Alimentación

535 views

Published on

Alimentación. Biomoléculas. Roda dos alimentos e dietas. Técnoloxía de conservación. Consumo. CMS.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
535
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
13
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Alimentación

  1. 1. A ALIMENTACIÓN E A SAÚDEA ALIMENTACIÓN E A SAÚDEProfesor: Adán Gonçalves
  2. 2. 1.1. ALIMENTACIÓN E NUTRICIÓNALIMENTACIÓN E NUTRICIÓNPara vivir precisamos osíxeno do aire, e tomar líquidos e sólidos quedenominamos alimentosalimentos.Os compostos químicos nos que separamos, durante a dixestión, os alimentoschamámolos nutrientesnutrientes.Dos nutrientes obtemos: EnerxíaEnerxía, para levar a cabo as funcións vitais. MateriaisMateriais, para formar e reparar as estruturas do noso corpo.Lóxicamente, alimentación e nutrición son dous procesos moi relacionados, perodiferentes: AlimentaciónAlimentación, é a inxestión dos alimentos. É voluntaria e consciente. NutriciónNutrición, consiste na separación e incorporación dos nutrientes do alimento ónoso organismo para que poidan ser utilizados polas células.
  3. 3. 2.2. NECESIDADES NUTRICIONAISNECESIDADES NUTRICIONAISOs nutrientes contidos nos alimentos usámolos como combustibles dos queobtemos enerxía durante o proceso de respiración celular. Os nutrientesnutrientesenerxéticosenerxéticos son fundamentalmente os glícidosglícidos e as graxasgraxas.Precisamos enerxía para o mantemento das nosas células, tecidos e órganos, aquentar o corpo, ou a enerxía utilizada para facer calquera actividade física ouintelectual.Incluso, estando en completo reposo, o noso organismo precisa unha cantidademínima de enerxía que se denomina metabolismo basalmetabolismo basal (gasto en repouso e aunha temperatura de 20ºC). Como utilizamos a enerxía?Os seres vivos almacenan unha boa parte da enerxía en forma de adenosín-trifosfato (ATPATP), que pode ser degradado cando organismo o precisa paraliberar a enerxía que contén. Outra parte da enerxía libérase en forma de calore axúdanos a controlar nosa temperatura corporal (endotérmicos).2.1.2.1. NECESIDADES ENERXÉTICASNECESIDADES ENERXÉTICAS
  4. 4. GASTO ENERXÉTICOGASTO ENERXÉTICO
  5. 5. 2.2. A ENERXÍA DOS NUTRIENTESA ENERXÍA DOS NUTRIENTES2.2.2.2. NECESIDADES ESTRUTURAISNECESIDADES ESTRUTURAISAdemais dos nutrientes enerxéticos, os alimento apórtannos outras substanciasimprescindibles para construír e reparar as estruturas biolóxicas (células,tecidos...), son os chamados nutrientes estruturaisnutrientes estruturais, os máis importantes son asproteínasproteínas, pero tamén algúns lípidosalgúns lípidos (membranas) e sales mineraise sales minerais (esqueleto)desempeñan esta función.2.2.2.2. NECESIDADES REGULADORASNECESIDADES REGULADORASPara que o noso organismo funcione axeitadamente precisamos que todas as súasreaccións, funcións e órganos estén perfectamente coordinados e regulados.Realizan esta función os nutrientes reguladoresnutrientes reguladores que son básicamente asvitaminasvitaminas e as sales mineraissales minerais. Estos nutrientes precísanse en menor cantidade,pero son igualmente imprescindibles.
  6. 6. 3.3. BIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSBIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSComo acabamos de comentar os alimentos conteñen nutrientes condistintas funcións no noso organismo.Estos nutrientes son moléculas que forman parte da materia viva e por isose denominan biomoléculas ou principios inmediatosbiomoléculas ou principios inmediatos.Son os glícidos, os lípidos, as proteínas, as vitaminas, auga e as salesminerais.3.1.3.1. GLÍCIDOS OU HIDRATOS DE CARBONOGLÍCIDOS OU HIDRATOS DE CARBONOEstá formados por C, H e O. Son a primeira fonte de enerxía e a máis fácil deasimilar. Atópanse sobre todo nos alimento de orixe vexetal. Podemolosclasificar en : Glícidos sinxelos ou azucresGlícidos sinxelos ou azucres Glícidos complexosGlícidos complexos
  7. 7. 3.3. BIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSBIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOS3.1.3.1. GLÍCIDOS OU HIDRATOS DE CARBONOGLÍCIDOS OU HIDRATOS DE CARBONO Glícidos sinxelos ou azúcaresGlícidos sinxelos ou azúcares: teñen sabor doce, son solubles en auga ecristalizables. Dentro deles están:- os monosacáridosmonosacáridos, como a glicosa que é a fonte enerxética máisimportante para as células e sempre temos certa cantidade no sangue.É moi abundante por exemplo nas froitas.- os disacáridosdisacáridos, como a sacarosa que o azucre de mesa, ou a lactosaque é moi abundante no leite, e que están constituídos por dousmonosacáridos que deben ser separados para que o organismo poidausalos.
