De pauswerd met rust gelaten en er steeg een gekakel op over geschikte haarkleuren,prijsstijgingen sinds de euro en op de een of andere manier kwam het vervolgens uitop het laatste nieuws dat de zoon van die en die met 8 gram wiet was betrapt enschande, paniek en nog meer schande. De kapster en haar twee klanten waren in hun sas, het was geen moment stilen er viel zalig veel te roddelen. De derde klant was ik. Ongemakkelijk en hopenddat mijn stilte niemand op zou vallen, bleef ik me afvragen wat voor roddels er overmij de ronde doen. Destructief de oordelen van deze vrouwen, die leven zoals hethoort. Misschien niet. In elk geval doen ze alsof ze leven zoals het hoort. Ik niet. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 73 www.villainumbria.com
  • 74. Mis De kerk. In Italië is de katholieke kerk van enorme invloed op het dagelijkseleven, het denken, het doen, de symboliek en ook het geloof zelf (hoewel ik sterk deindruk heb dat het geloof zelf eigenlijk het minste telt!). Ik hoor vanuit mijn huisje de kerkklokken in de verte. Het is zo normaalgeworden, dat ik er nauwelijks meer op let. Ik hoor de klokken van het dorpje ondermij en ook van de twee dorpen die langs de Tiber liggen, een ten noorden en deander ten zuiden van mij. Afhankelijk van de windrichting, hoor ik de ene of deandere beter. Laatst waren er gasten die vroegen naar het klokkengelui. Dat deed mebeseffen dat het inderdaad vreemd is dat er dinsdagochtend om elf uur vrolijkkerkklokgeschal over de heuvels trekt. Hoewel, zo vrolijk is dat misschien niet eens. Ik deed ’ns navraag in het dorp. Jawel, hoe dom om zoiets te vragen! Ongeloofdat mij echt dit soort basis kennis ontbreekt. Je kunt in Italië, tegen betaling uiteraard, een mis(je) vragen en de oudjes doenniet anders. Een mis(je) voor de overleden vader, moeder, oom, ’marito’,grootouders en ga zo maar door. De Prete draagt een kleine mis op voor deze langgeleden gestorven mensen, vaak zitten er twee of drie oudjes in de kerk en dat ishet. Ik heb nog niet durven vragen hoe duur het is. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 74 www.villainumbria.com
  • 75. Bellen tijdens de film Eergisteren ging ik naar de film. Niets bijzonders, ik bezoek de cinemaregelmatig en met groot plezier. Ik zat te genieten van ’anche libero va bene’, een prachtige film vond ik het,toen de vader van de Italiaanse familie die iets verderop zat, zijn telefoontje tevoorschijn haalde. Hij werd gebeld, zijn scherm was fel verlicht en dat zie je in eendonkere bioscoop natuurlijk goed. Ik verwachtte dat ie de telefoon keurig uit zoudoen, maar dat had ik mis. Hij nam op. ”Pronto” schalde het door de bioscoop(gelukkig voor deze man was het niet erg vol). Hij bleef leuk een tijdje babbelen alsof ie thuis naar een video zat te kijken, totmensen achter hem vroegen of ie weg kon gaan. Dat deed ie, samen met z’n vrouw,voor anderen langs, half struikelend over benen en tassen op de vloer. Even laterkwam het stel terug, weer onhandig voor de anderen langs en eenmaal op hun plekmoesten uiteraard de kinders even (hard fluisterend) worden ingelicht over het zoongepast uitgewisselde nieuws. Er rest je in dit soort gevallen niets anders dan gewoon je nergens aan ergeren,want je doet er toch niets aan. Ik had van mijn stoel kunnen vallen van verbazing,ware het niet dat dat in een cinema letterlijk onmogelijk is. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 75 www.villainumbria.com
