Your SlideShare is downloading. ×
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Commentaar op mc u-2852129 vws zeven rechten voor de patiënt met voetnoten

1,164

Published on

hervormingen patientenwet voorstel 2007-2008

hervormingen patientenwet voorstel 2007-2008

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,164
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Programma: zeven rechten voor de patiënt in de zorg: Investeren in de zorgrelatie1Voorwoord.In het voorjaar 2006 doceerde prof. Johan Leegemate in een hoorcollege aan de VU hetbestaan van de zwijgcultus rond de beoordeling van nadelig medisch handelen, waaruitletselschade was ontstaan, oorspronkelijk vanwege aansprakelijkheidsverzekering- technischemotieven. De Politiek besloot in debat hierover, dat men op termijn de wetgeving wilde gaanbijstellen. Prof. Here Kingsma erkende in een hogere tuchtzaak over een zaak van één van deleden van de Nederlandse Vereniging van Medische Dissidenten dat het Tuchtrecht subjectiefin het nadeel van de patiënt werkzaam kan zijn. Uit onderzoek van de Stichting Ombudsmante Hilversum bleek dat 75% van de onderzochte letselschadedossiers onvolledig bleken opcruciale punten om letselschade te kunnen beoordelen. Hierbij dient opgemerkt te worden,dat het Tuchtrecht enkel werkt met het oorspronkelijke medische dossiers en datonafhankelijke (buitenlandse) contra-expertises niet worden geaccepteerd, terwijl dezeweldegelijk een medisch dossier kunnen completeren met tevens een aanvulling over deontwikkeling van een pathologie en/of de opgelopen letselschade. Bovendien dient opgemerktte worden dat het letselschadeslachtoffer behalve het antwoorden van ja of nee (spelletjes)geen enkele inbreng heeft. Het Tuchtrecht is in principe bedoeld om het professioneelhandelen van een medicus ter beoordeling te stellen. De ellenlange weg naar de civielerechter is de weg voor de cliënt om een schadevergoeding te verhalen op de veroorzaker.Kiest u voor het Tuchtrecht, dan kan u niet meer naar de civiele rechter Daarnaast bestaater tegenwoordig de klachtencommissie binnen de ziekenhuizen om een klacht te kunnen latenbeoordelen. Tot slot dient opgemerkt te worden, dat het ministerie van Justitie bewustmedisch oneigenlijk handelen niet vervolgbaar wenst te stellen. Hiermee verzaakt zij aan haargrondwettelijke plicht. De wantoestanden rond de medische zorg en haar beoordeling wordenhiermee in stand gehouden, ongeacht de voornemens tot verbetering van het recht van decliënt (patiënt) door de veiligheid centraal te stellen. Onderstaand treft u een korte kritischevoorbeschouwing op MC-U-2852129 VWS, in verband met de zorgmarkt, gevolgd door eenchronologische samenvatting van het 44 blz. tellende oorspronkelijk epistel totwetswijzigingen.Globaal is het pakket onder te verdelen in drie groepen: wetten betreffende beleid entoezicht, wetten betreffende patiëntenrechten met het recht op informatie, keuze, kwaliteit enveiligheid en wetten rond de klachtafhandeling en Letselschade-verhaal. Opmerkelijk is dathet recht op herstelbehandeling als eerder aangenomen wetsvoorstel niet terug wordtaangehaald. Ook bleek uit de beleidsnota veilig melden KNMG, dat de minister van Justitie(voorlopig) niet van plan is om vervolgbaarheid van oneigenlijkheden bespreekbaar te maken!Goed aan het wetsvoorstel is dat voor het eerst expliciet rechten aan de cliënt toegekendgaan worden, ook al zijn de ze effectief kennelijk nog steeds beperkt. Cliëntenraden werkennog steeds op macro-niveau, de individuele cliënt zal misschien toch nog aangewezen blijvenop lotgenotenverenigingen om enigszins open geïnformeerd te worden Ook reist de vraag ofzorg voor iedereen betaalbaar blijft in contrast op het recht keuzevrijheid etc. Tussen deklachtencommissies van ziekenhuizen die meer autonomie krijgen en de gang naar de civiele-of de tuchtrechter komt een onafhankelijk commissie,die geschillen en klachten waaronderletselzaken tot 25.000 euro kan afhandelen. Het voordeel is dat kleinere zaken snellerafgehandeld kunnen worden. Ernstig kwalijke zaken blijven echter onaangeroerd, immers erwordt bewust geen vervolgbaarheid geformuleerd. Bovendien is ook hier niet vastgelegd ofexterne contra-expertise (op Europees niveau) geaccepteerd wordt. Daarbij hebbencliëntencommies hebben wel meer inspraak, zij het op het niveau dat zij gehoord worden. Inhet geval van een geschil zullen zij zich tot een externe commissie moeten wenden.Kortgenomen worden er nu wel rechten toegekend, maar zij blijven effectief enig ingeperkt.Beknopte beschouwing op MC-U-2852129 VWS 230508 aan voorzitter 2e kamer1 Beschouwing op MC-U-2852129 VWS gevolgd met chronologische samenvatting.Voetnoten geven het persoonlijke opiniecommentaar van Siegfried van Hoek weer. 1
  • 2. Programma: zeven rechten voor de patiënt in de zorg: Investeren in de zorgrelatieBlz.1Als gevolg van de Wet marktordening gezondheidszorg en de Zorgverzekeringswet (hetnieuwe zorgstelsel) kwam er een verzoek om de positie van de cliënt stevig te positioneren,wat leidde tot de formulering van de zeven rechten voor de cliënt in de zorg: investeren in dezorgrelatie. Onder druk van organisaties is er een vraag om een model van verbuiging in hetzorgstelsel ter verbetering van de zorg, met oog voor goede zorg en kwaliteit van leven.Blz.2Goede zorg begint tussen een goede relatie tussen de cliënt en zijn zorgverlener.Een goed contact betekend ruimte om wederzijds vragen te kunnen stellen. De overheid heeftdaarbij de taak om te zorgen voor waarborgen tot de kwaliteit van de zorg. Het gaat er omdat ieder individu waardig behandeld en gerespecteerd wordt, waarbij de cliënt weet wathij/zij mag verwachten. De zeven thema s om de positie van de cliënt te versterken dienenvoor een sterke rechtspositie binnen de zorgrelatie. Ook wil men het cliëntperspectief in delang durende zorg versterken door de ervaringsdeskundigheid van chronisch zieken tebenutten.Er moet meer inzicht komen in de kwaliteit van de in samenwerking aangeboden zorg.Blz.3De zorgconsument moet goed geïnformeerd worden over behandelkeuzes. De ervaringen vanconsumenten met zorgaanbieders moeten openbaar gemaakt worden. Als een klacht nietopgelost wordt moet een externe onafhankelijke commissie hiervoor bestaan. Ook de cliëntenraad van een zorginstelling moet een serieuze zelfstandige gesprekspartner worden van hetbestuur van de zorgaanbieder met een eigen onafhankelijk toereikend budget. Verbeteringenzullen echter in de praktijk moeten worden gerealiseerd. Betrokkenheid van alle partijen (enin integriteit) is essentieel. Hiervoor wil men de cliënt met meer invloedsmacht toerusten doorde positie van de cliënt in de zorg ook daadwerkelijk te versterken. Het is dan ook van belangdat cliënten niet afhankelijk zijn van hun zorgaanbieder. Reden waarom er juist aan cliëntendie langdurige zorg genieten (en hun belangenorganisatie) ook meer invloed wordttoegekend. Zij zullen in sterkere mate mee moeten bepalen hoe hun zorgverlening vormkrijgt. 2Blz.4AWBZ beschikbare middelen moeten ook echt aan de zorg toekomen! En er moet voorkomenworden dat de zorgrelatie een louter zakelijke contractuele verhouding tussen de zorgverleneren de cliënt. Hierin bestaan knelpunten voor de zorgverleners in de praktijk rekening houdendmet de proportionaliteit en praktische haalbaarheid. Zij zouden ook moeten ontlast worden inregeldruk en administratieve lasten, zodat er ook meer aandacht voor de zorg zelf komt.De zeven rechten voor de cliënt in de zorg: 1.) Het recht op beschikbare en bereikbare zorg.2.) Het recht op Keuze en op keuze-informatie. 3.) Het recht op kwaliteit en veiligheid.4.) Het recht op informatie, toestemming, dossiervorming en privacy. 5.) Het recht opafstemming tussen zorgverleners. 6.) Het recht op een effectieve, laagdrempelige klacht- engeschillenbehandeling. 7.) Het recht op medezeggenschap en goed bestuur.2 (Let wel, Zorg kent ook een financieel plaatje onder de huidige financiële tekorten: eigen bijdrage versus selectievezorguitsluiting?) 2
