Andere economie
kringdenken en slimme netwerken
over “cradle-to-cradle”, “smart grids” en
ecodesign
Karel Van Acker, K.U.L...
Overzicht
1 materialen: van wieg tot wieg
2 slimme energie-netwerken
3 complexe problemen vragen andere
aanpak
4 hoe deze ...
situatieschets materialen : lineair model
winning verwerking gebruik afdanking
materiaalbronnen afval
• slinkende grondstofreserves bij (sterk) stijgende vraag
• sommige grondstoffen komen (enkel) uit politiek instabiele reg...
van lineair denken naar kringdenken
winning
productie
gebruik
afdanking
recyclage
afvalverwerking
grondstoffen
afval
BIOSF...
oplossingsrichtingen om slim te sluiten
verwerking
gebruik
afdanking
winning
procesintensificatie:
meer maken met minder m...
voorbeelden
Herman Miller
Nike
Polyvision
Jaga
“oplossingen” niet ALLEEN
• betere technologie
• hernieuwbare grondstoffen
• sluiten van de materiaalkringen
• zero emissi...
• concept energie-net volstaat niet meer:
– grondstof: eindige voorraad en internationale afhankelijkheid
– klimaat- en mi...
• integratie van opwekking, transport en gebruik van elektriciteit op
een duurzame, betaalbare en betrouwbare manier
• enk...
Evolutie in aanpak
voorbeeld : Vlaams milieubeleid
• 1° generatie: end-of-pipe
• 2° generatie: preventie
• 3° generatie:
s...
“We hebben een heel nieuw systeem nodig om onze economie aan te
drijven. Het gaat hier om een systeemprobleem en het enige...
Open netwerk (industrie/NGO/overheid/onderzoek) dat
concrete doorbraken wil creëren op het gebied van duurzaam
materialenb...
B
r
o
n
A
R
C
Rol overheid:
visionair niveau in beleid nodig, met ondermeer:
– instrumenten die samenwerking mogelijk maken;
– innovatie...
“Een duurzame wereld is niet een verarmde wereld, maar
een die op een andere manier welvarend is. De uitdaging
van de 21st...
meer weten?
Prof. Dr. ir. Karel Van Acker
K.U.Leuven Research & Development
c/o department MTM
Kasteelpark Arenberg 44
BE-...
VSW 2009 - Andere economie - Karel van Acker (KUL - plan c)
VSW 2009 - Andere economie - Karel van Acker (KUL - plan c)
VSW 2009 - Andere economie - Karel van Acker (KUL - plan c)
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

VSW 2009 - Andere economie - Karel van Acker (KUL - plan c)

616

Published on

Published in: Travel, Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
616
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

VSW 2009 - Andere economie - Karel van Acker (KUL - plan c)