  • 76. La mamma Het is bekend. De mamma is in Italië belangrijk. Italiaanse mannen zijn veelal’mammone’. Dit is niets om je voor te schamen, het is zelfs iets om trots op te zijn.In elk geval begint mij dat steeds meer op te vallen, maar ik kan het uiteraard mishebben. Mijn ijzige blik van ’nordica’ begrijpt die waanzinnige verering van ’lamamma’ nog altijd niet zo. De levenslange innige verstrengeling tussen moeder enzoonlief, waarbij ’la mamma’ totdat het echt niet meer gaat, voor haar zoontje blijftzorgen. Mannen van 50 die zelf kinderen hebben worden door la mamma vereerd envertroeteld als ware het een baby van anderhalf. Goed, dat is typisch Italië. Niets om te veroordelen of te waarderen, het isgewoon zo en je verandert er niets aan. Gisteren dronk ik even iets met een kennis in het centrum van Perugia, op deCorso. Een prachtige avond, lekker warm dus fijn om buiten te zitten en de stroommensen langs te zien komen. Na een uurtje kletsen ging ik weer richting huis. Mijnkennis had een aantal keren terwijl ik zat te praten, gewoon heel onbeleefd eensms-je zitten sturen. Ik heb geleerd dit niet persoonlijk op te vatten, zo doen veelItalianen dat, het telefoontje is gewoon belangrijker dan wie je in het echt tegenoverje hebt zitten. Je moet leren het niet persoonlijk op te vatten dat ze weinig aandachtvoor jouw verhaal hebben. Niet eenvoudig en als ik iemand beter ken, zeker nietacceptabel. Ik stond op om weg te gaan toen de telefoon van deze kennis, een volwassenman, goede baan en twee grote kinderen, overging. Hij klapte trots zijn telefoontjeopen in mijn richting en zei blij als een kindje: ’la mamma, mi chiama la mamma’. Ikzag een foto van een oud vrouwtje, prachtig gekapt en gekleed, op het schermpjevan zijn dure telefoontje. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 76 www.villainumbria.com
  • 77. Elegant? Afgelopen weekend was een lang weekend in Italië.Mijn hardlooprondje voert langs het huis van een ’belangrijk’ echtpaar uit Rome. Hijarchitect en zij psychoanaliste. Ik heb drie en een half jaar geleden een keertje bij zegegeten en daarna groet ik ze altijd beleefd, maar daar houdt het mee op. Ze wildennamelijk dat ik van alles voor hen ging doen, gratis. Als goede ’buur’ zeg maar. Datging ik liever uit de weg. Een tuin onderhouden is nou eenmaal meer werk dan je alsgoede buur gratis aan kunt bieden. Hoe dan ook, gezien het feit dat het een lang weekend was, was het Romeechtpaar zoals gebruikelijk in Umbrie. Ik kwam de architect in zijn prachtige autotegen op de zandweg die langs z’n huis voert. Hij stopte en het raampje aan depassagierskant ging langzaam open. Hij kauwde luid smakkend op kauwgum enkeek naar mij (neem ik aan?) door zijn spiegelende zonnebril. We wisselden degebruikelijke beleefdheden uit. De architect kauwde alsof zijn leven er vanaf hing,zeer intensief, en tijdens het korte gesprek vormde zich een witte schuimlaag in zijnmondhoek. Ik kon nergens anders meer naar kijken en wachtte een beetje af tot erspontaan beweging in het schuim zou komen. Daarvoor bleek het gesprek(gelukkig) te kort. Elegant hoor, die architect. Je moet er blijkbaar toch iets voor over hebben omfris uit je mond te ruiken. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 77 www.villainumbria.com