  • 3. Zeven rechten voor de cliënt in de zorg (Blz. 4 t/m 11)1 Het recht op beschikbare en bereikbare zorg. Kwaliteit gaat voor bereikbaarheid, ookwat betreft wachtlijsten. Om spoedeisende hulp te kunnen garanderen wordt extra budgettoegekend. Prestatiebekostiging maakt verantwoordelijkheden meer voelbaar maar ook definanciële risico s nemen hierin toe. 3 Men wil hiervoor de kwaliteit en het innovatievevermogen van de zorgsector verbeteren, zonder dat dit ten koste zou moeten gaan van debeschikbaarheid.2 Het recht op keuze en keuze-informatie. Er moet betrouwbare en toegankelijkeinformatie over kwaliteit van het aanbod en over ervaringen van cliënten openbaar zijn.(Langdurige zorg loopt hier als gevolge in voorop.) Voor 80 aandoeningen wil men in decuratieve sector specifieke indicatoren voor kwaliteit opstellen. 4 Het recht op informatiebehelst ook het recht op wachttijden en over de behandeling van specifieke aandoeningen.IGZ zou in zijn toezicht op en handhaving van de kwaliteit en veiligheid van de zorg ook vande beschikbare informatie gebruik kunnen maken. Het IGZ ziet toe op transparantie hierin. 5NZa ziet toe op de kwaliteit van de transparantie, en zij zouden in verband met deachterstand in informatie voor de cliënt en het machtsverschil tussen de partijen in de zorgmoeten toezien op de bescherming en verbetering van de positie van de cliënt.Blz.6: 3 Het recht op kwaliteit en veiligheid. Kwaliteit en veiligheid zoudenzorgverleners als eerste prioriteit moeten stellen. Binnen het kader van de transparantie enhet rechtstreeks afdwingbaar recht op informatie voor de cliënt moet er systematisch eenminimumnorm zijn. De ontwikkeling zou door de partijen in het werkveld zelf gerealiseerdmoeten worden, wat regeldruk van de overheid zou voorkomen. Cliëntenorganisaties kunnenhiervoor aanspraak maken op financiële middelen. Zij kunnen daarmee bijdragen aankwaliteitsverbeteringen bij zorgaanbieders en invloed uitoefenen op de zorginkoop bij deverzekeraars. IGZ zou daarna moeten toezien op de naleving.Blz.7 en 8: 4 Het recht op informatie, toestemming, dossiervorming en privacy. Dejuridische voorwaarden moeten voor een goede samenwerking tussen cliënt en zorgaanbiederhelder zijn. De wet op geneeskundige behandeling gaat dan ook gelden in het werkgebied vande verpleging, verzorging en begeleiding. Het recht op informatie moet ook expliciet het rechtop informatie over fouten en merkbare gevolgen beslaan. Ook spijtbetuiging is hierinwenselijk. Bij langdurige behandeling is het wenselijk dat er een zorgplan wordt opgesteld. Decliënt krijgt ook een recht in het Elektronisch Patiënten Dossier EPD en kan zelf dit raadplegenen ook inzien wie zijn dossier heeft ingezien. 6 Als een zorgverlener geen bijstand wilverlenen zal hij verplicht worden door te verwijzen naar een andere zorgverlener. Voor hetnakomen van de overeenkomst kan de cliënt naar de geschillencommissie of de rechter. Inhet geval van wanprestatie of onrechtmatigheid kan men om schadevergoeding vragen.Wilsonbekwame cliënten mogen ervan uitgaan dat hun positie wordt gerespecteerd. Dewettelijke regelingen hiertoe blijven gehandhaafd. 73 (Kan er extra financiering aangevraagd worden bij ernstige tekorten als vangnet ondanks geleverde prestatie?)4 (Een duidelijk onderscheid in zorgindicatoren zou er te bevinden moeten zijn in hoog risico gebieden zoals neurochirurgie en gynaecologie, in vergelijking tot minder risicovolle behandelgebieden.)5 (IGZ verklaarde op microniveau eens, dat het goed is dat een kwalijke zaken slechts binnenskamers blijven!)6 (Kan een zorgconsument een klacht indienen over (de omgang/inhoud van) het EPD, en een verhaal maken hierop?)7 (Men gaat er van uit dat Tuchtrecht correct werkt. Voor strafrecht zal men eerst de ellenlange weg via de civiele rechter moeten bewandelen. De natuurlijke rechtspersoon heeft echter een veel kortere adem Ernstige kwesties moeten per direct strafrechtelijk onderzocht worden, met eventueel gevangenisstraf ingevolge van een misdrijf.) 3
  • 4. 4 (vervolg) Het recht op informatie, toestemming, dossiervorming en privacy.Van belang voor een sterkere rechtspositie bestaat ook publiek toezicht van IGZ. 8Cliëntenrechten moeten goed geregeld zijn en ook in de praktijk toegepast worden, debetrokkenen zouden hier ook bekendheid mee moeten hebben. Een kern voor het garanderenvan een goede positie voor de cliënt kan zijn, is het maken van goede afspraken over degeleverde eisen waar de zorg aan moet voldoen. Van de cliënt wordt verwacht dat hij zichmedewerkzaam opstelt en geen onredelijke eisen stelt etc. Zowel de commissie die klachtenen geschillen behandeld als de rechter baseren hun oordeel mede op wat de beide partijenonderling hebben afgesproken.Blz.8: 5 Het recht op afstemming tussen zorgverleners. Zorg wordt steeds complexer envereist een goed op elkaar afgestemde samenwerking. De cliënt mag hierin nooit van hetkastje naar de muur gestuurd worden. Zorgaanbieders kunnen ervoor kiezen om een afspraakte maken over wie de regie heeft, De cliënt kan hierbij indien nodig ook de juiste partijaanspreken op verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid. De samenwerking tussenmeerdere zorgverleners mag de cliënt niet benadelen. De centrale aansprakelijkheid voorziekenhuizen gaat ook gelden voor AWBZ- en eerstelijnszorg.Blz.9: 6 Het recht op een effectieve, laagdrempelige klacht- en geschillenbehandelingIn het geval van onvrede of een klacht is het van belang dat de cliënt snel en laagdrempeligwordt geholpen. Zorgaanbieders moeten zorgen voor een eenvoudige klachtenregeling en eenfunctionaris die problemen in een vroeg stadium kan helpen oplossen (efficiëntie). Er wordtnog onderzoek gedaan naar de behoefte van een vertrouwenspersoon en of extra waarborgennodig zijn. Er wordt gestreefd naar een vereenvoudiging van de bestaande klachtenwetgeving.Als het geschil blijft bestaan kan de cliënt zich ook wenden tot een externe commissie, naastde mogelijkheid tot een civielrechtelijke procedure. De commissie kan bindend uitsprakendoen met een maximale compensatie van Euro 25.000. De commissie zal een ondersteunenderol hebben voor het toezicht wat IGZ en Nza voeren. De weg naar de civiele rechter om hetniet naleven van en onrechtmatig handelen of de aansprakelijkheid te laten beoordelen blijftbestaan. Ook de weg naar het tuchtrecht blijft open voor die gevallen waarin de cliënt hetprofessioneel handelen van de hulpverlener wil laten beoordelen door de rechter. Voor deefficiëntie van de klachtafhandeling is eveneens wetgeving nodig. Eén toegangsloket van decommissie kan ervoor zorgen dat de cliënt bij het goede adres terecht komt, dat de cliënt kankiezen uit wat goed aansluit bij wat de cliënt wil bereiken: keuze uit klachtvorm.Blz.10 en 11: 7 Het recht op medezeggenschap en goed bestuur. Een cliënten Raad zoueen serieuze gesprekspartner moeten zijn voor het bestuur van een instelling. Die raad moetmet een eigen onafhankelijk budget vertegenwoordigd worden door professionals zoals eenlandelijke belangenbehartiger. Op de jaarlijkse begroting kan flexibel ingespeeld worden op dekomende activiteiten. Hierin is tevens de positie van de cliënt stevig verankerd. Als gevolggaan de wet Kwaliteit zorginstellingen, Klachtrecht cliënten zorgsector, medezeggenschapcliënten, en Toelating zorginstellingen veranderen. Men wil bereiken dat er meer competitieop prijs in de curatieve sector wordt aangevuld met inzicht in kwaliteit, dat de samenhang vande zorg vergroot. De overheid moet instrumenten hebben ter controle van de veiligheid vande zorg, en deze ook handhaven. De onderlinge samenhang zal hiervoor het belangrijkstetoetspunt zijn. 98 (In hoeverre is er een verhullinggevaar door IGZ versus werkelijke publieke openbaarheid?)9 (Gemeten wordt er op macroniveau, maar niet op individueel microniveau, terwijl aantallenop micro-niveau met ernstige casi als graadmeter de basis van een macrostructuur zoudenmoeten vormen en duiden. Meldingen van ernstige incidenten mogen aanleiding gaan vormentot nader macro-onderzoek. Kent enkel de medische sector zulke vertekeningen ? ) 4
  • 5. Overzicht van opvolgend kapittel:Blz. 12 t/m 39 Programma tot 7 rechten voor de cliënt in de zorg: Investeren in zorgrelatieBlz. 40 t/m 44 Contouren van de voorgenomen wetgevingOnderstaande worden per programmapunten de belangrijkste onderwerpen uit het punt metcommentaar benoemt. Er wordt dus per aantallen pagina s tegelijk gewerkt en niet perpagina, dit om de samenvatting beknopt en overzichtelijk te houden vanuit het cliënten-perspectief .Blz.12 t/m 14 I Investeren in de zorgrelatie: een nieuw perpectiefOok de vernieuwing van het zorgstelsel is ingezet om de verzekerde een sterkere positie tegeven ten opzichte van de verzekeraar. De zorgverzekeraar kan de kwaliteit van zorgbeïnvloeden door in hun polissen en zorginkoop beter in te spelen op specifieke behoeften vande verzekerden. Zorgvormen moeten ook dichter bij de woonomgeving van cliënten komen.Zorgverzekeraars, aanbieders en beleidsmakers moeten zich gaan durven in te zetten vooreen goede positionering van hun cliënt, wat tot de zorg driehoek cliënt/verzekerdeaanbieder -verzekeraar. Er is hierbij behoefte aan duidelijkheid over de juridische positie vande burger.Hierbij werd door het NPCF benoemd het recht op toegang en informatie, het recht opveiligheid en kwaliteit, het recht op een goede zorgrelatie en hoogwaardige dienstverlening enhet recht op een goede regeling bij fouten en geschillen. Mensen die langdurig zorg nodighebben willen ook zeggenschap en regie over hun eigen leven behouden. Vraagsturing van decliënt betekend dat hij in alle opzichten kan sturen, ook in de financiële positie met dezorgaanbieder. Maar daar moet de verzekerde dan wel ook een financiële positie voor hebben.Een verantwoorde zorg betekent een tweezijdige algemene voorwaarden met verantwoordebegrippen over zorg en klacht/geschil afhandeling. Het vergroten van invloed van cliëntenvereist dat zorgaanbieders de ruimt krijgen om de wensen op elkaar af te kunnen stemmen.De cliënt moet kennis kunnen nemen van verantwoorde zorg vooraf aan zijn behandelkeuze.Het enkel bijeenbrengen van de patiëntenrechten geeft weliswaar geen meerwaarde aan hetwetstelsel, maar komt de overzichtelijkheid (ook voor de consument) wel ten goede.De invoering van integrale tarieven en de vrijheid in investeringsbeslissingen, de introductievan meer vrije prijsvorming geeft zorgaanbieders de ruimte om zorg innovatief teorganiseren. Hier zitten verplichtingen aan vast maar ook financiële risico s.Blz.14 t/m 16 II Investeren in de zorgrelatie De cliënt staat centraal in de zorg en moet datook zo ervaren. Zij moeten zonodig kunnen terugvallen op heldere juridische voorwaardenvoor een goede zorgrelatie. En zij moeten invloed kunnen uitoefenen met suggesties enreacties op de verleende zorg, zij moeten kunnen bijdragen aan een betere kwaliteit eninnovatie van de zorg in Nederland. Zij die niet een dergelijke invloed kunnen uitoefenenhebben een wettelijke vertegenwoordiger die deze rol uitdraagt. waarbij de kracht van het collectief wordt ingezet Cliënten moeten over de gehele linievan de zorg een serieuze gesprekspartner worden voor het verder verbeteren van de zorg,ook bij het formuleren van indicatoren om de veiligheid van de zorg te meten en te stimulerenvan innovatie. 10PatiëntenGezondheidsOrgasnisaties kunnen de stem van cliënten op macroniveau bundelen.De verzekeraar kan hiermee een bondgenoot zijn voor de cliënt met de cliëntenrechten alsuitgangspunt om tot snelle geïndiceerde zorg met passende zorgaanbieder te komen.10 (Dit epistel van mij (als zorgconsument) is ook als een zodanige bijdrage te zien.) 5