  8. 8. 3.3. BIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSBIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOS3.1.3.1. GLÍCIDOS OU HIDRATOS DE CARBONOGLÍCIDOS OU HIDRATOS DE CARBONO Glícidos complexos ou polisacáridosGlícidos complexos ou polisacáridos: son de maior tamaño, non son doces, ninsolubles en auga e dixírense máis lentamente.Os máis importantes son o amidón ou fécula que é a reserva enrexética a longoprazo dos vexetais e abunda nas patacas, cereais e legumes; o glicóxeno que é areserva a longo prazo dos animais e a celulosa que abunda en todos os vexetaise é un compoñente importante da fibra alimentaria (facilita o tránsitointestinal, pero non o podemos usar enerxéticamente).
  9. 9. 3.3. BIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSBIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOS3.2.3.2. LÍPIDOSLÍPIDOSOs lípidos máis abundantes son as graxasgraxas, de orixe animal e os aceitesaceites,habitualmente de orixe vexetal.A maioría deles están formados por unhas substancias chamadas ácidosácidosgraxosgraxos. Algúns non somos capaces de sintetizalos e debemos incluílos nanosa dieta, a éstes os denominamos ácidos grasos esenciasácidos grasos esencias (linolénico:omega 3 e linoleico: omega 6), son abundantes nas sementes, no aceite deoliva ou no peixe azul.Atendendo o tipo de ácido graxo podemos falar de graxas saturadas ougraxas saturadas ouinsaturadasinsaturadas. Nos aceites predominan os ácidos graxos insaturados o que fai. Nos aceites predominan os ácidos graxos insaturados o que faique sexan líquidos a temperatura ambiente, mentras que as graxas teñenque sexan líquidos a temperatura ambiente, mentras que as graxas teñenmáis ácidos saturados e son sólidos. Esta diferenza, como veremos, é moimáis ácidos saturados e son sólidos. Esta diferenza, como veremos, é moiimportante para a nosa dieta.importante para a nosa dieta.
  10. 10. 3.3. BIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSBIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOS3.3.3.3. PROTEÍNASPROTEÍNASSon moléculas esencias nas estruturas das nosas células. Están constituídaspola unión de moléculas máis simples chamadas aminoácidos(aa)aminoácidos(aa).Dos 20 aa que forman as proteínas, nove chámanse aa esenciaisaa esenciais porque, denovo, non podemos sintetizalos e debemos incorporalos na nosa dieta.As proteínas animais son chamadas proteínas completasproteínas completas porque conteñentodos os aa. Ademais as proteínas dos ovos, da leite e do peixe conteñen aproporción axeitada de aa esenciais.As proteínas vexetais, non son completas xa carecen dalgún destes aa. Poriso, na dieta débense consumir vexetais que se complementen (p.e: garbanzose avena, millo e lentellas...).O glutengluten é unha mestura de proteínas presente nalgúns cereais.
  11. 11. 3.3. BIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSBIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOS3.3.3.3. PROTEÍNASPROTEÍNASA inxesta de proteínas é esencial nos nenos para evitar problemas decrecemento. Evidentemente a muller durante o embarazoe a lactancia precisadun suplemento proteico.Sen embargo, e en contra do que habitualmente se cre, os suplementosproteicos relacionados co exercicio físico poden facer máis mal que ben,básicamente por varias razóns:- As proteínas non se almacenan como tal, ou se queiman ou se acumulan comograxa cando hai un exceso. (sedentaria: 08 a 1 g/kg/día- deportista: 12g/Kg/día- deportista de forza: 2 g/Kg/día).- Unha dieta proteica variada (ovos, carnes, peixes e lácteos) cubrirá todas asnecesidades.Unha dieta excesiva en proteínas pode incidir en: determinados tipos decancro, aumento do tecido graxo, problemas nos riles, esclerose...
  12. 12. 3.3. BIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSBIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOS3.4.3.4. VITAMINASVITAMINASSon substancias de composición moi variada e con función reguladora.Precísanse en cantidades moi pequenas, pero son imprescindibles para ofuncionamento do noso organismo.A súa falta na dieta provoca enfermidades carenciaisenfermidades carenciais,, xa que a maioría delassomos incapaces de sintetizalas (excepción: vitamina K) ou antihemorráxica) edebemolas incluir na nosa inxesta diaria de alimentos.Degrádanse facilmente coa luz ou a calor e mesmo co O2do aire, polo queabundan nos alimentos frescos e pouco cociñados. Son frecuentes nas froitase verduras.
  13. 13. 3.3. BIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSBIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOS3.4.3.4. VITAMINASVITAMINASAs vitaminas clasifícanse en dous grupos: LiposolublesLiposolubles: Non se eliminan facilmente, almacenanse no tecido grasoe o seu exceso pode resultar tóxico. Son as vitaminas A, D, E e K. HidrosolublesHidrosolubles: Son solubles en auga polo que o seu exceso elimínasenos ouriños. Como non as almacenamos (excepción: B12) debemosrepoñelas diariamente. Son a vitamina C e o complexo vitamínico B.