  • 78. Straf van God? Gisteren kwam ik langs het postkantoortje en zag geen enkele klant, dus gingik snel naar binnen om een aantal dingen te regelen die al langer moesten, maarwaarvoor ik niet in de rij wilde staan. Nadat ik alles had gedaan, vroeg ik aan de dame achter het loket, die dezekeer in haar eentje was omdat haar collega vakantie heeft, wanneer zij op vakantiezou gaan. Ze keek me aan, zette haar bril af en haalde haar schouders zwaar op omze zo diep te laten zakken dat ze even op een ingezakte pudding leek. Met tranen inhaar ogen keek ze me weer aan en begon over haar zus te vertellen. Ze is zovreselijk ziek en ze kunnen haar niet beter maken en nu is ze dus na 7 jaar aan hetsterven, dus ... geen vakantie. Vreselijk om te horen natuurlijk en het postkantoorvrouwtje zo in tranen te zien.Ze is erg gelovig en bleef mij vragen hoe het toch mogelijk was dat haar zus zowerd gestraft. Ze was duidelijk in ernstige twijfel over de waarheid van het geloof ende logica erachter. Ze vroeg tot mijn grote schrik naar mijn mening. Ik zei maar heeleerlijk dat ik geen geloof heb en er dus helemaal niets over kon zeggen. Dataccepteerde ze, ’beata lei’ zei ze (zoiets als: ”u hebt geluk”). Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 78 www.villainumbria.com
  • 79. Winkeltje Gisteren was ik in Sansepolcro, een mooi stadje net boven Umbrie, in Toscane.Ik moest mezelf hier een uurtje vermaken, wachtend op een vriend van me. Ik doolde wat rond en kwam voor een ferramenta uit (dat was oorspronkelijkeen ’ijzerwinkel’, inmiddels hebben ze er vaak alles van schroeven totkeukenbladen, van tuingereedschap tot houten meubeltjes). Dit winkeltje was tweemeter breed, 10 meter diep en 4 meter hoog, bomvol met ’spulletjes’ en ’dingetjes’.Zo’n echt Italiaanse winkel die bijna niet meer bestaan. Ik liep naar binnen en vroeg aan het mannetje achter de toonbank of iemisschien ook een klein pedaalemmertje voor mijn groenteafval had. Ikverontschuldigde me erbij, zeggend dat dit waarschijnlijk de verkeerde winkel wasvoor zoiets. Hij brak uit in een brede grijns en zei: ”mevrouwtje, ik heb in dezewinkel meer dan ik mij vaak zelf weet te herinneren, maar aan zo’n klein emmertjekan ik u wel helpen”. Hij had een flinke slok wijn bij de lunch genoten, leek ik teruiken, maar met een grote zwier pakte hij zijn ladder en klom erop om helemaalbovenaan, hij moest ernaar reiken en ik hield mijn hart vast dat de ladder niet omzou kieperen, een doosje tevoorschijn te toveren. Met doosje en al kwam hij heelhuids weer naar beneden, alwaar hij mij depedaalemmer liet zien. Precies wat ik zocht. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 79 www.villainumbria.com
  • 80. Mond vol tanden Grappig en waar gebeurd: Vrienden van mij zijn homo en wonen al jaren in Umbrie. De meeste mensenzeggen dat het ’broers’ zijn (”ja, ze LIJKEN ook zo op elkaar” zeggen ze dan, in eenwanhopige poging homoseksualiteit uit hun leven te bannen). Een van hen ging naar de dokter. Hij had het heel keurig over zijn partner. ZijnItaliaans is niet helemaal vloeiend, maar hij redt zich aardig. Na een aantal keren hetwoord ’partner’ gebruikt te hebben, pakte de dokter heel indringend vriendelijk dearm van deze vriend van mij, keek hem van dichtbij heel geduldig aan en zei: ”inItalië zeggen wij ’mia moglie’ en niet ’partner’” (mia moglie betekent mijn vrouw). Het behoeft geen uitleg dat de arts grote afstand hield nadat die vriendvervolgens zei, “maar het is een man”. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 80 www.villainumbria.com
  • 81. Dametjes Gisteren bevond ik mij, met een uur tijd te doden, in het industriegebied vanBastia Umbra. Ik liep naar een buurtje in de hoop een barretje te vinden, waar zeover het algemeen wel een krant hebben en dan gaat de tijd, met een espresso, alsnel voorbij. Ik kwam twee dametjes tegen, keurig gekleed en opgemaakt, op hoge hakkenondanks de gevorderde leeftijd. Ik vroeg ze waar ik een bar zou kunnen vinden. Zegingen uitgebreid met elkaar in overleg, alsof ik niet stond te wachten op eenantwoord op een mijns inziens vrij eenvoudige vraag. Na dit beraad