  • 6. waarbij zorgaanbieders cliëntgericht zorg verlenen Zorg is cliëntgericht en cliëntenhebben een grote stem in de wijze hoe zorg wordt verleend. De cultuur in de zorg moet ervooral één zijn waar signalen en klachten worden benut voor verdere verbetering van de zorg.Het centraal stellen van de cliënt zou het werken ook moeten veraangenamen als de inzetervan optimaal tot zijn recht komt in de aandacht voor de cliënt en het ingaan op dewensen.11 en de overheid de kwaliteit en veiligheid van de zorg bewaakt De overheid is en blijftsysteemverantwoordelijk. Die rol vereist adequaat toezicht van de IGZ en de Nza, die niet opde stoel van de zorgaanbieder gaan zitten, maar zonodig stevig optreden tegen partijen diehun rol niet nakomen, zeker op de terreinen waar de veiligheid van de zorg gevaar loopt.Blz. 15 en 16 III Investeren in de relatie tussen cliënt en zorgverlener: een combinatie vaninstrumenten Om de invloed van de cliënt op de zorg te bevorderen stellen wij een combinatievan instrumenten voor, het zogeheten Zorgbrede transparantie, het Centrum KlantervaringenZorg dat de betrouwbaarheid van gemeten klantervaringen bewaakt, 12 en het financieelondersteunen van het tot stand komen van tweezijdige algemene voorwaarden in de zorg enhet steunen van initiatieven van veldpartijen om de werking van geschillencommissies uit tebreiden naar andere sectoren. De subsidiesystematiek voor de PGO is er op gericht dat zij hunwerk kunnen voortzetten in op moeten komen voor de belangen van mensen die dooromstandigheden kwetsbaar zijn geworden, en het zich verder ontwikkelen tot sterkeorganisaties 13, waar cliënten ondersteuning kunnen krijgen in het maken van keuzes in dezorg als volwaardig gesprekspartner met het behoud van de regie over het eigen leven alscliënt. Wetgeving is nodig om de rechtspositie van cliënten uit te breiden en moet alsstimulans werken voor het tot stand komen normen van veiligheid voor patiëntenveiligheid.De overheid zal aandacht besteden aan het terugdringen van regeldruk en administratievelasten voor de zorgaanbieders, zodat zij zich meer kunnen richten op hun taak: het verlenenvan zorg aan de cliënt.De voorgenomen wetgeving wordt na advisering door de Raad van State begin 2009 in deTweede Kamer ingediend, en het streven is dat de wet per 01 januari 2011 in werking is.Blz. 16 IV Investeren in de zorgrelatie: wat cliënten mogen verwachten in de zorgrelatieHet doel is om cliënten centraal te stellen in de zorgverlening en dat ze ervaren dat ze rechtenhebben, die tot leven komen in de praktijk. In de analyse met organisaties vanzorgaanbieders, -verzekeraars en cliënten kwamen zeven thema s voort. Deze zijn formuleertgeworden in de (in dit geschrift al eerder beschreven) zeven rechten voor de cliënt in de zorg.Onderstaand volgt een nadere uitwerking van de zeven eerder genoemde thema s.Blz. 17 t/m 20 Het recht op beschikbare en bereikbare zorg Het recht op eennaturaverzekering geeft een afdwingbaar recht op zorg. Dit strekt zich voort inrestitutiepolisvoorwaarden, PGB en AWBZ. Dit strekt zich ook voort tot het recht opbeschikbaarheid en bereikbaarheid van preventieve zorg. Hierbinnen wordt ook preventievezorg gerekend ook op afzonderlijke doelgroepen. Het toezicht op de kwaliteit zal in dewetgeving over goede kwalitatieve zorg aan cliënten vastgelegd zijn. De overheid regelt detoegang tot openbare gezondheidszorg, bevolkingsonderzoek, rijksvaccinatieprogramma s enpreventie door GGD-en in specifieke, bestaande wetgeving.11 (Artsen werken al onder een tijdsdruk; extra tijd zal dan hiervoor gevraagd moeten worden)12 (Zolang de cliënt juridisch achtergesteld blijft in medische kwesties in de praktijk, zal de betrouwbaarheid van gemeten klantervaringen en de bewaking ervan subjectief zijn)13 (Het opkomen voor de belangen van cliënten is een gebeuren op macroniveau , de individuele cliënt is hier niet mee gediend concreet in de directe praktijk) 6
  • 7. Het recht op beschikbare en bereikbare acute zorg moet 24 uur per dag binnen 45 minutengeboden kunnen worden. Het IGZ zal hier toezicht op houden. In enkele dunbevolktegebieden kan de situatie ontstaan dat aan die eis tot acute hulpverlening niet kan wordenvoldaan, ontstaat er een spanning tussen kwaliteit die boven bereikbaarheid wordt gesteld.De beschikbaarheid van overige zorg moet voldoende verspreid zijn met het aanbieden vanzorg die dichter bij de cliënt wordt aangeboden. Fusiebeleid tussen instellingen moet ookaangescherpt worden met toezicht van het IGZ om de bereikbaarheid te blijven bewaken.Crisisopvang moet gegarandeerd voldoende aanwezig zijn. Voor het uitvoeren van welkehandelingen in de zorg moet een minimumnorm in de frequentie dat die handelingen gedaanworden bestaan om deze te mogen verrichten? 14 Dit kan er toe leiden dat bepaalde vormenvan zorg geconcentreerd beschikbaar gaan zijn, wat ook spanningen oplevert tussen kwaliteiten bereikbaarheid, waarbij kwaliteit toch boven bereikbaarheid gesteld moet worden.De overheid bewaakt de continuïteit van zorg. Cliënten moeten hier op kunnen vertrouwen.Integrale prestatiebekostiging geeft zorgaanbieders meer ruimte voor eigenkeuzes enbeslissingen. Hun verantwoordelijkheden worden meer voelbaar, maar de financiële risico snemen ook toe. De overheid wil hiermee de kwaliteit en het innovatieve vermogen van dezorgsector verbeteren. Die impuls mag echter niet ten koste gaan van de bereikbaarheid vanzorg voor de cliënt. De overheid wil met een wettelijke bevoegdheid ook preventief in kunnengrijpen als het vertrouwen in de continuïteit van zorg in het gevaar komt. De Nza wordtgevraagd een monitorsysteem op te zetten om financiële positie van zorgaanbieders te volgenen daar tijdig over te rapporteren als daar aanleiding toe is en kan hiertoe gebruik maken vanhet College sanering zorginstellingen.Blz. 20 t/m 23 Het recht op keuze en het recht op keuze-informatie Eén van de wezenlijkerechten voor de cliënt is het recht op vrije keuze voor een zorgverlener (waar zelfs religie eenpersoonlijke reden kan vormen), en ook het recht op de beëindiging ervan. Dat past ook bijde vertrouwensband. Als die er niet meer is moet een cliënt ook ergens anders naar toekunnen. Afstanden, aanbod van zorg, budgetten en de noodzaak van acute zorg stellen welenige grenzen aan de keuzevrijheid.Informatie: bevorderen inzicht in kwaliteit en ervaringen van cliënten. De cliënt wil kiezen enheeft informatie daartoe nodig, die gemakkelijk te vinden moet zijn. Ook hier krijgt IGZ eentoezichtfunctie in. In alle sectoren moeten kwaliteitsindicatoren worden ontwikkeld en ooktoegepast. 15 Deze indicatoren moeten vervolgens geactualiseerd blijven. Het CentrumKlantervaring Zorg moet hierbij helpen. Hieruit zou een keurmerk moeten ontstaan waarcliënten vertrouwen op de betrouwbaarheid van de ervaringen van andere cliënten, die onderandere op KiesBeter.nl worden gepubliceerd. De eerste resultaten zijn inmiddels zichtbaar!Vanuit de Kamer is aangedrongen op een betere inzichtbaarheid van het BIG-register. Hetcollege bescherming persoonsgegevens heeft hiertoe ingestemd. Zorgverleners die eenberisping hebben ontvangen, worden nog steeds vakbekwaam geacht, deze gegevens zullenniet inzichtbaar worden gesteld. IGZ zal wel op de hoogte zijn van berispingen en kan optermijn bij herhalingen zou wel een onderzoek mogen kunnen instellen naar het functionerenvan een zorgverlener. Tuchtrechtelijke uitspraken zouden wel anoniem gepubliceerd moetengaan worden.1614 De frequentieminimumnorm om te mogen behandelen (ervaringsverplichting) zal ook het behandelprotocol inhoudelijk algemeen kunnen duiden en opstellen.15 Het verzamelen van cliëntervaringen met kwaliteitsindicatoren zal in de hoogrisicogebieden meer aandacht vragen, omdat de zorg daar risicovoller en complexer in de uitwerking is.16 Rechtspraak is doorgaans openbaar en publiek? Zal de anoniem gepubliceerde uitspraak inTuchtrechtzaken ook de medische behandelinformatie bevatten, opdat iedereen kan zien dater anoniem (!) recht is gesproken zonder onvolledige medische dossiers? En zal een tervervolging schuldig bevonden persoon dan ook werkelijk vervolgd gaan worden? 7