  14. 14. VITAMINAS LIPOSOLUBLESVITAMINAS LIPOSOLUBLES
  15. 15. VITAMINAS HIDROSOLUBLESVITAMINAS HIDROSOLUBLES
  16. 16. 3.3. BIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSBIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOS3.5.3.5. A AUGAA AUGAÉ unha substancia inorgánica e o compoñente máis abundante no nosoorganismo (60-70 % nun adulto). A auga desempeña moitas e moiimportantes funcións no noso organismo:- É o sistema de transporte do noso corpo (sangue).- É o lugar onde ocorren todas as reaccións metabólicas (medio interno).- É un regulador da nosa temperatura corporal.
  17. 17. 3.3. BIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOSBIOMOLÉCULAS OU PRINCIPIOS INMEDIATOS3.6.3.6. AS SALES MINERAISAS SALES MINERAISSon substancias inorgánicas que precisamos en pequenas cantidades, pero queigual que as vitaminas, son imprescindibles para a vida.Non podemos fabricalas polo que debemos incorporalas na nosa dieta.Teñen función estrutural formando parte dos nosos dentes, ósos.... e funciónreguladora en reaccións metabólicas e no funcionamento de moitos órganos.As perdas por suoración deben repoñerse cun aporte adicional, por exemplocon bebidas ricas en sales.Entre os alimentos máis ricos en minerais atópanse as legumes.
  18. 18. 4.4. AS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSAS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSNa nosa vida diaria consumimos distintos tipos de alimentos que nosaportan diferentes nutrientes. DietaDieta: é a cantidade e tipo de alimentos que unha persoa consumediariamente.Para que unha dieta sexa saudable é preciso que estea equilibradaequilibrada, edicir, que nos suministre os nutrientes enerxéticos, estruturais ereguladores necesarios e na proporción axeitada.A dieta depende dunha serie de factores: a idade, o sexo, a actividadefísica, o estado fisiolóxico (embarazo, lactancia, enfermidade...)...A pesar disto hai varias recomendacións xerais para aproximarnos a unhadieta equilibrada: Que sexa diversificadadiversificada. Facer cinco comidascinco comidas o día non moi copiosas.
  19. 19. 4.4. AS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSAS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOS Tomar alimentos vexetais frescos para cubrir os requerimentosvitamínicos. Alomenos cinco pezas de frutas e verduras ao día. Consumir alimentos ricos en fibra (25 g/ día). Evitar os precociñados e refinados, e consumir cereais integrais queconservan as súas vitaminas. Reducir o consumo de alimetos ricos en graxas saturadas (orixe: animal) ecolesterol. Alomenos a metade das graxas que inxerimos diariamente debenser insaturadas (orixe: peixe azul e vexetais) e o colesterol non debe superaruns 300 mg/día. Diversificar ao orixe das calorías:- Un 50-60% dos glícidos.- Menos dun 30% de graxas ( mínimo 50% insaturadas).-Un máximo dun 15% de proteínas.
  20. 20. 4.4. AS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSAS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOS Incorporar os aminoácidos esenciais en cantidade suficiente. Polo quedebemos inxerir proteínas de orixe animal ou ben complementar ben as deorixe vexetal. Distribuir a inxesta de alimentos en alomenos catro tomas: almorzo, comida,merenda e cea. O almorzo é a toma máis importante.Cuestións:Cuestións:1. Nunha dieta equilibrada de 2600 Kcal, cantas deben proceder deglícidos. De lípidos e de proteínas?2. Que alimento enerxético cres que é máis recomendable, 100 g de touciñoou unha rebanada de 100 g de pan con manteiga?
  21. 21. 4.4. AS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSAS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOS4.1.4.1. A DIETA MEDITERRÁNEAA DIETA MEDITERRÁNEACon este nome referímonos á alimentación tradicional dos países do sur deEuropa, que actualmente considérase unha das dietas máis equilibradas esaudables. As súas características son: Aceite de olivaAceite de oliva: contén graxas insaturadas de orixe vexetal máisbeneficiosas cas saturadas de orixe animal (manteigas e sebos). CereaisCereais: ricos en glícidos complexos, máis saudables cos sinxelos ouazúcares. LegumesLegumes: aporte equilibrado de nutrientes e fibra. PeixesPeixes: fonte proteica cun nivel máis baixo de colesterol que outros tiposde carne. Verduras e froitasVerduras e froitas: moi ricas en sales minerais, vitaminas e fibra.
  22. 22. 4.4. AS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSAS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOS4.1.4.1. A DIETA MEDITERRÁNEAA DIETA MEDITERRÁNEAEntre os múltiples beneficios da dieta mediterránea podemos citar osaspectos preventivos en: Enfermidades cardiovasculares provocadas polo exceso de colesterol. Estreñimento por falta de fibra. Cancro de colón entre outras causas polo exceso de proteína de carnesvermellas. Obesidade polo exceso de graxa, especialmente saturada.
