Gedragtoledoversie

617 views

Published on

Published in: Health & Medicine, Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
617
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Gedragtoledoversie

    1. 1. Biologie Psychologie Sociologie Algemeen Mensbeeld
    2. 2. Erfelijkheid en gedrag <ul><li>In hoeverre worden ook gedragskenmerken beïnvloed door erfelijke factoren </li></ul><ul><li>Nature-nurture debat !! </li></ul><ul><li>Cijfermatig antwoord te vinden op wat het respectievelijk gewicht is van beide factoren in de ontwikkeling van het gedrag </li></ul><ul><li>Op zoek naar specifieke genen die aan de basis liggen van psychosociale eigenschappen </li></ul>
    3. 3. <ul><li>Darwin : evolutietheorie </li></ul><ul><li>Eugenetische beweging </li></ul><ul><li>- VS : selectieve beperking van immigratie </li></ul><ul><li>- Nazi – uitroeiingsprogramma gebaseerd op biologisch gedetermineerde rassen </li></ul>
    4. 4. <ul><li>Behaviorisme : het observeerbare, respectievelijk registreerbare, gedrag als enige geldige onderzoeksobject </li></ul>
    5. 5. Belang van de vraagstelling <ul><li>Persoonlijk niveau : </li></ul><ul><li>praktische vragen die mensen stellen bij de opvoeding van de kinderen </li></ul><ul><li>2. Maatschappelijk niveau : </li></ul><ul><li>resultaten van remediërende programma’s </li></ul><ul><li>Politiek niveau : </li></ul><ul><li>Waaraan besteden we de middelen </li></ul>
    6. 6. Genen, hersenen en gedrag <ul><li>Hersenen en gedrag </li></ul><ul><li>- gelokaliseerde hersenletsels leiden tot gedragsmatige/psychische uitvalsverschijnselen </li></ul><ul><li>- medicijnen die actief inwerken op hersenen – prikkeling van bepaalde hersenzones </li></ul><ul><li>Genen en hersenen </li></ul><ul><li>- talloze genen complex samenspel </li></ul><ul><li>- omgeving </li></ul>
    7. 7. oorzaak pathogenese kenmerken (fenotype)
    8. 8. Hedendaagse visie <ul><li>DUIDELIJK dat bij gedragskenmerken </li></ul><ul><li>(bv. intelligentie) zowel erfelijkheid als milieu een belangrijke rol spelen !! </li></ul><ul><li>Men heeft uiteraard steeds beide nodig! </li></ul><ul><li>Deterministische kijk op de werking van de genen vervangen door gevoel van beheersbaarheid </li></ul>
    9. 9. Niet : OF/ OF MAAR: EN/EN
    10. 10. Erfelijkheidcoëfficiënt h² <ul><li>Variatie h² tussen 0 en 1,00 </li></ul><ul><li>- h² = 1,00 ( geen bijdrage van de omgeving ) </li></ul><ul><li>Alcoholisme h² = 0,6 </li></ul><ul><li>Schizofrenie h² = 0,7 </li></ul><ul><li>Bipolaire stemmingsstoornissen h² = ong. 1,00 </li></ul><ul><li>Intelligentie h² = 0,5 </li></ul><ul><li>Autisme h² = 0,9 </li></ul><ul><li>ADHD h² tussen 0,6 en 0,8 </li></ul>= heritabiliteit
    11. 11. Normaal Hoogbegaafd Leerproblemen Verstandelijke handicap Intelligentie