  • 8. Informatie: regie, coördinatie en vindbaarheid. RVZ is van mening dat burgers makkelijktoezicht moeten hebben tot informatie over zorg. Er zou echter geen behoefte en draagvlakbestaan voor één centraal fysiek informatie- en adviescentrum. 17 Uit onderzoek bleek dat erdaar en tegen wel lacunes bestaan in de informatievoorziening over het aanbod van zorg, debijbehorende kwaliteit en cliënten- ervaringen, als wel in de informatie over de rechten van decliënt en om deze rechten tot leven te laten komen. Voor de cliënt moet het duidelijk zijn wathij van klachtenprocedures, de geschillencommissies en de tuchtrechter mag verwachten,door een beter beeld te krijgen wat er verwacht mag worden van dergelijke procedures in hunuitkomst. 18 Relevant is dat de regie op transparantie van de prestatie van instellingen ookpubliek worden.Acties door de Nederlandse Zorgautoriteit. De Nza heeft conform de wet Marktordeninggezondheidszorg een belangrijke rol bij de bescherming en bevordering van de positie van decliënt en wil middels het consultatiedocument de knelpunten bepalen waar cliënten tegen aanlopen. Hoofdlijnen zijn het verbeteren van de transparantie van de markt, vergroting van dekeuzevrijheid en advisering over het verbeteren van de rechtspositie van de cliënt. Hiervoorzou binnenkort een visiedocument gepubliceerd gaan worden, waarin ook aandacht besteedwordt over de wijze waarop IGZ en Nza hierbij gaan samenwerken.Informatie: de cliënt heeft er recht op. Inzicht in de kwaliteit van de geleverde zorg en deervaringen van cliënten is van belang voor iedereen die zorg nodig heeft. Dit recht moetindividueel afdwingbaar zijn met een verankering in de wetgeving. De RVZ concludeerde datde cliënt nog onvoldoende recht heeft op vergelijkbare informatie over de behandeling vanspecifieke aandoeningen en de kwaliteit van die zorg ook in resultaat. 19Blz. 23 t/m 25 Het recht op kwaliteit en veiligheid. Het recht op kwaliteit en veiligheid wordtals een individueel recht geregeld. Verantwoorde zorg moet van goede kwaliteit zijn enaansluiten bij de behoeften en de rechten van de cliënt. Zorgverleners, bestuurders en radenvan toezicht in de zorg zouden het bewaken van de kwaliteit en de veiligheid als eersteprioriteit moeten beschouwen. Bestaande jurisprudentie over de betekenis van de norm voorverantwoorde zorg blijft hiermee overeind. Daarom bestaat de minimum eis in de frequentievan specifieke behandelingen om de te mogen verrichten. Optimale toepassing van richtlijnenis een belangrijk aandachtspunt. Als deze richtlijnen naar de mening van IGZ niet voldoendetot stand komen, kan er tijdelijk een norm voor verantwoorde verrichtingen in de zorgopgesteld worden. IGZ moet duidelijk maken wat de norm is en die handhaven, waarbij hetvoorstel bestaat om de mogelijkheden om actief en proportioneel op te kunnen treden uit tebreiden met de mogelijkheden van de Inspectie om het handhaven uit te breiden metbestuurlijke boetes of een dwangsom. 2017 (Een centraal instituut met informatie over zorg zou echter ook op het gebied van letselschadepreventie een wetenschappelijke kennisbase op kunnen bouwen. De burgerij beseft het belang er niet van, en de zorgsector wenst een dergelijke openbaarheid niet?)18 (Laat de overheid de mogelijkheid tot ernstig vergrijp open? Beroepsuitzetting geldt enkel binnen Nederland. Bewuste normoverschrijding hoort volgens de formulering van het strafrecht ook echt strafrechtelijk aangepakt te worden!) (De juridische steunpunten zoals het Consument en Zorg van het NPCF werken echter op macroniveau, voor het individu wordt er op micro-niveau geen persoonlijke consumenten ondersteuning geboden.)19 Verenigingen die de belangen van Letselschadeslachtoffers behartigen, zouden vanuit de burgerij autonoom een second opinion over aandoeningen en behandelrisico s, en ook over extreme wanprestaties kunnen geven, gelijke het recht op openbaarheid, om hiermee de integriteit van informatie te zekeren. Deze zouden zich op Europees niveau moeten laten gelden om beroepsuitzettingen ook internationaal te laten gelden met informatie.)20 Gaat Nza ook een aanspreekpunt worden voor cliëntenraden op de verrichtingen van IGZ in het toezicht op de kwaliteit van de transparantie van IGZ?) 8
  • 9. Blz. 25 t/m 28 Recht op informatie, toestemming, dossiervorming en privacy.Verbetering van de rechtspositie: van patiëntenrechten en cliëntenrechten. Men merkt aan,dat de publicaties en rapporten laten zien, dat de patiëntenrechten in Nederland goedgeregeld zijn. Op grond van bestaande bepalingen in het Burgerlijk Wetboek boek 7 afdeling 5geldt op dit moment tussen partijen een behandelingsovereenkomst op de volgende punten:1.) Een goed hulpverlenerschap. 2.) Informatieverstrekking door de hulpverlener. 3.) Hetvereiste dat vooraf toestemming wordt verkregen voor behandeling en voor wetenschappelijkonderzoek. 4.) De eis dat een deugdelijk dossier wordt bijgehouden. 5.) Het recht omvernietiging van het dossier/relevante bescheiden te vragen. 6.) Recht op inzage en afschriftvan het dossier. 7.) Plicht tot geheimhouding voor de zorgaanbieder. 8.) Recht op privacy.Deze rechten en de jurisprudentie die hierover is ontwikkeld wil men behouden. 21Het recht om geïnformeerd toe te stemmen, het informed consent . Voor goede zorg is hetvan belang dat cliënten zelf meedenken en meebeslissen over hun behandeling of zorg. Eengoede wederzijdse informatie overdracht is hiervoor essentieel. 22 De cliënt mag verwachtendat hij duidelijk geïnformeerd wordt en als hij wil tevens schriftelijk. 23 Nieuw aan deinformatieverplichting is, dat deze ook voor de langdurige behandeling, de verpleging, deverzorging en de begeleiding in een zorgplan moeten zijn omschreven. 24 Van belang is dat decliënt de verstrekte informatie ook heeft begrepen. Deze norm heeft zich in jurisprudentie alverankerd en behoeft verdere wettelijke verankering. Sterker nog, de zorgaanbieder moetongevraagd de informatie aanbieden, ook over de wijze waarop medezeggenschap isgeregeld , waarbij in het geval van ongewenste uitkomsten van de behandeling ook expliciethet recht bestaat op informatie over de merkbare gevolgen voor de cliënt. Door dit expliciet teregelen kunnen polisvoorwaarden van aansprakelijkheids-verzekeraars daar geen beperkingenin opleggen en een eerzaam arts geniet dan ook meer respect en een deugdelijkerebescherming. Die verzekering wordt hierdoor niet getroffen in zijn belang tot het beperkenvan de eigen financiële schade. Daarnaast is het van belang dat zorgverleners incidenten en bijna fouten in een veilige omgeving intern kunnen melden, om ze te analyseren en erdaarna van te kunnen leren. De grens in de besloten melding ligt in het de rechten van decliënt op een goed dossier en informatie over gemaakte fouten. De KNMG heeft hiervoor eenbeleidsdocument opgesteld wat als leidraad hiertoe dient.Het recht op goede dossiervorming. Cliënten hebben het recht dat er goed dossier wordtgehouden en hebben in beginsel (!) recht op inzage en afschrift van alle bescheiden. Uit deprakrijk blijkt dat de te verkrijgen inzage niet altijd zo eenvoudig is. Problemen in kwestie kaneen cliënt ook (zijnde ook een meningsverschil) eveneens voorleggen aan een externe enonpartijdige commissie om zijn recht te halen. Het IGZ kan structureel optreden als eenzorgaanbieder structureel zijn dossiers niet op orde heeft. De wet bestuurlijke handhaving ishiertoe uitgebreid geworden, opdat het IGZ ook zonder toestemming van betrokken cliëntenmedische dossiers kan controleren op bijvoorbeeld volledigheid in haar toezicht houdendetaak. 25 Het EPD zal in de controlemogelijkheden ook een bijdrage leveren. Het EPD kentrechten aan de patiënt toe. De cliënt wordt geïnformeerd wie het dossier heeft ingezien, enkan zelf te allen tijde het dossier inzien. Hierbij moet aandacht zijn voor toegankelijke taal inhet EPD.21 (Helaas is gebleken dat tot op heden de regelgeving geschonden kan worden op micro- niveau; de individuele zorgconsument is niet bij machte om dit aan de kaak te stellen en instanties werken op macro-niveau. Kortom regelgeving bestaat enkel op papier. Pas als (ernstige) normovertreding ook daadwerkelijk bestraft zal gaan worden zal er werkelijk iets gaan veranderen in de positie van de cliënt op micro-niveau met bijbehorende rechten.)22 (Meebeslissen over goede zorg en empathie van de arts kost tijd en ruimte (geld) hiervoor.)23 (De behandelovereenkomst zou standaard altijd schriftelijk bevestigd moeten zijn!)24 (De zorgomschrijving komt de rechtsgeldigheid en de bescherming van de arts ten goede.)25 (Mag de advocatuur van cliëntenverenigingen het IGZ ook aansporen tot volledigheid in de uitoefening van haar functie als toezichthouder op de kwaliteit van de zorg?) 9