  23. 23. 4.4. AS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSAS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOS4.2.4.2. A DIETA VEXETARIANAA DIETA VEXETARIANAConsiste no consumo exclusivo de alimentos de orixe vexetal. As principaisdificultades deste tipo de dietas é a inferior calidade nutritiva das proteínasvexetais (déficit de aminoácidos esenciais) e a case total ausencia de vitaminaB12 ( o seu déficit provoca anemias e alteracións do sistema nervioso).Como xa comentamos, para evitar estes problemas débense combinar ben osalimentos vexetais.Moitos vexetarianos seguen en realidade unha dieta ovo-lacteo-vexetarianaque resolve estas cuestións e ten un bo aporte nutricional.4.3.4.3. DIETAS HIPERCALÓRICASDIETAS HIPERCALÓRICASDietas cun elevado contido enerxético (glícidos e graxas), apropiadas parapersoas cunha delgadeza excesiva que deban aumentar de peso.
  24. 24. 4.4. AS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSAS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOS4.4.4.4. DIETAS HIPOCALÓRICASDIETAS HIPOCALÓRICASInclúen unha menor porcentaxe de glícidos e graxas ao recomendado nunhadieta equilibrada, polo que se fan para perder peso cando hai un exceso.Igual que calquera dieta debe estar supervisada por un especialista, xa quehoxe existen numerosas dietas, normalmente ineficaces e incluso dañinas,que garanten perdas peso rápidamente.4.5.4.5. DIETAS CON ALTO CONTIDO EN RESIDUOSDIETAS CON ALTO CONTIDO EN RESIDUOSInclúen alimentos moi ricos en fibra. Son indicadas para persoas conestreñimento crónico.4.6.4.6. DIETAS BRANDASDIETAS BRANDASCaracterízanse polo baixo contido en fibra e alimentos agresivos para odixestivo (picantes, salsa de tomate, cafeína, alcohol...). Especialmente indicadapara persoas con problemas gástricos, por exemplo por diarreas ou gastritis.
  25. 25. 4.4. AS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSAS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOS4.7.4.7. DIETAS BAIXAS EN COLESTEROLDIETAS BAIXAS EN COLESTEROLIdeais para persoas con niveis altos de colesterol no sangue cun riscoimportante de sofrer problemas cardiovasculares. Nestas dietas redúcese oconsumo de alimentos como os ovos, o marisco, as carnes e graxas de orixeanimal e increméntase o consumo de peixe azul e aceites vexetais.Cuestión:Cuestión:1. De cales dos seguintes alimentos aumentarías a ración e de calesa diminuirías se fixeras unha dieta branda: froitas, manteiga, leite,legumes, pan integral, peixe, azucre branco? E se fora unha dietahipercalórica?
  26. 26. 4.4. AS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSAS DIETAS E A RODA DOS ALIMENTOSA RODA DOS ALIMENTOSA RODA DOS ALIMENTOSSegundo a clasificación da OMS existen 7 grupos de alimentos7 grupos de alimentos en función dosprincipais nutrientes que conteñen, formando a chamada roda dos alimentosroda dos alimentos.Unha dieta equilibrada debe conter unha cantidade proporcional de todoseles.A súa vez, podemos dividir os alimentos, como xa comentamos atendendo asúa función principal en : Alimentos enerxéticosAlimentos enerxéticos: ricos en glícidos e lípidos. Alimentos plásticos ou estruturaisAlimentos plásticos ou estruturais: ricos en proteínas con aa esenciais. Alimentos reguladoresAlimentos reguladores: ricos en vitaminas e sales minerais.
  27. 27. Grupo IGrupo I: Leite e derivados.Fundamentalmente funciónplástica. O leite é un alimento moicompleto que aporta proteínas demoi boa calidade e lípidos.Grupo IIGrupo II: Carnes, ovos e peixes.Proteínas completas. Funciónplástica.Grupo IIIGrupo III: Aceites e graxas. Osmáis enerxéticos.Grupo IVGrupo IV: Legumes, tubérculos e froitos secos. Desempeñan as tres funcións.Proteínas de menor calidade que en carnes. Ricas en fibra.Grupo VGrupo V: Verduras e hortalizas. Función reguladora. Alto contido en auga,vitaminas e sales minerais.Grupo VIGrupo VI: Cereais, azúcres e derivados. Enerxéticos. Ricos en glícidos e minerais.Os integrais ricos en fibras.
  28. 28. 5.5. DIETA E SAÚDEDIETA E SAÚDE5.1.5.1. CANCROCANCROExiste unha relación comprobada entre a dieta e determinados tipos decancro do aparello dixestivo como o de colon. A inxesta de alcohol, osaceites excesivamente usados ou o abuso do consumo de alimentosafumados poden dexenerar en alteracións do dixestivo.Moitas froitas e verduras son protectores fronte diversos tipos decancro: brecol, coliflor, cenoria, tomate, trigo, limón, allo, cebola...Ademais o consumo de alimentos ricos en fibra evita o estreñimento epor tanto, o contacto prolongado de substancia tóxicas.Unha dieta preventiva debe cumprir: Consumir froitas e verduras e alimentos ricos en fibra. Reducir o consumo de graxas procurando que non sobrepasen o 30% . Evitar ou diminuír o consumo de alcohol e reducir os afumados.