    12. 24. Het onderzoeksproject werd geleid door de toonaangevende kinderpsycholoog dr. Peter Neubauer, in samenwerking met een New Yorks adoptiebureau. De meisjes wisten niets van elkaars bestaan af en zelfs de adoptie-ouders vermoedden niet dat hun kleintje deel van een tweeling was. Pas vier jaar geleden kwam Elyse achter de waarheid toen ze aan het adoptiebureau om inlichtingen vroeg over haar geboorte. In de antwoordbrief stond koudweg: “U bent geboren op 9 oktober 1968, als jongste van een meisjes­tweeling.” Het adoptie-agentschap ging op zoek naar het andere zusje, Paula, en vond haar. De twee jonge vrouwen organiseerden een ontmoeting in een café in New York. Paula zag Elyse daar voor het eerst en was opgetogen: “We zien er dan wel erg gelijkend uit, maar elk van ons blijkt toch uniek...” Elyse was juist teruggekeerd van Parijs, waar ze werkte. Paula: “Ze zag er heel ‘Europees’ uit, droeg een zonnebril en rookte een sigaret. Extra ‘cool’, als een alternatieve versie van mezelf. Ik ben blij dat we geen ‘doorslagjes’ zijn van elkaar, we hebben een uitgesproken eigen stijl.” Laboratoriumratjes Om de één of andere onverklaarbare reden bleken ze wel één favoriet boek en film gemeenschappelijk te hebben: ‘Wings of Desire’. De wetenschapper die het experiment aan de gang had gezet, was eerst niet erg scheutig om hen te woord te staan, maar stemde schoorvoetend in met een ontmoeting. Paula: “Het was zo surrealistisch voor ons, ‘twee laboratoriumratjes’ terug op bezoek bij de grote dokter.” Op sommige van hun vragen kregen de twee vrouwen het gewenste antwoord. Zo leerden ze bijvoorbeeld dat hun moeder een groot deel van haar leven doorgebracht heeft in een psychiatrische instelling. Elyse: “Véél kwamen we van de dokter niet te weten, ook niet wat nu het meest doorweegt, de natuur of de leefomgeving. In zijn ogen waren we blijkbaar maar alleen nuttig om zijn afgebroken studie te voltooien. Zijn bevindingen blijven overigens verzegeld tot het jaar 2066. Wij hoopten ook dat hij zich verantwoordelijk zou voelen voor wat hij zo lang geleden in gang had gezet, maar daartoe bleek hij niet bereid. Wij kunnen hoe dan ook de 35 verloren jaren niet meer inhalen. Toch is er iets positiefs aan deze hele, pijnlijke ervaring: ooit waren we tweelingen, met een biologische band. Wij werden verschillende personen door de verwijdering en ineens zijn we weer een echte tweeling. In zekere zin hebben we elkaar geadopteerd, zijn we familie geworden door onze bewuste keuze.” LR - Elyse Schein en Paula Bernstein zijn allebei 35 jaar. Zopas hebben ze elkaar leren kennen na 35 jaar scheiding, al die tijd niet wetend dat ze tweelingzusjes waren. Vlak na hun geboorte kwamen ze in verschillende adoptiegezinnen terecht, als deel van een Amerikaans experiment om na te gaan hoe identieke tweelingen reageren als ze in een verschillende familie-omgeving opgroeien. Titel : Tweeling ziet elkaar weer na experiment van 35 jaar Datum : 03/01/2008
    13. 27. gedragsgenetica <ul><li>Erfelijkheid van een eigenschap met verschillen of gelijkenissen tussen mensen in een populatie </li></ul><ul><li>Dicteert NIET het gedrag van een individu </li></ul><ul><li>Voorbeelden: alcoholverslaving, agressie, autisme,… </li></ul>
    14. 28. Besluit <ul><li>Twee misverstanden : </li></ul><ul><li>1. Bij erfelijk kenmerk is alles wat je vanuit het milieu probeert vergeefse moeite </li></ul><ul><li>2. Defecten door het milieu veroorzaakt kan men altijd bijsturen </li></ul>