  • 10. De zorgaanbieder is verplicht deel te nemen aan het EPD, de cliënt daar en tegen kan ditweigeren en bezwaar hierop maken. 26Het recht op privacy. Het recht op privacy betekent op de eerste plaats, dat het behandelen,verplegen of verzorgen buiten de waarneming van anderen moet plaats vinden (fysiekeprivacy). Iedere cliënt heeft recht op een respectvolle bejegening. 27Er mag in geen gevalinformatie over de gezondheidstoestand van een cliënt aan anderen worden verstrekt, buitende gemachtigden. Ook in het berichtenverkeer tussen de zorgaanbieder en verzekeraar moetzorgvuldig met de privacy van de cliënt omgaan.Voorlichting over cliëntenrechten. Rechten drukken uit wat cliënten mogen verwachten in eenzorgrelatie, zodat de juridische voorwaarden voor een goede relatie tussen zorgaanbieder encliënt helder zijn. 28 Men wil bereiken, dat de cliëntenrechten tot leven komen in de relatietussen cliënt en zorgverlener en goede voorlichting kan hier toe bijdragen. Het is ook eengoede zaak om samen met de veldpartijen de toepassing over de patiëntenrechten, zoalsjurisprudentie beter toegankelijk te maken voor cliënten en beroepsbeoefenaren.Tweezijdige algemene voorwaarden. De praktische toepassing van cliëntenrechten kent eenplek in tweezijdige algemene voorwaarden, in bijvoorbeeld de dossierplicht die helpt in watbeide partijen van elkaar kunnen verwachten. Ook de zorgverzekeraar kan een bevorderendeinvloed laten gelden in hun afspraken met zorgaanbieders dat alle partijen in de zorg hetoverleg snel ter hand nemen. Ook de consumentenbond en de NPCF worden gevraagd eenimpuls te geven aan de ontwikkeling. Bij de beoordeling van een geschil wordt immers ookgekeken naar beide partijen in het geschil en als zodanig bieden tweezijdige voorwaarden ookhouvast in de beoordeling van een kwestie. Die algemene tweezijdige voorwaarden komen totstand in overleg tussen organisaties van cliënten en organisaties van zorgaanbieders, en hetis bij uitstek een taak van de betrokken partijen in de aanbieding van de zorg. De overheiddenkt het kader van de Sociaal Economische Raad te willen gebruiken voor het noodzakelijk,om de kwaliteit van de afspraken te kunnen waarborgen.Goed Patiëntschap. Tegenover de rechten van cliënt staan ook verantwoordelijkheden(plichten). De cliënt dient naar beste weten de zorgaanbieder te informeren en medewerkingte geven voor wat redelijkerwijs nodig is voor een goede uitvoering van de zorgverlening. Eengoed patiëntschap gaat ook samen met het vertrouwen in de behandelend arts. Een goedpatiëntschap bevat ook goede omgangsvormen, zakelijke verplichtingen (zoals afsprakennakomen etc.) en ook verantwoordelijkheden die gelden in de behandelrelatie. Volgens deRVZ zijn de mogelijkheden op het laatste terrein nog te beperkt om de cliënt aan te kunnenspreken. Hierin moet echter ook rekening gehouden worden met deins mogelijkheden enbeperkingen. De Raad denkt dat de oplossing eerder ligt in de maatschappelijke acceptatievan het stellen van grenzen door zorgaanbieders en /verleners, dan op juridisch terrein.Blz. 29 t/m 34 Recht op afstemming tussen zorgverleners. Moderne is altijd een keten vanzorgaanbieders vanaf de huisarts tot soms aan meerdere zorgorganisaties tegelijkertijd. Inhet versterken van de positie van de zorgconsument met een sturende werking (keuzerecht)heeft dit consequenties in de positie van de cliënt tussen al de zorgaanbieders/ partijen in.Met name de chronisch zieke als ervaringsdeskundige zou men als co-producent kunnen zien.26 (Als een cliënt om vernietiging van (onjuiste of verouderde?) dossierstukken kan vragen,zou dit ook om EPD gegevens moeten kunnen. Het EPD is overigens ook een interessantinstrument voor het letselschadeslachtoffer om te vernemen tot in welke mate letselschade opcorrecte wijze wordt beschreven met oorzaak etc.)27 (De arts zou men in omgekeerde richting ook als cliënt kunnen zien, in het gewonebedrijfsleven worden collegae ook als cliënten gezien.)28 (Helder zijn over de juridische voorwaarden voor een goede zorgrelatie komt de rechtsgangten goede in alle aspecten, als deze ook worden gerespecteerd.) 10
  • 11. Daarom worden er ook duidelijke rechten over de verantwoordelijkheden en samenwerkinggeformuleerd hierover. Zorgverleners die tegelijk of na elkaar zorg verlenen moeten de zorg eninformatie over de cliënt zo goed mogelijk et de cliënt en met elkaar afstemmen. Alhoewel de eistot afstemming al tot de wettelijke plicht behoort, kan de cliënt om een noodzakelijke afstemmingvragen van ieder van zijn zorgverleners. De cliënt krijgt ook het recht op een afstemming tussenzorgverleners. De cliënt mag nooit van het kastje naar de muur gestuurd worden als het gaat overwie verantwoordelijk is voor een goede afstemming. Zorgverleners kunnen er voor kiezen om eencentrale regie aan te wijzen, anders kan de cliënt er op rekenen dat iedere zorgverlener de plichtheeft om af te stemmen. De cliënt kan iedere betrokken zorgverlener aan spreken op een goedeafstemming, op het actief zoeken naar oplossingen bij tegenstrijdige adviezen en in het organiserenvan een goede nazorg. Wanneer de zorg voor een cliënt wordt overgedragen blijft de diegene diede zorg overdraagt verantwoordelijk voor de zorg, totdat de zorg ook feitelijk is overgenomen,waarbij wordt verwacht dat de nieuwe zorgaanbieder zich tijdig in het dossier heeft verdiept.Bij de gewenste duidelijke rechten en verantwoordelijkheden in de keten hoort de cliënt te wetenwie hij/zij aansprakelijk kan stellen als er iets mis gaat in een samenwerkingsverband totzorgaanbieding. De centraal geregelde aansprakelijkheid zou naast ziekenhuizen ook voorverpleging, verzorging en begeleiding en de extramurale zorg moeten gelden. Er wordt nogonderzocht in hoeverre een schakel in de keten succesvol aansprakelijk gesteld kan worden. 29De klachtafhandeling. De cultuur in de zorg ten aanzien van signalen en klachten zou erop gerichtmoeten zijn om deze te benutten ter verbetering van de zorgverlening. Als er iets mis gaat moet decliënt veilig en laagdrempelig zijn onvrede kunnen uiten. Doorgaans wil een cliënt erkenning vande klacht en een zekere mate van excuus, en moet een procedure kunnen voeren hiervoor, dieaansluit bij wat zij willen bereiken met hun klacht. In de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector iseen klachtrechtgeregeld omkleed met procedurele waarborgen 30Onderzoek toonde aan dat cliëntennochtans hoge drempels ervaren, weinig waarborgen zien voor onafhankelijkheid, waar klagersniet tevreden mee zijn. Noodgedwongen werd uitgeweken naar de Tuchtrechter. 31 Direct handelenbij het signaleren van een klacht en goede nazorg leveren hierin als er iets mis gaat kan de escalatievan de klacht voorkomen en de kwaliteit van de zorg verbeteren.De klachtopvang binnen een instelling. De diverse belangenorganisaties van cliëntenraden envertegenwoordigers van klachtenfunctionarissen en commissies hechten aan een vanoverheidswege voorgeschreven goede klachtvoorziening met goede waarborgen. Zij wijzen er opdat laagdrempeligheid en in een vroeg stadium knelpunten helpen oplossen en het direct koppelenvan noodzakelijke verbeteringen aan het kwaliteitsbeeld van de zorgaanbieder als een meerwaarde.Bij onvrede moet de cliënt snel en laagdrempelig geholpen kunnen worden. Vertrouwenspersonenen klachtenfunctionarissen zouden in de bestaande praktijk een rol kunnen hebben, en dit gaat danook wettelijk omschreven worden. Zorgaanbieders zonder een cliëntenraad dienen een voor decliënten representatieve organisatie (bijvoorbeeld een regionale zorgbelang-organisatie) tebetrekken bij de klachtregeling. Organisaties voor cliënten kunnen cliëntenraden ondersteunen inhet overleg met de instelling over een op de doelgerichte klachtopvang.29 (Het aansprakelijk stellen binnenin de zorgketen Juridisch kan een kip of het ei verhaal worden, immers vanwege de afstemmingsplicht heeft ieder een verantwoordelijkheid )30 (De Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector met/en haar procedurele waarborgen is/zijn incompleet zonder het toekennen van Strafrechtelijke opties )31 (De Tuchtrechter heeft enkel de functie om het professioneel handelen te beoordelen van een zorgverlener met een evntuele beroepsuitzetting als santie. U kan echter ook op professionele wijze ook misbruikt zijn er is dan kundig gehandeld ) 11
  • 12. Cliënten moeten gemakkelijk toegang hebben tot de informatie en de personen bij wie zeterecht kunnen. Voor de zorgaanbieder betekend een vereenvoudiging ten opzichte van debestaande procedurele eis om een klachtencommissie in te stellen. Die vereenvoudiging isechter niet vrijblijvend. De ervaringen van cliënten worden openbaar. 32De externe klacht- en geschillencommissie. De mogelijkheid voor een zorgaanbieder om deklachtopvang in eerste aanleg beter te organiseren wordt gecombineerd met bestaan van eenkrachtige externe onpartijdige behandeling van klachten en geschillen die niet zijn opgelost.In de wetgeving wordt geregeld dat cliënten toegang hebben tot een externe onpartijdigecommissie! Langs deze weg zouden cliënten ook op een goedkope en laagdrempelige wijzehun recht moeten kunnen halen. 33 De cliënt kan er zelfs voor kiezen direct zich tot eenexterne commissie te wenden.De commissie kan zaken tot 25.000 Euro beoordelen. De weg naar de civiele rechter blijftbestaan. Een laagdrempelige klachtenprocedure zal beter aansluiten bij het motief van deklager om op eenvoudige manier genoegdoening te krijgen. Op termijn moeten allezorginstellingen een klachtencommissie hebben. 34 De inrichting van de externeonafhankelijke commissie(s) wordt in nauw overleg met de veldpartijen bepaald. Decommissie kan een klacht gegrond of ongegrond verklaren. Er wordt nog onderzocht inhoeverre zo n commissie ook klachten kan behandelen, waarin geen financiële aspectenspelen. Uitspraken met een gegrond verklaring dienen gemeld te bij het IGZ. Hierbij is hetook van belang dat er een eenheid komt in de uitspraken van commissies ten bate van denormering. Cliënten moeten een goed idee krijgen (bewegwijzering) via een intake van demogelijke procedures, zodat zij afhankelijk van hun motief de juiste procedure kiezen. Indiende schade boven de 25.000 komt of het motief van de klager er op gericht is een maatregelten aanzien van de beroepsuitoefening op te leggen, dient de cliënt doorverwezen te wordennaar de civiele rechter of de tuchtrechter. 35 Met name de gang naar de tuchtrechter wordtniet als bevredigend ervaren. 