  1. 1. Andere economie kringdenken en slimme netwerken over “cradle-to-cradle”, “smart grids” en ecodesign Karel Van Acker, K.U.Leuven en Plan C
  2. 2. Overzicht 1 materialen: van wieg tot wieg 2 slimme energie-netwerken 3 complexe problemen vragen andere aanpak 4 hoe deze aanpak realiseren?
  3. 3. situatieschets materialen : lineair model winning verwerking gebruik afdanking materiaalbronnen afval
  4. 4. • slinkende grondstofreserves bij (sterk) stijgende vraag • sommige grondstoffen komen (enkel) uit politiek instabiele regio’s • sterke prijsstijgingen • afwentelen milieuimpact op 3° wereld (winning, afval) • directe milieu-impact (uitstoot, afval in natuur, gezondheidsrisico’s) • band tussen inefficiënt materiaal- gebruik en de energieproblematiek en klimaatopwarming drijfveren om anders materialen te beheren
  5. 5. van lineair denken naar kringdenken winning productie gebruik afdanking recyclage afvalverwerking grondstoffen afval BIOSFEER TECHNOSFEER ENERGIE MATERIALEN
  6. 6. oplossingsrichtingen om slim te sluiten verwerking gebruik afdanking winning procesintensificatie: meer maken met minder materiaal en energie meer functionaliteit minder energieverbruik langere levensduur hernieuwbare materialen: • recyclage, hergebruik • biogebaseerd • winnen uit stortplaatsen in design rekening houden met alle levensfasen en milieu-impact ECO DESIGN AFVAL = VOEDSEL Cradle to cradle lokale productie en consumptie kringen functie centraal: materiaal  dienst nieuwe types ondernemingen bewuste consument samenwerking voor systeemveranderingen materialeninfrastructuur m ateriaalinnovatie kennis m ateriaalstrom en nieuwe businessm odellen m aatschappelijke acceptatie … geenschadelijkeuitstoot
  7. 7. voorbeelden Herman Miller Nike Polyvision Jaga
  8. 8. “oplossingen” niet ALLEEN • betere technologie • hernieuwbare grondstoffen • sluiten van de materiaalkringen • zero emission, zero waste • eco-design • verschuiving naar diensten slim sluiten maar in een intelligente combinatie van maatregelen + interactie actoren + wakkere samenleving + nieuwe businessmodellen Vele opportuniteiten in duurzaam materialenbeheer, maar aanpak vereist integrale innovatieaanpak in netwerk van actoren
  9. 9. • concept energie-net volstaat niet meer: – grondstof: eindige voorraad en internationale afhankelijkheid – klimaat- en milieuproblematiek – zekerheid van de energievoorziening – capaciteit huidig net – economisch: vrijmaking markt, emissiehandel,… – opkomst decentrale energie-opwekking (zonnepanelen, windmolens) het energie-netwerk • … nood aan intelligent netwerk (het energieweb) – gebaseerd op fysiek electriciteitsnet – communicatie tussen de knooppunten  ieder kan producent en/of consument zijn – software om de stromen te regelen  efficient afstemmen van vraag en aanbod
  10. 10. • integratie van opwekking, transport en gebruik van elektriciteit op een duurzame, betaalbare en betrouwbare manier • enkele elementen van zo’n netwerk  slimme meters, internet van dingen  energie-efficiënte technologieën  kleine energiecentrales voor piekbelastingen  modellen voor voorspelling vraag en aanbod  lokale productie slimme energie-netwerken
  11. 11. Evolutie in aanpak voorbeeld : Vlaams milieubeleid • 1° generatie: end-of-pipe • 2° generatie: preventie • 3° generatie: structurele veranderingen nodig en aanpak gericht op lange termijn noodzakelijk complexe problemen vragen nieuwe aanpak
  12. 12. “We hebben een heel nieuw systeem nodig om onze economie aan te drijven. Het gaat hier om een systeemprobleem en het enige antwoord daarop is een nieuw systeem” “Bij systemen luidt de eerste regel dat alles in verband staat met al het andere, en de tweede regel dat je de afzonderlijke onderdelen maar tot een bepaald plafond kunt optimaliseren” “we moeten beginnen met een plan voor het totaalplaatje, in plaats van komen aandraven met geïsoleerde projecten zonder strategisch kader” Thomas Friedman (Hot, flat and crowded) complexe problemen vragen nieuwe aanpak
  13. 13. Open netwerk (industrie/NGO/overheid/onderzoek) dat concrete doorbraken wil creëren op het gebied van duurzaam materialenbeheer Netwerk duurzaam materialenbeheer -¨Plan C voorbeeld van een andere (transitie) aanpak visioniar leitbild20xx visioniar leitbild20xx strategische visies 2030 sluit de kring materialen op maat tot uw dienst wakkere samenleving duurzame kunststoffen 2009 experiments 2009 experiments faze 1 faze 3 faze 2 leren&opschalen lange termijn visiekernelemementen: vertrekken van lange termijn visie (opgebouwd door visionaire koplopers) initiëren en begeleiden van risicovolle experimenten leren uit experimenten betrokkenheid van alle actoren integrale innovatie – aanpak brug naar overheid (overheid als geëngageerde deelnemer)
  14. 14. B r o n A R C
  15. 15. Rol overheid: visionair niveau in beleid nodig, met ondermeer: – instrumenten die samenwerking mogelijk maken; – innovatiesteunmaatregelen die niet alleen op O&O zijn gericht, maar ook op diensteninnovaties, nieuwe businessmodellen, enz.; – om naast bedrijven en kennisinstellingen ook andere actoren te betrekken in innovatie; – de steun aan sociale innovaties op vlak van zorg, maatschappelijke organisatie en arbeidsorganisatie. nieuwe aanpak = nieuwe randvoorwaarden betrokken partner betrokken partner kader creëren  best beschikbare technieken, terugnameplicht,…  informatie kader creëren  best beschikbare technieken, terugnameplicht,…  informatie voorbeeld geven  duurzaam aankoopbeleid voorbeeld geven  duurzaam aankoopbeleid stimuleren/sturen  groene fiscaliteit  eco-taksen stimuleren/sturen  groene fiscaliteit  eco-taksen
  16. 16. “Een duurzame wereld is niet een verarmde wereld, maar een die op een andere manier welvarend is. De uitdaging van de 21ste eeuw is om die wereld te creëren.” Verder denken, durven doen visievisie systeemdenken systeemdenken CultuurCultuur Structuren Structuren attitudes attitudesnetwerken netwerken creativiteitcreativiteit
  17. 17. meer weten? Prof. Dr. ir. Karel Van Acker K.U.Leuven Research & Development c/o department MTM Kasteelpark Arenberg 44 BE-3001 Leuven tel. +32 16 321271 e-mail: Karel.VanAcker@lrd.kuleuven.be Materiaalonderzoek aan de K.U.Leuven: www.leuvenmrc.be Vlaams Transitienetwerk duurzaam materialenbeheer: www.plan-c.eu Materialenbibliotheek: www.materio.be EFRO project opportuniteitsscan duurzame materiaalinnovaties: www.openraam.eu
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×