  29. 29. 5.5. DIETA E SAÚDEDIETA E SAÚDE5.2.5.2. ENFERMIDADES DO APARELLO CIRCULATORIOENFERMIDADES DO APARELLO CIRCULATORIOInclúense dentro destas doenzas enfermidades moi graves como o infarto oua trombose, provocadas con frecuencia pola deposición do exceso decolesterol nas paredes internas das arterias (arterioesclerosisarterioesclerosis).A mortalidade europea por causas cardiovasculares esta arredor do 47%:http://www.europapress.es/salud/noticia-tasa-mortalidad-espanola-enfermedad-cardiovascular-15-mas-baja-media-europea-20121001113715.htmlO colesterol é un lípido indispensable. Forma parte das membranas celularese orixina varios tipos de hormonas.O sintetizamos no fígado a partir de ácidos graxos saturados e o inxerimoscos alimentos ricos en graxas saturadas de orixe animal, polo que un excesodestas graxas provoca un aumento no colesterol.
  30. 30. 5.5. DIETA E SAÚDEDIETA E SAÚDE5.2.5.2. ENFERMIDADES DO APARELLO CIRCULATORIOENFERMIDADES DO APARELLO CIRCULATORIOO colesterol circula pola sangue unido a lipoproteínas que poden ser de doustipos: LDL (Lipoproteínas de baixa densidade)LDL (Lipoproteínas de baixa densidade): Acumulan o colesterol nasparedes arteriais provocando arterioesclerose, e dicir bloquean en maior oumenor medida estos condutos. Son o chamado “colesterol malo”“colesterol malo”. HDL (Lipoproteínas de alta densidade):HDL (Lipoproteínas de alta densidade): extraen o colestrol das paredesdas arterias e lévano cara o fígado para que o excrete en forma de bilis. É o“colesterol bo”.“colesterol bo”.As graxas saturadas aumentan as taxas de LDL e baixan as HDL, mentras queas insaturadas fan o contrario.
  31. 31. 5.5. DIETA E SAÚDEDIETA E SAÚDE5.2.5.2. ENFERMIDADES DO APARELLO CIRCULATORIOENFERMIDADES DO APARELLO CIRCULATORIOA hipertensiónhipertensión é outro dos problemas cardiovasculares nas sociedadesmodernas. Normalmente ven asociada coa obesidade, o alcohol e o tabaco.Tamén en moitas persoas se desaconsella o consumo de sal.
  32. 32. 5.5. DIETA E SAÚDEDIETA E SAÚDE5.3.5.3. ENFERMIDADES CARENCIAISENFERMIDADES CARENCIAISDébense a falta dalgún nutriente concreto.As máis coñecidas son a anemiaanemia, as hipovitaminoseshipovitaminoses, e o bociobocio. A anemia consiste no déficit de hemoglobina no sangue. Pode ter diversascausas, pero a máis habitual é a falta de ferro.É convinte tomar alimentos ricos en ferro: carnes vermellas, legumes e ovos. As hipovitaminoses débense a falta de determinadas vitaminas. Por exemploa falta de vitamina A provoca deferctos na visión e na pel e a falta de vitaminaC escorbuto.Incluir froitas, verduras, e leite na nosa dieta é a mellor prevención. O bocio supón un aumento da glándula tiroides para compensar o déficit deprodución de tiroxina. En moitos casos o problema é a falta de iodo. O iodo émoi abundante nos alimentos mariños como mariscos e peixes.
  33. 33. Cuestións:Cuestións:1. Por que as augas cun alto contenido en sodio non son recomendables para unhipertenso?2. O bocio foi unha alteración moi frecuente na Galicia interior. Poderías darunha explicación convincente?3. O colesterol é malo?. Razoa a túa resposta.
  34. 34. 5.5. DIETA E SAÚDEDIETA E SAÚDE5.4.5.4. INTOLERANCIAS ALIMENTARIASINTOLERANCIAS ALIMENTARIASSon enfermidades crónicas que provocan a intolerancia a determinadassubstancias que forman parte de alimentos de consumo habitual.O tratamento é non inxerir alimentos que conteñan a substancia rexeitada. Intolerancia á lactosaIntolerancia á lactosaA lactosa é o azucre do leite, polo que está presente na leite e derivados. Ossíntomas son diarreas, flatulencias e en xeral, problemas intestinais. Intolerancia o gluten ( Celíacos)Intolerancia o gluten ( Celíacos)O gluten é unha mestura proteica presente en varios cereais (excepción: millo earroz). Deben evitarse os demais cereais e o consumo de pan, galletas, pastas...Orixina desnutrición, diarreas, lesións intestinais... FenilcetonúricosFenilcetonúricosIntolerancia a fenilalanina presente na leite, nos ovos, na carne, no peixe e nosedulcorantes. Provoca irritabilidade, inquietude e retraso mental.