36 Daarnaast wordt de zwaarte van de maatregel vaak als te ligtopgevat. Eerzaam artsen ervaren een berisping of waarschuwing wel als een stevige straf. 37Tuchtrecht moet ingezet worden waar het voor is bedoeld: bevordering van kwaliteit enprofessionaliteit van de beroepsuitoefening. De overheid verwacht dat publicatie over deervaringen van cliënten over de afhandeling van de klacht zal bijdragen tot een grotere32 (In het beleidsdocument veilig melden KNMG worden de melder en het slachtoffer in deanonimiteit geplaatst, om enerzijds de melding voor artsen ook laagdrempelig te houden enanderzijds om persoonsgegevens af te schermen in het onderzoek naar het leren van fouten.In het patiëntendossier dient de medische geschiedenis wel in medische feiten benoemd teworden. Helaas is de minister van Justitie van mening dat als de plannen voor het in tevoeren meldingssysteem door de betrokken brancheorganisaties zijn omarmd en nadergeconcretiseerd, dat hij en het OM dan pas bereid zouden zijn om te gaan werken aanbeleidsregels tot vervolging incl. het vorderen van gegevens voor strafrechtelijk beleid. Deministerwil oneigenlijkheden op medisch vlak tot heden niet vervolgbaar stellen en erkendenerzijds impliciet dat ernstige verwijtbare medische handelingen (kunnen) bestaan tot aandodelijk misbruik of poging daartoe, en permitteert dan anderzijds ernstige schending van decliënt als rechtspersoon, en dat hij ondanks de wetenschap ervan verzaakt aan het strafrechtom zeer ernstige kwesties onder de loep te nemen, terwijl dit in strijd is met de grondwet inhet recht op bescherming van de burger zonder discriminatie en met een deugdelijkegezondheiszorg. Er kan toch een voorselectie gemaakt worden op zaken die beslist eenstrafrechtelijk vervolg behoeven?)33 (Wat voor antwoord geeft het recht op medische dossiers die onvolledig blijken waarbij geenexterne medische deskundigheid ter beoordeling van letselschade gevoerd mag worden?)34 (Positief punt is dat de cliënten in de geestelijke gezondheidszorg toegang krijgen tot eenexterne en een (hopelijk) onpartijdige commissie.)35 (Ernstig misbruik wordt niet navenant bestraft.)36 (Met cruciaal onvolledige dossiers en subjectiviteit in de rechtspraak wordt de gang naar detuchtrechter als onbevredigend ervaren?)37 (Eerzame artsen horen ondersteuning te krijgen in de procedure tot letselschadeonderzoek.) 12
  • 13. tevredenheid. 38 No fault compensatiesysteem. Wanneer (medisch) handelen financiële schadetot gevolg heeft kan vergoeding gevraagd worden op basis van het aansprakelijkheidsrecht.In het Nederlands recht geldt dat ieder zijn eigen schade draagt, tenzij die schade verwijtbaardoor een ander is veroorzaakt. Bij een gerechtelijke procedure wordt vastgesteld of er sprakeis van een toerekenbare tekortkoming van de hulpverlener en zal de schade bewezen moetenworden. In een no fault compensation systeem ontvangt de cliënt een schadeloosstellingonafhankelijk van de verwijtbaarheid van de zorgverlener. Op dit moment wordt er onderzoekgedaan naar dit systeem, een aantal Europese landen kennen een dergelijk systeem. Allesafwegende zou een no fault compensation systeem geen adequate oplossing betekenen voorde knelpunten die de cliënt ervaren. 39 De knelpunten die cliënten ervaren zijn dehoogdrempeligheid, de tijdspanne en de hoge kosten daartoe. Om die klachten weg te nemenwil men de procedure voor de cliënt eenvoudiger maken, de centrale aansprakelijkheid uit tebreiden, en hun te ondersteunen in het kiezen van de juiste procedure. 40 De doelstelling isom cliënten die schade oplopen door verwijtbaar medisch handelen vaker, sneller engoedkoper een passende financiële genoegdoening daarvoor krijgen. Enkel voor degezondheidszorg wil men de eis loslaten dat vergoeding van schade enkel het gevolg moetzijn van verwijtbare schade. Hiervoor is de voorgenomen verruiming van de centraleaansprakelijkheid samen met de tweezijdige voorwaarden en een betere informatie overprocedures etc tot aan schadevergoeding van 25.000 Euro voor laagdrempelige kwesties . 41Verder verwelkomt de overheid de door de letselschadeverzekeraars opgestelde gedragscode afwikkeling van letselschade . Deze code zou ook het mogelijk maken dat cliëntenmakkelijker hun schade verhaald kunnen krijgen. De overheid zal bij deletselschadeverzekeraars ook het voorstel van de KNMG onder de aandacht brengen om dezorginstellingen onder randvoorwaarden toe te staan tot hogere limieten in het zelf beslissenover schadeclaims. 42 De voornemens van de overheid zullen naar hen oordeel tot degewenste versnelling en vereenvoudiging van de procesgang leiden. 43Blz. 35 t/m 39 Het recht op medezeggenschap en goed bestuur. Invloed van de cliënten op deorganisatie van de zorg draagt er aan bij, dat de zorg op de wensen van de cliënten isafgestemd. De betrokkenheid van cliënten bij een besluitvorming door een zorgaanbieder isessentieel voor goede zorgverlening. Het komt de tevredenheid van cliënten ook ten goede.Er ligt een wetsvoorstel tot wijziging van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen.4438 (Online publicatie door de cliënt zelf of vertegenwoordigende private instellingen ten behoeve van de waarheidsgetrouwheid over de ervaringen van cliënten en de afhandeling van een klacht zal vanwege de transparantie bijdragen tot een grotere tevredenheid)39 (De knelpunten in het gehele proces tot klacht en aansprakelijkheid liggen vooraan in de afhandeling ervan, en een no fault compensation systeem doet daar niets aan af of bij.)40 (De cliënt mag kiezen uit enkele klachtenprocedures met uitzondering van het Strafrecht!)41 (Cliënten zijn niet geld belust, maar willen een eerlijke behandeling en erkenning van hun medische situatie. Het verder kunnen in het leven vraagt dan soms protheses etc. en dat dit geld kost is een gegeven. Maar is hier technisch met de laagdrempelige 25.000 Euroregeling niet sprake van het creëren van de mogelijkheid om discutabel medisch handelen ten nadele van de cliënt bij voorbaat af te kopen, ook als dit bewust en kwalijk gedaan was?)42 (Minder zware kwesties van letselschade verdienen zich terug door het vermijden van ellenlange juridische procedures. De zeer ernstige kwesties blijven ongeroerd. Misbruik is geen medische vergissing, alhoewel men dan in de fout gaat, de schade zou technisch dan niet als claim bij de aansprakelijkheidsverzekering komen te liggen, maar bij het ziekenhuis en de individuele veroorzakers, hetgeen niet wil zeggen dat dit soort kwesties dan daarom maar niet berecht dienen te worden vanwege de problemen die dit opwerpt bij de daders!)43 (De meerderheid van de bevolking zal met minder serieuze klachten bediend zijn, terwijl de ernstige kwestie gewoon kunnen blijven voortgaan? Hun ongenoegen gaat juist hierover.)44 Vanuit de Kamer waren er vooral vragen over met name het afstemmen van inspraak op de zorg en financiële zelfstandigheid van de cliëntenraad, en men vroeg zich af, of de positie van de cliënt wel voldoende wordt versterkt? Welnu, niet zolang de mogelijkheden tot sanctieoplegging (garanties tot handhaving van de wet) te beperkt blijven! 13
  • 14. De overheid zou wel bereid zijn tot een enig rekening houden met de wensen van de Kamer.De bevoegdheden bij uitoefening van medezeggenschap gaan wettelijk verankerd worden.Bevoegdheden bij het uitoefenen van medezeggenschap. De wettelijk te regelenbevoegdheden tot medezeggenschap betreffen primair inspraak op besluiten die de cliënt inde kwaliteit van zijn eigen leven zal treffen. Het gaat hier om keuzes die gebieden raken zoalsvoedingsaangelegenheden, het algemeen beleid op veiligheid in de zorg, gezondheid, hygiëne,geestelijke verzorging, maatschappelijke bijstand, maar ook mogelijkheden tot recreatie enontspanning. Ook de systematische bewaking, beheersing of verbetering van de kwaliteit vande zorg is een onderwerp waarop op basis van het patiëntenrecht inspraak geldt. Maarinspraak geldt ook in besluiten van financiële, beleidsmatige of strategische aard die de cliëntop lager niveau in de zorg treffen. (Met betrekking tot inspraak in besluiten gericht op fusiegeldt zelfs een verzwaard adviesrecht van cliëntenraden, wat men overdenkt te verheffen toteen instemmingbevoegdheid.) Er is geen sprake van een vetorecht voor cliëntenraden, maarin het geval van een geschil, zal dit voorgelegd moeten worden aan een externe commissie.Decentrale en de Centrale CliëntenradenEr wordt onderscheid gemaakt tussen een centrale en een dé-centrale cliëntenraad. Dedecentrale raad is de algemenere raad voor een zorginstelling. Zij heeft inspraak op gebiedendie in het algemeen de persoonlijke levenssfeer raken van de cliënten, zoals bovenbeschreven. De centrale cliëntenraad is de cliëntenraad voor instellingen waar onder de AWBZintramurale zorg wordt geboden, en wordt ingesteld op het niveau waarop ook het bestuur enintern toezicht is georganiseerd, waardoor de mogelijkheden tot inspraak worden uitgebreiddoor deze effectief te organiseren.Extramurale AWBZ-zorg en eerstelijnszorg. Ook bij extramurale zorg (waar cliënten nietlangdurig opgenomen zijn in een zorginstelling) op basis van de AWBZ-zorg geldt deverplichting dat de zorgaanbieder een medezeggenschap voor cliënten effectief organiseert.Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat de cliënt in die positie (beter) zelf zijn invloed kanlaten gelden in zijn keuze van zorgverstrekkers door zich vooraf goed te informeren. Om dezereden is een cliëntenraad voor eerste lijnszorg niet verplicht. Maar er moet dan welaansluiting bestaan bij een externe raad, opdat cliënten desgewenst zich daar naar toekunnen wenden. 45 Vanwege karakter van langdurige zorg bij extramurale AWBZ-zorg, moetook die cliëntenraad volgens voorschrift wel op centraal niveau bestaan.Zelfstandig beschikken over adequaat budget. Financiële zelfstandigheid is een essentiëlevoorwaarde voor effectieve inspraak van een cliëntenraad. Het bestuur van een zorginstellingmag geen voorwaarden stellen aan het verkrijgen van een budget. Het instellen van éénnormbedrag voor cliëntenraden doet geen recht aan de variëteit van tevens grote en kleinereRaden. Indien een Raad het wenst kan deze bij de Centrale Cliëntenraad voor ieder jaar eenbegroting indienen. In ieder geval zouden er middelen beschikbaar gesteld moeten wordenvoor een vergoeding voor de voorzitter, vergaderfaciliteiten, reiskosten externe vergaderingenscholing, ondersteuning, inhuur expertise of het lidmaatschap van een cliëntenraad. Mocht inde loop van het jaar blijken dat vanwege onvoorziene kosten dat er een bijstelling gemaaktmoet worden in de begroting, dan kan hiertoe een verzoek worden ingediend. Indien eenvertegenwoordiging van cliënten of een cliëntenraad van mening is, dat het toegekendebudget te beperkt is, hebben zij toegang tot de landelijke commissie van vertrouwenslieden.45 (Ik ben op Internet op zoek geweest naar informatie over zorgverstrekkers etc, maar dieinformatiebron is nog erg pril in aanzet binnen een digitaal oerwoud aan informatie: ga maarzoeken. Ik denk dat maatschappelijk werk hier een mooie functie intermediair in zou kunnenbetekenen. Breng de zorg dichter naar de mensen toe is het credo van WVS? Breng dan ookde weg tot keuze-informatie etc. dichter bij de cliënt in het persoonlijke vlak op micro-niveau!Maatschappelijk werk is tegenwoordig toch een publiek toegankelijke bewegwijzering ? ) 14
  • 15. Ook bij een conflict over de inrichting van de medezeggenschap tussen cliëntenraden en eenbestuur kunnen cliëntenraden zich wenden tot die landelijke commissie. Deze landelijkecommissie van vertrouwenslieden zal mogelijk meer bevoegdheden moeten krijgen dan thanshet geval is, om voldoende uitgerust te zijn hiertoe.De organisatie van goed bestuur en intern toezicht. De cliënt mag er op vertrouwen dat dezorgverleners, de bestuurders en de raden van toezicht in de zorg het bewaken en bevorderenvan de kwaliteit veiligheid van de aangeboden zorg als eerste prioriteit mogen beschouwen,en dat zij daar op aan gesproken mogen worden. 46 Hiervoor moeten natuurlijk eerst deverantwoordelijkheden binnen een zorginstelling goed geregeld zijn. Besturen willen dekwaliteit van hun geleverde zorg verbeteren en gebruiken daarvoor vergelijkende informatieover prestaties. Raden van Toezicht hebben hierin een controlerende taak, waarmee zij hetBestuur van een instelling ook kunnen vormgeven. Cliënten en verzekeraars samen kunnenbinnen de zogeheten zorgdriehoek ook meer kracht stellen in hun eisen over de te leverenprestaties. Cliënten kunnen de vergelijkende informatie over kwaliteit van de zorg eninformatie en ervaringen van andere cliënten gebruiken bij hun keuze van zorgaanbieder.Verzekeraars kunnen aan de hand van kwaliteitsinformatie en klantervaringen afsprakenmaken met de zorgaanbieder over verbeteringen. Zonodig kunnen zij selectief contracteren.Onafhankelijkheid van de Raad van Toezicht. De eis tot toezicht blijft bestaan, en de ledenvan interen toezicht dienen onafhankelijk te zijn, opdat zij zonder last of ruggespraak kunnenfunctioneren. Onafhankelijkheid vereist uitsluiting van belangenverstrengeling. Voordracht vanleden door derden is hierom niet gewenst. De Gouvernancecode schrijft openbare werving vanleden van de Raad van Toezicht voor. De zorgaanbieder mag er voor kiezen om cliënten telaten meepraten over het type bestuurder of toezichthouder dat nodig is (profielschets).Behoud van vermogen voor de zorg. Premiemiddelen die voor de zorg zijn opgebouwd, dienenook voor de zorg behouden te blijven. Het bestuur en interne toezicht hebben hier eenverantwoordelijkheid in. Ook het gebruik van onroerend goed moet puur voor zorg gebruiktworden om aan die eis te voldoen. Het ex ante toezicht op vastgoedtransacties moet robuustworden neergezet, zonder daarbij de verantwoordelijkheden van het bestuur van de instellingaf te zwakken! Het bouwregime voor de geestelijke gezondheidszorg gaat hierom afgeschaftworden. Omdat de NZa bij haar reguliere toezicht de vermogenspositie van instellingen albeziet en beoordeelt, krijgt zij de taak tot toezicht op het behoud van vermogen voor zorg.Blz. 39 t/m 44 V Contouren van de voorgenomen wetgeving. De voorstellen die in de vorigeparagrafen zijn beschreven leveren een stevige agenda op voor de voorgenomen wetgeving.Kort samengevat wil de overheid met de wetgeving bereiken: 1) het recht op verantwoordezorg stevig verankerd vanuit het perspectief van de cliënt 47 2) de veiligheid van de zorgwaarborgen; 3) de werking van cliëntenrechten verbreden naar verpleging, verzorging enbegeleiding toe; 4) goede afstemming in ketenzorg in cure en care; en de aansprakelijkheidvoor goede afstemming en nazorg regelen; 5) de cliënt recht geven op betrouwbare envergelijkbare informatie over kwaliteit en ervaringen van anderen; 6) de rechten en plichtenvan de cliënt en de zorgaanbieder goed op elkaar laten aansluiten; meer ruimte envertrouwen geven aan zorgaanbieders om op de zorgvraag in te spelen; 7) de cliënt het rechtgeven op laagdrempelige en onpartijdige behandeling van niet opgeloste klachten; 8)medezeggenschap en de financiering ervan goed regelen 4846 (Zorgaanbieders moeten aangesproken kunnen worden op de bevordering van de kwaliteit van de zorg en de veiligheid. Dat is net iets anders dan een aangesproken mogen worden .)47 Een stevig verankerd recht op verantwoorde zorg zonder enige vorm van strafbaarstelling op medisch oneigenlijk handelen ? Zij behoeft een sanctieapparaat ter bewaking ervan.48 (De medezeggenschap van cliënten heeft geen vetorecht in de inspraakbevoegdheid. In het geval van een prangend geschil zal zij zich eerst naar een externe commissie moeten wenden, en vervolgens eventueel tot de rechter. Men kan echter ook op zoek gaan naar een andere zorginstelling, weliswaar met een ónline melding over de kwestie voor derden ) 15
  • 16. De beleidsvoornemens die in dit programma worden geschetst leiden er toe dat de Wetten opde Kwaliteit zorginstellingen, toelating zorginstellingen, en WGBO zullen worden gewijzigd.De overzichtelijkheid van het resultaat, de samenhang, en de consequenties voor eenspoedige inwerking treden zullen als belangrijke toetspunten zijn voor de overheid.Versterking van de rechtspositie: uitbreiding en verbreding van rechten. Op het moment datde voorgenomen uitbreiding van de patiëntenrechten ontstaat ook een verbreding van dewerking ervan. 49 Nieuw is dat als bruikbaar alternatief voor de gang naar de civiele rechterom individuele rechten te verwezenlijken men ook zich ook rechtstreeks kan wenden bij eenexterne onafhankelijke commissie. Met behulp van de klachtenfunctionaris, algemenetweezijdige voorwaarden, en de toegang tot de klachten- en geschillencommissie wordt hetmakkelijker om klachten met beperkte en zonder financiële schade te behandelen. 50Cliëntenrechten gelden op het moment dat er feitelijk zorg wordt verleend, ook voorwilsonbekwame cliënten. Men mag er van uitgaan dat de cliëntenrechten voor iedere cliëntmoet worden gerespecteerd. De overheid heeft met de zorgpartijen afgesproken of de positievoor wilsonbekwamen en hun vertegenwoordigers met de algemene bepaling verder moetworden versterkt, naast de huidig bestaande wetgeving voor deze meer kwetsbare groepcliënten.Versterking van de rechtspositie: rechtstreeks werkende normen voor goede zorg.Dit ziet er als volgt uit:De cliënt krijgt zeven rechten; De rechten en plichten worden nader uitgewerkt in tweezijdigealgemene voorwaarden; Het recht op kwaliteit en veiligheid wordt nader uitgewerkt instandaarden en protocollen of richtlijnen; Zorgaanbieders zijn geregistreerd en leggenverantwoordelijkheid af voor hun prestaties en verrichtingen; De IGZ ziet er op toe datnormen in de wet worden nageleefd.Het bouwregime voor de geestelijke gezondheidszorg gaat afgeschaft worden. De NZa krijgtde taak tot toezicht op het behoud van vermogen voor zorg bij haar reguliere toezicht op devermogenspositie van instellingen. Er zijn diverse registraties rond een instelling van BIG totaan de kamer van koophandel etc. In de basis registratie zal informatie komen te staan overwie waar welke zorg verleent, zodat cliënten en toezichthouders weten waar welke zorg wordtverricht. De wet van toelating wordt vervangen door het uitgebreidere recht om een instelling(tijdelijk) te kunnen sluiten op grond van de Kwaliteitswet.Regeldruk: administratieve lasten voor zorgaanbieders. Als zorgaanbieders meer transparantzijn over de prestaties die zij leveren en cliënten voldoende informatie geven via inspraak ofvia de klachtenregeling, kunnen zij ook meer vrijheden krijgen om de zorg te verlenen. Ditbetekent een verschuiving in de administratieve lasten van het verstrekken van informatievooraf naar het leveren van inzicht in prestaties achteraf (aan de Raad van Toezicht etc.) enals zodanig een verlichting. Ook de jaarverslagen zullen in de nieuwe wetgeving wordenvereenvoudigd. Hier staat tegen over dat op basis van de Wet marktordening gezondheids-informatie over de kwaliteit van prestaties en diensten openbaar wordt gemaakt:transparantie over prestaties bestuur en bedrijfsvoering. Het recht van de patiënt omvat ookhet recht op informatie over de behandeling van specifieke aandoeningen, klantervaringen enwachttijden.Regeldruk: inhoudelijke nalevingskosten voor zorgaanbieders. Het recht op informatie,toestemming en dossier4voming zal naast de cure ook gaan gelden in de care.49 (De rechten van de patiënt waren voorheen slechts een afgeleide van de zorgverplichting)50 (De ernstige kwesties blijven achter (onaangeroerd?) in het niemandsland van de rechtenvan de patiënt?) 16