    15. 29. <ul><li>Nature bepaalt nurture: Niche-picking: gedrag waarbij een kind een omgeving uitlokt of opzoekt </li></ul><ul><li>Nurture bepaalt nature: omgeving schakelt genen in of uit </li></ul>
    16. 30. Autisme <ul><li>Gedrag </li></ul><ul><li>biologie </li></ul>
    17. 31. Gedrag <ul><li>Contactstoornissen – sociale interactie </li></ul><ul><li>Communicatiestoornissen </li></ul><ul><li>Gebrek aan inbeeldingsvermogen – inschatting symbolen </li></ul><ul><li>Rigide handelingspatronen/ stereotype gedrag </li></ul>
    18. 32. Diagnose: moeilijk! <ul><li>Verschillende uitingsvormen </li></ul><ul><li>Verschillende intelligentieniveau </li></ul><ul><li>Overlap met ontwikkelingsproblemen </li></ul><ul><li>Veranderend met de leeftijd </li></ul><ul><li>Veranderend met de omgeving </li></ul><ul><li>Beïnvloed door onderwijs,begeleiding,… </li></ul>
    19. 33. Autisme <ul><li>Pervasieve ontwikkelingsstoornissen (POS), volgens DSM-IV, </li></ul><ul><ul><li>Autismespectrumstoornis (ASS) </li></ul></ul><ul><ul><li>Syndroom Asperger </li></ul></ul><ul><ul><li>Syndroom van Rett </li></ul></ul><ul><ul><li>desintegratiestoornis </li></ul></ul>
    20. 35. Autisme <ul><li>Organische oorzaak – genetisch - susceptibiliteitsgenen </li></ul><ul><li>Hersenafwijking – neurochemische stoornis beschreven </li></ul><ul><li>Observeerbaar gedrag </li></ul>
    21. 36. Autisme <ul><li>10% kaderen in ruimere aandoening </li></ul><ul><li>Stappen: </li></ul><ul><ul><li>familiale anamnese </li></ul></ul><ul><ul><li>Klinisch oog </li></ul></ul><ul><ul><li>Technisch onderzoek </li></ul></ul>
    22. 38. Autisme <ul><li>Geïsoleerd </li></ul><ul><li>Geen bijkomende afwijkingen </li></ul><ul><li>macrocephalie </li></ul><ul><li>Syndromatisch </li></ul><ul><li>Wel bijkomende kenmerken: </li></ul><ul><ul><li>Verstandelijke handicap 75% </li></ul></ul><ul><ul><li>Epilepsie 15% </li></ul></ul>
    23. 39. <ul><li>Voorkomen: 1/1000 tot 1/2000 </li></ul><ul><li>4 maal meer bij jongens als meisjes </li></ul><ul><li>Geïsoleerd: 7.5 maal meer jongens als meisjes </li></ul><ul><li>Autisme en bijkomende afwijkingen: 1.7 maal meer jongens dan meisjes </li></ul><ul><ul><li>CONCLUSIE: kans bij meisjes onderliggende oorzaak veel groter </li></ul></ul>
    24. 40. Ontwikkeling van het hersenvolume Courchesne E, et al. JAMA 2003; 290(3), 337-44
    25. 41. Polygene overerving en autisme
    26. 42. Autisme: overerving <ul><li>Genetische oorzaak – komt niet familiaal </li></ul><ul><li>Zelden monogenisch( X-gebonden) </li></ul><ul><li>Veelal polygenisch (2-10): combinatie van verschillende genen </li></ul><ul><ul><ul><li>laag herhalingsrisico </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>gradatie van autisme </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kandidaatgenen: Chromosoom:2,7,13,15 </li></ul></ul></ul>
    27. 43. Autisme: gen gekend? <ul><li>Bewijs autisme bestaat </li></ul><ul><li>Inzicht in de aandoening en onstaansmechanisme </li></ul><ul><li>Diagnostiek </li></ul><ul><li>Begeleiding </li></ul><ul><li>Genetische varianten: verhoogd risico, niet diagnostisch </li></ul>
    28. 50. Belang van VROEGDETECTIE
    29. 52. Van deterministisch naar probabilistisch Hanteerbaarheid!

    ×