  35. 35. 5.5. DIETA E SAÚDEDIETA E SAÚDE5.5.5.5. BULIMIABULIMIAAlteración caracterizada por episodios intermitentes nos que se comeincontroladamente, sobre todo alimentos hipercalóricos (chocolate, doces,galletas...), para despois vomitalos.Principais Características da bulimiaPrincipais Características da bulimia Vómitos provocadosVómitos provocados AtracónsAtracóns Aparece normalmenteAparece normalmente despois da adolescenciadespois da adolescencia Estados depresivos e culpabilidadeEstados depresivos e culpabilidade Máis frecuente nas mulleresMáis frecuente nas mulleres Aparece nosAparece nos países desenvolvidospaíses desenvolvidos Pasa, as veces, desapercibida porque a pesoa mantense noPasa, as veces, desapercibida porque a pesoa mantense no peso normapeso normal.l.
  36. 36. 5.5. DIETA E SAÚDEDIETA E SAÚDE5.6.5.6. ANOREXIAANOREXIAAlteración baseada nun medo enfermizo a engordar, aínda que a persoaestea no seu peso ou incluso mio por debaixo do mesmo.Esto leva a un rexeitamento obsevivo a comer porque a persoa vesedemasiado gorda podendo provocar unha desnutrición grave.Características da anorexiaCaracterísticas da anorexia O desexo dunha imaxe acorde co culto ao corpo na nosa sociedade. Incapacidade de enfrontarse aos cambios da adolescencia (entorno aun2% das adolescentes padecen anorexia). Non ser consciente do problema. Vómitos provocados e consumo de laxantes. Hiperactividade (exercicio constante) A maioría son mulleres, aínda que está a aumentar o número de homes.5.5. DIETA E SAÚDEDIETA E SAÚDE
  37. 37. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSOs alimentos están constituídos por materia orgánica, e polo tanto,degrádanse co tempo.Se non van a ser consumidos no momento deben someterse a algún método deconservación.A conservación é un dos aspectos máis importantes da cadea alimentaria(conxunto de etapas polas que pasa un alimento dende a súa produción ata achegada ao consumidor).Na nosa sociedade habitualmente os produtores e os consumidores estánseparados no espazo e no tempo. Neste intervalo o alimento pode sofreralteracións antes do seu consumo.Os alimentos perecedeirosalimentos perecedeiros deben consumirse rápidamente, mentras cosduradeirosduradeiros teñen unha normas para garantir a súa calidade.
  38. 38. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSOs produtos envasados deben levar un etiquetado cos seus datos específicose ata agora en España tamén unha data de consumo preferente e de data decaducidade.A data de caducidadedata de caducidade establece o momento a partir do cal o alimento non seconsidera aptp para o consumo.A data de consumo preferentedata de consumo preferente establece o momento en que o produto podeperder parte das súas propiedades, pero non resulta prexudicial para a saúde.Ademais cando un produto posúe unhas características específicas da súazona pode ter unha etiqueta que o reflicte (denominación de orixedenominación de orixe).A conservación dos alimentos non só permite evitar a alteración dos mesmos,senón tamén ter unha produción continuada de determinados produtos aolongo do tempo.
  39. 39. Denominación de orixeDenominación de orixedos viños galegosdos viños galegos:
  40. 40. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOS6.1.6.1. MÉTODOS DE CONSERVACIÓNMÉTODOS DE CONSERVACIÓNOs métodos de conservación baséanse en evitar as causas que provocan odeterioro dun alimento.As principais causas de degradación dun alimento son a acción das encimasacción das encimasdo propio alimento que alteran o produto, e a proliferación deproliferación demicroorganismos (bacterias e fungos principalmente)microorganismos (bacterias e fungos principalmente) que poden producirsubstancias tóxicas e a súa degradación.As técnicas de conservación tentan conseguir que os alimentos se manteñan asalvo destes riscos.Estas técnicas se clasifican en: Procedementos físicosProcedementos físicos: calor, frío, baleiro, deshidratación e irradiación. Procedementos químicosProcedementos químicos: salazón, curado, afumado, adobo, escabechado,aditivos alimentarios e conservantes químicos.
  41. 41. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOS6.1.6.1. MÉTODOS DE CONSERVACIÓNMÉTODOS DE CONSERVACIÓN Conservación por calorConservación por calor: a calor mata os microorganismos e destrúe ásencimas. Segundo a intensidade diferenciamos:- Pasteurización:Pasteurización: temperaturas entre 60-80ºC durante uns segundos ( oleite do día pasteurízase a 72ºC durante 15 segundos). Destrúe os xermes máishabituais sen alterar o sabor. Estos produtos deben manterse refrixerados.- Esterilización:Esterilización: Sométese o alimento a 110-140ºC eliminando tódolosxermes ( o leite esterilízase a 110-115ºC durante 20 minutos). Produce cambiosno sabor e degrada proteínas e vitaminas.- Uperización (U.H.T):Uperización (U.H.T): é un método especial de esterilización. Quéntase oproduto a 140ºC durante 2 segundos e despois un rápido enfriamento. Ésteproceso conserva mellor os nutrientes e elimina a maioría dos microorganismos.