  • 17. Om te zorgen dat cliënten informatie, toestemming, en een dossier kunnen afdwingen, wordthet recht vastgelegd dat het zorgplan net als in de cure met de cliënt wordt afgestemd.De noodzaak en de urgentie om tot deze verbreding van wetten te komen wordt ondersteunddoor de zorgaanbieders. De centrale cliëntenraad is nog niet verplicht. Onder de nieuwewetgeving zal die plicht voor de eerstelijns hulp vervallen, maar zij dienen zich dan wel aan tesluiten bij een externe onafhankelijke commissie. Hoe dit per saldo uitpakt is afhankelijk vande vormgeving en de inbedding van de externe commissies.Versterking rechtspositie: publiek toezicht op alle zeven thema s van het recht op goede zorg.De wettelijke normen hebben de kwaliteit van zorg als doel, het voorstel bevat recht op goedezorg in al zijn facetten 51Goed intern toezicht en horizontale verantwoording. Het bestuur en het interne toezicht vaneen zorginstelling zijn integraal verantwoordelijk voor het leveren van goede zorg. Cliëntenworden betrokken bij besluiten die hun in gevolg in de levensfeer raakt, en hun klachten engeschillen moeten laagdrempelig effectief afgehandeld worden. Prestaties worden inzichtelijkgemaakt en cliënten en zorgverzekeraars kunnen op basis van die informatie beter hunkeuzes maken. Zorginstellingen zijn transparant en leggen hiervoor jaarlijks verantwoordingaf in een jaardocument. Voor het recht op medezeggenschap legt de zorginstelling vast opwat voor wijze deze is voorzien, waarbij cliënten zelf door middel van de Landelijke commissievan vertrouwenspersonen er op toezien. Hiermee worden extra toezichtlasten voorzorgaanbieders voorkomen. Ook in de huidige wetgeving heeft de IGZ geen taak bij hettoezicht en verantwoording over medezeggenschap voor cliënten.Slagvaardig toezicht door de overheid. Goed toezicht op de naleving van de normen voorgoede zorg is het sluitstuk op de werking van het interne toezicht. De IGZ ziet toe op dekwaliteit en de veiligheid van de zorgverlening, en zal verantwoordelijk zijn voor het bepalenvan kwaliteitsindicatoren. Dit is essentieel voor het verkrijgen van inzicht in de kwaliteit vande zorg. Nieuw is dat het IGZ het naleven van cliëntenrechten door zorginstellingen gaathandhaven. Het IGZ zak bezien of het interne inzicht en de horizontale verantwoording ookeffect gaan hebben op de kwaliteit van de zorg. Het IGZ bepaalt op basis van informatie overprestaties en aan de hand van signalen die binnenkomen van cliënten uit de praktijk vangeschillencommissies welke zorginstelling zij nader gaan inspecteren. Indien blijkt dat eenzorgaanbieder de norm in verantwoorde zorg schendt kan zij haar instrumentarium inzettenen ingrijpen. De IGZ kan met haar instrumentarium ook afdwingen dat zorgaanbiederspassende maatregelen treffen richting individuele werkers in de zorg die niet naar wensfunctioneren.De NZa kijkt naar de openbaarheid van informatie over de prestaties van zorgaanbieders enverzekeraars om vanuit het algemeen consumentenbelang op de werking van de zorg- enzorgverzekeringsmarkt te kunnen toezien, en zo nodig te interveniëren. De overheid stelt voorom ook het toezicht op het verbod op het voeren van een winstoogmerk in de zorg en hetbewaken van het vermogen voor de zorg (nu nog IGZ) ook onder de NZa te plaatsen.De geprotocolleerde samenwerking tussen NZa en IGZ garandeert zorgverleners dat debenodigde informatie maar één keer wordt opgevraagd, en dat de bevoegdheden ten aanzienvan het afdwingen van transparantie in samenhang worden ingezet. De IGZ en de NZamoeten naast elkaar gaan functioneren als toezichthouders in de zorg. De IGZ gaat toezienop de transparantie van de kwaliteit van de geboden zorg, en de NZa gaat toezien op dekwaliteit van die transparantie. (Einde samenvatting MC-U-2852129 zeven patiëntenrechten.)51 De wettelijke normen hebben de kwaliteit van zorg als doel, (en het in acht nemen van deveiligheid in medisch handelen). Het voorstel bevat recht op goede zorg in al zijn facetten metuitzondering van strafrechtelijke vervolging van medisch oneigenlijk handelen. Een wet zonderomschreven handhavinggaranties (strafbaarstelling op normoverschrijding) is onmachtig). 17
  • 18. (Nawoord:Voorheen waren de rechten van de Patiënt een afgeleide van de zorgverplichting. Hetafdwingen van het recht van de patiënt werd juridisch een enorme omweg, men moest eerstaantonen dat er niet aan de zorgverplichting was voldaan. Nu zijn er zeven rechten (alsvoorstel) ter verdediging van de positie van de patiënt als zorgconsument: 1 Het recht op beschikbare en bereikbare zorg 2 Het recht op keuze en keuze-infomatie 3 Het recht op kwaliteit en veiligheid 4 Het recht op informatie, toestemming, dossiervorming en privacy 5 Het recht op afstemming tussen zorgverleners 6 Het recht op een effectieve, laagdrempelige klacht- en geschillenbehandeling 7 Het recht op medezeggenschap en goed bestuurDe omschreven rechten leiden tot een wet. Een wet hoort nageleefd worden. De vraag is hoedit dan gedaan kan worden. In de opstelling van de zeven rechten is helder het beginsel tothandhaving omschreven, vervolgens behoeft het stelsel ook een serieus sanctieapparaat terbewaking en garantie van de omschreven norm. Normoverschrijdingen (ernstige) wordennormaliter volgens de wijze omschreven in het wetboek van Strafvordering beoordeeld envervolgens volgens het wetboek van strafrecht correctioneel gesanctioneerd. Ik denk datenige reserve in medische kwesties op zijn plaats is, maar ernstig verwijtbare handelingenzoals bewust ernstige veronachtzaming/verzaking in functie en misbruik in functie weldegelijkstrafrechtelijk vervolgd dienen te worden. De wet is hiertoe immers ingericht.De minister van Justitie heeft expliciet te kennen gegeven, dat de minister medischeoneigenlijkheden voorlopig nog steeds niet vervolgbaar wil stellen. En dat is de ziektebron inde problematiek. De medische wetgeving volgt na de grondwet en het burgerlijk wetboek, enzij zou deze voorgaande wetten moeten respecteren. Mijns inziens is de minister zelfoneigenlijk in functie bezig en zou daar op aangesproken mogen worden. Op zich voldoen debestaande wetten al, bij voorkeur met een toe te voegen expliciete formulering van derechten van de patiënt, mits ze ook nageleefd worden.In het openbaarstellen van de informatie voor zorgconsumenten zal een eigen onafhankelijkprivaat apparaat nodig blijven, zolang de overheid (in het grondwettelijk recht op eenbescherming van de burger voor alle partijen zonder discriminatie in de positie van dezorgconsument ten opzichte van de zorgaanbieder en diens verzekeraar binnenkaders hetgrondwettelijk garanderen van een deugdelijke gezondheidszorg) haar verantwoordelijkheid ineen verder gaande privatisering op micro-niveau niet draagt. Ik denk dat daarom privatebelangenorganisaties zoals onder andere Dimitri noodzakelijk blijven om de belangen vancliënten op micro-niveau (persoonlijke schaal) te blijven bewaken, omdat het beeld wat opmacro-niveau over de zorg in de praktijk wordt geschetst ernstige kwesties niet aanroert.Terwijl de behandeling van ernstige kwesties eigenlijk de graadmeter zouden kunnen zijn overde functionaliteit in effect van een systeem inclusief zijn rechtsapparaat, worden deze juisteerder veronachtzaamd. (In statistiekberekeningen worden grove uitschieters er uit gefilterd,maar in de beoordeling van een functionaliteit zouden deze juist extra aandacht behoeven.)Er is meer integriteit nodig, daar is geen wet voor op te stellen, dat moeten de mensen zelfdoen. Als de wet niet wordt nageleefd mag het individu in uiterste consequentie zelf wet gaanstellen, hetgeen de wederzijdse maatschappelijke wetteloosheid weer verder zal bevorderen.Het niet bewaken van de inachtneming van de wet zal de staat op termijn in verval brengen.Met dank voor uw aandacht, Siegfried van Hoek. 18
  • 19. ENKELE VAN MIJN BRONNEN:http://www.minvws.nl/kamerstukken/mc/2008/programma-zeven-rechten-voor-de-client-in-de-zorg-investeren-in-de-zorgrelatie.asphttp://knmg.artsennet.nl/Actueel/Nieuwsartikel/Nieuw-KNMGproject-Randvoorwaarden-Veilig-melden.htmhttp://knmg.artsennet.nl/web/file?uuid=5e9de343-e1d9-4f3d-9e9b-811bf82da2b6&owner=1241e94e-4d67-4f1d-b812-dff169c48acbhttp://www.site-supply.nl/loc-lpr/zorg_behandeling/geestelijke_gezondheidszorg/loc_lprhttp://www.npcf.nl/?id=51, www.dimitri.nu, www.nevemedis.nl, www.sin-nl.orghttp://www.trouw.nl/nieuws/zorg/Enige eigen geschriften:http://www.mensenrechten.org/opinie.php?oid=14http://www.dimitri.nu/site/index.php?option=com_content&task=view&id=5823&Itemid=67http://www.wanttoknow.nl/gezondheid/farmaceuten-krijgen-juridische-opdoffer-in-de-vs/ 19

×