zonder eenduidige uitslag, besloten ze mij te begeleiden. Weschuifelden door de lelijke nieuwe wijk, terwijl de dametjes nog altijd kibbelden overwelke bar nou beter zou zijn voor mij en welke weg de kortste. Ze kwamen er echtniet uit en toen zei de ene, in een knallend knalrood gekleed, met gevaarlijk hogerode hakken en rode lippenstift, dat ze mij van harte bij haar thuis uit zou nodigen,maar dat dat helaas niet ging want ze had geen koffie in huis. Ik voelde me onvriendelijk, maar echt opgelucht. Uiteindelijk kwamen we bij een winkelcentrum. Ik had inmiddels nog maar eenhalf uur tijd te doden. Er was een bar aan beide kanten van de straat. De rode damevond rechts echt beter, de andere links. Ik bedankte ze hartelijk en voelde me enormbezwaard ofwel rechts ofwel links te kiezen onder de blikken van de dametjes, enzei dus dat ik eerst wat winkels ging kijken. Was het toeval dat ik ze tien minuten later weer voorbij zag schuifelen terwijl ikbuiten in de rechtse bar de krant las op het terras? Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 81 www.villainumbria.com
  • 82. Afspraak nakomen Na twee maanden elk week de falegname (timmerman) gebeld te hebben, eenafspraak gemaakt te hebben voor de week erna en vervolgens meestal voor niets tehebben zitten wachten (gelukkig valt dat in de praktijk mee, want ik heb veel anderedingen te doen), af en toe belde hij heel keurig af dat ie niet kwam, maar meestalkwam hij gewoon niet. Vandaag stond hij ineens voor de deur. Hoera! Ik bedankte hem uitvoerig voor z’n komst, zeer overdreven, zodat hij de hintwellicht zou snappen. Dat bleek niet het geval. Hij deed een uurtje wat ie moestdoen maakte daarna aanstalten om weer weg te gaan. Ik vroeg dus wanneer hij dehele keuken opnieuw zou schuren (het was nl niet goed gegaan en is nu lelijk - hijzou dat al maanden eerder hebben gedaan!) en of hij eigenlijk wel echt van plan wasdat te doen. Hij keek me vragend aan. Nou legde ik uit, de eigenaren vragen mijdingen te regelen, dat doe ik dan ook, maar vervolgens gebeurt er niets. Deeigenaren denken dan helaas dat IK niets doe, terwijl U niets doet. Ja zei de timmerman, daar hebben ze gelijk in. Jij bent verantwoordelijk vooralles hier, dus als de dingen niet gebeuren, rekenen ze met jou af. Daar ben ik hethelemaal mee eens. Ik was even stil, serieus kwam dit antwoord uit een onverwachtse hoek. Ik antwoordde dus maar dat de falegname blij mocht zijn dat ik nog nooit boosop hem was geworden, want aangezien hij mij in een kwaad daglicht stelt, afgezienvan dat hij mij veel tijd laat verliezen, heb ik het recht om heel kwaad op hem teworden. Met een brede grijns keek hij mij als een ondeugend jongetje, die weet dat ieiets fout heeft gedaan, aan en zei: ’maar jij wordt niet boos op mij en daarvoor wildeik je bij deze hartelijk bedanken’. Weg was de timmerman ... wie weet wanneer ik hem weer zie. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 82 www.villainumbria.com
  • 83. Rood De kleur van kerst is rood. Dat is overal zo, geloof ik. Echter, in Italië is het gebruikelijk om met kerst en oud-en-nieuw roodondergoed aan te hebben, dat brengt namelijk geluk. De meest keurige winkelshebben dus rond de kerstdagen super sexy lingerie in fel rood in de etalage hangen.Schokkend als je niet weet wat er aan de hand is. Overal staart miniscuul uitdagendsexy rood ondergoed je aan. Vlak na oud en nieuw is dat allemaal weer voorbij en worden keurige winkelsweer keurige winkels, met keurige spulletjes in de etalage. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 83 www.villainumbria.com