  42. 42. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOS6.1.6.1. MÉTODOS DE CONSERVACIÓNMÉTODOS DE CONSERVACIÓN Conservación por fríoConservación por frío:É un método moi eficaz porque os microorganismos non poden reproducirse abaixas temperaturas e a actividade enzimática redúcese ou desaperece.Debe conservarse a cadea do frío para que sexa eficaz.- Refrixeración:Refrixeración: poñemos os alimentos a 2-8ºC; constitúe unhaconservación por poucos días.- Conxelación:Conxelación: Arredor dos -18ºC. Permite a conservación durante meses.Toda a auga convírtese en xeo, polo que trala desconxelación, non debemosvolver a conxelar os alimentos.- Ultraconxelación:Ultraconxelación: entre -35ºC e -150ºC. É un método industrial. Envasado ó baleiroEnvasado ó baleiro: Extráese o aire do interior do envase, co queeliminamos o osíxeno impedindo o desenvolvemento de moitosmicroorganismos. Non modifica o sabor e a textura dos alimentos.
  43. 43. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOS6.1.6.1. MÉTODOS DE CONSERVACIÓNMÉTODOS DE CONSERVACIÓN DeshidrataciónDeshidratación:Elimínase a auga dos alimentos impedindo o desenvolvemento dos xermes. Osecado natural é un método que se ven empregando dende hai miles de anos(pasas, cereais...)Unha técnica especial é a liofilizaciónliofilización que consiste nunha rápida conxelaciónseguida dunha deshidratación total ao baleiro (leite en po, café instantáneo...) IrradaciónIrradación:Expóns o alimento aradiacións ionizantes que eliminan os microorganismos. Émoi pouco utilizado. AfumadoAfumado:Sométese ao alimento o fume de madeira. En queixos, peixes como o salmón...
  44. 44. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOS6.1.6.1. MÉTODOS DE CONSERVACIÓNMÉTODOS DE CONSERVACIÓN SalazónSalazón:Engádese sal ou salmoira o que provoca a perda de auga. En peixes e carnes. Uncaso especial é o proceso de curadocurado empregado en alimentos como o xamón quemestura a salazón co afumado. Ademais no escabechadoescabechado e nos adobosadobosengádense outras substancias como vinagre que aumentan a acidez do medio.O vinagre, a sal, o afumado, as especias... son conservantes naturais.Na actualidade, sen embargo hai unha tendencia clara o uso de conservantesartificiais que se inclúen dentro dos denominados aditivos alimentariosaditivos alimentarios.
  45. 45. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOS6.2.6.2. ADITIVOS ALIMENTARIOSADITIVOS ALIMENTARIOSSon substancias químicas sen valor nutritivo que se engaden os alimentos paramodificar algunha das súas características organolépticas ou para protexelos dosxermes.Actualmente a maioría dos produtos envasados ou preparados conteñen aditivos.Denomínase IDA (Inxestión Diaria Admisible) á máxima cantidade de aditivos quedebemos inxerir diariamente sen risco para a saúde.Na U.E. os aditivos están rexistrados baixo o código E e un número de trescifras.Clasifícanse en: colorantes, conservantes, antioxidantes, estabilizantes,acidulantes, correctores da acidez, potenciadores do sabor, edulcorantes...
  46. 46. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOS6.2.6.2. ADITIVOS ALIMENTARIOSADITIVOS ALIMENTARIOS Colorantes (E-100 a E-199):Colorantes (E-100 a E-199): Dan cor aos alimentos. Non supoñen ningúnaporte nutritivo. Conservantes (E-200 a E-299):Conservantes (E-200 a E-299): axudan amanter en perfecto estado osalimentos. Antioxidantes (E-300 a E-321):Antioxidantes (E-300 a E-321): Impiden a oxidación que provocan olores esabores desagradables. Estabilizantes, emulsionantes e espesantes (E-322 a E-499):Estabilizantes, emulsionantes e espesantes (E-322 a E-499): danlle oalimento a consistencia axeitada. Potenciadores do sabor (E-620 a E-640):Potenciadores do sabor (E-620 a E-640): Modifican ou reforzan o sabor.Teñen efectos negativos se abusamos deles. Edulcorantes (E-420, E-421 e E-950 a E-960):Edulcorantes (E-420, E-421 e E-950 a E-960): Substitúen ao azúcre ou oreforzan. Son exemplos a sacarina, o ciclamato ou o aspartame. Non debemosabusar deles.
  47. 47. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOS6.3.6.3. ETIQUITADOETIQUITADOOs produtos comercializados na U.E. ríxense por unha normas de etiquetado quetodos os produtores deben cumprir. Os alimentos veñen regulados pola directivaeuropea 2000/13/CE.O etiquetado dun produto é a súa tarxeta de presentación e a súa garantía decalidade.Na etiqueta debe constar: Denominación de venda: a que grupo pertence o alimento. Ingredentes. Cantidade porcentual dun ingredente ou dun grupo de ingredentes. Cantidade neta para preembalados. Data de caducidade ou de consumo preferente en perecederos. Condicións de conservación e utilización.
  48. 48. 6.6. CONSERVACIÓN DOS ALIMENTOSCONSERVACIÓN DOS ALIMENTOS6.3.6.3. ETIQUITADOETIQUITADO Nome ou razón social do fabricante. Modo de emprego, se o precisa. Lugar de orixe, se o precisa. Grao alcohólico para bebidas alcohólicas con máis dun 1,2% de alcohol.A U.E. ven de aprobar unha estandarización do etiquetado que será deaplicación a partir de decembro do 2014.Etiqueta nutricionalEtiqueta nutricionalÉ unha etiqueta que dende 1992 infórmanos do valor nutricional e enerxético demoitos alimentos. O seu uso só é obrigatorio cando é preciso informar dalgún datorelacionado coa saúde p.e. “non contén gluten”.
  49. 49. Etiqueta nutricional:Etiqueta nutricional:
  50. 50. 7.7. ALIMENTOS TRANSXÉNICOSALIMENTOS TRANSXÉNICOSSon os alimentos obtidos a partir de organismos modificados xeneticamente (OMX).O uso de transxénicos é, na actualidade, un debate aberto e acalorado entre osmembros da comunidade científica con detractores e seguidores. Vantaxes dos transxénicos:Vantaxes dos transxénicos:- Presentan unha característica interesante que o produto non tiña nunprincipio. Resistencia as pragas, as xeadas..., sen sementes, de maior tamaño...- Fabricación e produción máis barata.- Introdución de calidades nutritivas: mási vitaminas, proteínas... Inconvintes dos transxénicos:Inconvintes dos transxénicos:- Novas alerxias aos novos produtos, aparición de novos tóxicos ou mesmo deprodutos canceríxenos.- Algúns autores falan da posibilidade de interacción cos nosos xenes.- Diminúen a biodiversidade.
  51. 51. 8.8. FRAUDES ALIMENTARIASFRAUDES ALIMENTARIASO fraudes máis habituais son os dos alimentos adulterados (por engadir ouquitar algún compoñente) e os dos alimentos falsificados (presentacaracterísticas que poden inducir a erro).Outro problema é a exposición, como noutros produtos, á publicidade engañosa.Por exemplo os produtos miragre que soen estar respaldados nunah publicidademoi agresiva ( opinións de expertos en nutrición, médicos...) e que ofrecenremedios rápidos a problemas de gran incidencia ( no caso da alimentaciónmoitos produtos adelgazantes son un bo exemplo).Frente a estas situación debemos exercer o nos dereito a reclamar.Todas as empresas dispoñen de follas de reclamación e ademais no noso paíshai asociacións de consumidores que se encargan de velar pola defensa dosnosos intereses. Tamén podemos recurrir a elas en caso de fraude.
  52. 52. O aceite de colzaO aceite de colzahttp://es.wikipedia.org/wiki/Enfermedad_de_la_colza
  53. 53. GRAZAS POR ATENDERMEGRAZAS POR ATENDERME
  54. 54. Bibliografía:Ástor Camino, Xulio, et al. 1999. “Ciencias medioambientais e da saúde”. EdiciónsXerais de Galicia.Vigo.Cabrera Calero, Antonio Mª e Sanz Esteban, Miguel. 2002. “Bioloxia e Xeoloxía-3º Secundaria”. Proxecto Exedra. Oxford Educación. Madrid.Webgrafía:www.actasdermo.orgwww.alimmenta.com  www.auxiliar-enfermeria.com  cienciaycampo.wordpress.com  blog.conaprole.com.uyhttp://centrovitasport.blogspot.com.es/2013/03/proteinas-y-ejercicio-fisico.htmlwww.dietistamalaga.comwww.directoalpaladar.com  www.gastronomiaycia.com  
  55. 55. http://www.idepa.es/sites/web/idepaweb/Repositorios/galeria_descargas_idepa/Cuadernos-de-la-Union-n9.pdfwww.efdeportes.comenforma.salud180.com  www.evayalvaro.blogspot.com www.hogarutil.comwww.investigacioncritica.comwww.linix.us  lolaurbano.wordpress.com  www.medicinajoven.comhttp://www.nlm.nih.gov/medlineplus/spanish/ency/article/002222.htmwww.pontenponte.com  salud.aollatino.com  www.serpeska.comwww.sindinero.orges.slideshare.net  www.taringa.nettupsirock-nuestraquimik.blogspot.com  www.tsaafd-rosaleda.blogspot.comvallisoletvm.blogspot.comwww.vanitatis.com  www.wikipedia.org/wiki/ultrapasteurizaciónhttp://es.wikipedia.org/wiki/Amino%C3%A1cidos_esenciales

×