  • 84. Italiaans oud & nieuw Dol als de Italianen op eten zijn, zal het niemand verbazen dat oud en nieuw inItalië in het teken staat van een enorm diner, cenone genaamd. Al maanden kun jebij veel restaurants de cenone boeken, maar uiteraard doen velen thuis hun best. De cenone bestaat uit vele visgerechten en duurt normaal van een uur ofnegen, tot twaalf uur. Daarna worden er linzen gegeten, met zampone. Zampone isoorspronkelijk een gevulde varkenspoot. Onverwacht lekker, als je even vergeet watje eet. Oud en Nieuw heet ’San Silvestro’ in Italië. Afgezien van eten, staat de avondin het teken van ’geluk’. Rood ondergoed brengt geluk, maar daarmee zijn we erniet. Het is belangrijk om de linzen te eten, druiven, ananas en zo nog een hele seriedingen. Ik ben er klaar voor! Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 84 www.villainumbria.com
  • 85. Italiaanse TaalTot slot een paar heel korte blogs over de Italiaanse taal. Een prachtige taal! Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 85 www.villainumbria.com
  • 86. Foto van Italiaanse handgebarenLeven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 86 www.villainumbria.com
  • 87. Betekenissen in de war Jonge kinderen gaan in Italië naar het ’asilo nido’. Nest asiel zou dat letterlijkvertaald in het Nederlands zijn. Honden verblijven daarentegen in een ’canile’. Wie weet wanneer deze betekenissen zijn verdraaid tussen het Italiaans enNederlands? Dan het Engels nog: ’asylum’ betekent gekkenhuis. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 87 www.villainumbria.com
  • 88. Girasoli Girasoli, de beroemde zonnebloemen. Er staan hele velden in bloei en sommige velden hebben de felgele bloeikleuralweer achter zich gelaten. De zonnebloemen staan daar nu vrij treurig met dehoofden naar de grond, langzaam uit te drogen. Girasoli betekent letterlijk ’draaizonnen’ in het Italiaans. Ik was er dus ook vanovertuigd dat de girasoli met of tegen de zon indraaiden. De meeste mensen aanwie ik dit vroeg, weten dit ook zeker. Toch is dat echt niet zo. Ik heb erop gelet en zie de zonnebloemen op elkmoment van de dag altijd dezelfde kant opkijken ... Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 88 www.villainumbria.com
  • 89. Verboden In Italië wordt vaak gebruikt: ”è severamente proibito” Bijvoorbeeld in de trein staat dat het ’ernstig verboden is je hoofd uit het raamte steken’. Wat is het verschil tussen ernstig verboden en gewoon verboden? Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 89 www.villainumbria.com
  • 90. Sexy shops Hele discussies in het land, Italië, over het nieuwe voorstel om artikelen die jenormaal in een seks shop koopt, bij de apotheek op de plank te zetten. Voors-en-tegens, katholieke meningen en vrijgevochten opinies. Erg grappig. Maar hetmooiste vind ik elke keer dat het winkeltype ten sprake komt, heel vaak de laatstedagen: ‘sexy shop’. Een sexy winkel dus ... Al weer jaren geleden had ik een heel gesprek over de naam ‘sexy shop’ meteen Italiaan die goed engels spreekt. Hij hield vol dat de naam niet verkeerd was.Nee! Ik kreeg als trotse uitleg dat de naam namelijk niet uit het Engels kwam, maardat het de origineel Italiaanse naam voor sekswinkel is ... Hmmmm ik was niethelemaal overtuigd. Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 90 www.villainumbria.com
  • 91. Een aantal links:Kijk op www.villainumbria.com/nl voor onze vakantiewoningen in Umbrie Volg de Umbrie blog op: www.villainumbria.com/nl/umbrie-blog Volg ons op Facebook voor mooie foto’s van Umbrie: www.facebook.com/villainumbria.holidays Leven in Umbrie 2005 en 2006, pagina: 91 www.villainumbria.com